มหาภารตะ · อัธยายะ 7.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.85.1
श्वोभूते किमकार्षुस्ते दुःखशोकसमन्विताः ।
अभिमन्यौ हते तत्र कैर्वाऽयुध्यन्त पाण्डवाः ॥ ७.८५.१ ॥
วันรุ่งขึ้น ปาณฑพทั้งหลายเต็มไปด้วยความทุกข์และความโศก เมื่ออภิมันยุถูกสังหารที่นั่น พวกเขาทำอะไรกัน และต่อสู้กับใคร
7.85.2
जानन्तस्तस्य कर्माणि कुरवः सव्यसाचिनः ।
कथं तत्किल्बिषं कृत्वा निर्भया ब्रूहि मामकाः ॥ ७.८५.२ ॥
สัญชัย กุรุทั้งหลายและสัวยสาจิน (อรชุน) รู้การกระทำของเขา เมื่อก่ออาชญากรรมนั้นแล้ว เหตุใดจึงยังไม่หวั่นเกรง จงเล่าให้ข้าฟัง ชนของข้าเอ๋ย
7.85.3
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
आयान्तं पुरुषव्याघ्रं कथं ददृशुराहवे ॥ ७.८५.३ ॥
ผู้เสือแห่งมนุษย์ เร่าร้อนด้วยความโศกเศร้าเพราะบุตร โกรธเกรี้ยว ดุจความตายผู้ยุติทุกสิ่ง กำลังเข้ามาในการรบ พวกเขาได้เห็นเขาอย่างไรในสงคราม
7.85.4
कपिराजध्वनं सङ्ख्ये विधुन्वानं महद्धनुः ।
दृष्ट्वा पुत्रपरिद्यूनं किमकुर्वत मामकाः ॥ ७.८५.४ ॥
เห็นเขาในการรบ ถือธงของกษัตริย์วานร เขย่าคันธนูอันยิ่งใหญ่ ซูบผอมเพราะความโศกถึงบุตร ชนของข้าได้ทำอะไรบ้าง
7.85.5
किन्तु सञ्जय सङ्ग्रमे वृत्तं दुर्योधनं प्रति ।
परिदेवो महानद्य श्रूयते हि गृहेगृहे ॥ ७.८५.५ ॥
แต่สัญชัย เหตุการณ์ในการรบที่เกี่ยวกับทุรโยธน์ วันนี้เสียงคร่ำครวญอันยิ่งใหญ่ได้ยินไปทุกบ้านเรือน
7.85.6
भूयाञ्शब्दानतीत्यान्याञ्शब्दः सैन्धववेश्मनि ।
पौराणिकानां तूर्याणां शङ्खदुन्दुभिघोषवान् ॥ ७.८५.६ ॥
ในวังของสินธุ มีเสียงดังเหนือเสียงอื่นทั้งปวง เป็นเสียงของเครื่องดนตรีโบราณ ก้องด้วยเสียงสังข์และกลอง
7.85.7
सूतमागधबन्दीनां नर्तकानां च निःस्वनः ।
सोऽद्य न श्रूयते शब्दः सूत पुत्र यथा पुरा ॥ ७.८५.७ ॥
เสียงของสูต มาคธ พนทิน และนักร้องรำ ซึ่งวันนี้ไม่ได้ยินอีกแล้ว ดังที่เคยเป็นมาก่อน ลูกของสูตเอ๋ย
7.85.8
शब्दो नानाविधोऽभीष्टमभवद्यत्र मे श्रुतः ।
दीनानामद्य तं शब्दं न शृणोमि समीरितम् ॥ ७.८५.८ ॥
ที่เคยได้ยินเสียงนานาชนิดอันเป็นที่พอใจของข้า วันนี้ข้าไม่ได้ยินเสียงของคนยากไร้ที่เปล่งออกมานั้นแล้ว
7.85.9
निवेशने सत्यधृतेः सोमदत्तस्य सञ्जय ।
आसीनोऽहं पुरा तात शब्दमश्रौषमुत्तमम् ॥ ७.८५.९ ॥
สัญชัย เมื่อข้าประทับอยู่ในที่พำนักของสัตยธฤติและโสมทัตต์ ในกาลก่อน พ่อเอ๋ย ข้าได้ยินเสียงอันประเสริฐ
7.85.10
तदद्य पुण्यहीनोऽहमार्तस्वरनिनादितम् ।
निवेशनं गतोत्साहं विकृतं तात लक्षये ॥ ७.८५.१० ॥
วันนี้ ข้าผู้ปราศจากบุญ พ่อเอ๋ย เห็นที่พำนักนั้นก้องด้วยเสียงร่ำไห้ปวดร้าว หมดกำลังใจและผิดรูปไปแล้ว
7.85.11
