มหาภารตะ · อัธยายะ 7.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.8.1
तथा द्रोणमभिघ्नन्तं साश्वसूतरथद्विपान् ।
व्यथिताः पाण्डवा दृष्ट्वा न चैनं पर्यवारयन् ॥ ७.८.१ ॥
เมื่อเห็นโทรณะฟาดฟันทั้งม้า สารถี รถศึก และช้าง ดังนั้น พวกปาณฑพจึงเกิดความหวาดหวั่น และไม่ได้ล้อมเข้าหาท่าน
7.8.2
ततो युधिष्ठिरो राजा धृष्टद्युम्नधनञ्जयौ ।
अब्रवीत्सर्वतो यत्तैः कुम्भयोनिर्निवार्यताम् ॥ ७.८.२ ॥
ครั้งนั้น พระเจ้ายุธิษฐิระตรัสแก่ธฤษฏทยุมนะและธนัญชัยว่า ขอให้ทุกท่านระวังตัวทุกทิศ แล้วหยุดยั้งกุมภโยนิ (โทรณะ) ไว้เถิด
7.8.3
तत्रैनमर्जुनश्चैव धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
ये चान्ये पार्थिवा राजन्पाण्डवस्यानुसैनिकाः।
प्रत्यगृह्णंस्ततस्तत्र समागच्छन्महारथाः ॥ ७.८.३ ॥
ที่นั้น อรชุนและธฤษฏทยุมนะ บุตรแห่งปฤษตะ ได้เข้าต่อกรกับท่าน และกษัตริย์องค์อื่นๆ รวมทั้งผู้ติดตามของปาณฑพ ข้าแต่พระราชา ก็มาเข้าร่วมด้วยเช่นกัน บรรดามหารถทั้งหลายได้มาประชุมกันที่นั่น
7.8.4
केकया भीमसेनश्च सौभद्रोऽथ घटोत्कचः ।
युधिष्ठिरो यमौ मात्स्यो द्रुदश्चात्मजैः सह ॥ ७.८.४ ॥
พวกเกกัยะ ภีมเสนะ เสามัทระ แล้วก็ฆฏอุตกจ พระยุธิษฐิระ ฝาแฝด กษัตริย์แห่งมัตสยะ และทรุปท พร้อมด้วยบุตรของตน
7.8.5
द्रौपदेयाश्च संहृष्टा धृष्टकेतुः ससात्यकिः ।
चेकितानश्च सङ्क्रुद्धो युयुत्सुश्च महारथः ॥ ७.८.५ ॥
บุตรของเทราปที ร่าเริงยินดี ธฤษฏเกตุพร้อมด้วยสาตยกิ เจกิตานะผู้โกรธเกรี้ยว และยุยุตสุผู้เป็นมหารถ
7.8.6
ये चान्ये पार्थिवा राजन्पाण्डवस्यानुयायिनः ।
कुलवीर्यानुरूपाणि चक्रुः कर्माण्यनेकशः ॥ ७.८.६ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดากษัตริย์องค์อื่นที่ติดตามปาณฑพ ได้กระทำกรรมอันสมควรกับตระกูลและความกล้าหาญของตนนับครั้งไม่ถ้วน
7.8.7
संभिद्यमानां तां दृष्ट्वा पाण्डवैर्वाहिनीं रणे ।
व्यावृत्य चक्षुषी कोपाद्भारद्वाजोऽन्ववैक्षत ॥ ७.८.७ ॥
เมื่อเห็นกองทัพนั้นถูกปาณฑพตีแตกกระจัดกระจายในสนามรบ บุตรแห่งภรัทวาช (โทรณะ) ก็กลอกดวงตาทั้งสองด้วยความโกรธ แล้วมองไปรอบด้าน
7.8.8
स तीव्रं कोपमास्थाय रथे समरदुर्जयः ।
व्यधमत्पाण्डवानीकं महाभ्राणीव मारुतः ॥ ७.८.८ ॥
ท่านเข้าสู่ความโกรธอย่างรุนแรง ผู้ที่ไม่มีใครเอาชนะได้ในการรบ ได้กระจายกองทัพปาณฑพจากรถศึกของตน ดุจลมพัดกระจัดกระจายก้อนเมฆใหญ่
7.8.9
रथानश्वान्नरान्नागानभिधावन्नितस्ततः ।
चचारोन्मत्तवद्द्रोणो वृद्धोऽपि तरुणो यथा ॥ ७.८.९ ॥
โทรณะพุ่งไปมาท่ามกลางรถศึก ม้า มนุษย์ และช้าง ประดุจคนคลั่ง แม้ท่านจะชราแล้ว แต่ก็เคลื่อนไหวดุจหนุ่มน้อย
7.8.10
तस्य शोणितदिग्धाङ्गाः शोणास्ते वातरंहसः ।
आजानेया हया राजन्नविश्रान्ताः सुखं ययुः ॥ ७.८.१० ॥
