Mahābhārata · Adhyāya 7.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.91.1
दुःशसनबलं हत्वा सव्यसाची महारथः ।
सिन्धुराजं परीप्सन्वै द्रोणानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.९१.१ ॥
Tras haber abatido el ejército de Duḥśāsana, el gran guerrero Savyasācin (Arjuna), deseando proteger al rey de Sindhu, se lanzó contra el ejército de Droṇa.
7.91.2
स तु द्रोणं समासाद्य व्यूहस्य प्रमुखे स्थितम् ।
कृताञ्जलिरिदं वाक्यं कृष्णस्यानुमतेऽब्रवीत् ॥ ७.९१.२ ॥
Llegó junto a Droṇa, que estaba al frente de la formación, y con las manos juntas, con el consentimiento de Kṛṣṇa, pronunció estas palabras.
7.91.3
शिवेन ध्याहि मां ब्रह्मन्स्वस्ति चैव वदस्व मे ।
भवत्प्रसादादिच्छामि प्रवेष्टं दुर्भिदां चमूम् ॥ ७.९१.३ ॥
Oh brahmán, bendíceme con la gracia de Śiva y dime palabras de bienestar. Por tu favor deseo entrar en este ejército inexpugnable.
7.91.4
भवान्पितृसमो मह्यं धर्मराजसमोऽपि च ।
धौम्यकृष्णसमश्चैव सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.९१.४ ॥
Tú eres para mí como un padre, como el rey de la justicia también, y como Dhaumya y Kṛṣṇa. Esta verdad te digo.
7.91.5
अश्वत्थामा यथा तात रक्षणीयस्त्वयाऽनघ ।
तथाऽहमपि ते रक्ष्यः सदैव द्विजसत्तम ॥ ७.९१.५ ॥
Querido, sin mácula: así como Aśvatthāman debe ser protegido por ti, así también yo siempre debo ser protegido por ti, oh mejor de los dos veces nacidos.
7.91.6
तव प्रसादादिच्छेयं सिन्धुराजानमाहवे ।
निहन्तुं द्विपदां श्रेष्ठ प्रतिज्ञां रक्ष मे प्रभो ॥ ७.९१.६ ॥
Por tu favor deseo dar muerte al rey de Sindhu en batalla. Oh mejor de los hombres, oh señor, protege mi voto.
7.91.7
एवमुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्युवाच स्मयन्निव ।
मामजित्वा न बीभत्सो शक्यो जेतुं जयद्रथः ॥ ७.९१.७ ॥
Así interpelado, el maestro Droṇa respondió sonriendo: "Sin vencerme a mí, Bībhatsu no puede conquistar a Jayadratha."
7.91.8
एतावदुक्त्वा तं द्रोणः शरव्रातैरवाकिरत् ।
सरथाश्वध्वजं तीक्ष्णैः प्रहसन्वै ससारथिम् ॥ ७.९१.८ ॥
Dicho esto, Droṇa, riendo, lo cubrió con densas lluvias de flechas afiladas, a su carro, caballos, estandarte y auriga.
7.91.9
ततोऽर्जुनः शरव्रातान्द्रोणस्यावार्य सायकैः ।
द्रोणमभ्यर्दयद्बाणैर्घोररूपैर्हत्तरैः ॥ ७.९१.९ ॥
Entonces Arjuna, deteniendo las andanadas de Droṇa con sus propias flechas, atacó a Droṇa con flechas temibles y penetrantes.
7.91.10
विव्याध च रणे द्रोणमनुमान्य विशाम्पते ।
क्षत्रधर्मं समास्थाय नवभिः सायकैः पुनः ॥ ७.९१.१० ॥
¡Oh señor de los hombres! Tras dirigirse respetuosamente a Droṇa en la batalla, Arjuna, siguiendo el deber del guerrero, lo hirió de nuevo con nueve flechas.
7.91.11
तस्येषूनिषुभिश्छित्त्वा द्रोणो विव्याध तावुभौ ।
विषाग्निज्वलितप्रख्यैरिषुभिः कृष्णपाण्डवौ ॥ ७.९१.११ ॥
Cortando sus flechas con las suyas, Droṇa hirió a ambos, Kṛṣṇa y el Pāṇḍava, con flechas que ardían como veneno y fuego.