विविंशतेर्दुर्मुखस्य चित्रसेनविकर्णयोः ।
अन्येषां च सुतानां मे न तथा श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.११ ॥
เสียงของวิวิงศติ ทุรมุข จิตรเสนะ และวิกรรณะ กับบุตรคนอื่นของข้า ก็ไม่ได้ยินเหมือนเช่นนั้น
7.85.12
ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्या यं शिष्याः पर्युपासते ।
द्रोणपुत्रं महेष्वासं पुत्राणां मे परायणम् ॥ ७.८५.१२ ॥
บุตรของโทรณะ นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ที่พราหมณ์ กษัตริย์ และแพศย์ล้วนเข้าไปรับใช้ในฐานะศิษย์ เป็นที่พึ่งของบุตรข้า
7.85.13
वितण्डालापसंलापैर्द्रुतवादित्रवादितैः ।
गीतैश्च विविधैरिष्टै रमते यो दिवानिशम् ॥ ७.८५.१३ ॥
ผู้เพลิดเพลินทั้งกลางวันและกลางคืนกับการสนทนาโต้เถียง เสียงเครื่องดนตรีที่บรรเลงรวดเร็ว และบทเพลงต่าง ๆ อันเป็นที่พอใจ
7.85.14
उपास्यमानो बहुभिः कुरुपाण्डवसात्वतैः ।
श्लक्ष्णस्तस्य गृहे शब्दो नाद्य द्रौणेर्यथा पुरा ॥ ७.८५.१४ ॥
ในเรือนของเขา มีผู้คนมากมายจากกุรุ ปาณฑพ และสาตวตะเข้ามาเฝ้ารับใช้ เสียงอันอ่อนหวานของบุตรโทรณะ วันนี้ไม่ได้ยินเหมือนดังที่เคยเป็นมาก่อน
7.85.15
द्रोणपुत्रं महेष्वासं गायना नर्तकाश्च ये ।
अत्यर्थमुपतिष्ठन्ति तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१५ ॥
นักร้องและนักรำทั้งหลายผู้เข้าเฝ้ารับใช้นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ บุตรของโทรณะอย่างยิ่งยวด เสียงของพวกเขาไม่ได้ยินอีกแล้ว
7.85.16
विन्दानुविन्दयोः सायं शिबिरे यो महाध्वनिः ।
श्रूयते सोऽद्य न तथा केकयानां च वेश्मसु ॥ ७.८५.१६ ॥
เสียงอันดังในยามเย็นที่ได้ยินในค่ายของวินทะและอนุวินทะ วันนี้ก็ไม่ได้ยินเหมือนเดิม ทั้งในเรือนของเกกยะก็เช่นกัน
7.85.17
नित्यं प्रमुदितानां च तालगीतस्वनो महान् ।
नृत्यतां श्रूयते तात गणानां सोऽद्य न स्वनः ॥ ७.८५.१७ ॥
พ่อเอ๋ย เสียงอันยิ่งใหญ่ของเหล่านักรำที่รื่นเริงอยู่เสมอ เสียงจังหวะและบทเพลง ของผู้ฟ้อนรำ วันนี้ไม่ได้ยินแล้ว
7.85.18
सप्ततन्तून्वितन्वाना याजका यमुपासते ।
सौमदत्तिं श्रुतनिधिं तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१८ ॥
บรรดาปุโรหิตผู้ดำเนินพิธีบูชายัญด้วยเส้นด้ายเจ็ดสาย เข้ารับใช้บุตรของโสมทัตต์ ผู้เป็นคลังแห่งความรู้ เสียงของพวกเขาไม่ได้ยินอีกแล้ว
7.85.19
ज्याघोषो ब्रह्मघोषश्च तोमरासिरथध्वनिः ।
द्रोणस्यासीदविरतो गृहे तं न शृणोम्यहम् ॥ ७.८५.१९ ॥
ในเรือนของโทรณะ เสียงสายธนู เสียงสวดพระเวท และเสียงหอก ดาบ และรถศึก เคยดังไม่ขาดสาย บัดนี้ข้าไม่ได้ยินเสียงนั้นอีกแล้ว
7.85.20
