มหาภารตะ · อัธยายะ 7.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.90.1
तस्मिन्प्रभग्ने सैन्याग्रे वध्यमाने किरीटिना ।
केतु तत्र रणे वीराः प्रत्युदीयुर्धनञ्जयम् ॥ ७.९०.१ ॥
เมื่อกองทัพข้างหน้าถูกทำลายและถูกฟาดฟันโดยผู้สวมมงกุฎ (อรชุน) บรรดาวีรบุรุษในสนามรบนั้นก็รุดเข้าไปรับธนัญชัย
7.90.2
आहोस्विच्छकटव्यूहं प्रविष्टा मोघनिश्चयाः ।
द्रोणमाश्रित्य तिष्ठन्ति प्राकारमकुतोभयाः ॥ ७.९०.२ ॥
หรือว่าพวกเขาได้เข้าไปในกระบวนทัพเกวียน ด้วยความตั้งใจที่สูญเปล่า และยืนไม่หวั่นเกรง โดยพึ่งพาโทรณะดั่งกำแพงเมือง
7.90.3
तथाऽर्जुनेन सम्भग्ने तस्मिंस्तव बलेऽनघ ।
हतवीरे हतोत्साहे पलायनकृतक्षणे ॥ ७.९०.३ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป เมื่อกองทัพของพระองค์ถูกอรชุนทำลายเช่นนั้น วีรบุรุษถูกฆ่า ขวัญกำลังใจถูกบดขยี้ ก็ถึงคราวที่จะหนีไป
7.90.4
पाकशासनिनाऽभीक्ष्णं वध्यमाने शरोत्तमैः ।
न तत्र कश्चित्सङ्ग्रामे शशाकार्जुनमीक्षितुम् ॥ ७.९०.४ ॥
ขณะที่ถูกบุตรของพระอินทร์ฟาดฟันอย่างไม่หยุดหย่อนด้วยลูกศรอันวิเศษสุด ในสนามรบนั้นไม่มีผู้ใดสามารถแม้แต่จะมองดูอรชุนได้
7.90.5
ततस्तव सुतो राजन्दृष्ट्वा सैन्यं तथागतम् ।
दुःशासनो भृशं क्रुद्धो युद्धायार्जुनमभ्यगात् ॥ ७.९०.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ครั้นเห็นกองทัพอยู่ในสภาพเช่นนั้น ทุรศาสนผู้เป็นบุตรของพระองค์ก็โกรธจัด จึงรุดเข้าไปต่อสู้กับอรชุน
7.90.6
सकाञ्चनविचित्रेण कवचेन समावृतः ।
जाम्बूनदशिरस्त्राणः शूरस्तीव्रपराक्रमः ॥ ७.९०.६ ॥
สวมเกราะที่ประดับด้วยทองคำอย่างวิจิตร สวมหมวกเกราะทำด้วยทองชมพูนุท วีรบุรุษผู้นั้นมีความกล้าหาญอย่างรุนแรง
7.90.7
नागानीकेन महता ग्रसन्निव महीमिमाम् ।
दुःशासनो महाराज सव्यसाचिनमावृणोत् ॥ ७.९०.७ ॥
ข้าแต่มหาราชา ทุรศาสนราวกับจะกลืนแผ่นดินนี้ ได้ล้อมอรชุนผู้ใช้มือทั้งสองข้างได้เท่ากันไว้ด้วยกองทัพช้างอันมหึมา
7.90.8
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
ज्याक्षेपनिनदैश्चैव विरावेण च दन्तिनाम् ॥ ७.९०.८ ॥
ด้วยเสียงกระดิ่งที่คอช้าง เสียงสังข์ และเสียงสายธนูดีดกระทบ และด้วยเสียงแตรของบรรดาช้าง
7.90.9
भूर्दिशश्चान्तरिक्षं च शब्देनासीत्समावृतम् ।
युवराजो बलश्लाघी पिङ्गलः प्रियदर्शनः।
स मुहूर्तं प्रतिभयो दारुणः समपद्यत ॥ ७.९०.९ ॥
แผ่นดิน ทิศทั้งหลาย และท้องฟ้าถูกเสียงนั้นปกคลุมไปทั่ว องค์รัชทายาทผู้ภูมิใจในกำลังของตน มีสีเหลืองอ่อนและน่าดูชม ครู่หนึ่งก็กลายเป็นผู้น่าสะพรึงกลัวและน่าหวาดหวั่น
7.90.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णमङ्कुशैरभिचोदितान् ।