7.91.12
इयेप पाण्डवस्तस्य बाणैश्छेत्तुं शरासनम् ।
तस्य चिन्तयतस्त्वेव फल्गुनस्य महात्मनः ॥ ७.९१.१२ ॥
El Pāṇḍava intentó cortar su arco con sus flechas; y mientras el magnánimo Phalguna (Arjuna) reflexionaba sobre ello,
7.91.13
द्रोणः शरैरसम्भ्रान्तो ज्यां चिच्छेदाशु वीर्यवान् ।
विव्याध च हयानस्य ध्वजं सारथिमेव च ॥ ७.९१.१३ ॥
Droṇa, sin inmutarse, cortó rápidamente con sus flechas la cuerda de su arco, y aquel valiente también atravesó sus caballos, su estandarte y su auriga.
7.91.14
अर्जुनं च शरैर्वीरः स्मयमानोऽभ्यवाकिरत् ।
एतस्मिन्नन्तरे पार्थः सज्यं कृत्वा महद्धनुः ॥ ७.९१.१४ ॥
El héroe Droṇa, sonriendo, cubrió a Arjuna con una lluvia de flechas; mientras tanto, Pārtha tensó su gran arco.
7.91.15
विशेषयिष्यन्नाचार्यं सर्वास्त्रविदुषां वरः ।
मुमोच षट्शतान्बाणान्गृहीत्वैकमिव द्रुतम् ॥ ७.९१.१५ ॥
El mejor de los diestros en todas las armas, queriendo distinguirse de su maestro, disparó rápidamente seiscientas flechas, como si tomara una sola.
7.91.16
पुनः सप्तशतानन्यान्सहस्रं चानिवर्तिनः ।
चिक्षेपायुतशश्चान्यांस्तेऽघ्नन्द्रोणस्य तां चमूम् ॥ ७.९१.१६ ॥
De nuevo lanzó setecientas y mil flechas inquebrantables, y decenas de miles más; estas golpearon el ejército de Droṇa.
7.91.17
तैः सम्यगस्तैर्बलिना कृतिना चित्रयोधिना ।
मनुष्यवाजिमातङ्गा विद्धाः पेतुर्गतासवः ॥ ७.९१.१७ ॥
Atravesados por aquellas armas bien dirigidas de aquel guerrero poderoso, hábil y admirable, hombres, caballos y elefantes cayeron sin vida.
7.91.18
विसूताश्वध्वजाः पेतुः सञ्छिन्नायुधजीविताः ।
रथिनो रथमुख्येभ्यः सहसा शरपीडिताः ॥ ७.९१.१८ ॥
Los aurigas, con sus caballos y estandartes arrancados y sus armas y vidas cortadas, atormentados por las flechas, cayeron de repente de sus carros principales.
7.91.19
चूर्णिताक्षिप्तदग्धानां वज्रानिलहुताशनैः ।
तुल्यरूपा गजाः पेतुर्गिर्यग्राम्बुदवेश्मनाम् ॥ ७.९१.१९ ॥
Aplastados, arrojados y quemados por el rayo, el viento y el fuego, los elefantes cayeron, semejantes en su forma, como cimas de montañas o palacios de nubes.
7.91.20
पेतुरश्वसहस्राणि प्रहतान्यर्जुनेषुभिः ।
हंसा हिमवतः पृष्ठे वारिविप्रहता इव ॥ ७.९१.२० ॥
Miles de caballos, heridos por las flechas de Arjuna, cayeron como cisnes sobre el lomo del Himalaya heridos por gotas de agua.
7.91.21
रथाश्वद्विपपत्त्योघाः सलिलौघा इवाद्भुताः ।
युगान्तादित्यरश्म्याभैः पाण्डवास्त्रशरैर्हताः ॥ ७.९१.२१ ॥
Oleadas de carros, caballos, elefantes e infantes, maravillosas como crecidas de agua, fueron abatidas por las flechas-armas de los Pāṇḍava, brillantes como los rayos del sol al fin de la era.
7.91.22
तं पाण्डवादित्यशरांशुजालं ।
कुरुप्रवीरान्युधि निष्टपन्तम्।
स द्रोणमेघः शरवृष्टिवेगैः ।
प्राच्छादयन्मेघ इवार्करश्मीन् ॥ ७.९१.२२ ॥
Aquella red de rayos de las flechas-sol de los Pāṇḍava, que abrasaba a los héroes kuru en la batalla, la nube Droṇa la cubrió con la fuerza de su lluvia de flechas, como una nube cubre los rayos del sol.
