Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.85

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.85.1

श्वोभूते किमकार्षुस्ते दुःखशोकसमन्विताः ।
अभिमन्यौ हते तत्र कैर्वाऽयुध्यन्त पाण्डवाः ॥ ७.८५.१ ॥

ଅଭିମନ୍ୟୁ ହତ ହେବା ପରେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପରଦିନ କଣ କଲେ, ଏବଂ କାହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?

7.85.2

जानन्तस्तस्य कर्माणि कुरवः सव्यसाचिनः ।
कथं तत्किल्बिषं कृत्वा निर्भया ब्रूहि मामकाः ॥ ७.८५.२ ॥

ତାଙ୍କ କର୍ମ ଜାଣି ମଧ୍ୟ କୁରୁ ଓ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ସେହି ପାପ କରି କିପରି ନିର୍ଭୟ ରହିଲେ? ମୋତେ କୁହ, ହେ ମୋ ଲୋକମାନେ।

7.85.3

पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
आयान्तं पुरुषव्याघ्रं कथं ददृशुराहवे ॥ ७.८५.३ ॥

ପୁତ୍ର ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ, କ୍ରୋଧିତ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ତକ ପରି ଆସୁଥିବା ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ଦେଖିଲେ?

7.85.4

कपिराजध्वनं सङ्ख्ये विधुन्वानं महद्धनुः ।
दृष्ट्वा पुत्रपरिद्यूनं किमकुर्वत मामकाः ॥ ७.८५.४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କପିରାଜଙ୍କ (ହନୁମାନଙ୍କ) ଧ୍ୱଜାଧାରୀ, ମହାଧନୁ ଝୁଲାଉଥିବା, ପୁତ୍ର ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ଲୋକମାନେ କଣ କଲେ?

7.85.5

किन्तु सञ्जय सङ्ग्रमे वृत्तं दुर्योधनं प्रति ।
परिदेवो महानद्य श्रूयते हि गृहेगृहे ॥ ७.८५.५ ॥

କିନ୍ତୁ, ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା ଘଟିଲା — ଆଜି ଘରେ ଘରେ ମହାନ ବିଳାପ ଶୁଣାଯାଉଛି।

7.85.6

भूयाञ्शब्दानतीत्यान्याञ्शब्दः सैन्धववेश्मनि ।
पौराणिकानां तूर्याणां शङ्खदुन्दुभिघोषवान् ॥ ७.८५.६ ॥

ସୈନ୍ଧବଙ୍କ ଭବନରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି — ପ୍ରାଚୀନ ବାଦ୍ୟର, ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ।

7.85.7

सूतमागधबन्दीनां नर्तकानां च निःस्वनः ।
सोऽद्य न श्रूयते शब्दः सूत पुत्र यथा पुरा ॥ ७.८५.७ ॥

ସୂତ, ମାଗଧ, ବନ୍ଦୀ ଓ ନର୍ତ୍ତକମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଧ୍ୱନି ଥିଲା, ତାହା ଆଜି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ପୂର୍ବ ପରି।

7.85.8

शब्दो नानाविधोऽभीष्टमभवद्यत्र मे श्रुतः ।
दीनानामद्य तं शब्दं न शृणोमि समीरितम् ॥ ७.८५.८ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ନାନା ପ୍ରକାରର ମନୋରମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଥିଲି, ଆଜି ଦୀନମାନଙ୍କର ସେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୁଣୁନାହିଁ।

7.85.9

निवेशने सत्यधृतेः सोमदत्तस्य सञ्जय ।
आसीनोऽहं पुरा तात शब्दमश्रौषमुत्तमम् ॥ ७.८५.९ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସତ୍ୟଧୃତି ଓ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ନିବାସରେ ବସିଥିବା ମୁଁ ପୂର୍ବେ, ହେ ତାତ, ଉତ୍ତମ ଶବ୍ଦ ଶୁଣୁଥିଲି।