व्यालम्बहस्तान्संरब्धान्सपक्षानिव पर्वतान् ॥ ७.९०.१० ॥
เมื่อเห็นพวกมันพุ่งเข้ามาอย่างรวดเร็ว ถูกขอช้างกระตุ้น มีงวงดุจงูยื่นออกมา โกรธเกรี้ยว เหมือนภูเขาที่มีปีก
7.90.11
सिंहनादेन महता नरसिंहो धनञ्जयः ।
तदाचलघनप्रख्यं पताकाशतसङ्कुलम्।
गजानीकममित्राणामभितो व्यधमच्छरैः ॥ ७.९०.११ ॥
ด้วยเสียงคำรามอันดังของราชสีห์ธนัญชัยผู้เป็นราชสีห์ในหมู่มนุษย์ ได้ฟาดฟันกองทัพช้างของข้าศึกที่ดูคล้ายภูเขามีเมฆปกคลุมและเต็มไปด้วยธงนับร้อยไปทั่วทุกด้าน ด้วยลูกศร
7.90.12
महोर्मिणमिवोद्धूतं श्वसनेन महार्णवम् ।
किरीटी तद्गजानीकं प्राविशन्मकरो यथा ॥ ७.९०.१२ ॥
ดุจมหาสมุทรอันยิ่งใหญ่ที่ถูกลมพัดให้คลื่นใหญ่ฟูขึ้น อรชุนผู้สวมมงกุฎได้เข้าไปในกองทัพช้างนั้น ดุจสัตว์มกร (มกร) เข้าไป
7.90.13
खमाश्रित इवादित्यः प्रतपन्स युगक्षये ।
ददृशे दिक्षु सर्वासु पार्थः परपुरञ्जनः ॥ ७.९०.१३ ॥
ดุจดวงอาทิตย์ที่ตั้งอยู่บนท้องฟ้าและส่องแสงร้อนแรงในวาระสิ้นยุค ปารถผู้ทำลายเมืองของศัตรู ปรากฏให้เห็นในทุกทิศ
7.90.14
खुरशब्देन चाश्वानां नेमिघोषेण तेन च ।
तेन चोत्क्रुष्टशब्देन ज्यानिनादेन तेन च ॥ ७.९०.१४ ॥
ด้วยเสียงกีบเท้าของม้า ด้วยเสียงล้อรถที่กระทบกัน และด้วยเสียงโห่ร้องอันดังนั้น และด้วยเสียงสายธนูนั้น
7.90.15
नानावादित्रशब्देन पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
देवदत्तस्य घोषेण गाण्डीवनिनदेन च।
मन्दवेगा नरा नागा बभूवुस्ते विचेतसः ॥ ७.९०.१५ ॥
ด้วยเสียงเครื่องดนตรีนานาชนิด ด้วยเสียงสังข์ปาญจชันยะ ด้วยเสียงร้องของเทวทัตตะ และด้วยเสียงคำรามของคาณฑีวะ คนและช้างก็เสียความเร็ว และกลายเป็นผู้สับสนมึนงง
7.90.16
शरैराशीविषस्पर्शैर्निर्भिन्नाः सव्यसाचिना ।
ते गजाः समसीदन्त मग्नाः पङ्कार्णवेष्विव ॥ ७.९०.१६ ॥
ถูกลูกศรที่สัมผัสประดุจงูพิษเจาะทะลุ ซึ่งอรชุนผู้ใช้มือได้เท่ากันยิงมา ช้างเหล่านั้นก็ทรุดลง เหมือนสัตว์ที่จมลงในมหาสมุทรโคลนตม
7.90.17
युगपच्च समाविष्टैः शरैर्गाण्डीवधन्वनः ।
अनेकशतसाहस्रैर्द्रुमा मधुकरैरिव।
पुङ्खावशिष्टैर्बहुभिः शोणितोत्पीडवाहिभिः ॥ ७.९०.१७ ॥
ช้างจำนวนมากมีเพียงปลายขนนกของลูกศรนับแสนๆ ดอกเหลืออยู่ให้เห็น มีเลือดไหลออกมาเป็นสาย เหมือนต้นไม้ที่ถูกผึ้งปกคลุม ถูกลูกศรของผู้ถือคาณฑีวะที่พุ่งเข้ามาพร้อมกันทั้งหมดยิงพร้อมกัน
7.90.18
आरावं परमं कृत्वा वध्यमानाः किरीटिना ।
निपेतुरनिशं भूमौ छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ७.९०.१८ ॥
ถูกผู้สวมมงกุฎฟาดฟัน ช้างเหล่านั้นส่งเสียงร้องดังลั่น และล้มลงกับพื้นอย่างไม่ขาดสาย เหมือนภูเขาที่ถูกตัดปีกเสียแล้ว
7.90.19
