మహాభారతం · అధ్యాయం 7.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.8.1
तथा द्रोणमभिघ्नन्तं साश्वसूतरथद्विपान् ।
व्यथिताः पाण्डवा दृष्ट्वा न चैनं पर्यवारयन् ॥ ७.८.१ ॥
ఈ విధంగా గుర్రాలు, సారథులు, రథాలు, ఏనుగులను సంహరిస్తున్న ద్రోణుని చూసి పాండవులు వ్యథ చెందారు; వారు అతనిని అడ్డగించలేదు.
7.8.2
ततो युधिष्ठिरो राजा धृष्टद्युम्नधनञ्जयौ ।
अब्रवीत्सर्वतो यत्तैः कुम्भयोनिर्निवार्यताम् ॥ ७.८.२ ॥
అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు, ధనంజయుడితో, "అన్ని వైపుల నుండి సిద్ధంగా ఉండి కుంభయోని (ద్రోణుని)ని అడ్డగించండి" అన్నాడు.
7.8.3
तत्रैनमर्जुनश्चैव धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
ये चान्ये पार्थिवा राजन्पाण्डवस्यानुसैनिकाः।
प्रत्यगृह्णंस्ततस्तत्र समागच्छन्महारथाः ॥ ७.८.३ ॥
అక్కడ అర్జునుడు, పార్షతుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు అతనిని ఎదుర్కొన్నారు; పాండవుని ఇతర రాజులు, అనుచర సైనికులు, ఓ రాజా, కూడా ఎదుర్కొన్నారు; మహారథులు అక్కడ సమావేశమయ్యారు.
7.8.4
केकया भीमसेनश्च सौभद्रोऽथ घटोत्कचः ।
युधिष्ठिरो यमौ मात्स्यो द्रुदश्चात्मजैः सह ॥ ७.८.४ ॥
కేకయులు, భీమసేనుడు, సౌభద్రుడు, తరువాత ఘటోత్కచుడు, యుధిష్ఠిరుడు, ఇద్దరు యమళ సోదరులు, మత్స్యరాజు, ద్రుపదుడు — తమ కుమారులతో కలిసి.
7.8.5
द्रौपदेयाश्च संहृष्टा धृष्टकेतुः ससात्यकिः ।
चेकितानश्च सङ्क्रुद्धो युयुत्सुश्च महारथः ॥ ७.८.५ ॥
ద్రౌపది కుమారులు ఉత్సాహంతో ఉన్నారు, ధృష్టకేతువు సాత్యకితో కలిసి వచ్చాడు, కోపోద్రిక్తుడైన చేకితానుడు, మహారథుడు యుయుత్సుడు కూడా.
7.8.6
ये चान्ये पार्थिवा राजन्पाण्डवस्यानुयायिनः ।
कुलवीर्यानुरूपाणि चक्रुः कर्माण्यनेकशः ॥ ७.८.६ ॥
పాండవుని అనుచరులైన ఇతర రాజులు కూడా, ఓ రాజా, తమ వంశానికి, పరాక్రమానికి తగినట్లు అనేక విధాలైన కార్యాలు చేశారు.
7.8.7
संभिद्यमानां तां दृष्ट्वा पाण्डवैर्वाहिनीं रणे ।
व्यावृत्य चक्षुषी कोपाद्भारद्वाजोऽन्ववैक्षत ॥ ७.८.७ ॥
యుద్ధంలో పాండవులచేత ఆ సేన ఛిన్నాభిన్నమవుతుండటం చూసి, భారద్వాజుడు (ద్రోణుడు) కోపంతో కళ్ళు తిప్పి చుట్టూ చూశాడు.
7.8.8
स तीव्रं कोपमास्थाय रथे समरदुर्जयः ।
व्यधमत्पाण्डवानीकं महाभ्राणीव मारुतः ॥ ७.८.८ ॥
తీవ్ర కోపాన్ని ధరించి, యుద్ధంలో జయింపరానివాడై, రథంపై నిలిచి, పెద్ద మేఘాలను గాలి చెదరగొట్టినట్లు పాండవ సేనను చెదరగొట్టాడు.
7.8.9
रथानश्वान्नरान्नागानभिधावन्नितस्ततः ।
चचारोन्मत्तवद्द्रोणो वृद्धोऽपि तरुणो यथा ॥ ७.८.९ ॥
రథాలు, గుర్రాలు, మనుషులు, ఏనుగుల మీద ఇటు అటు పరుగెత్తుతూ ద్రోణుడు పిచ్చివాడిలా తిరిగాడు; వృద్ధుడైనా యువకుడిలా ఉన్నాడు.