7.85.10

तदद्य पुण्यहीनोऽहमार्तस्वरनिनादितम् ।
निवेशनं गतोत्साहं विकृतं तात लक्षये ॥ ७.८५.१० ॥

ଆଜି ପୁଣ୍ୟହୀନ ମୁଁ, ହେ ତାତ, ଆର୍ତ୍ତ ସ୍ୱରରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ଉତ୍ସାହହୀନ ଓ ବିକୃତ ସେହି ନିବାସକୁ ଦେଖୁଛି।

7.85.11

विविंशतेर्दुर्मुखस्य चित्रसेनविकर्णयोः ।
अन्येषां च सुतानां मे न तथा श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.११ ॥

ବିବିଂଶତି, ଦୁର୍ମୁଖ, ଚିତ୍ରସେନ ଓ ବିକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର, ଏବଂ ମୋ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ ସେପରି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।

7.85.12

ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्या यं शिष्याः पर्युपासते ।
द्रोणपुत्रं महेष्वासं पुत्राणां मे परायणम् ॥ ७.८५.१२ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଶିଷ୍ୟରୂପେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ।

7.85.13

वितण्डालापसंलापैर्द्रुतवादित्रवादितैः ।
गीतैश्च विविधैरिष्टै रमते यो दिवानिशम् ॥ ७.८५.१३ ॥

ବାଦବିବାଦର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଦ୍ରୁତ ବାଦ୍ୟବାଦନ ଓ ବିବିଧ ପ୍ରିୟ ଗୀତରେ ଯିଏ ଦିନରାତି ରମେ।

7.85.14

उपास्यमानो बहुभिः कुरुपाण्डवसात्वतैः ।
श्लक्ष्णस्तस्य गृहे शब्दो नाद्य द्रौणेर्यथा पुरा ॥ ७.८५.१४ ॥

କୁରୁ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁଜନଙ୍କ ସେବିତ ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ପୂର୍ବ ପରି ଦ୍ରୌଣିଙ୍କର ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଆଜି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।

7.85.15

द्रोणपुत्रं महेष्वासं गायना नर्तकाश्च ये ।
अत्यर्थमुपतिष्ठन्ति तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१५ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସେବା କରୁଥିବା ଗାୟକ ଓ ନର୍ତ୍ତକଙ୍କ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।

7.85.16

विन्दानुविन्दयोः सायं शिबिरे यो महाध्वनिः ।
श्रूयते सोऽद्य न तथा केकयानां च वेश्मसु ॥ ७.८५.१६ ॥

ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କ ଶିବିରରେ ସଞ୍ଜବେଳେ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ମହାଧ୍ୱନି ଆଜି ସେପରି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ; କେକୟମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

7.85.17

नित्यं प्रमुदितानां च तालगीतस्वनो महान् ।
नृत्यतां श्रूयते तात गणानां सोऽद्य न स्वनः ॥ ७.८५.१७ ॥

ହେ ତାତ! ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦିତ, ତାଳଗୀତ ସହ ନୃତ୍ୟରତ ଦଳମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ମହାଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ତାହା ଆଜି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।

7.85.18

सप्ततन्तून्वितन्वाना याजका यमुपासते ।
सौमदत्तिं श्रुतनिधिं तेषां न श्रूयते ध्वनिः ॥ ७.८५.१८ ॥

ସପ୍ତତନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ବିସ୍ତାରକାରୀ ଯାଜକମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେହି ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୁତନିଧିଙ୍କ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉନାହିଁ।

7.85.19

ज्याघोषो ब्रह्मघोषश्च तोमरासिरथध्वनिः ।
द्रोणस्यासीदविरतो गृहे तं न शृणोम्यहम् ॥ ७.८५.१९ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଘରେ ଧନୁର ଟଙ୍କାର, ବ୍ରହ୍ମଘୋଷ, ତୋମର, ଖଡ୍ଗ ଓ ରଥର ଶବ୍ଦ ଅବିରତ ଥିଲା; ତାହା ମୁଁ ଏବେ ଶୁଣୁ ନାହିଁ।

