Mahābhārata · Adhyāya 7.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.90.1
तस्मिन्प्रभग्ने सैन्याग्रे वध्यमाने किरीटिना ।
केतु तत्र रणे वीराः प्रत्युदीयुर्धनञ्जयम् ॥ ७.९०.१ ॥
Cuando la vanguardia de aquel ejército fue quebrada y abatida por el coronado (Arjuna), los héroes en aquella batalla avanzaron para enfrentar a Dhanañjaya.
7.90.2
आहोस्विच्छकटव्यूहं प्रविष्टा मोघनिश्चयाः ।
द्रोणमाश्रित्य तिष्ठन्ति प्राकारमकुतोभयाः ॥ ७.९०.२ ॥
¿O acaso han entrado en la formación de carro, con su resolución vana, y se mantienen sin temor, confiando en Droṇa como una muralla?
7.90.3
तथाऽर्जुनेन सम्भग्ने तस्मिंस्तव बलेऽनघ ।
हतवीरे हतोत्साहे पलायनकृतक्षणे ॥ ७.९०.३ ॥
¡Oh sin mancha! Cuando tu ejército fue quebrado así por Arjuna, sus héroes muertos y su ánimo aplastado, llegó el momento de huir.
7.90.4
पाकशासनिनाऽभीक्ष्णं वध्यमाने शरोत्तमैः ।
न तत्र कश्चित्सङ्ग्रामे शशाकार्जुनमीक्षितुम् ॥ ७.९०.४ ॥
Mientras eran incesantemente abatidos por las flechas más excelsas del hijo de Indra, nadie en aquella batalla pudo siquiera mirar a Arjuna.
7.90.5
ततस्तव सुतो राजन्दृष्ट्वा सैन्यं तथागतम् ।
दुःशासनो भृशं क्रुद्धो युद्धायार्जुनमभ्यगात् ॥ ७.९०.५ ॥
Entonces, oh rey, tu hijo Duḥśāsana, al ver el ejército en tal estado, enfurecido en gran manera, avanzó contra Arjuna para la batalla.
7.90.6
सकाञ्चनविचित्रेण कवचेन समावृतः ।
जाम्बूनदशिरस्त्राणः शूरस्तीव्रपराक्रमः ॥ ७.९०.६ ॥
Cubierto con una armadura variada en oro, con un casco de oro de Jāmbūnada, aquel valiente era de fiero valor.
7.90.7
नागानीकेन महता ग्रसन्निव महीमिमाम् ।
दुःशासनो महाराज सव्यसाचिनमावृणोत् ॥ ७.९०.७ ॥
Oh gran rey, Duḥśāsana, como si devorara esta tierra, rodeó a Savyasācin (Arjuna) con un vasto ejército de elefantes.
7.90.8
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
ज्याक्षेपनिनदैश्चैव विरावेण च दन्तिनाम् ॥ ७.९०.८ ॥
Con el estruendo de las campanas de los elefantes, el sonido de los caracolas, el tañido de las cuerdas de los arcos y el barritar de los elefantes.
7.90.9
भूर्दिशश्चान्तरिक्षं च शब्देनासीत्समावृतम् ।
युवराजो बलश्लाघी पिङ्गलः प्रियदर्शनः।
स मुहूर्तं प्रतिभयो दारुणः समपद्यत ॥ ७.९०.९ ॥
La tierra, las direcciones y el cielo quedaron colmados de aquel estruendo. El príncipe heredero, jactancioso de su fuerza, de tez rojiza y de agradable aspecto, por un momento se volvió temible y terrible.
7.90.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णमङ्कुशैरभिचोदितान् ।
व्यालम्बहस्तान्संरब्धान्सपक्षानिव पर्वतान् ॥ ७.९०.१० ॥
Al verlos avanzar veloz, impulsados por los aguijones, con trompas como serpientes y encolerizados, como montañas con alas.
7.90.11
सिंहनादेन महता नरसिंहो धनञ्जयः ।
तदाचलघनप्रख्यं पताकाशतसङ्कुलम्।
गजानीकममित्राणामभितो व्यधमच्छरैः ॥ ७.९०.११ ॥
Entonces Dhanañjaya, el león entre los hombres, con un gran rugido de león, derribó por todos lados con flechas el ejército de elefantes enemigo, semejante a una montaña cubierta de nubes y repleto de cientos de estandartes.