7.8.10
तस्य शोणितदिग्धाङ्गाः शोणास्ते वातरंहसः ।
आजानेया हया राजन्नविश्रान्ताः सुखं ययुः ॥ ७.८.१० ॥
రాజా! అతని రక్తంతో తడిసిన అవయవాలు గల, ఎర్రని, గాలి వేగం గల ఆ ఉత్తమ జాతి గుర్రాలు అలసట లేకుండా సులభంగా పరుగెత్తాయి.
7.8.11
तमन्तकमिव क्रुद्धमापतन्तं यतव्रतम् ।
दृष्ट्वा सम्प्राद्रवन्योधाः पाण्डवस्य ततस्ततः ॥ ७.८.११ ॥
కోపించి మృత్యువులా దాడి చేస్తూ వస్తున్న, వ్రతంలో స్థిరమైన అతనిని చూసి పాండవ యోధులు ఇటు అటు పారిపోయారు.
7.8.12
तेषां प्राद्रवतां भीमः पुनरावर्ततामपि ।
पश्यतां तिष्ठतां चासीच्छब्दः परमदारुणः ॥ ७.८.१२ ॥
పారిపోతున్న, మళ్ళీ తిరిగివస్తున్న, చూస్తున్న, నిలబడి ఉన్న వారి నుండి అత్యంత భయంకరమైన శబ్దం వెలువడింది.
7.8.13
शूराणां हर्षजननो भीरूणां भयवर्धनः ।
द्यावापृथिव्योर्विवरं पूरयामास सर्वतः ॥ ७.८.१३ ॥
అది శూరులకు సంతోషాన్ని, భీరువులకు భయాన్ని పెంచుతూ, ఆకాశానికి భూమికి మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని అన్నివైపులా నింపింది.
7.8.14
ततः पुनरपि द्रोणो नाम विश्रावयन्युधि ।
अकरोद्रौद्रमात्मानं किरञ्छरशतैः परान् ॥ ७.८.१४ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు యుద్ధంలో తన పేరును ప్రకటిస్తూ మళ్లీ తనను భయంకరంగా మార్చుకొని వందల బాణాలతో శత్రువులను చెదరగొట్టాడు.
7.8.15
स तथा तेष्वनीकेषु पाण्डुपुत्रस्य मारिष ।
कालवद्व्यचरद्द्रोणो युवेव स्थविरो बली ॥ ७.८.१५ ॥
ఓ మహనీయుడా, ఆ పాండుపుత్రుని సేనల మధ్య ద్రోణుడు కాలుడిలా సంచరించాడు—వృద్ధుడైనా యువకునిలా బలవంతుడుగా.
7.8.16
उत्कृत्य च शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ।
कृत्वा शून्यान्रथोपस्थानुदक्रोशन्महारवान् ॥ ७.८.१६ ॥
ఉగ్రుడైన ద్రోణుడు తలలను నరికి, సుందరమైన ఆభరణాలు ధరించిన బాహువులను కూడా నరికి, రథాసనాలను ఖాళీ చేశాడు; అవి మహాధ్వనులతో అరిచాయి.
7.8.17
तस्य हर्षप्रणादेन बाणवर्षेण च प्रभो ।
प्राकम्पन्त रणे योधा गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.८.१७ ॥
ప్రభూ, అతని ఆనందగర్జనతో మరియు బాణవర్షంతో యుద్ధంలో యోధులు చలికి పీడితమైన ఆవుల వలె వణికిపోయారు.
7.8.18
द्रोणस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च ।
धनुःशब्देन चाकाशे शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.८.१८ ॥
ద్రోణుని రథ ఘోషతో, ధనుస్సు తాడు టంకారంతో, ధనుస్సు శబ్దంతో ఆకాశంలో మహాధ్వని పుట్టింది.
7.8.19
अथास्य धनुषो बाणा निस्सरन्तः सहस्रशः ।
व्याप्य सर्वा दिशः पेतुर्नागाश्वरथपत्तिषु। ॥ ७.८.१९ ॥
అప్పుడు అతని విల్లు నుండి వేలకొద్దీ బాణాలు బయలుదేరి అన్ని దిక్కులను నింపి ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలాళ్ల సైనికుల మీద పడ్డాయి.
