ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.90
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.90.1
तस्मिन्प्रभग्ने सैन्याग्रे वध्यमाने किरीटिना ।
केतु तत्र रणे वीराः प्रत्युदीयुर्धनञ्जयम् ॥ ७.९०.१ ॥
ସେହି ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା ଏବଂ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ରଣରେ ବୀରମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଗେଇଲେ।
7.90.2
आहोस्विच्छकटव्यूहं प्रविष्टा मोघनिश्चयाः ।
द्रोणमाश्रित्य तिष्ठन्ति प्राकारमकुतोभयाः ॥ ७.९०.२ ॥
ଅଥବା ଶକଟବ୍ୟୂହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବ୍ୟର୍ଥ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା ସେମାନେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପ୍ରାକାର ପରି ନିର୍ଭୟେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
7.90.3
तथाऽर्जुनेन सम्भग्ने तस्मिंस्तव बलेऽनघ ।
हतवीरे हतोत्साहे पलायनकृतक्षणे ॥ ७.९०.३ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ! ଏହିପରି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସେହି ସେନା ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ବୀରମାନେ ହତ ହେଲେ ଏବଂ ଉତ୍ସାହ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ପଳାୟନର ସମୟ ଆସିଲା।
7.90.4
पाकशासनिनाऽभीक्ष्णं वध्यमाने शरोत्तमैः ।
न तत्र कश्चित्सङ्ग्रामे शशाकार्जुनमीक्षितुम् ॥ ७.९०.४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣରେ ନିରନ୍ତର ଆହତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ବି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ।
7.90.5
ततस्तव सुतो राजन्दृष्ट्वा सैन्यं तथागतम् ।
दुःशासनो भृशं क्रुद्धो युद्धायार्जुनमभ्यगात् ॥ ७.९०.५ ॥
ତେବେ, ହେ ରାଜନ୍! ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ ସେନାର ସେହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲା।
7.90.6
सकाञ्चनविचित्रेण कवचेन समावृतः ।
जाम्बूनदशिरस्त्राणः शूरस्तीव्रपराक्रमः ॥ ७.९०.६ ॥
ସୁନାରେ ବିଚିତ୍ର କବଚରେ ଆବୃତ, ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାର ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଶୂର ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲା।
7.90.7
नागानीकेन महता ग्रसन्निव महीमिमाम् ।
दुःशासनो महाराज सव्यसाचिनमावृणोत् ॥ ७.९०.७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦୁଃଶାସନ ଯେପରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ପରି, ବିଶାଳ ହସ୍ତୀସେନା ଦ୍ୱାରା ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଘେରିଲା।
7.90.8
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
ज्याक्षेपनिनदैश्चैव विरावेण च दन्तिनाम् ॥ ७.९०.८ ॥
ହାତୀମାନଙ୍କ ଘଣ୍ଟାର ନିନାଦ, ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି, ଧନୁ ଜ୍ୟାର ଟଙ୍କାର ଏବଂ ହାତୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ (ସବୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା)।
7.90.9
भूर्दिशश्चान्तरिक्षं च शब्देनासीत्समावृतम् ।
युवराजो बलश्लाघी पिङ्गलः प्रियदर्शनः।
स मुहूर्तं प्रतिभयो दारुणः समपद्यत ॥ ७.९०.९ ॥
ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ଆକାଶ ସେହି ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ବଳଗର୍ବୀ, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର, ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ଯୁବରାଜ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାରୁଣ ହେଲା।
7.90.10
तान्दृष्ट्वा पततस्तूर्णमङ्कुशैरभिचोदितान् ।
व्यालम्बहस्तान्संरब्धान्सपक्षानिव पर्वतान् ॥ ७.९०.१० ॥
ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ସର୍ପ ପରି ଶୁଣ୍ଡଧାରୀ, କ୍ରୋଧିତ ହାତୀମାନେ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ପର୍ବତ ପରି (ଥିଲେ)।
7.90.11
सिंहनादेन महता नरसिंहो धनञ्जयः ।
तदाचलघनप्रख्यं पताकाशतसङ्कुलम्।
गजानीकममित्राणामभितो व्यधमच्छरैः ॥ ७.९०.११ ॥
ସେତେବେଳେ ନରସିଂହ ଧନଞ୍ଜୟ ମହାସିଂହନାଦ କରି, ପର୍ବତ ଓ ମେଘ ପରି, ଶହ ଶହ ପତାକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହସ୍ତୀସେନାକୁ ଚାରିପାଖରୁ ବାଣରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
7.90.12
महोर्मिणमिवोद्धूतं श्वसनेन महार्णवम् ।
किरीटी तद्गजानीकं प्राविशन्मकरो यथा ॥ ७.९०.१२ ॥
ପବନରେ ଉଦ୍ଭୂତ ମହାତରଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ମହାସମୁଦ୍ର ପରି, ସେହି ହସ୍ତୀସେନାରେ କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ମକର (ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବ) ପରି ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.90.13
खमाश्रित इवादित्यः प्रतपन्स युगक्षये ।
ददृशे दिक्षु सर्वासु पार्थः परपुरञ्जनः ॥ ७.९०.१३ ॥
ଯୁଗାନ୍ତରେ ଆକାଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଶତ୍ରୁନଗର ବିନାଶକାରୀ ପାର୍ଥ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଗଲେ।
7.90.14
खुरशब्देन चाश्वानां नेमिघोषेण तेन च ।
तेन चोत्क्रुष्टशब्देन ज्यानिनादेन तेन च ॥ ७.९०.१४ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଖୁରର ଶବ୍ଦରେ, ରଥଚକ୍ରର ଘୋଷରେ, ସେହି ଉଚ୍ଚ ଚିତ୍କାରରେ ଏବଂ ସେହି ଧନୁ-ଜ୍ୟାର ନିନାଦରେ ମଧ୍ୟ।
7.90.15
नानावादित्रशब्देन पाञ्चजन्यस्वनेन च ।
देवदत्तस्य घोषेण गाण्डीवनिनदेन च।
मन्दवेगा नरा नागा बभूवुस्ते विचेतसः ॥ ७.९०.१५ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦରେ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ସ୍ୱରରେ, ଦେବଦତ୍ତର ଘୋଷରେ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବର ନିନାଦରେ; ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହାତୀମାନେ ମନ୍ଦ ବେଗ ଓ ଅଚେତନ ହୋଇଗଲେ।
7.90.16
शरैराशीविषस्पर्शैर्निर्भिन्नाः सव्यसाचिना ।
ते गजाः समसीदन्त मग्नाः पङ्कार्णवेष्विव ॥ ७.९०.१६ ॥
ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ବିଷଧର ସର୍ପ ଭଳି ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ହାତୀମାନେ ପଙ୍କ-ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ପରି ଖସିପଡ଼ିଲେ।
7.90.17
युगपच्च समाविष्टैः शरैर्गाण्डीवधन्वनः ।
अनेकशतसाहस्रैर्द्रुमा मधुकरैरिव।
पुङ्खावशिष्टैर्बहुभिः शोणितोत्पीडवाहिभिः ॥ ७.९०.१७ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ଏକାସଙ୍ଗେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ ଶତ ଶତ ହଜାର ବାଣରେ, ମହୁମାଛିରେ ଗଛ ଢାଙ୍କିଯିବା ପରି, କେବଳ ପକ୍ଷ-ପୁଚ୍ଛ ରହିଥିବା, ରକ୍ତଧାରା ବହାଉଥିବା ଅନେକ ହାତୀ।
7.90.18
आरावं परमं कृत्वा वध्यमानाः किरीटिना ।
निपेतुरनिशं भूमौ छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ७.९०.१८ ॥
କିରୀଟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉ ହେଉ ମହା ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି, ପକ୍ଷ କଟା ପର୍ବତ ପରି ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.90.19
अपरे दन्तवेष्टेषु कुम्भेषु च कटेषु च ।
शरैः समर्पिता नागाः क्रौञ्चवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ७.९०.१९ ॥
ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ, ଦାନ୍ତ-ଆବରଣ, କୁମ୍ଭ ଓ କପାଳରେ ବାଣବିଦ୍ଧ ହୋଇ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀ ପରି ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କଲେ।
7.90.20
गजस्कन्धगतानां च पुरुषाणां किरीटिना ।
छिद्यन्ते चोत्तमाङ्गानि भुल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२० ॥
ହାତୀ କାନ୍ଧରେ ବସିଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ କିରୀଟୀଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ନମ୍ର ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ଛେଦ ହେଉଥିଲା।
7.90.21
सकुण्डलानां पततां शिरसां धरणीतले ।
पद्मानामिव सङ्घातैः पार्थश्चक्रे निवेदनम् ॥ ७.९०.२१ ॥
କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡୁଥିବା ମସ୍ତକର ଗଦାରେ, ଯେମିତି କମଳର ଗଦା ହୁଅନ୍ତି, ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଯେମିତି ନିବେଦନ କଲେ।
7.90.22
यन्त्रबद्धा विकवचा व्रणार्ता रुधिरोक्षिताः ।
भ्रमत्सु युधि नागेषु मनुष्या विललम्बिरे ॥ ७.९०.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀମାନେ ବୁଲିବା ସମୟରେ, ଯନ୍ତ୍ରରେ ବନ୍ଧା, କବଚହୀନ, ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଝୁଲୁଥିଲେ।
7.90.23
केचिदेकेन बाणेन सुयुक्तेन सुपत्रिणा ।
द्वौ त्रयश्च विनिर्भिन्ना निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.९०.२३ ॥
କେହି ଗୋଟିଏ ସୁଯୁକ୍ତ, ସୁପକ୍ଷ ବାଣରେ, ଆଉ କେହି ଦୁଇ-ତିନି ଜଣ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
7.90.24
अपरे मदसंरब्धा मातङ्गाः पर्वतोपमाः ।
सारोहा न्यपतन्भूमौ द्रुमवन्त इवाचलाः ॥ ७.९०.२४ ॥
ମଦରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ, ପର୍ବତ ପରି, ସାଉଁଟ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେମିତି ବୃକ୍ଷ ସହିତ ପର୍ବତ ଖସେ।
7.90.25
मौर्वी ध्वजं धनुश्चैव युगमीषां तथैव च ।
रथिनां कुट्टयामास भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.९०.२५ ॥
ଧନୁର ଡୋରି, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ, ଯୁଗ, ଈଷା ଓ ସେହିପରି ରଥୀମାନଙ୍କ (ରଥାଂଶ) ନତ-ଗ୍ରନ୍ଥିଯୁକ୍ତ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ସେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲା।
7.90.26
न सन्दधन्न चाकर्षन्न विमुञ्चन्न चोद्वहन् ।
मण्डलेनैव धनुषा नृत्यन्पार्थः स्म दृश्यते ॥ ७.९०.२६ ॥
ବାଣ ଯୋଡ଼ି ନ ଥିଲା, ଟାଣିଲା ନାହିଁ, ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ, ଉଠାଇଲା ନାହିଁ — କେବଳ ବୃତ୍ତାକାରରେ ଧନୁ ଘୂରାଇ ନାଚୁଥିବା ପାର୍ଥ ଦେଖାଗଲା।
7.90.27
अतिविद्धाश्च नाराचैर्वमन्तो रुधिरं मुखैः ।
मुहूर्तान्न्यपतन्नन्ये वारणा वसुधातले ॥ ७.९०.२७ ॥
ନାରାଚ ଦ୍ୱାରା ଅତିଶୟ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.90.28
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