7.91.23
अथात्यर्थं विसृष्टेन द्विषतामसुभोजिना ।
आजघ्ने वक्षसि द्रोणो नाराचेन धनञ्जयम् ॥ ७.९१.२३ ॥
Entonces Droṇa, con una flecha de hierro lanzada con gran fuerza, que devora la vida de los enemigos, hirió a Dhanañjaya en el pecho.
7.91.24
स विह्वलितसर्वाङ्गः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
धैर्यमालम्ब्य बीभत्सुर्द्रोणं विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.९१.२४ ॥
Todo su cuerpo tembló, como una montaña en un terremoto; pero Bībhatsu, aferrándose a la firmeza, atravesó a Droṇa con flechas.
7.91.25
द्रोणस्तु पञ्चभिर्बाणैर्वासुदेवमताडयत् ।
अर्जुनं च त्रिसप्तत्या ध्वजं चास्य त्रिभिः शरैः ॥ ७.९१.२५ ॥
Droṇa hirió a Vāsudeva con cinco flechas, y a Arjuna con setenta y tres, y su estandarte con tres flechas.
7.91.26
विशेषयिष्यञ्शिष्यं च द्रोणो राजन्पराक्रमी ।
अदृश्यमर्जुनं चक्रे निमेषाच्छरवृष्टिभिः ॥ ७.९१.२६ ॥
Oh rey, el poderoso Droṇa, queriendo destacar a su discípulo, hizo invisible a Arjuna en un instante con una lluvia de flechas.
7.91.27
प्रसक्तान्पततोऽद्राक्ष्म भारद्वाजस्य सायकान् ।
मण्डलीकृतमेवास्य धनुश्चादृश्यताद्भुतम् ॥ ७.९१.२७ ॥
Vimos las flechas de Bhāradvāja (Droṇa) caer sin cesar, y su arco, curvado en círculo, apareció maravillosamente.
7.91.28
तेऽभ्ययुः समरे राजन्वासुदेवधनञ्जयौ ।
द्रोणसृष्टाः सुबहवः कङ्कपत्रपरिच्छदाः ॥ ७.९१.२८ ॥
Oh rey, las numerosas flechas emplumadas con plumas de kaṅka, lanzadas por Droṇa, cayeron sobre Vāsudeva y Dhanañjaya en la batalla.
7.91.29
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानामिव सर्पणम् ।
यद्द्रोणं तरसा पार्थो वृद्धं बालोऽपि नातरत् ॥ ७.९१.२९ ॥
Allí vimos algo asombroso: como piedras flotando, Pārtha, aunque joven, no logró pasar por la fuerza al anciano Droṇa.
7.91.30
चिन्तयामास वार्ष्णेयो दृष्ट्वा द्रोणस्य विक्रमम् ।
नातिवर्तिष्यते ह्योनं वेलामिव महार्णवः ॥ ७.९१.३० ॥
Al ver el valor de Droṇa, el Vārṣṇeya (Kṛṣṇa) reflexionó: como el gran océano no sobrepasa su orilla, así él no lo superará.
7.91.31
ततः पार्थं समुद्विग्नं लक्ष्य चिन्तयतेऽच्युतः ।
द्रोणस्य चापि विक्रान्तं दृष्ट्वा मधुनिषूदनः।
इत्यब्रवीद्वासुदेवो धनञ्जयमुदारधीः ॥ ७.९१.३१ ॥
Entonces Acyuta, al ver a Pārtha turbado y al ver también el valor de Droṇa, reflexionó. Vāsudeva, Madhusūdana de noble mente, habló así a Dhanañjaya.
7.91.32
पार्थपार्थ महाबाहो न नः कालात्ययो भवेत् ।
द्रोणमुत्सृज्य गच्छामो ब्राह्मणोऽसौ गतक्लमः ॥ ७.९१.३२ ॥
¡Oh Pārtha, oh de brazos poderosos! Que no se nos pierda el tiempo. Abandonemos a Droṇa y vayamos; ese brahmán está libre de fatiga.
7.91.33
पार्थश्चाप्यब्रवीत्कृष्णं यथेष्टमिति केशवम् ॥ ७.९१.३३ ॥
Y Pārtha también dijo a Kṛṣṇa, Keśava: "Como desees."
7.91.34
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा द्रोणं प्रायान्महाभुजम् ।
परिवृत्तश्च बीभत्सुरगच्छद्विसृजञ्शरान् ॥ ७.९१.३४ ॥
Entonces, tras dar la vuelta a Droṇa por la derecha, el de grandes brazos partió; y Bībhatsu, volviéndose, siguió disparando flechas.
