マハーバーラタ · 章 7.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.85.1
श्वोभूते किमकार्षुस्ते दुःखशोकसमन्विताः ।
अभिमन्यौ हते तत्र कैर्वाऽयुध्यन्त पाण्डवाः ॥ ७.८५.१ ॥
翌日、悲しみと嘆きに満たされたパーンダヴァたちは、そこでアビマニユが殺された後、何をし、誰と戦ったのか？
7.85.2
जानन्तस्तस्य कर्माणि कुरवः सव्यसाचिनः ।
कथं तत्किल्बिषं कृत्वा निर्भया ब्रूहि मामकाः ॥ ७.८५.२ ॥
彼の行いを知りながら、クルとサヴィヤサーチン（アルジュナ）はその罪を犯して、どうして恐れなく過ごしたのか。わが民よ、私に語れ。
7.85.3
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
आयान्तं पुरुषव्याघ्रं कथं ददृशुराहवे ॥ ७.८५.३ ॥
息子の死の悲しみに苛まれ、怒り、死と終末者のようにやって来る人中の虎（アルジュナ）を、彼らは戦場でどう見たのか。
7.85.4
कपिराजध्वनं सङ्ख्ये विधुन्वानं महद्धनुः ।
दृष्ट्वा पुत्रपरिद्यूनं किमकुर्वत मामकाः ॥ ७.८५.४ ॥
戦場で猿王（ハヌマーン）の旗を掲げ、大弓を振るい、息子の死に衰えた彼を見て、わが民は何をしたのか。
7.85.5
किन्तु सञ्जय सङ्ग्रमे वृत्तं दुर्योधनं प्रति ।
परिदेवो महानद्य श्रूयते हि गृहेगृहे ॥ ७.८५.५ ॥
しかし、サンジャヤよ、戦場でドゥルヨーダナに起きたこと——今日、家々から大きな嘆きの声が聞こえる。
7.85.6
भूयाञ्शब्दानतीत्यान्याञ्शब्दः सैन्धववेश्मनि ।
पौराणिकानां तूर्याणां शङ्खदुन्दुभिघोषवान् ॥ ७.८५.६ ॥
シンドゥの館では、他のすべての音を超える音が響いている——古い楽器の音が、法螺貝と太鼓の響きとともに鳴り渡る。
7.85.7
सूतमागधबन्दीनां नर्तकानां च निःस्वनः ।
सोऽद्य न श्रूयते शब्दः सूत पुत्र यथा पुरा ॥ ७.८५.७ ॥
御者、マーガダ、バンディン、舞踏者の音声は、今日は聞こえない、御者の子よ、以前のように。
7.85.8
शब्दो नानाविधोऽभीष्टमभवद्यत्र मे श्रुतः ।
दीनानामद्य तं शब्दं न शृणोमि समीरितम् ॥ ७.८५.८ ॥
かつて私が様々な心地よい音を聞いた場所で、今日は哀れな者たちが発したその声を私は聞かない。
7.85.9
निवेशने सत्यधृतेः सोमदत्तस्य सञ्जय ।
आसीनोऽहं पुरा तात शब्दमश्रौषमुत्तमम् ॥ ७.८५.९ ॥
サンジャヤよ、サティヤディティとソーマダッタの館に座していた私は、以前、愛しい者よ、優れた音を聞いた。
7.85.10
तदद्य पुण्यहीनोऽहमार्तस्वरनिनादितम् ।
निवेशनं गतोत्साहं विकृतं तात लक्षये ॥ ७.८५.१० ॥
今日、功徳を失った私は、愛しい者よ、苦痛の叫びに響き、意気消沈し、変わり果てたその館を見ている。
7.85.11
विविंशतेर्दुर्मुखस्य चित्रसेनविकर्णयोः ।
अन्येषां च सुतानां मे न तथा श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.११ ॥
ヴィヴィンシャティ、ドゥルムカ、チトラセーナ、ヴィカルナ、そして私の他の息子たちの声も、そのようには聞こえない。
7.85.12
ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्या यं शिष्याः पर्युपासते ।