नानादेशसमुत्थानां गीतानां योऽभवत्स्वनः ।
वादित्रनादितानां च सोऽद्य न श्रूयते महान् ॥ ७.८५.२० ॥
เสียงอันยิ่งใหญ่ของเพลงจากดินแดนต่าง ๆ มากมาย และเสียงก้องของเครื่องดนตรี วันนี้ไม่ได้ยินอีกแล้ว
7.85.21
यदाप्रभृत्युपप्लुव्याच्छान्तिमिच्छञ्जनार्दनः ।
आगतः सर्वभूतानामनुकम्पार्थमच्युतः ॥ ७.८५.२१ ॥
ตั้งแต่เมื่อไรที่ชนารทนะเสด็จมาจากอุปปลวยะ ปรารถนาความสงบ พระอัจยุตะได้เสด็จมาด้วยความเมตตาต่อสรรพสัตว์
7.85.22
ततोऽहमब्रुवं सूत मन्दं दुर्योधनं तदा ।
वासुदेवेन तीर्थेन पुत्र संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.८५.२२ ॥
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ทุรโยธน์อย่างอ่อนโยนว่า ลูกเอ๋ย จงทำสงบศึกกับปาณฑพด้วยการผ่านทางของวาสุเทพเถิด
7.85.23
कालप्राप्तमहं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः ।
संशाम्य भ्रातृभिस्तैस्तु क्षत्रियानभिपालय ॥ ७.८५.२३ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าถึงเวลาแล้ว ทุรโยธน์ อย่าล่วงละเมิดเลย จงทำสงบศึกกับพี่น้องเหล่านั้นและคุ้มครองกษัตริย์ทั้งหลาย
7.85.24
शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम् ।
हितार्थमभिजल्पन्तं न तवास्ति रणे जयः ॥ ७.८५.२४ ॥
หากท่านปฏิเสธเกศวะ ผู้ทูลขอความสงบ และพูดเพื่อประโยชน์ของท่าน ท่านจะไม่มีชัยชนะในการรบ
7.85.25
प्रत्याचष्ट स दाशार्हमृषभं सर्वधन्विनाम् ।
अनुनेयानि जल्पन्तमनयान्नान्वपद्यत ॥ ७.८५.२५ ॥
เขาได้ปฏิเสธทาศารหะผู้ประเสริฐ ผู้เป็นยอดนักธนูทั้งปวง ผู้กล่าวถ้อยคำประนีประนอม เพราะความโง่เขลา เขาจึงไม่คล้อยตาม
7.85.26
कर्णदुःशासनमतः सौबलस्य च दुर्मतेः ।
प्रत्याख्यातो महाबाहुःकुलान्तकरणेन वै ॥ ७.८५.२६ ॥
ครั้นแล้ว ตามความเห็นของกรรณะและทุห์ศาสนะ และของโอรสของสุพล ผู้มีใจชั่ว คือศกุนิ ผู้มีแขนทรงพลังนั้น ก็ถูกปฏิเสธ เพราะผู้นั้นนำความพินาศมาสู่วงศ์ตระกูล
7.85.27
ततो दुःशासनस्यैव कर्णस्य च मतं द्वयोः ।
अन्ववर्तत मां हित्वा कृष्टः कालेन दुर्मतिः ॥ ७.८५.२७ ॥
จากนั้นเขาได้ทำตามความเห็นของทุห์ศาสนะและกรรณะทั้งสอง ละทิ้งข้าพเจ้าไป ผู้มีใจชั่วนั้นถูกกาลเวลาดึงไปจึงดำเนินไปเช่นนี้
7.85.28
न ह्यहं युद्धमिच्छामि विदुरो द्रोण एव वा ।
बाह्लीकः सोमदत्तो वा भीष्मो द्रौणायनिस्तथा ॥ ७.८५.२८ ॥
ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาสงคราม ทั้งวิทุระ โทรณะ พาหลีกะ โสมทัตตะ ภีษมะ และโทรณบุตรเช่นกัน
7.85.29
शलो भूरिश्रवाश्चैव पुरुमित्रो विविंशतिः ।
जयः कृपो वा धर्मात्मा ये चान्ये मम बान्धवाः ॥ ७.८५.२९ ॥
ศัลยะและภูริศรวัส ปุรุมิตร และวิวิงศติ ชัยะ หรือกฤปะผู้มีธรรมะ และญาติอื่นๆ ของข้าพเจ้า