ข้าแต่พระราชา ม้าสีแดงของท่านมีร่างกายเปรอะเปื้อนด้วยโลหิต วิ่งเร็วดุจลม เป็นม้าพันธุ์ดี มิได้หยุดพัก และวิ่งไปได้อย่างสบาย
7.8.11
तमन्तकमिव क्रुद्धमापतन्तं यतव्रतम् ।
दृष्ट्वा सम्प्राद्रवन्योधाः पाण्डवस्य ततस्ततः ॥ ७.८.११ ॥
เมื่อเห็นท่านพุ่งเข้ามาดุจยมราช โกรธเกรี้ยว และมั่นคงในคำปฏิญาณ บรรดานักรบของปาณฑพจึงหนีกระจัดกระจายไปคนละทิศละทาง
7.8.12
तेषां प्राद्रवतां भीमः पुनरावर्ततामपि ।
पश्यतां तिष्ठतां चासीच्छब्दः परमदारुणः ॥ ७.८.१२ ॥
ในขณะที่พวกที่หนีอยู่ พวกที่หันกลับมาอีก พวกที่กำลังดูอยู่ และพวกที่ยืนนิ่งอยู่ ก็เกิดเสียงอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก
7.8.13
शूराणां हर्षजननो भीरूणां भयवर्धनः ।
द्यावापृथिव्योर्विवरं पूरयामास सर्वतः ॥ ७.८.१३ ॥
เสียงนั้นสร้างความยินดีแก่นักรบผู้กล้า และเพิ่มความหวาดกลัวแก่ผู้ขลาด มันเต็มช่องว่างระหว่างสวรรค์และพิภพไปทุกด้าน
7.8.14
ततः पुनरपि द्रोणो नाम विश्रावयन्युधि ।
अकरोद्रौद्रमात्मानं किरञ्छरशतैः परान् ॥ ७.८.१४ ॥
ต่อมา โทรณะได้ประกาศนามของตนอีกครั้งในสนามรบ ทำให้ตนเองดูน่าเกรงขาม และโปรยลูกศรหลายร้อยดอกใส่ศัตรู
7.8.15
स तथा तेष्वनीकेषु पाण्डुपुत्रस्य मारिष ।
कालवद्व्यचरद्द्रोणो युवेव स्थविरो बली ॥ ७.८.१५ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ โทรณะเคลื่อนไปท่ามกลางกองทัพของบุตรปาณฑุเช่นนั้น ดุจกาลเวลา ท่านแม้ชราแล้ว แต่ก็แข็งแรงดุจหนุ่มน้อย
7.8.16
उत्कृत्य च शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान् ।
कृत्वा शून्यान्रथोपस्थानुदक्रोशन्महारवान् ॥ ७.८.१६ ॥
โทรณะผู้ดุร้ายได้ตัดศีรษะและแขนที่ประดับอย่างงดงาม ทิ้งให้ที่นั่งรถศึกว่างเปล่า บรรดานักรบจึงร้องคำรามเสียงดังลั่น
7.8.17
तस्य हर्षप्रणादेन बाणवर्षेण च प्रभो ।
प्राकम्पन्त रणे योधा गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.८.१७ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ นักรบทั้งหลายในสนามรบต่างสั่นสะท้านด้วยเสียงคำรามแห่งความยินดีและฝนลูกศรของท่าน ดุจโคที่ถูกความหนาวทรมาน
7.8.18
द्रोणस्य रथघोषेण मौर्वीनिष्पेषणेन च ।
धनुःशब्देन चाकाशे शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.८.१८ ॥
ด้วยเสียงกึกก้องของรถโทรณะ เสียงสายธนูดีดตึง และเสียงคันธนู เสียงอันยิ่งใหญ่ได้บังเกิดขึ้นในท้องฟ้า
7.8.19
अथास्य धनुषो बाणा निस्सरन्तः सहस्रशः ।
व्याप्य सर्वा दिशः पेतुर्नागाश्वरथपत्तिषु। ॥ ७.८.१९ ॥
ขณะนั้น ลูกศรนับพันพันจากคันธนูของท่านพุ่งออกมา แผ่ไปทั่วทุกทิศ และตกลงใส่ช้าง ม้า รถศึก และทหารราบ
7.8.20
तं कार्मुकमहावेगमस्त्रज्वलितपावकम् ।