7.85.20

नानादेशसमुत्थानां गीतानां योऽभवत्स्वनः ।
वादित्रनादितानां च सोऽद्य न श्रूयते महान् ॥ ७.८५.२० ॥

ନାନା ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଗାୟକଙ୍କ ଗୀତର ମହାନ ସ୍ୱର ଓ ବାଦ୍ୟର ନାଦ ଆଜି ଶୁଣାଯାଉ ନାହିଁ।

7.85.21

यदाप्रभृत्युपप्लुव्याच्छान्तिमिच्छञ्जनार्दनः ।
आगतः सर्वभूतानामनुकम्पार्थमच्युतः ॥ ७.८५.२१ ॥

ଉପପ୍ଲବ୍ୟରୁ ଶାନ୍ତି ଇଚ୍ଛା କରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଆସିବା ଦିନଠାରୁ, ଅଚ୍ୟୁତ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁକମ୍ପା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି।

7.85.22

ततोऽहमब्रुवं सूत मन्दं दुर्योधनं तदा ।
वासुदेवेन तीर्थेन पुत्र संशाम्य पाण्डवैः ॥ ७.८५.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଧୀରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲି—ହେ ସୂତ, ପୁତ୍ର, ବାସୁଦେବଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କର।

7.85.23

कालप्राप्तमहं मन्ये मा त्वं दुर्योधनातिगाः ।
संशाम्य भ्रातृभिस्तैस्तु क्षत्रियानभिपालय ॥ ७.८५.२३ ॥

ମୁଁ ଭାବେ ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ; ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କର ନାହିଁ। ସେହି ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।

7.85.24

शमं चेद्याचमानं त्वं प्रत्याख्यास्यसि केशवम् ।
हितार्थमभिजल्पन्तं न तवास्ति रणे जयः ॥ ७.८५.२४ ॥

ଶାନ୍ତି ଯାଚନା କରୁଥିବା, ତୁମ ହିତ ପାଇଁ କହୁଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବ, ତେବେ ରଣରେ ତୁମର ଜୟ ହେବ ନାହିଁ।

7.85.25

प्रत्याचष्ट स दाशार्हमृषभं सर्वधन्विनाम् ।
अनुनेयानि जल्पन्तमनयान्नान्वपद्यत ॥ ७.८५.२५ ॥

ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା; ଅନୁନୟର କଥା କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ସେ ମାନିଲା ନାହିଁ।

7.85.26

कर्णदुःशासनमतः सौबलस्य च दुर्मतेः ।
प्रत्याख्यातो महाबाहुःकुलान्तकरणेन वै ॥ ७.८५.२६ ॥

ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଏବଂ ଦୁର୍ମତି ସୁବଳପୁତ୍ର (ଶକୁନି)ଙ୍କ ମତରେ, କୁଳନାଶକ ମହାବାହୁ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ।

7.85.27

ततो दुःशासनस्यैव कर्णस्य च मतं द्वयोः ।
अन्ववर्तत मां हित्वा कृष्टः कालेन दुर्मतिः ॥ ७.८५.२७ ॥

ତା'ପରେ ଦୁଃଶାସନ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଦୁହିଁଙ୍କ ମତ ସେ ଅନୁସରଣ କଲା; ମୋତେ ଛାଡ଼ି, କାଳ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ହୋଇ ଦୁର୍ମତି ସେପରି କଲା।

7.85.28

न ह्यहं युद्धमिच्छामि विदुरो द्रोण एव वा ।
बाह्लीकः सोमदत्तो वा भीष्मो द्रौणायनिस्तथा ॥ ७.८५.२८ ॥

ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ; ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣ, ବାହ୍ଲୀକ, ସୋମଦତ୍ତ, ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ଦ୍ରୌଣାୟନି (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ମଧ୍ୟ ସେପରି।

7.85.29

शलो भूरिश्रवाश्चैव पुरुमित्रो विविंशतिः ।
जयः कृपो वा धर्मात्मा ये चान्ये मम बान्धवाः ॥ ७.८५.२९ ॥