7.85.30
एतेषां मतमास्थाय यदि वत्स्यति पुत्रकः ।
एतेभ्यश्च मदूर्ध्वं च अभोक्ष्यद्वसुधामिमाम् ॥ ७.८५.३० ॥
หากบุตรของข้าพเจ้ายึดความเห็นของเหล่านั้นและดำรงอยู่เช่นนั้น เขาก็จะได้ครองแผ่นดินนี้แม้หลังจากข้าพเจ้าตายไปแล้ว
7.85.31
श्लक्ष्णा मधुरसम्भाषा ज्ञातिमध्ये प्रियंवदाः ।
कुलीनाः सम्मताः प्राज्ञाः सुखं जीवन्ति मानवाः। ॥ ७.८५.३१ ॥
ผู้มีท่าทีอ่อนโยน พูดจาไพเราะ น่ารักต่อญาติ มีกำเนิดสูงส่ง เป็นที่นับถือและเป็นผู้มีปัญญา มนุษย์เหล่านั้นย่อมดำรงชีวิตอย่างมีความสุข
7.85.32
धर्मापेक्षी नरो नित्यं सर्वत्र लभते सुखम् ।
प्रेत्यभावे च कल्याणं प्रसादं प्रतिपद्यते ॥ ७.८५.३२ ॥
คนที่ยึดถือธรรมะเสมอย่อมได้รับความสุขทุกแห่ง และหลังความตาย ย่อมได้รับความเป็นมงคลและพระกรุณา
7.85.33
अर्हास्ते पृथिवीं भोक्तुं समर्थाः साधनेऽपि च ।
तेषामपि समुद्रान्ता पितृपैतामही मही ॥ ७.८५.३३ ॥
พวกเขาสมควรที่จะครองแผ่นดิน และมีความสามารถในการปกครอง แผ่นดินที่สุดขอบมหาสมุทรนี้เป็นมรดกของบรรพบุรุษและปู่ทวดของพวกเขา
7.85.34
न च त्वाऽभिभविष्यन्ति हित्वा धर्मं पृथात्मजाः ।
नियुज्यमानाः स्थास्यन्ति पाण्डवा धर्मवर्त्मनि ॥ ७.८५.३४ ॥
โอรสของปฤถาจะไม่ข่มเหงท่านเพราะละทิ้งธรรมะ เมื่อได้รับการชี้นำ ปาณฑพจะยืนหยัดอยู่บนหนทางแห่งธรรมะ
7.85.35
सन्ति मे ज्ञातयस्तात येषां श्रोष्यन्ति पाण्डवाः ।
शल्यस्य सोमदत्तस्य भीष्मस्य च महात्मनः ॥ ७.८५.३५ ॥
ลูกรัก ข้าพเจ้ามีญาติซึ่งปาณฑพจะฟังถ้อยคำ คือศัลยะ โสมทัตตะ และภีษมะผู้มีจิตใจสูงส่ง
7.85.36
द्रोणस्याथ विकर्णस्य बाह्लीकस्य कृपस्य च ।
अन्येषां चैव वृद्धानां भरतानां महात्मनाम्।
त्वदर्थमब्रवं तात न जहुर्वचनानि ते ॥ ७.८५.३६ ॥
ทั้งถ้อยคำของโทรณะ วิกรณะ พาหลีกะ และกฤปะ และของผู้เฒ่าอื่นๆ แห่งวงศ์ภรตะผู้มีจิตใจสูงส่ง ข้าพเจ้าได้กล่าวเพื่อประโยชน์ของท่าน ลูกรัก แต่เขาไม่ได้ละทิ้งถ้อยคำของท่าน
7.85.37
कं वा त्वं मन्यसे तेषां यस्त्वां ब्रूयादतोऽन्यथा ।
कृष्णो न धर्मं सञ्जह्यात्सर्वे ते हि तदन्वयाः ॥ ७.८५.३७ ॥
ในหมู่พวกเขา ท่านคิดว่าใครจะพูดกับท่านเป็นอย่างอื่นได้ กฤษณะจะไม่ละทิ้งธรรมะ เพราะทุกคนเหล่านั้นล้วนอยู่ในสายตระกูลนั้น
7.85.38
मयाऽपि चोक्तास्ते वीरा वचनं धर्मसंहितम् ।
नान्यथा प्रकरिष्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ७.८५.३८ ॥
ข้าพเจ้าก็ได้กล่าวถ้อยคำที่สอดคล้องกับธรรมะแก่วีรบุรุษเหล่านั้นแล้วเช่นกัน ปาณฑพผู้มีธรรมะจะไม่กระทำเป็นอย่างอื่นแน่นอน
7.85.39
इत्यहं विलपन्सूत बहुशः पुत्रमुक्तवान् ।