द्रोणमासादयाञ्चक्रुः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ७.८.२० ॥
พวกปาญจาละพร้อมด้วยปาณฑพได้เข้าโจมตีโทรณะ ผู้เป็นนักธนูที่มีความเร็วยิ่ง ลุกโชติช่วงดุจไฟด้วยอาวุธของตน
7.8.21
सनागरथपत्त्यश्वान्प्राहिणोद्यमसादनम् ।
अचिरादकरोद्दोणो महीं शोणितकर्दमाम् ॥ ७.८.२१ ॥
พร้อมด้วยช้าง รถศึก พลเดินเท้า และม้า โทรณะส่งพวกเขาไปยังที่อยู่ของยมะ และไม่นานก็ทำให้พื้นดินกลายเป็นโคลนเลือด
7.8.22
तन्वता परमास्त्राणि शरान्सततमस्यता ।
द्रोणेन विहितं दिक्षु शरजालमदृश्यत ॥ ७.८.२२ ॥
โทรณะขึงอาวุธทิพย์อันยอดเยี่ยมและยิงลูกศรไม่หยุดยั้ง ได้สร้างตาข่ายลูกศรที่ปรากฏไปทั่วทุกทิศ
7.8.23
पदातिषु रथाश्वेषु वारणेषु च सर्वशः ।
तस्य विद्युदिवाभ्रेषु चरन्केतुरदृश्यत ॥ ७.८.२३ ॥
ท่ามกลางพลเดินเท้า รถศึก ม้า และช้าง ธงของพระองค์ปรากฏให้เห็นทุกหนทุกแห่ง เคลื่อนไหวดุจสายฟ้าในหมู่เมฆ
7.8.24
सकेकयानां प्रवरांश्च पञ्च पाञ्चालराजं च शरैः प्रमथ्य ।
युधिष्ठिरानीकमदीनसत्वो द्रोणोऽभ्ययात्कार्मुकबाणपाणिः ॥ ७.८.२४ ॥
โทรณะผู้มีจิตใจไม่หวาดหวั่น ถือคันธนูและลูกศรในมือ ได้ใช้ลูกศรปราบนักรบชั้นยอดทั้งห้าของเกกยะ และพระราชาแห่งปาญจาละ แล้วเข้าโจมตีกองทัพของยุธิษฐิระ
7.8.25
तं भीमसेनश्च धनञ्जयश्च शिनेश्च नप्ता द्रुपदात्मजश्च ।
शैब्यात्मजः काशिपतिः शिबिश्च दृष्ट्वा नदन्तो व्यकिरञ्छरौघैः ॥ ७.८.२५ ॥
ภีมเสนะ ธนัญชัย หลานของศินี โอรสของทรุปท โอรสของศัยพยะ พระราชาแห่งกาศี และศิบิ เห็นโทรณะเช่นนั้น จึงคำรามก้องและระดมลูกศรนับไม่ถ้วนใส่เขา
7.8.26
तेषां शरा द्रोणशरैर्निकृत्ता भूमावदृश्यन्त विवर्तमानाः ।
श्रेणीकृताः संयति मोघवेगा द्वीपे नदीनामिव काशरोहाः ॥ ७.८.२६ ॥
ลูกศรของพวกเขาถูกลูกศรของโทรณะตัดขาด กลิ้งเกลื่อนอยู่บนพื้นดิน เรียงรายกันในการรบ มีแรงพุ่งไปอย่างสูญเปล่า ดุจพงกาศะบนเกาะกลางแม่น้ำทั้งหลาย
7.8.27
ते द्रोणबाणासनविप्रमुक्ताः पतत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खाः ।
भित्त्वा शरीराणि गजाश्वयूनां जग्मुर्महीं शोणितदिग्धवाजाः ॥ ७.८.२७ ॥
ลูกศรมีปีกเหล่านั้น ที่ถูกปล่อยจากคันธนูของโทรณะ มีขนปลายประดับลวดลายทองคำ แทงทะลุร่างของช้างและม้าของนักรบหนุ่ม แล้วร่วงลงสู่พื้นดิน มีขนนกเปื้อนเลือด
7.8.28
सा योधसङ्घैश्च रथैश्च भूमिः शरैर्विभिन्नैर्गजवाजिभिश्च ।
प्रच्छाद्यमाना पतितैर्बभूव समावृता द्यौरिव कालमेघैः ॥ ७.८.२८ ॥
พื้นดินนั้นถูกปกคลุมด้วยหมู่นักรบ รถศึก ลูกศรที่หักแตก ช้างและม้า และร่างที่ล้มตาย จึงกลายเป็นดุจท้องฟ้าที่ถูกเมฆดำแห่งกาลปกคลุม
7.8.29
शैनेयभीमार्जुनवाहिनीशं सौभ्रद्रपाञ्चालसकाशिराजम् ।
अन्यांश्च वीरान्समरे ममर्द द्रोणः सुतानां तव भूतिकामः ॥ ७.८.२९ ॥