ଶଲ୍ୟ ଓ ଭୂରିଶ୍ରବା, ପୁରୁମିତ୍ର ଓ ବିବିଂଶତି, ଜୟ କିମ୍ବା ଧର୍ମାତ୍ମା କୃପ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ମୋ ବାନ୍ଧବମାନେ ଅଛନ୍ତି।

7.85.30

एतेषां मतमास्थाय यदि वत्स्यति पुत्रकः ।
एतेभ्यश्च मदूर्ध्वं च अभोक्ष्यद्वसुधामिमाम् ॥ ७.८५.३० ॥

ମୋ ପୁତ୍ର ଯଦି ଏମାନଙ୍କ ମତ ଗ୍ରହଣ କରି ରହିଥାନ୍ତା, ତେବେ ମୋ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତା।

7.85.31

श्लक्ष्णा मधुरसम्भाषा ज्ञातिमध्ये प्रियंवदाः ।
कुलीनाः सम्मताः प्राज्ञाः सुखं जीवन्ति मानवाः। ॥ ७.८५.३१ ॥

କୋମଳ ଓ ମଧୁରଭାଷୀ, ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟବାଦୀ, କୁଳୀନ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସୁଖରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।

7.85.32

धर्मापेक्षी नरो नित्यं सर्वत्र लभते सुखम् ।
प्रेत्यभावे च कल्याणं प्रसादं प्रतिपद्यते ॥ ७.८५.३२ ॥

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବଦା ଧର୍ମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ସୁଖ ପାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ କଲ୍ୟାଣ ଓ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

7.85.33

अर्हास्ते पृथिवीं भोक्तुं समर्थाः साधनेऽपि च ।
तेषामपि समुद्रान्ता पितृपैतामही मही ॥ ७.८५.३३ ॥

ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ସାଧନରେ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ; ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ସେମାନଙ୍କର।

7.85.34

न च त्वाऽभिभविष्यन्ति हित्वा धर्मं पृथात्मजाः ।
नियुज्यमानाः स्थास्यन्ति पाण्डवा धर्मवर्त्मनि ॥ ७.८५.३४ ॥

ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ଧର୍ମ ପରିହାର କରି ତୁମକୁ ପରାଜିତ କରିବେ ନାହିଁ; ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧର୍ମପଥରେ ହିଁ ସ୍ଥିର ରହିବେ।

7.85.35

सन्ति मे ज्ञातयस्तात येषां श्रोष्यन्ति पाण्डवाः ।
शल्यस्य सोमदत्तस्य भीष्मस्य च महात्मनः ॥ ७.८५.३५ ॥

ହେ ତାତ, ମୋର ଏପରି ଜ୍ଞାତି ଅଛନ୍ତି ଯାଙ୍କ କଥା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୁଣିବେ — ଶଲ୍ୟ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ।

7.85.36

द्रोणस्याथ विकर्णस्य बाह्लीकस्य कृपस्य च ।
अन्येषां चैव वृद्धानां भरतानां महात्मनाम्।
त्वदर्थमब्रवं तात न जहुर्वचनानि ते ॥ ७.८५.३६ ॥

ଦ୍ରୋଣ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ବାହ୍ଲୀକ, କୃପ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ମହାତ୍ମା ଭରତମାନଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ (ଶୁଣିବେ)। ହେ ତାତ, ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ କହିଲି; ସେମାନେ ତୁମ ବଚନ ଛାଡ଼ି ନାହାନ୍ତି।

7.85.37

कं वा त्वं मन्यसे तेषां यस्त्वां ब्रूयादतोऽन्यथा ।
कृष्णो न धर्मं सञ्जह्यात्सर्वे ते हि तदन्वयाः ॥ ७.८५.३७ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ତୁମକୁ ଏହାର ବିପରୀତ କହିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ? କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ବଂଶର।