द्रोणपुत्रं महेष्वासं पुत्राणां मे परायणम् ॥ ७.८५.१२ ॥
ドローナの子、偉大な弓の名手は、ブラーフマナ、クシャトリヤ、ヴァイシャが弟子として仕える者であり、わが息子たちの拠り所である。
7.85.13
वितण्डालापसंलापैर्द्रुतवादित्रवादितैः ।
गीतैश्च विविधैरिष्टै रमते यो दिवानिशम् ॥ ७.८५.१३ ॥
議論を交わす会話、速い楽器の演奏、そして様々な心地よい歌に、昼夜を問わず楽しむ者。
7.85.14
उपास्यमानो बहुभिः कुरुपाण्डवसात्वतैः ।
श्लक्ष्णस्तस्य गृहे शब्दो नाद्य द्रौणेर्यथा पुरा ॥ ७.८५.१४ ॥
クル族、パーンドゥの子、サートヴァタ族の多くに仕えられていた彼の家では、以前のようにドローナの息子の柔らかな声が今日は聞こえない。
7.85.15
द्रोणपुत्रं महेष्वासं गायना नर्तकाश्च ये ।
अत्यर्थमुपतिष्ठन्ति तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१५ ॥
大弓の名手ドローナの息子に、極めて多く仕える歌い手と踊り手——その音はもう聞こえない。
7.85.16
विन्दानुविन्दयोः सायं शिबिरे यो महाध्वनिः ।
श्रूयते सोऽद्य न तथा केकयानां च वेश्मसु ॥ ७.८५.१६ ॥
夕方にヴィンダとアヌヴィンダの陣営で聞こえていた大きな音は、今日はそのようには聞こえない。ケーカヤ族の家々でもそうだ。
7.85.17
नित्यं प्रमुदितानां च तालगीतस्वनो महान् ।
नृत्यतां श्रूयते तात गणानां सोऽद्य न स्वनः ॥ ७.८५.१७ ॥
いとしい子よ、常に喜びに満ちた、拍子と歌に合わせて踊る一団の大きな音は、今日は聞こえない。
7.85.18
सप्ततन्तून्वितन्वाना याजका यमुपासते ।
सौमदत्तिं श्रुतनिधिं तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१८ ॥
七本の糸の祭儀を広める祭官たちが仕えるソーマダッタの子、学識の宝庫——その声は聞こえない。
7.85.19
ज्याघोषो ब्रह्मघोषश्च तोमरासिरथध्वनिः ।
द्रोणस्यासीदविरतो गृहे तं न शृणोम्यहम् ॥ ७.८५.१९ ॥
ドローナの家では、弓弦の響き、ブラーフマナの聖句の唱えが、槍・剣・戦車の轟きと絶えることがなかった。今、私はそれを聞かない。
7.85.20
नानादेशसमुत्थानां गीतानां योऽभवत्स्वनः ।
वादित्रनादितानां च सोऽद्य न श्रूयते महान् ॥ ७.८५.२० ॥
多くの国から来た歌い手の歌声の大きな響きと、楽器の鳴り響きは、今日では聞こえない。
7.85.21
यदाप्रभृत्युपप्लुव्याच्छान्तिमिच्छञ्जनार्दनः ।
आगतः सर्वभूतानामनुकम्पार्थमच्युतः ॥ ७.८५.२१ ॥
ウパプラヴィヤからジャナールダナが平和を望んでやって来て以来、不滅の御方は全ての生き物への憐れみのために来られた。
7.85.22
ततोऽहमब्रुवं सूत मन्दं दुर्योधनं तदा ।
वासुदेवेन तीर्थेन पुत्र संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.८५.२२ ॥
そのとき私はそっとドゥルヨーダナに言った。「息子よ、ヴァースデーヴァを仲立ちとして、パーンドゥの子らと和睦せよ。」
7.85.23
कालप्राप्तमहं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः ।
संशाम्य भ्रातृभिस्तैस्तु क्षत्रियानभिपालय ॥ ७.८५.२३ ॥
今こそその時だと私は思う。ドゥルヨーダナよ、踏み越えてはならない。あの兄弟たちと和睦し、クシャトリヤを守れ。
