महाभारत · अध्याय 7.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.81.1
ततः पार्थः प्रसन्नात्मा प्राञ्जलिर्वृषभध्वजम् ।
ददर्शोत्फुल्लनयनः समस्तं तेजसां निधिम् ॥ ७.८१.१ ॥
तेव्हा प्रसन्न मनाने, हात जोडून, विस्फारित नेत्रांनी पार्थाने वृषभध्वजाला—सर्व तेजांच्या निधीला—पाहिले.
7.81.2
तं चोपहारं सुकृतं नैशं नैत्यकमात्मना ।
ददर्श त्र्यम्बकाभ्याशे वासुदेवनिवेदितम् ॥ ७.८१.२ ॥
त्र्यंबकाजवळ वासुदेवाने अर्पिलेला, स्वतः नित्य करत असलेला तो सुंदर रात्रीचा नैवेद्य त्याने पाहिला.
7.81.3
ततोऽभिपूज्य मनसा कृष्णं शर्वं च पाण्डवः ।
इच्छाम्यहं दिव्यमस्त्रमित्यभाषत शङ्करम् ॥ ७.८१.३ ॥
मग पांडवाने मनाने कृष्ण आणि शर्वाची पूजा करून शंकराला म्हटले, "मला दिव्य अस्त्र हवे आहे."
7.81.4
ततः पार्थस्य विज्ञाय वरार्थे वचनं तदा ।
वासुदेवार्जुनौ देवः स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.८१.४ ॥
मग पार्थाचे वर मागण्याचे वचन जाणून देव हसत वासुदेव आणि अर्जुन यांच्याशी बोलला.
7.81.5
स्वागतं वां नरश्रेष्ठौ विज्ञातं मनसेप्सितम् ।
येन कामेन सम्प्राप्तौ भवद्ध्यां तं ददाम्यहम् ॥ ७.८१.५ ॥
नरश्रेष्ठांनो, तुम्हा दोघांचे स्वागत असो. ज्या इच्छेने तुम्ही आलात ती मनाने जाणली आहे; ती मी तुम्हाला देईन.
7.81.6
सरोऽमृतमयं दिव्यमभ्याशे शत्रुसूदनौ ।
तत्र मे तद्धनुर्दिव्यं शरश्च निहितः पुरा ॥ ७.८१.६ ॥
हे शत्रुसूदनांनो, जवळच अमृतमय दिव्य सरोवर आहे; तेथे पूर्वीपासून माझे दिव्य धनुष्य आणि बाण ठेवलेले आहेत.
7.81.7
येन देवारयः सर्वे मया युधि निपातिताः ।
तत आनीयतां कृष्णौ सशरं धनुरुत्तमम् ॥ ७.८१.७ ॥
ज्याने मी युद्धात देवशत्रूंना सर्वांना पाडले, ते उत्तम धनुष्य बाणासह दोन कृष्णांसाठी आणले जावे.
7.81.8
तथेत्युक्त्वा तु तौ वीरौ सर्वपारिषदैः सह ।
प्रस्थितौ तत्सरो दिव्यं दिव्यैश्वर्यशतैर्युतम् ॥ ७.८१.८ ॥
'तसेच होवो' असे म्हणून ते दोन वीर आपल्या सर्व परिवारासह शेकडो दिव्य ऐश्वर्यांनी युक्त त्या दिव्य सरोवराकडे निघाले.
7.81.9
निर्दिष्टं यद्वृषाङ्केण पुण्यं सर्वार्थसाधकम् ।
तौ जग्मतुरसम्भ्रान्तौ नरनारायणावृषी ॥ ७.८१.९ ॥
वृषभध्वजाने (शिवाने) सांगितलेले, सर्व हेतू साधणारे ते पवित्र सरोवर, त्याकडे नर आणि नारायण ऋषी विचलित न होता गेले.
7.81.10
ततस्तौ तत्सरो गत्वा सूर्यमण्डलसन्निभम् ।
नागमन्तर्जले घोरं ददृशातेऽर्जुनाच्युतौ ॥ ७.८१.१० ॥
नंतर ते दोघे त्या सरोवरापाशी पोहोचले आणि सूर्यमंडलासारखा तेजस्वी एक भयंकर नाग पाण्यात त्यांनी पाहिला — अर्जुन आणि अच्युत यांनी तो पाहिला.
7.81.11
द्वितीयं चापरं नागं सहस्रशिरसं वरम् ।
वमन्तं विपुला ज्वाला ददृशातेऽग्निवर्चसम् ॥ ७.८१.११ ॥
दुसरा, सहस्र मस्तकांचा दुसरा श्रेष्ठ नागही त्यांनी पाहिला; तो मोठ्या ज्वाळा ओकत अग्निवर्ण होता.
7.81.12
ततः कृष्णश्च पार्थश्च संस्पृश्याम्भः कृताञ्जली ।
तौ नागावुपतस्थाते नमस्यन्तौ वृषध्वजम् ॥ ७.८१.१२ ॥
नंतर कृष्ण आणि पार्थ यांनी पाण्याला स्पर्श करून, हात जोडून, वृषभध्वजाला नमस्कार करीत त्या दोन नागांजवळ उभे राहिले.
7.81.13
गृणन्तौ वेदविद्वांसौ तद्ब्रह्म शतरुद्रियम् ।
अप्रमेयप्रमाणं तौ गत्वा सर्वात्मना भवम् ॥ ७.८१.१३ ॥
वेदज्ञ ते दोघे अप्रमेय प्रामाण्य असलेल्या त्या शतरुद्रीय ब्रह्मस्तोत्राचा पाठ करत, सर्वात्मभावाने भवाकडे गेले.