7.85.38

मयाऽपि चोक्तास्ते वीरा वचनं धर्मसंहितम् ।
नान्यथा प्रकरिष्यन्ति धर्मात्मानो हि पाण्डवाः ॥ ७.८५.३८ ॥

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମାନୁକୂଳ ବାକ୍ୟ କହିଥିଲି। ଧର୍ମାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାହାର ବିପରୀତ କିଛି କରିବେ ନାହିଁ।

7.85.39

इत्यहं विलपन्सूत बहुशः पुत्रमुक्तवान् ।
न च मे श्रुतवान्मूढो मन्ये कालस्य पर्ययम् ॥ ७.८५.३९ ॥

ଏହିପରି ବିଳାପ କରି, ହେ ସୂତ, ମୁଁ ପୁଅକୁ ବହୁବାର କହିଥିଲି; କିନ୍ତୁ ମୂଢ଼ ସେ ମୋ କଥା ଶୁଣିଲା ନାହିଁ। ମୁଁ ଭାବେ ଏହା କାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ।

7.85.40

वृकोदरार्जुनौ यत्र वृष्णिवीरश्च सात्यकिः ।
उत्तमौजाश्च पाञ्चाल्यो युधामन्युश्च दुर्जयः ॥ ७.८५.४० ॥

ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ବୃଷ୍ଣିବୀର ସାତ୍ୟକି, ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଉତ୍ତମୌଜା ଓ ଦୁର୍ଜୟ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।

7.85.41

धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः शिखण्डी चापराजितः ।
अश्मकाः केकयाश्चैव क्षत्रधर्मा च सौमकिः ॥ ७.८५.४१ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଅପରାଜିତ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ; ଅଶ୍ମକ ଓ କେକୟମାନେ; କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମା ଓ ସୌମକି ମଧ୍ୟ।

7.85.42

चैद्यश्च चेकितानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
द्रौपदेया विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ ७.८५.४२ ॥

ଚୈଦ୍ୟ ଓ ଚେକିତାନ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଭିଭୂ; ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ବିରାଟ ଓ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୁପଦ ମଧ୍ୟ।

7.85.43

यमौ च पुरुषव्याघ्रौ मन्त्री च मधुसूदनः ।
क एताञ्जातु युध्येत लोकेऽस्मिन्वै जिजीविषुः ॥ ७.८५.४३ ॥

ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଏହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ମଧୁସୂଦନ — ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ କିଏ ଏ ଜଗତରେ କେବେ ଏମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ?

7.85.44

दिव्यमस्त्रं विकुर्वाणान्प्रसहेद्वा परान्मम ।
अन्यो दुर्योधनात्कार्णाच्छकुनेश्चापि सौबलात्।
दुःशासनचतुर्थानां नान्यं पश्यामि पञ्चमम् ॥ ७.८५.४४ ॥

ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗକାରୀ ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ଦୁର୍ଯୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଶକୁନି, ଦୁଃଶାସନ — ଏହି ଚାରିଜଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ପଞ୍ଚମ ଆଉ କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁ ନାହିଁ।

7.85.45

येषां वचनकृत्स स्याद्विष्वक्सेनो रथे स्थितः ।
सन्नद्धश्चार्जुनो योद्धा तेषां नास्ति पराजयः ॥ ७.८५.४५ ॥

ଯାହାଙ୍କର ବଚନ ପାଳନକାରୀ, ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବିଷ୍ଵକ୍ସେନ (କୃଷ୍ଣ) ଥାଆନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା ସଜ୍ଜିତ ଅର୍ଜୁନ, ସେମାନଙ୍କର ପରାଜୟ ନାହିଁ।

7.85.46

तथा मम विलापानां नायं दुर्योधनः स्मरेत् ।
हतौ हि पुरुषव्याघ्रौ भीष्मद्रोणौ त्वमात्थ वै ॥ ७.८५.४६ ॥

ଏହିପରି ମୋର ବିଳାପ ଦୁର୍ଯୋଧନ ସ୍ମରଣ କରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ କହୁଛ, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।