अदृश्यन्त महाराज तस्मिन्परमसङ्कुले ॥ ७.९०.२८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ଅତି ସଙ୍କୁଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଅଗଣିତ ଧଡ଼ ଉଠି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଗଲା।
7.90.29
सचापाः साङ्गुलित्राणाः सखङ्गाः साङ्गदा रणे ।
अदृश्यन्त भुजाश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः ॥ ७.९०.२९ ॥
ଧନୁ, ଆଙ୍ଗୁଳି-ତ୍ରାଣ, ଖଡ୍ଗ ଓ ବାହୁବଳୟ ସହିତ, ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଛିନ୍ନ ବାହୁସବୁ ରଣରେ ଦେଖାଗଲା।
7.90.30
सूपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ।
चक्रैर्विमथितैरक्षैर्भग्नैश्च बहुधा युगैः ॥ ७.९०.३० ॥
ସୁସଜ୍ଜିତ ଢାଞ୍ଚା, ଆଧାର, ଈଷା-ଦଣ୍ଡ ଓ ବଙ୍କା ଦଣ୍ଡ ସହ, ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ, ଅକ୍ଷ ଓ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଭଗ୍ନ ଯୁଗ ସହିତ (ରଥସବୁ) ପଡ଼ିଥିଲା।
7.90.31
चर्मचापधरैश्चैव व्यवकीर्णैस्ततस्ततः ।
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैः पतितैश्च महाध्वजैः ॥ ७.९०.३१ ॥
ଢାଲ ଓ ଧନୁ ଧରିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏଠି ସେଠି ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ; ମାଳା, ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ପଡ଼ିଥିବା ମହାଧ୍ୱଜରେ (ଭୂମି ଭରିଯାଇଥିଲା)।
7.90.32
निहतैर्वारणैरश्वैः क्षत्रियैश्च निपातितैः ।
अदृश्यत मही तत्र दारुणप्रतिदर्शना ॥ ७.९०.३२ ॥
ନିହତ ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ଓ ପାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ପୃଥିବୀ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
7.90.33
एवं दुःशासनबलं वध्यमानं किरीटिना ।
सम्प्राद्रवन्महाराज व्यथितं सहनायकम् ॥ ७.९०.३३ ॥
ଏହିପରି କିରୀଟୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ସେନା, ହେ ମହାରାଜ, ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ନିଜ ନାୟକମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।
7.90.34
एवं बले द्रुते याते राजपुत्रं महारथम् ।
विव्याध दशभिर्बाणैस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.९०.३४ ॥
ଏହିପରି ସେନା ପଳାଇଗଲେ ସେ ମହାରଥୀ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦଶଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି କହିଲା, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!'
7.90.35
जीवितेन कथं गन्ता दुरुक्तं यावदद्य ते ।
तद्वाक्यसदृशं कर्म कुरु त्वं यदि मन्यसे ॥ ७.९०.३५ ॥
'ତୁମେ ଆଜି ଯାଏ କହିଥିବା କଠୋର ବାକ୍ୟ ପରେ ପ୍ରାଣ ନେଇ କିପରି ଯିବ? ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, ସେହି ବାକ୍ୟ ଅନୁରୂପ କର୍ମ କର।'
7.90.36
एवमुक्त्वा ततो राजा पार्थः पार्थिवमर्दनः ।
भृशं क्रुद्धो महाराज अविध्यत्तनयं तव ॥ ७.९०.३६ ॥
ଏହିପରି କହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ), ହେ ମହାରାଜ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।
7.90.37
ततो दुःशासनस्त्रस्तः सहानीकः शरार्दितः ।
द्रोणं त्रातारमाकाङ्क्षञ्शकटव्यूहमभ्यगात् ॥ ७.९०.३७ ॥
ଏଥର ଦୁଃଶାସନ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେନାସହ ଶରାହତ ହୋଇ, ରକ୍ଷକ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଶକଟବ୍ୟୂହ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।