7.8.20
तं कार्मुकमहावेगमस्त्रज्वलितपावकम् ।
द्रोणमासादयाञ्चक्रुः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ७.८.२० ॥
మహా వేగంతో, అస్త్రాలతో జ్వలించే అగ్నిలా ఉన్న ఆ విల్లు గల ద్రోణుని పాంచాలులు పాండవులతో కలిసి ఎదుర్కొన్నారు.
7.8.21
सनागरथपत्त्यश्वान्प्राहिणोद्यमसादनम् ।
अचिरादकरोद्दोणो महीं शोणितकर्दमाम् ॥ ७.८.२१ ॥
ఏనుగులు, రథాలు, కాలాళ్లు, గుర్రాలతో సహా వారిని ద్రోణుడు యముని నివాసానికి పంపాడు; త్వరలోనే భూమిని రక్తపు బురదగా చేశాడు.
7.8.22
तन्वता परमास्त्राणि शरान्सततमस्यता ।
द्रोणेन विहितं दिक्षु शरजालमदृश्यत ॥ ७.८.२२ ॥
పరమాస్త్రాలను సంధిస్తూ నిరంతరం బాణాలు వేస్తున్న ద్రోణుని చేత అన్ని దిక్కుల్లో బాణ జాలం ఏర్పడినట్లు కనిపించింది.
7.8.23
पदातिषु रथाश्वेषु वारणेषु च सर्वशः ।
तस्य विद्युदिवाभ्रेषु चरन्केतुरदृश्यत ॥ ७.८.२३ ॥
కాలాళ్ల, రథాల, గుర్రాల, ఏనుగుల మధ్య అన్నిచోట్లా అతని ధ్వజం మేఘాలలో మెరుపులా సంచరిస్తూ కనిపించింది.
7.8.24
सकेकयानां प्रवरांश्च पञ्च पाञ्चालराजं च शरैः प्रमथ्य ।
युधिष्ठिरानीकमदीनसत्वो द्रोणोऽभ्ययात्कार्मुकबाणपाणिः ॥ ७.८.२४ ॥
కేకయుల శ్రేష్ఠులైన ఐదుగురిని, పాంచాల రాజును బాణాలతో మథించి, చలించని ధైర్యంతో ద్రోణుడు విల్లు బాణం చేత పట్టి యుధిష్ఠిరుని సేనపై ముందుకు సాగాడు.
7.8.25
तं भीमसेनश्च धनञ्जयश्च शिनेश्च नप्ता द्रुपदात्मजश्च ।
शैब्यात्मजः काशिपतिः शिबिश्च दृष्ट्वा नदन्तो व्यकिरञ्छरौघैः ॥ ७.८.२५ ॥
భీమసేనుడు, ధనంజయుడు, శిని మనవడు, ద్రుపదుని కుమారుడు, శైబ్యుని కుమారుడు, కాశీరాజు, శిబి అతడిని చూసి గర్జిస్తూ బాణవర్షంతో కప్పారు.
7.8.26
तेषां शरा द्रोणशरैर्निकृत्ता भूमावदृश्यन्त विवर्तमानाः ।
श्रेणीकृताः संयति मोघवेगा द्वीपे नदीनामिव काशरोहाः ॥ ७.८.२६ ॥
ద్రోణుని బాణాలచే తెగిన వారి బాణాలు నేలపై దొర్లుతూ కనిపించాయి; యుద్ధంలో వరుసలుగా, వ్యర్థ వేగంతో, నదుల ద్వీపంలోని కాశ తృణాల్లా.
7.8.27
ते द्रोणबाणासनविप्रमुक्ताः पतत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खाः ।
भित्त्वा शरीराणि गजाश्वयूनां जग्मुर्महीं शोणितदिग्धवाजाः ॥ ७.८.२७ ॥
ద్రోణుని విల్లు నుండి విడువబడిన ఆ రెక్కల బాణాలు, బంగారు చిత్రిత రెక్కలతో, ఏనుగుల మరియు గుర్రాల శరీరాలను చీల్చి, రక్తంతో తడిసిన రెక్కలతో భూమిని చేరాయి.
7.8.28
सा योधसङ्घैश्च रथैश्च भूमिः शरैर्विभिन्नैर्गजवाजिभिश्च ।
प्रच्छाद्यमाना पतितैर्बभूव समावृता द्यौरिव कालमेघैः ॥ ७.८.२८ ॥
ఆ భూమి యోధ సమూహాలతో, రథాలతో, ముక్కలైన బాణాలతో, ఏనుగులతో, గుర్రాలతో, పడిపోయిన వారితో కప్పబడి ఉంది; ప్రళయకాల కారుమేఘాలతో ఆకాశం కమ్ముకున్నట్లుగా ఉంది.