7.85.24
शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम् ।
हितार्थमभिजल्पन्तं न तवास्ति रणे जयः ॥ ७.८५.२४ ॥
平和を請い、あなたの利益のために語るケーシャヴァを拒むなら、戦場であなたに勝利はないだろう。
7.85.25
प्रत्याचष्ट स दाशार्हमृषभं सर्वधन्विनाम् ।
अनुनेयानि जल्पन्तमनयान्नान्वपद्यत ॥ ७.८५.२५ ॥
彼は、すべての弓使いの中で雄牛のごときダーシャールハ（クリシュナ）を退けた。和解の言葉を語る者に、愚かさゆえに彼は従わなかった。
7.85.26
कर्णदुःशासनमतः सौबलस्य च दुर्मतेः ।
प्रत्याख्यातो महाबाहुःकुलान्तकरणेन वै ॥ ७.८५.२६ ॥
その後、カルナとドゥッシャーサナ、そして邪悪なスバラの息子（シャクニ）の助言により、一族を滅ぼす大腕の者は彼を退けた。
7.85.27
ततो दुःशासनस्यैव कर्णस्य च मतं द्वयोः ।
अन्ववर्तत मां हित्वा कृष्टः कालेन दुर्मतिः ॥ ७.८५.२७ ॥
その後、彼はドゥッシャーサナとカルナ二人の意見に従い、私を捨てた。時に引かれたその邪な者はそのように進んでいった。
7.85.28
न ह्यहं युद्धमिच्छामि विदुरो द्रोण एव वा ।
बाह्लीकः सोमदत्तो वा भीष्मो द्रौणायनिस्तथा ॥ ७.८५.२८ ॥
私は戦争を望まない。ヴィドゥラも、ドローナも、バーフリーカも、ソーマダッタも、ビーシュマも、同様にドローナの子（アシュヴァッターマン）も望まない。
7.85.29
शलो भूरिश्रवाश्चैव पुरुमित्रो विविंशतिः ।
जयः कृपो वा धर्मात्मा ये चान्ये मम बान्धवाः ॥ ७.८५.२९ ॥
シャリヤとブリシュラヴァス、プルミトラとヴィヴィンシャティ、ジャヤ、あるいは法心のクリパ、そして私の他の親族たちも。
7.85.30
एतेषां मतमास्थाय यदि वत्स्यति पुत्रकः ।
एतेभ्यश्च मदूर्ध्वं च अभोक्ष्यद्वसुधामिमाम् ॥ ७.८५.३० ॥
もし私の息子が彼らの意見を取り入れてそのまま留まっていたなら、私の死後もこの大地を享受したであろう。
7.85.31
श्लक्ष्णा मधुरसम्भाषा ज्ञातिमध्ये प्रियंवदाः ।
कुलीनाः सम्मताः प्राज्ञाः सुखं जीवन्ति मानवाः। ॥ ७.८५.३१ ॥
穏やかで甘い言葉を語り、親族の間で心地よく話し、良家の出で、尊ばれ、賢い人々は幸せに暮らす。
7.85.32
धर्मापेक्षी नरो नित्यं सर्वत्र लभते सुखम् ।
प्रेत्यभावे च कल्याणं प्रसादं प्रतिपद्यते ॥ ७.८५.३२ ॥
常にダルマを重んじる人は、どこでも幸福を得、死後にも吉祥と恩寵に至る。
7.85.33
अर्हास्ते पृथिवीं भोक्तुं समर्थाः साधनेऽपि च ।
तेषामपि समुद्रान्ता पितृपैतामही मही ॥ ७.८५.३३ ॥
彼らは大地を享受するにふさわしく、その手段にも長けている。海に囲まれたこの大地は、父祖から受け継いだ彼らのものである。
7.85.34
न च त्वाऽभिभविष्यन्ति हित्वा धर्मं पृथात्मजाः ।
नियुज्यमानाः स्थास्यन्ति पाण्डवा धर्मवर्त्मनि ॥ ७.८५.३४ ॥
プリター の息子たちはダルマを捨ててあなたに勝つことはない。命じられれば、パーンダヴァたちはダルマの道に堅く立つ。
7.85.35
सन्ति मे ज्ञातयस्तात येषां श्रोष्यन्ति पाण्डवाः ।
शल्यस्य सोमदत्तस्य भीष्मस्य च महात्मनः ॥ ७.८५.३५ ॥