अपरे दन्तवेष्टेषु कुम्भेषु च कटेषु च ।
शरैः समर्पिता नागाः क्रौञ्चवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ७.९०.१९ ॥
ช้างอื่นๆ ที่ถูกลูกศรเจาะที่ปลอกงา ที่หน้าผาก และที่ต่อมข้างขมับ ก็ร้องคำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าดุจนกกระเรียน
7.90.20
गजस्कन्धगतानां च पुरुषाणां किरीटिना ।
छिद्यन्ते चोत्तमाङ्गानि भुल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२० ॥
และศีรษะของบรรดาทหารที่นั่งอยู่บนบ่าช้างถูกผู้สวมมงกุฎตัดขาดด้วยลูกศรรูปพระจันทร์เสี้ยวที่มีข้อโค้งงอ
7.90.21
सकुण्डलानां पततां शिरसां धरणीतले ।
पद्मानामिव सङ्घातैः पार्थश्चक्रे निवेदनम् ॥ ७.९०.२१ ॥
ศีรษะจำนวนมาก พร้อมทั้งต่างหู ร่วงลงบนพื้นแผ่นดิน เหมือนกองดอกบัว ปารถ (อรชุน) ได้ถวายการบูชายัญด้วยการนี้
7.90.22
यन्त्रबद्धा विकवचा व्रणार्ता रुधिरोक्षिताः ।
भ्रमत्सु युधि नागेषु मनुष्या विललम्बिरे ॥ ७.९०.२२ ॥
ช้างหมุนวนอยู่ในสนามรบ บรรดาทหารที่ถูกผูกติดกับเครื่องรัดช้าง ไม่มีเกราะ ได้รับบาดแผลและเปื้อนด้วยโลหิต ต่างห้อยลงมาอยู่ตรงนั้น
7.90.23
केचिदेकेन बाणेन सुयुक्तेन सुपत्रिणा ।
द्वौ त्रयश्च विनिर्भिन्ना निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.९०.२३ ॥
บางคนถูกลูกศรดอกเดียวที่ติดตั้งอย่างดีและมีขนปีกงาม ทะลุร่าง บางคนสองหรือสามดอกพร้อมกัน ต่างล้มลงสู่พื้นดิน
7.90.24
अपरे मदसंरब्धा मातङ्गाः पर्वतोपमाः ।
सारोहा न्यपतन्भूमौ द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.९०.२४ ॥
ช้างตัวอื่นๆ ที่เดือดดาลด้วยมทสวน มีรูปร่างดั่งภูเขา พร้อมทั้งควาญช้างบนหลัง ล้มลงสู่พื้นดิน เหมือนภูเขาที่มีต้นไม้โค่นล้มลง
7.90.25
मौर्वी ध्वजं धनुश्चैव युगमीषां तथैव च ।
रथिनां कुट्टयामास भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२५ ॥
อรชุนได้ทำลายสายธนู ธงชัย คันธนู แอก และแกนรถศึก รวมทั้งชิ้นส่วนของรถรบที่เป็นของพลรถทั้งหลาย ด้วยลูกศรภัลละที่มีข้อโค้งงอ
7.90.26
न सन्दधन्न चाकर्षन्न विमुञ्चन्न चोद्वहन् ।
मण्डलेनैव धनुषा नृत्यन्पार्थः स्म दृश्यते ॥ ७.९०.२६ ॥
ปารถไม่ได้ติดลูกศร ไม่ได้ดึงสาย ไม่ได้ปล่อย ไม่ได้ยกขึ้น แต่ปรากฏเห็นว่าเขาร่ายรำอยู่ โดยเคลื่อนคันธนูเป็นวงกลมเท่านั้น
7.90.27
अतिविद्धाश्च नाराचैर्वमन्तो रुधिरं मुखैः ।
मुहूर्तान्न्यपतन्नन्ये वारणा वसुधातले ॥ ७.९०.२७ ॥
ช้างตัวอื่นๆ ถูกลูกศรเหล็กเสียบทะลุ พ่นโลหิตออกจากปาก ล้มลงสู่พื้นโลกในพริบตาเดียว
7.90.28
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