7.90.12
महोर्मिणमिवोद्धूतं श्वसनेन महार्णवम् ।
किरीटी तद्गजानीकं प्राविशन्मकरो यथा ॥ ७.९०.१२ ॥
Como un gran océano agitado por el viento con enormes olas, así el coronado Arjuna penetró en aquel ejército de elefantes, como entra un monstruo marino (makara).
7.90.13
खमाश्रित इवादित्यः प्रतपन्स युगक्षये ।
ददृशे दिक्षु सर्वासु पार्थः परपुरञ्जनः ॥ ७.९०.१३ ॥
Como el sol que, suspendido en el cielo, arde al final de una edad, Pārtha, destructor de las ciudades enemigas, fue visto en todas las direcciones.
7.90.14
खुरशब्देन चाश्वानां नेमिघोषेण तेन च ।
तेन चोत्क्रुष्टशब्देन ज्यानिनादेन तेन च ॥ ७.९०.१४ ॥
Con el sonido de los cascos de los caballos, con el estruendo de las llantas de las ruedas, con aquel fuerte clamor y con aquel zumbido de la cuerda del arco.
7.90.15
नानावादित्रशब्देन पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
देवदत्तस्य घोषेण गाण्डीवनिनदेन च।
मन्दवेगा नरा नागा बभूवुस्ते विचेतसः ॥ ७.९०.१५ ॥
Con el sonido de muchos instrumentos, con el clamor del caracol Pāñcajanya, con el grito de Devadatta y con el rugido del Gāṇḍīva; los hombres y los elefantes perdieron velocidad y quedaron aturdidos.
7.90.16
शरैराशीविषस्पर्शैर्निर्भिन्नाः सव्यसाचिना ।
ते गजाः समसीदन्त मग्नाः पङ्कार्णवेष्विव ॥ ७.९०.१६ ॥
Atravesados por flechas cuyo contacto era como el de serpientes venenosas, disparadas por el diestro en ambas manos, aquellos elefantes se hundieron como si se ahogaran en océanos de lodo.
7.90.17
युगपच्च समाविष्टैः शरैर्गाण्डीवधन्वनः ।
अनेकशतसाहस्रैर्द्रुमा मधुकरैरिव।
पुङ्खावशिष्टैर्बहुभिः शोणितोत्पीडवाहिभिः ॥ ७.९०.१७ ॥
Muchos elefantes, con solo los extremos emplumados de cientos de miles de flechas visibles, arroyos de sangre fluyendo de ellos, como árboles cubiertos de abejas, todos heridos a la vez por las flechas del portador del Gāṇḍīva.
7.90.18
आरावं परमं कृत्वा वध्यमानाः किरीटिना ।
निपेतुरनिशं भूमौ छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ७.९०.१८ ॥
Al ser muertos por el coronado, lanzaron un gran grito y cayeron sin cesar al suelo, como montañas con las alas cortadas.
7.90.19
अपरे दन्तवेष्टेषु कुम्भेषु च कटेषु च ।
शरैः समर्पिता नागाः क्रौञ्चवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ७.९०.१९ ॥
Otros elefantes, atravesados por flechas en las fundas de los colmillos, en las sienes y en las glándulas temporales, gritaban una y otra vez como grullas.
7.90.20
गजस्कन्धगतानां च पुरुषाणां किरीटिना ।
छिद्यन्ते चोत्तमाङ्गानि भुल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२० ॥
Y las cabezas de los hombres sentados sobre los hombros de los elefantes eran cortadas por el de la corona con flechas bhalla de juntas dobladas.
7.90.21
सकुण्डलानां पततां शिरसां धरणीतले ।
पद्मानामिव सङ्घातैः पार्थश्चक्रे निवेदनम् ॥ ७.९०.२१ ॥
Con montones de cabezas que caían sobre la superficie de la tierra, con sus pendientes, como montones de loto, Pārtha hizo una ofrenda.
7.90.22
यन्त्रबद्धा विकवचा व्रणार्ता रुधिरोक्षिताः ।
भ्रमत्सु युधि नागेषु मनुष्या विललम्बिरे ॥ ७.९०.२२ ॥
Mientras los elefantes giraban en la batalla, los hombres atados a los arneses, sin armadura, heridos y cubiertos de sangre, colgaban.
7.90.23
केचिदेकेन बाणेन सुयुक्तेन सुपत्रिणा ।
द्वौ त्रयश्च विनिर्भिन्ना निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.९०.२३ ॥
Algunos, traspasados por una sola flecha bien ajustada y bien emplumada, y otros dos o tres a la vez, cayeron al suelo.