โทรณะปรารถนาความเจริญของบุตรชายท่าน จึงบดขยี้ในการรบทั้งผู้เป็นใหญ่แห่งกองทัพของไศเนยะ ภีมะ และอรชุน ผู้เป็นใหญ่แห่งกองทัพของโสภัทร พระราชาแห่งปาญจาละ และพระราชาแห่งกาศี รวมทั้งวีรบุรุษอื่น ๆ อีกมากมาย
7.8.30
एतानि चान्यानि च कौरवेन्द्र कर्माणि कृत्वा समरे महात्मा ।
प्रताप्य लोकानिव कालसूर्यो द्रोणो गतः स्वर्गमितो हि राजन् ॥ ७.८.३० ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งกุรุ โทรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้กระทำกิจเหล่านี้และกิจอื่น ๆ ในการรบ แล้วโชติช่วงดุจดวงอาทิตย์แห่งกาลส่องแสงเผาผลาญโลกทั้งหลาย ก็ได้จากไปสู่สวรรค์จากที่นี่แล้ว ข้าแต่พระราชา
7.8.31
एवं रुक्मरथः शूरो हत्वा शतसहस्रशः ।
पाण्डवानां रणे योधान्पार्षतेन निपातितः ॥ ७.८.३१ ॥
รุกมรถผู้กล้าหาญ ได้สังหารนักรบปาณฑพนับแสนนาย ในการรบเช่นนี้ และสุดท้ายก็ถูกโค่นลงโดยโอรสของปฤษตะ
7.8.32
अक्षौहिणीमभ्यधिकां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
निहत्य पश्चाद्धृतिमानगच्छत्परमां गतिम् ॥ ७.८.३२ ॥
รุกมรถผู้มีความมั่นคง ได้สังหารวีรบุรุษผู้ไม่หันกลับมากกว่าหนึ่งอักเษาหิณี แล้วภายหลังได้บรรลุถึงคติอันสูงสุด
7.8.33
पाण्डवैः सहपाञ्चालैरशिवैः क्रूरकर्मभिः ।
हतो रुक्मरथो राजन्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ७.८.३३ ॥
ข้าแต่พระราชา รุกมรถถูกปาณฑพพร้อมด้วยปาญจาละสังหาร ผู้มีการกระทำอันไม่เป็นมงคลและโหดร้าย หลังจากได้กระทำการอันยากยิ่งยวด
7.8.34
ततो निनादो भूतानामाकाशे समजायत ।
सैन्यानां च ततो राजन्नाचार्ये निहते युधि ॥ ७.८.३४ ॥
จากนั้น ข้าแต่พระราชา เสียงคำรามของสรรพสัตว์ก็ดังขึ้นบนท้องฟ้า และในหมู่ทหาร เมื่ออาจารย์ถูกสังหารในการรบ
7.8.35
द्यां धरां खं दिशो वापि प्रदिशर्श्चानुनादयन् ।
अहो धिगिति भूतानां शब्दः समभावद्भृशम् ॥ ७.८.३५ ॥
เสียงของสรรพสัตว์ก้องสะท้อนไปทั่วสวรรค์ แผ่นดิน อากาศ ทิศทั้งหลาย และทิศรองทั้งหลาย ดังขึ้นอย่างรุนแรงว่า “อ้า! น่าอดสู!”
7.8.36
देवताः पितरश्चैव पूर्वे ये चास्य बान्धवाः ।
ददृशुर्निहतं तत्र भारद्वाजं महारथम् ॥ ७.८.३६ ॥
เทวดาและบรรพบุรุษ และญาติผู้เป็นมาแต่เดิมของท่าน ได้เห็นบุตรของภารทวาชะ มหารถผู้ถูกสังหาร ณ ที่นั้น
7.8.37
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा सिंहनादान्प्रचक्रिरे ।
सिंहनादेन महता समकम्पत मेदिनी ॥ ७.८.३७ ॥
ฝ่ายปาณฑพ เมื่อได้รับชัยชนะแล้ว ก็ส่งเสียงคำรามดุจสิงห์ เสียงคำรามดุจสิงห์อันยิ่งใหญ่ทำให้แผ่นดินสั่นสะเทือน
7.8.38
विचित्रजाम्बूनदभूषितध्वजं महारथं रुक्मरथं निपातितम्। ॥ ७.८.३८ ॥
มหารถผู้มีธงประดับด้วยทองคำหลากลาย รุกมรถผู้มีรถทองคำ ถูกโค่นลงแล้ว