न च मे श्रुतवान्मूढो मन्ये कालस्य पर्ययम् ॥ ७.८५.३९ ॥
สูตะ ข้าพเจ้าคร่ำครวญดังนี้ และได้กล่าวแก่โอรสหลายครั้ง แต่คนหลงผิดผู้นั้นมิได้ฟังข้าพเจ้า ข้าพเจ้าคิดว่านี่คือการพลิกผันของกาลเวลา
7.85.40
वृकोदरार्जुनौ यत्र वृष्णिवीरश्च सात्यकिः ।
उत्तमौजाश्च पाञ्चाल्यो युधामन्युश्च दुर्जयः ॥ ७.८५.४० ॥
ที่ใดมีวฤโกทระและอรชุน และวีรบุรุษแห่งวฤษณีคือสาตยกิ อุตตมเอาชะแห่งปาญจาละ และยุธามันยุผู้ไม่มีใครเอาชนะได้ ที่นั่นก็มีท่านอยู่
7.85.41
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः शिखण्डी चापराजितः ।
अश्मकाः केकयाश्चैव क्षत्रधर्मा च सौमकिः ॥ ७.८५.४१ ॥
ธฤษฏทยุมนะผู้ไม่อาจถูกต้านทานได้ และศิขัณฑินผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ ชาวอัศมกะและชาวเกกยะ กษัตริยธรรมด้วย และบุตรของโสมกะ
7.85.42
चैद्यश्च चेकितानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
द्रौपदेया विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ७.८५.४२ ॥
ไจทยะและเจกิตานะ บุตรของกษัตริย์แห่งกาศี และอภิภูผู้ข่มผู้อื่นได้ บุตรของเทราปที วิราฏะ และทรุปทะผู้เป็นมหารถี
7.85.43
यमौ च पुरुषव्याघ्रौ मन्त्री च मधुसूदनः ।
क एताञ्जातु युध्येत लोकेऽस्मिन्वै जिजीविषुः ॥ ७.८५.४३ ॥
ฝาแฝดทั้งสองผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ และมนตรีมธุสูทนะ ในโลกนี้ผู้ใดเล่าที่ยังปรารถนาจะมีชีวิต จะกล้าสู้รบกับเหล่านี้
7.85.44
दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणान्प्रसहेद्वा परान्मम ।
अन्यो दुर्योधनात्कार्णाच्छकुनेश्चापि सौबलात्।
दुःशासनचतुर्थानां नान्यं पश्यामि पञ्चमम् ॥ ७.८५.४४ ॥
นอกจากทุรโยธน์ กรรณะ ศกุนิ และทุศศาสนะเป็นคนที่สี่ ข้าพเจ้าไม่เห็นผู้ใดเป็นคนที่ห้าที่จะต้านทานศัตรูของข้าพเจ้า ผู้ใช้อาวุธทิพย์
7.85.45
येषां वचनकृत्स स्याद्विष्वक्सेनो रथे स्थितः ।
सन्नद्धश्चार्जुनो योद्धा तेषां नास्ति पराजयः ॥ ७.८५.४५ ॥
ผู้ที่มีสารถีซึ่งยืนอยู่บนรถและทำตามคำของเขาคือวิษวักเสนะ และมีนักรบผู้สวมเกราะคืออรชุน ฝ่ายเหล่านั้นย่อมไม่มีความพ่ายแพ้
7.85.46
तथा मम विलापानां नायं दुर्योधनः स्मरेत् ।
हतौ हि पुरुषव्याघ्रौ भीष्मद्रोणौ त्वमात्थ वै ॥ ७.८५.४६ ॥
ดังนั้น ทุรโยธน์คงไม่ระลึกถึงคำคร่ำครวญของข้าพเจ้า ท่านบอกข้าพเจ้าว่าภีษมะและโทรณะ ซึ่งเป็นเสือในหมู่มนุษย์ทั้งสองนั้น ถูกสังหารแล้ว
7.85.47
तेषां विदुरवाक्यानामुक्तानां दीर्घदर्शनात् ।
दृष्ट्वेमां फलनिर्वृत्तिं मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४७ ॥