7.81.14
ततस्तौ रुद्रमाहात्म्याद्धित्वा रूपं महोरगौ ।
धनुर्बाणश्च शत्रुघ्नं तद्द्वन्द्वं समपद्यत ॥ ७.८१.१४ ॥
मग रुद्राच्या महिम्याने ते दोन महासर्प आपले रूप सोडून शत्रुघ्न असे धनुष्य-बाण या जोडीत परिणत झाले.
7.81.15
तौ तज्जगृहतुः प्रीतौ धनुर्बाणं च सुप्रभम् ।
आजहूतुर्महात्मानौ ददतुश्च महात्मने ॥ ७.८१.१५ ॥
प्रसन्न झालेल्या त्या दोन्ही महात्म्यांनी त्या तेजस्वी धनुष्य-बाणाला घेतले, अर्पण केले आणि एका महात्म्याला दिले.
7.81.16
ततः पाश्वाद्वॄषाङ्कस्य ब्रह्मचारी न्यवर्तत ।
पिङ्गाक्षस्तपसः क्षेत्रं बलवान्नीललोहितः। ॥ ७.८१.१६ ॥
मग वृषध्वजाच्या (शिवाच्या) बाजूने, तपाचे क्षेत्र असलेला, पिंगळ नेत्रांचा, बलवान नीललोहित असा एक ब्रह्मचारी परतला.
7.81.17
स तद्गृह्य धनुःश्रेष्ठं तस्थौ स्थानं समाहितः ।
विचकर्षाथ विधिवत्सशरं धनुरुत्तमम् ॥ ७.८१.१७ ॥
त्याने ते श्रेष्ठ धनुष्य घेतले, एकाग्र होऊन आपल्या स्थानी उभा राहिला, मग विधिपूर्वक बाणासह त्या उत्तम धनुष्याची दोरी ओढली.
7.81.18
तस्य मौर्वी च मुष्टिं च स्थानं चालक्ष्य पाण्डवः ।
श्रुत्वा मन्त्रं भवप्रोक्तं जग्राहाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.८१.१८ ॥
त्या धनुष्याची दोरी, मूठ आणि स्थान पाहून, भवाने सांगितलेला मंत्र ऐकून, अचिंत्य पराक्रमी पांडवाने ते धरले.
7.81.19
स सरस्येव तं बाणं मुमोचातिबलः प्रभुः ।
चिक्षेप च पुनर्वीरस्तस्मिन्सरसि तद्धनुः ॥ ७.८१.१९ ॥
अतिबलशाली तो प्रभू जणू सरोवरातच तो बाण सोडत होता; आणि त्या वीराने पुन्हा ते धनुष्य त्याच सरोवरात फेकले.
7.81.20
ततः प्रीतं भवं ज्ञात्वा स्मृतिमानर्जुनस्तदा ।
वरमारण्यके दत्तं दर्शनं शङ्करस्य च।
मनसा चिन्तयामास तन्मे सम्पद्यतां भव ॥ ७.८१.२० ॥
तेव्हा भव प्रसन्न झाला आहे हे जाणून, स्मरणशील अर्जुनाने वनात दिलेला वर आणि शंकराचे दर्शन आठवून मनात विचार केला की भवाने माझी ती इच्छा पूर्ण करावी.
7.81.21
तस्य तन्मतमाज्ञाय प्रीतः प्रादाद्वरं भवः ।
तच्च पाशुपतं घोरं प्रतिज्ञायाश्च पारणम् ॥ ७.८१.२१ ॥
त्याचा तो विचार जाणून प्रसन्न झालेल्या भवाने वर दिला — ते घोर पाशुपतास्त्र, प्रतिज्ञापूर्तीसाठी.
7.81.22
ततः पाशुपतं दिव्यमवाप्य पुनरीश्वरात् ।
संहृष्टरोमा दुर्धर्षः कृतं कार्यममन्यत ॥ ७.८१.२२ ॥
त्यानंतर ईश्वराकडून पुन्हा दिव्य पाशुपतास्त्र मिळवून, रोमांचित झालेल्या दुर्धर्ष अर्जुनाने आपले कार्य पूर्ण झाले असे मानले.
7.81.23
ततोऽर्जुनहृषीकैशौ पुनः पुनररिंदमौ ।
ववन्दतुश्च संहृष्टौ शिरोभ्यां तं महेश्वरम् ॥ ७.८१.२३ ॥
मग अर्जुन आणि हृषीकेश—शत्रूंचे दमन करणारे दोघे—आनंदाने वारंवार त्या महेश्वराला मस्तक लववून वंदन करते झाले.
7.81.24
अनुज्ञातौ क्षणे तस्मिन्भवेनार्जुनकेशवौ ।
प्राप्तौ स्वशिबिरं वीरौ मुदा परमया युतौ ॥ ७.८१.२४ ॥
त्याच क्षणी भवाची अनुमती घेऊन ते वीर अर्जुन आणि केशव परम आनंदाने आपल्या छावणीकडे परत आले.
7.81.25
तथा भवेनानुमतौ महासुरनिघातिना ।
इद्रावीष्णू यथा प्रीतौ जम्भस्य वधकाङ्क्षिणौ ॥ ७.८१.२५ ॥
त्याचप्रमाणे महासुरांचा संहार करणाऱ्या भवाने अनुमती दिल्यावर, जंभाच्या वधाची इच्छा करणाऱ्या इंद्र व विष्णूप्रमाणे आनंदित होऊन (अर्जुन व केशव गेले).