7.90.24
अपरे मदसंरब्धा मातङ्गाः पर्वतोपमाः ।
सारोहा न्यपतन्भूमौ द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.९०.२४ ॥
Otros elefantes, enfurecidos por el celo, semejantes a montañas, cayeron al suelo con sus jinetes, como montañas con árboles que se derrumban.
7.90.25
मौर्वी ध्वजं धनुश्चैव युगमीषां तथैव च ।
रथिनां कुट्टयामास भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२५ ॥
Destrozó con flechas bhalla de juntas curvadas la cuerda del arco, el estandarte, el arco, el yugo y la lanza del timón, y de igual modo las partes de los carros de los aurigas.
7.90.26
न सन्दधन्न चाकर्षन्न विमुञ्चन्न चोद्वहन् ।
मण्डलेनैव धनुषा नृत्यन्पार्थः स्म दृश्यते ॥ ७.९०.२६ ॥
Sin colocar la flecha, sin tensar, sin soltar ni levantar, Pārtha se veía danzando, moviendo el arco solo en círculo.
7.90.27
अतिविद्धाश्च नाराचैर्वमन्तो रुधिरं मुखैः ।
मुहूर्तान्न्यपतन्नन्ये वारणा वसुधातले ॥ ७.९०.२७ ॥
Otros elefantes, atravesados por flechas de hierro y vomitando sangre por la boca, cayeron a la tierra en un instante.
7.90.28
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
अदृश्यन्त महाराज तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ७.९०.२८ ॥
Gran rey, en aquella batalla tan abarrotada, se veían por todas partes innumerables troncos decapitados alzándose.
7.90.29
सचापाः साङ्गुलित्राणाः सखङ्गाः साङ्गदा रणे ।
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥ ७.९०.२९ ॥
En la batalla se veían brazos cercenados, con arcos, protectores de dedos, espadas y brazaletes, adornados con joyas de oro.
7.90.30
सूपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ।
चक्रैर्विमथितैरक्षैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः ॥ ७.९०.३० ॥
Los carros yacían con sus armazones y plataformas, sus timones y varas curvadas, las ruedas aplastadas, los ejes y los yugos rotos de muchas maneras.
7.90.31
चर्मचापधरैश्चैव व्यवकीर्णैस्ततस्ततः ।
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः ॥ ७.९०.३१ ॥
Guerreros que portaban escudos y arcos yacían dispersos aquí y allá; el suelo estaba cubierto de guirnaldas, adornos, vestiduras y grandes estandartes caídos.
7.90.32
निहतैर्वारणैरश्वैः क्षत्रियैश्च निपातितैः ।
अदृश्यत मही तत्र दारुणप्रतिदर्शना ॥ ७.९०.३२ ॥
Allí la tierra se mostraba de aspecto espantoso, con elefantes y caballos muertos y guerreros caídos.
7.90.33
एवं दुःशासनबलं वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्राद्रवन्महाराज व्यथितं सहनायकम् ॥ ७.९०.३३ ॥
Así, el ejército de Duḥśāsana, siendo muerto por el coronado (Arjuna), oh gran rey, huyó afligido en todas direcciones junto con sus jefes.
7.90.34
एवं बले द्रुते याते राजपुत्रं महारथम् ।
विव्याध दशभिर्बाणैस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.९०.३४ ॥
Cuando el ejército huyó así, atravesó con diez flechas al gran auriga, el hijo del rey, y dijo: '¡Detente, detente!'
7.90.35
जीवितेन कथं गन्ता दुरुक्तं यावदद्य ते ।
तद्वाक्यसदृशं कर्म कुरु त्वं यदि मन्यसे ॥ ७.९०.३५ ॥
'¿Cómo te marcharás con vida después de las duras palabras que has pronunciado hasta hoy? Si lo crees conveniente, haz una acción acorde con esas palabras.'
7.90.36
एवमुक्त्वा ततो राजा पार्थः पार्थिवमर्दनः ।
भृशं क्रुद्धो महाराज अविध्यत्तनयं तव ॥ ७.९०.३६ ॥
Dicho esto, Pārtha (Arjuna), aplastador de reyes, muy enfurecido, oh gran rey, hirió a tu hijo.
7.90.37
ततो दुःशासनस्त्रस्तः सहानीकः शरार्दितः ।
द्रोणं त्रातारमाकाङ्क्षञ्शकटव्यूहमभ्यगात् ॥ ७.९०.३७ ॥
Entonces Duḥśāsana, aterrorizado y herido por flechas, junto con su ejército, deseando a Droṇa como protector, se dirigió hacia la formación de carro.