7.91.35
ततोऽब्रवीत्स्वयं द्रोणः क्वेदं पाण्डव गम्यते ।
ननु नाम रणे शत्रुमजित्वा न निवर्तसे ॥ ७.९१.३५ ॥
Entonces Droṇa mismo dijo: "¡Oh hijo de Pāṇḍu! ¿A dónde vas? ¿Acaso no te retiras en batalla sin haber vencido al enemigo?"
7.91.36
गुरुर्भवान्न मे शत्रुः शिष्यः पुत्रसमोऽस्मि ते ।
न चास्ति स पुमाँल्लोके यस्त्वां युधि पराजयेत् ॥ ७.९१.३६ ॥
Tú eres mi maestro, no mi enemigo; yo soy tu discípulo, como un hijo para ti. No hay hombre en el mundo que pudiera vencerte en batalla.
7.91.37
एवं ब्रुवाणो बीभत्सुर्जयद्रथवधोत्सुकः ।
त्वरायुक्तो महाबाहुस्त्वत्सैन्यं समुपाद्रवत् ॥ ७.९१.३७ ॥
Así hablando, ansioso por la muerte de Jayadratha, el de grandes brazos Bībhatsu (Arjuna), lleno de prisa, se lanzó contra vuestro ejército.
7.91.38
तं चक्ररक्षौ पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
अन्वयातां महात्मानौ विशन्तं तावकं बलम् ॥ ७.९१.३८ ॥
Siguiendo al que entraba en vuestro ejército marcharon los dos magnánimos pāñcālas, Yudhāmanyu y Uttamaujas, guardianes de sus ruedas.
7.91.39
ततो जयो महाराज कृतवर्मा च सात्वतः ।
काम्भोजश्च श्रुतायुश्च धनञ्जयमवारयन् ॥ ७.९१.३९ ॥
Entonces, oh gran rey, Jaya, Kṛtavarmā el Sātvata, el Kāmboja y Śrutāyus detuvieron a Dhanañjaya (Arjuna).
7.91.40
तेषां दशसहस्राणि रथानामनुयायिनाम् ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ७.९१.४० ॥
De ellos había diez mil carros que los seguían: los Abhīṣāhas, los Śūrasenas, los Śibis y los Vasātis.
7.91.41
मावेल्लका ललित्थाश्च केकया मद्रकास्तथा ।
नारायणाश्च गोपालाः काम्भोजानां च ये गणाः ॥ ७.९१.४१ ॥
Los Māvellakas, los Lalitthas, los Kekayas, los Madrakas, igualmente los Nārāyaṇas y los Gopālas, y las tropas de los Kāmbojas.
7.91.42
कर्णेन विजिताः पूर्वं सङ्ग्रामे शूरसम्मताः ।
भारद्वाजं पुरस्कृत्य हृष्टात्मानोऽर्जुनं प्रति ॥ ७.९१.४२ ॥
Vencidos antes en batalla por Karṇa, estimados como héroes, poniendo al hijo de Bharadvāja (Droṇa) al frente, con el ánimo alegre se enfrentaron a Arjuna.
7.91.43
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
त्यजन्तं तुमुले प्राणान्सन्नद्धं चित्रयोधिनम् ॥ ७.९१.४३ ॥
Atormentado por el dolor de su hijo, airado como la Muerte, el Fin, dispuesto a entregar su vida en la furiosa batalla, con armadura, el guerrero maravilloso (Arjuna).
7.91.44
गाहमानमनीकानि मातङ्गमिव यूथपम् ।
महेष्वासं पराक्रान्तं नरव्याघ्रमवारयन् ॥ ७.९१.४४ ॥
Abriéndose paso entre los ejércitos como el jefe de una manada de elefantes, el gran arquero, valiente, tigre entre los hombres (Arjuna), lo contuvieron.
7.91.45
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अन्योन्यं वै प्रार्थयतां योधानामर्जुनस्य च ॥ ७.९१.४५ ॥
Entonces comenzó una batalla tumultuosa que erizaba el cabello, en la que los guerreros y Arjuna deseaban cada uno al otro.
7.91.46
जयद्रथवधप्रेप्सुमायान्तं पुरुषर्षभम् ।
न्यवारयन्त सहिताः क्रिया व्याधिमिवोत्थितं ॥ ७.९१.४६ ॥
Al que venía con deseo de matar a Jayadratha, el toro entre los hombres (Arjuna), lo contuvieron todos juntos, como los remedios detienen una enfermedad que ha surgido.