親愛なる者よ、私にはパーンダヴァが耳を傾けるであろう親族がいる——シャリヤ、ソーマダッタ、そして偉大なるビーシュマである。
7.85.36
द्रोणस्याथ विकर्णस्य बाह्लीकस्य कृपस्य च ।
अन्येषां चैव वृद्धानां भरतानां महात्मनाम्।
त्वदर्थमब्रवं तात न जहुर्वचनानि ते ॥ ७.८५.३६ ॥
ドローナ、ヴィカルナ、バーフリーカ、クリパ、そしてほかの年長の偉大なるバラタ族の言葉も（聞くであろう）。愛しい者よ、私はあなたのために語った。彼らはあなたの言葉を捨てなかった。
7.85.37
कं वा त्वं मन्यसे तेषां यस्त्वां ब्रूयादतोऽन्यथा ।
कृष्णो न धर्मं सञ्जह्यात्सर्वे ते हि तदन्वयाः ॥ ७.८५.३७ ॥
彼らのうち誰が、あなたにそれと違うことを言うと思うのか。クリシュナは法を捨てはしない、彼らは皆その血統なのだから。
7.85.38
मयाऽपि चोक्तास्ते वीरा वचनं धर्मसंहितम् ।
नान्यथा प्रकरिष्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ७.८५.३८ ॥
私もあの英雄たちに法にかなう言葉を語った。法の魂を持つパーンダヴァたちは、決してそれと違うことはしないだろう。
7.85.39
इत्यहं विलपन्सूत बहुशः पुत्रमुक्तवान् ।
न च मे श्रुतवान्मूढो मन्ये कालस्य पर्ययम् ॥ ७.८५.३९ ॥
このように嘆きながら、御者よ、私は息子に何度も言ったが、愚かな彼は私の言葉を聞かなかった。これは時の転変だと私は思う。
7.85.40
वृकोदरार्जुनौ यत्र वृष्णिवीरश्च सात्यकिः ।
उत्तमौजाश्च पाञ्चाल्यो युधामन्युश्च दुर्जयः ॥ ७.८५.४० ॥
ヴリコーダラとアルジュナがいるところには、ヴリシュニ族の英雄サーティャキ、パーンチャーラのウッタマウジャス、そして無敵のユダーマニュもいる。
7.85.41
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः शिखण्डी चापराजितः ।
अश्मकाः केकयाश्चैव क्षत्रधर्मा च सौमकिः ॥ ७.८५.४१ ॥
ドリシュタデュムナは難攻不落、無敗のシカンディンも。アシュマカ族とケーカヤ族、クシャトラダルマ、そしてソーマカの息子も。
7.85.42
चैद्यश्च चेकितानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
द्रौपदेया विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ७.८५.४२ ॥
チャイディヤとチェキターナ、カーシー王の息子で圧倒するアビブー、ドラウパディーの子ら、ヴィラータ、そして大戦車兵ドルパダも。
7.85.43
यमौ च पुरुषव्याघ्रौ मन्त्री च मधुसूदनः ।
क एताञ्जातु युध्येत लोकेऽस्मिन्वै जिजीविषुः ॥ ७.८५.४३ ॥
双子の二人、人中の二虎、そして大臣マドゥスーダナ——生きることを望む者で、この世でこの者たちと戦う者があろうか。
7.85.44
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणान्प्रसहेद्वा परान्मम ।
अन्यो दुर्योधनात्कार्णाच्छकुनेश्चापि सौबलात्।
दुःशासनचतुर्थानां नान्यं पश्यामि पञ्चमम् ॥ ७.८५.४४ ॥
神の武器を用いる我が敵に抗しうる者は、ドゥルヨーダナ、カルナ、シャクニ、そして第四のドゥフシャーサナのほかに、第五の者を私は見ない。
7.85.45
येषां वचनकृत्स स्याद्विष्वक्सेनो रथे स्थितः ।