7.85.47

तेषां विदुरवाक्यानामुक्तानां दीर्घदर्शनात् ।
दृष्ट्वेमां फलनिर्वृत्तिं मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४७ ॥

ଦୂରଦର୍ଶିତାରେ କୁହାଯାଇଥିବା ବିଦୁରଙ୍କ ସେହି ବଚନ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ଫଳର ପରିଣାମ ଦେଖି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବେ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି।

7.85.48

सेनां दृष्ट्वाऽभिभूतां मे शैनेयेनार्जुनेन च ।
शून्यान्दृष्ट्वा रथोपस्थान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.८५.४८ ॥

ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସେନା ପରାଭୂତ ହେବା ଦେଖି, ରଥର ଆସନ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ଭାବୁଛି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି।

7.85.49

हिमात्यये यथा कक्षं शुष्कं वातेरितो महान् ।
अग्निर्दहेत्तथा सेनां मामिकां स धनञ्जयः ॥ ७.८५.४९ ॥

ଶୀତ ଋତୁ ଶେଷରେ ବାୟୁରେ ପ୍ରେରିତ ମହାନ ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଶୁଷ୍କ ଝୋପ ଦହନ କରେ, ସେହିପରି ସେ ଧନଞ୍ଜୟ ମୋ ସୈନ୍ୟକୁ ଦହନ କରୁଛି।

7.85.50

आचक्ष्व मम तत्सर्वं कुशलो ह्यसि सञ्जय ।
यदोपयाताः सायाह्ने कृत्वा पार्थस्य किल्बिषं ॥ ७.८५.५० ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ନିପୁଣ; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପରାଧ କରି ସେମାନେ କିପରି ଫେରିଲେ, ତାହା ସବୁ ମୋତେ କୁହ।

7.85.51

अभिमन्यौ हते तात कथमासीन्मनो हि वः ॥ ७.८५.५१ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ଅଭିମନ୍ୟୁ ହତ ହେଲେ ତୁମ ମନ କିପରି ହୋଇଥିଲା?

7.85.52

न जातु तस्य कर्माणि युधि गाण्डीवधन्वनः ।
अपकृत्य महत्तात सोढुं शक्ष्यन्ति मामकाः ॥ ७.८५.५२ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ କର୍ମ ପ୍ରତି ମହା ଅପକାର କରି ମୋ ଲୋକେ କଦାପି ତାହା ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।

7.85.53

किन्नुः दुर्योधनः कृत्यं कर्णः कृत्यं किमब्रवीत् ।
दुःशासनः सौबलश्च तेषामेवं गते सति ॥ ७.८५.५३ ॥

ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କଣ କଲା? କର୍ଣ୍ଣ କଣ କହିଲା? ଏପରି ହେବା ପରେ ଦୁଃଶାସନ ଓ ସୌବଳ କଣ କହିଲେ?

7.85.54

सर्वेषां समवेतानां पुत्राणां मम सञ्जय ।
यद्वृत्तं तात सङ्ग्रामे मन्दस्यापनयैर्भृशम् ॥ ७.८५.५४ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମୋ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହା ଘଟିଛି — ହେ ବତ୍ସ, ସେ ମୂର୍ଖର ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ ତାହା ଅତ୍ୟଧିକ ଘଟିଛି।

7.85.55

लोभानुगस्य दुर्बुद्धेः क्रोधेन विकृतात्मनः ।
राज्यकामस्य मूढस्य रागोपहतचेतसः।
दुर्नीतं वा सुनीतं वा तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.८५.५५ ॥

ଲୋଭର ଅନୁଗାମୀ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, କ୍ରୋଧରେ ବିକୃତ ଆତ୍ମା ଥିବା, ରାଜ୍ୟକାମୀ, ମୂଢ଼, ରାଗରେ ହତ ଚିତ୍ତ (ମୋ ପୁତ୍ରର) ଦୁର୍ନୀତି କି ସୁନୀତି, ତାହା ମୋତେ କୁହ, ହେ ସଞ୍ଜୟ।