7.8.29
शैनेयभीमार्जुनवाहिनीशं सौभ्रद्रपाञ्चालसकाशिराजम् ।
अन्यांश्च वीरान्समरे ममर्द द्रोणः सुतानां तव भूतिकामः ॥ ७.८.२९ ॥
సాత్యకి, భీముడు, అర్జునుల సేనాధిపతిని, సౌభద్రుని, పాంచాల మరియు కాశీ రాజులను, ఇతర వీరులను కూడా ద్రోణుడు యుద్ధంలో నలిపివేశాడు; నీ కుమారుల శుభాన్ని కోరుతూ.
7.8.30
एतानि चान्यानि च कौरवेन्द्र कर्माणि कृत्वा समरे महात्मा ।
प्रताप्य लोकानिव कालसूर्यो द्रोणो गतः स्वर्गमितो हि राजन् ॥ ७.८.३० ॥
కౌరవేంద్రా, యుద్ధంలో ఇవీ ఇతర కర్మలూ చేసి, లోకాలను తపింపజేసే కాలసూర్యునిలా మహాత్ముడైన ద్రోణుడు, రాజా, ఇక్కడినుండి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
7.8.31
एवं रुक्मरथः शूरो हत्वा शतसहस्रशः ।
पाण्डवानां रणे योधान्पार्षतेन निपातितः ॥ ७.८.३१ ॥
ఈ విధంగా బంగారు రథుడైన శూరుడు, యుద్ధంలో పాండవుల వందలు వేలమంది యోధులను చంపి, పార్షతునిచే కూలదోయబడ్డాడు.
7.8.32
अक्षौहिणीमभ्यधिकां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
निहत्य पश्चाद्धृतिमानगच्छत्परमां गतिम् ॥ ७.८.३२ ॥
వెనుకంజ వేయని శూరుల ఒక అక్షౌహిణికి పైగా సైన్యాన్ని చంపి, ధైర్యవంతుడు తరువాత పరమగతిని పొందాడు.
7.8.33
पाण्डवैः सहपाञ्चालैरशिवैः क्रूरकर्मभिः ।
हतो रुक्मरथो राजन्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ७.८.३३ ॥
రాజా, పాండవులు పాంచాలులతో కూడిన అశుభులైన క్రూరకర్ములచే, అతి కష్టమైన కర్మ చేసిన బంగారు రథుడు చంపబడ్డాడు.
7.8.34
ततो निनादो भूतानामाकाशे समजायत ।
सैन्यानां च ततो राजन्नाचार्ये निहते युधि ॥ ७.८.३४ ॥
అప్పుడు రాజా, ఆకాశంలో ప్రాణుల నినాదం పుట్టింది; యుద్ధంలో ఆచార్యుడు చంపబడగా సైన్యాలలోనూ అలాగే జరిగింది.
7.8.35
द्यां धरां खं दिशो वापि प्रदिशर्श्चानुनादयन् ।
अहो धिगिति भूतानां शब्दः समभावद्भृशम् ॥ ७.८.३५ ॥
స్వర్గాన్ని, భూమిని, ఆకాశాన్ని, దిక్కులను, ఉపదిక్కులను ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ, 'అయ్యో! ఛీ!' అన్న ప్రాణుల శబ్దం అత్యధికంగా లేచింది.
7.8.36
देवताः पितरश्चैव पूर्वे ये चास्य बान्धवाः ।
ददृशुर्निहतं तत्र भारद्वाजं महारथम् ॥ ७.८.३६ ॥
దేవతలు, పితృదేవతలు, మరియు అతని పూర్వ బాంధవులు అక్కడ హతుడైన భారద్వాజుడిని, ఆ మహారథుడిని చూశారు.
7.8.37
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा सिंहनादान्प्रचक्रिरे ।
सिंहनादेन महता समकम्पत मेदिनी ॥ ७.८.३७ ॥
పాండవులు విజయం పొంది సింహనాదాలు చేశారు. ఆ మహా సింహనాదంతో భూమి కంపించింది.
7.8.38
विचित्रजाम्बूनदभूषितध्वजं महारथं रुक्मरथं निपातितम्। ॥ ७.८.३८ ॥
విచిత్రమైన బంగారంతో అలంకరించిన ధ్వజం కలిగిన, బంగారు రథం కల ఆ మహారథుడు కూలదోయబడ్డాడు.