सन्नद्धश्चार्जुनो योद्धा तेषां नास्ति पराजयः ॥ ७.८५.४५ ॥
言葉に従う者として戦車に立つヴィシュヴァクセーナ（クリシュナ）がおり、戦士として武装したアルジュナがいる者には、敗北はない。
7.85.46
तथा मम विलापानां नायं दुर्योधनः स्मरेत् ।
हतौ हि पुरुषव्याघ्रौ भीष्मद्रोणौ त्वमात्थ वै ॥ ७.८५.४६ ॥
このように、ドゥルヨーダナは私の嘆きを思い出すことはないだろう。人中の二虎、ビーシュマとドローナは殺されたと、おまえは言う。
7.85.47
तेषां विदुरवाक्यानामुक्तानां दीर्घदर्शनात् ।
दृष्ट्वेमां फलनिर्वृत्तिं मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४७ ॥
遠見から語られたヴィドゥラの言葉を思い出し、この結果の成り行きを見て、私は息子たちが今嘆いているのだと思う。
7.85.48
सेनां दृष्ट्वाऽभिभूतां मे शैनेयेनार्जुनेन च ।
शून्यान्दृष्ट्वा रथोपस्थान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४८ ॥
我が軍がシャイネーヤ（サーティヤキ）とアルジュナに打ち負かされ、戦車の座席が空いているのを見て、私は息子たちが嘆いているのだと思う。
7.85.49
हिमात्यये यथा कक्षं शुष्कं वातेरितो महान् ।
अग्निर्दहेत्तथा सेनां मामिकां स धनञ्जयः ॥ ७.८५.४९ ॥
寒季の終わりに、風に煽られた大火が乾いた茂みを焼き尽くすように、そのダナンジャヤは我が軍を焼いている。
7.85.50
आचक्ष्व मम तत्सर्वं कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यदोपयाताः सायाह्ने कृत्वा पार्थस्य किल्बिषं ॥ ७.८५.५० ॥
サンジャヤよ、おまえは有能だ。夕方、プリター（アルジュナ）に罪を犯して、彼らがどのように戻ってきたのか、すべて私に語れ。
7.85.51
अभिमन्यौ हते तात कथमासीन्मनो हि वः ॥ ७.८५.५१ ॥
わが子よ、アビマニユが殺されたとき、おまえたちの心はどうであったか。
7.85.52
न जातु तस्य कर्माणि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अपकृत्य महत्तात सोढुं शक्ष्यन्ति मामकाः ॥ ७.८५.५२ ॥
わが子よ、戦いにおいてガーンディーヴァ弓の者の行いに大きな仇をなしたなら、わが民はそれを決して耐え忍ぶことはできまい。
7.85.53
किन्नुः दुर्योधनः कृत्यं कर्णः कृत्यं किमब्रवीत् ।
दुःशासनः सौबलश्च तेषामेवं गते सति ॥ ७.८५.५३ ॥
では、ドゥルヨーダナは何をし、カルナは何を言ったのか。そうなった今、ドゥッシャーサナとスバラの子（シャクニ）は何と言ったのか。
7.85.54
सर्वेषां समवेतानां पुत्राणां मम सञ्जय ।
यद्वृत्तं तात सङ्ग्रामे मन्दस्यापनयैर्भृशम् ॥ ७.८५.५४ ॥
サンジャヤよ、戦いに集まったわが息子たちすべてに何が起きたのか。わが子よ、あの愚か者の悪行によって、それは大いに起きてしまったのだ。
7.85.55
लोभानुगस्य दुर्बुद्धेः क्रोधेन विकृतात्मनः ।
राज्यकामस्य मूढस्य रागोपहतचेतसः।
दुर्नीतं वा सुनीतं वा तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.८५.५५ ॥
サンジャヤよ、貪欲に従い、悪意があり、怒りで魂が歪み、王権を望み、愚かで、情欲に心を打ち砕かれた私の息子の、悪い振る舞いでも良い振る舞いでも、そのすべてを私に語れ。