ข้าพเจ้าระลึกถึงถ้อยคำของวิทุระที่กล่าวด้วยการมองการณ์ไกล และเห็นผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นนี้ ข้าพเจ้าคิดว่าบุตรทั้งหลายของข้าพเจ้ากำลังโศกเศร้า
7.85.48
सेनां दृष्ट्वाऽभिभूतां मे शैनेयेनार्जुनेन च ।
शून्यान्दृष्ट्वा रथोपस्थान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४८ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของข้าพเจ้าถูกข่มด้วยไศเนยะและอรชุน และเห็นที่นั่งบนรถว่างเปล่า ข้าพเจ้าคิดว่าบุตรทั้งหลายของข้าพเจ้ากำลังโศกเศร้า
7.85.49
हिमात्यये यथा कक्षं शुष्कं वातेरितो महान् ।
अग्निर्दहेत्तथा सेनां मामिकां स धनञ्जयः ॥ ७.८५.४९ ॥
เหมือนเมื่อปลายฤดูหนาว ไฟใหญ่ที่ลมพัดให้ลุกไหม้ ย่อมเผาพงแห้ง ฉันใด ธนัญชัยก็กำลังเผากองทัพของข้าพเจ้าฉันนั้น
7.85.50
आचक्ष्व मम तत्सर्वं कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यदोपयाताः सायाह्ने कृत्वा पार्थस्य किल्बिषं ॥ ७.८५.५० ॥
สัญชัย ท่านเป็นผู้ชำนาญ จงเล่าเรื่องทั้งหมดนั้นให้ข้าพเจ้าฟัง ตั้งแต่เมื่อพวกเขากลับมาในยามเย็น หลังจากได้ทำความผิดต่อปารถะ
7.85.51
अभिमन्यौ हते तात कथमासीन्मनो हि वः ॥ ७.८५.५१ ॥
ลูกรัก เมื่ออภิมันยุถูกสังหารแล้ว จิตใจของพวกเจ้าเป็นอย่างไร
7.85.52
न जातु तस्य कर्माणि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अपकृत्य महत्तात सोढुं शक्ष्यन्ति मामकाः ॥ ७.८५.५२ ॥
ลูกรัก ในการรบ ผู้คนของข้าพเจ้าจะไม่อาจทนได้เลยต่อความอยุติธรรมอันใหญ่หลวงที่ทำต่อการกระทำของผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ
7.85.53
किन्नुः दुर्योधनः कृत्यं कर्णः कृत्यं किमब्रवीत् ।
दुःशासनः सौबलश्च तेषामेवं गते सति ॥ ७.८५.५३ ॥
แล้วทุรโยธน์ทำอะไร และกรรณะกล่าวอะไร ทุศศาสนะกับบุตรของศุพละ คือศกุนิ เมื่อเหตุการณ์เป็นเช่นนั้นแล้ว พวกเขากล่าวอะไรบ้าง
7.85.54
सर्वेषां समवेतानां पुत्राणां मम सञ्जय ।
यद्वृत्तं तात सङ्ग्रामे मन्दस्यापनयैर्भृशम् ॥ ७.८५.५४ ॥
สัญชัย บุตรทั้งหมดของข้าพเจ้าที่มารวมกันอยู่ สิ่งที่เกิดขึ้นกับพวกเขาในสงคราม ลูกรัก เกิดขึ้นอย่างหนักเพราะการกระทำผิดของคนโง่นั้น
7.85.55
लोभानुगस्य दुर्बुद्धेः क्रोधेन विकृतात्मनः ।
राज्यकामस्य मूढस्य रागोपहतचेतसः।
दुर्नीतं वा सुनीतं वा तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.८५.५५ ॥
สัญชัย จงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังถึงการกระทำทั้งหมดของบุตรข้าพเจ้า ทั้งที่ประพฤติผิดหรือประพฤติชอบ บุตรผู้ตกอยู่ในอำนาจของความโลภ มีจิตใจชั่วร้าย มีตนบิดเบือนเพราะความโกรธ ปรารถนาราชอาณาจักร หลงผิด และมีจิตใจถูกความกำหนัดทำลาย