अदृश्यन्त महाराज तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ७.९०.२८ ॥
ข้าแต่มหาราชา ในสนามรบอันแออัดยิ่งนั้น เห็นลำตัวไร้ศีรษะจำนวนนับไม่ถ้วนลุกขึ้นอยู่ทั่วทุกทิศ
7.90.29
सचापाः साङ्गुलित्राणाः सखङ्गाः साङ्गदा रणे ।
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥ ७.९०.२९ ॥
ในการรบปรากฏแขนที่ขาดกระจาย มีทั้งธนู ถุงนิ้ว ดาบ และกำไลต้นแขน ประดับด้วยเครื่องทองคำ
7.90.30
सूपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ।
चक्रैर्विमथितैरक्षैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः ॥ ७.९०.३० ॥
รถศึกนอนระเกะระกะ พร้อมอุปกรณ์และแท่นรถ แกนคันและแอกคันรถ ล้อที่บดขยี้ เพลาที่หัก และแอกที่แตกเป็นหลายชิ้น
7.90.31
चर्मचापधरैश्चैव व्यवकीर्णैस्ततस्ततः ।
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः ॥ ७.९०.३१ ॥
พลทหารที่ถือโล่และธนูนอนกระจัดกระจายอยู่ที่นั่นที่นี่ พื้นดินเกลื่อนไปด้วยพวงมาลัย เครื่องประดับ ผ้านุ่งห่ม และธงใหญ่ที่ล้มลง
7.90.32
निहतैर्वारणैरश्वैः क्षत्रियैश्च निपातितैः ।
अदृश्यत मही तत्र दारुणप्रतिदर्शना ॥ ७.९०.३२ ॥
ที่นั่นแผ่นดินปรากฏน่าสยดสยองยิ่ง เต็มไปด้วยช้างและม้าที่ถูกฆ่า และกษัตริยะที่ล้มลง
7.90.33
एवं दुःशासनबलं वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्राद्रवन्महाराज व्यथितं सहनायकम् ॥ ७.९०.३३ ॥
ข้าแต่มหาราชา กองทัพของทุศศาสนะ ถูกอรชุนผู้สวมมงกุฎสังหารเช่นนี้ จึงแตกพ่ายหนีไปทุกทิศ พร้อมทั้งผู้นำของตนด้วยความหวาดกลัว
7.90.34
एवं बले द्रुते याते राजपुत्रं महारथम् ।
विव्याध दशभिर्बाणैस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.९०.३४ ॥
เมื่อกองทัพแตกพ่ายหนีไปเช่นนี้ อรชุนได้ยิงพระราชโอรส มหารถผู้นั้น ด้วยลูกศรสิบดอก และกล่าวว่า "หยุด หยุด!"
7.90.35
जीवितेन कथं गन्ता दुरुक्तं यावदद्य ते ।
तद्वाक्यसदृशं कर्म कुरु त्वं यदि मन्यसे ॥ ७.९०.३५ ॥
"เจ้าจะไปรอดชีวิตได้อย่างไร หลังจากถ้อยคำอันหยาบคายที่เจ้าพูดมาจนถึงวันนี้ ถ้าเจ้าเห็นว่าควร จงกระทำการที่สมกับถ้อยคำเหล่านั้นเถิด"
7.90.36
एवमुक्त्वा ततो राजा पार्थः पार्थिवमर्दनः ।
भृशं क्रुद्धो महाराज अविध्यत्तनयं तव ॥ ७.९०.३६ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ข้าแต่มหาราชา ปารถ (อรชุน) ผู้บดขยี้กษัตริย์ โกรธจัดยิ่ง ได้ยิงพระราชโอรสของพระองค์
7.90.37
ततो दुःशासनस्त्रस्तः सहानीकः शरार्दितः ।
द्रोणं त्रातारमाकाङ्क्षञ्शकटव्यूहमभ्यगात् ॥ ७.९०.३७ ॥
ทุศศาสนะจึงหวาดกลัวและถูกลูกศรเบียดเบียน พร้อมกับกองทัพของตน มุ่งไปหาโทรณะผู้เป็นที่พึ่งคุ้มครอง ไปยังกระบวนทัพเกวียน