മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.91.1
दुःशसनबलं हत्वा सव्यसाची महारथः ।
सिन्धुराजं परीप्सन्वै द्रोणानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.९१.१ ॥
ദുഃശാസനന്റെ സേനയെ നശിപ്പിച്ചശേഷം, മഹാരഥനായ സവ്യസാചി (അർജുനൻ) സിന്ധുരാജനെ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ദ്രോണസേനയ്ക്കുനേരെ പാഞ്ഞു.
7.91.2
स तु द्रोणं समासाद्य व्यूहस्य प्रमुखे स्थितम् ।
कृताञ्जलिरिदं वाक्यं कृष्णस्यानुमतेऽब्रवीत् ॥ ७.९१.२ ॥
വ്യൂഹത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത് നിന്നിരുന്ന ദ്രോണരെ സമീപിച്ച് കൃഷ്ണന്റെ അനുമതിയോടെ കൈകൂപ്പി അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.91.3
शिवेन ध्याहि मां ब्रह्मन्स्वस्ति चैव वदस्व मे ।
भवत्प्रसादादिच्छामि प्रवेष्टं दुर्भिदां चमूम् ॥ ७.९१.३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, ശിവനോടൊപ്പം എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും എനിക്ക് മംഗളം ആശംസിക്കുകയും ചെയ്യൂ. അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ ഭേദിക്കാനാവാത്ത ഈ സേനയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
7.91.4
भवान्पितृसमो मह्यं धर्मराजसमोऽपि च ।
धौम्यकृष्णसमश्चैव सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.९१.४ ॥
അങ്ങ് എനിക്ക് പിതാവിനെപ്പോലെയും ധർമ്മരാജനെപ്പോലെയും ധൗമ്യനെയും കൃഷ്ണനെയും പോലെയുമാണ്. ഇത് സത്യമായി ഞാൻ അങ്ങയോടു പറയുന്നു.
7.91.5
अश्वत्थामा यथा तात रक्षणीयस्त्वयाऽनघ ।
तथाऽहमपि ते रक्ष्यः सदैव द्विजसत्तम ॥ ७.९१.५ ॥
പ്രിയനേ, കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, അശ്വത്ഥാമാവിനെ അങ്ങ് എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാനും എപ്പോഴും അങ്ങയാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
7.91.6
तव प्रसादादिच्छेयं सिन्धुराजानमाहवे ।
निहन्तुं द्विपदां श्रेष्ठ प्रतिज्ञां रक्ष मे प्रभो ॥ ७.९१.६ ॥
അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ സിന്ധുരാജനെ വധിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, പ്രഭോ, എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കാത്തുകൊള്ളേണമേ.
7.91.7
एवमुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्युवाच स्मयन्निव ।
मामजित्वा न बीभत्सो शक्यो जेतुं जयद्रथः ॥ ७.९१.७ ॥
ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ആചാര്യൻ ദ്രോണൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "എന്നെ ജയിക്കാതെ ബീഭത്സുവിന് ജയദ്രഥനെ ജയിക്കാനാവില്ല."
7.91.8
एतावदुक्त्वा तं द्रोणः शरव्रातैरवाकिरत् ।
सरथाश्वध्वजं तीक्ष्णैः प्रहसन्वै ससारथिम् ॥ ७.९१.८ ॥
ഇത്രയും പറഞ്ഞ ശേഷം ദ്രോണൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മൂർച്ചയുള്ള ശരവർഷം അവന്റെ മേൽ ചൊരിഞ്ഞു—രഥം, കുതിരകൾ, കൊടി, സാരഥി എന്നിവയോടൊപ്പം.
7.91.9
ततोऽर्जुनः शरव्रातान्द्रोणस्यावार्य सायकैः ।
द्रोणमभ्यर्दयद्बाणैर्घोररूपैर्हत्तरैः ॥ ७.९१.९ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ തന്റെ ശരങ്ങൾകൊണ്ട് ദ്രോണന്റെ ശരവർഷം തടഞ്ഞ്, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ ദ്രോണനെ ആക്രമിച്ചു.
7.91.10
विव्याध च रणे द्रोणमनुमान्य विशाम्पते ।
क्षत्रधर्मं समास्थाय नवभिः सायकैः पुनः ॥ ७.९१.१० ॥
ഹേ രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ ആചാര്യൻ ദ്രോണനെ ആദരപൂർവം സംബോധന ചെയ്ത്, ക്ഷത്രധർമം പാലിച്ചുകൊണ്ട് അർജുനൻ വീണ്ടും ഒമ്പത് ശരങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ തുളച്ചു.
7.91.11
तस्येषूनिषुभिश्छित्त्वा द्रोणो विव्याध तावुभौ ।
विषाग्निज्वलितप्रख्यैरिषुभिः कृष्णपाण्डवौ ॥ ७.९१.११ ॥
അവന്റെ ശരങ്ങൾ തന്റെ ശരങ്ങളാൽ ഛേദിച്ച്, ദ്രോണൻ വിഷവും അഗ്നിയും പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ശരങ്ങളാൽ ആ ഇരുവരെയും—കൃഷ്ണനെയും പാണ്ഡവനെയും—തുളച്ചു.
7.91.12
इयेप पाण्डवस्तस्य बाणैश्छेत्तुं शरासनम् ।
तस्य चिन्तयतस्त्वेव फल्गुनस्य महात्मनः ॥ ७.९१.१२ ॥
പാണ്ഡവനായ അർജുനൻ അവന്റെ വില്ല് തന്റെ ശരങ്ങളാൽ ഛേദിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. മഹാത്മാവായ ഫൽഗുനൻ (അർജുനൻ) അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ—
7.91.13
द्रोणः शरैरसम्भ्रान्तो ज्यां चिच्छेदाशु वीर्यवान् ।
विव्याध च हयानस्य ध्वजं सारथिमेव च ॥ ७.९१.१३ ॥
ദ്രോണൻ പതറാതെ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ അവന്റെ വില്ലിന്റെ ഞാൺ മുറിച്ചു; ആ വീരൻ അവന്റെ കുതിരകളെയും കൊടിയെയും സാരഥിയെയും തുളച്ചു.
7.91.14
अर्जुनं च शरैर्वीरः स्मयमानोऽभ्यवाकिरत् ।
एतस्मिन्नन्तरे पार्थः सज्यं कृत्वा महद्धनुः ॥ ७.९१.१४ ॥
വീരനായ ദ്രോണൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അർജ്ജുനന്റെ മേൽ അമ്പുമഴ വർഷിച്ചു; ഇതിനിടെ പാർത്ഥൻ തന്റെ മഹാധനുസ്സിൽ ഞാൺ കെട്ടി സജ്ജമാക്കി.
7.91.15
विशेषयिष्यन्नाचार्यं सर्वास्त्रविदुषां वरः ।
मुमोच षट्शतान्बाणान्गृहीत्वैकमिव द्रुतम् ॥ ७.९१.१५ ॥
സർവാസ്ത്രവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആചാര്യനെക്കാൾ തന്നെ വേറിട്ടു കാട്ടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഒരു അമ്പ് എടുത്തെന്നപോലെ വേഗത്തിൽ അറുനൂറ് അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
7.91.16
पुनः सप्तशतानन्यान्सहस्रं चानिवर्तिनः ।
चिक्षेपायुतशश्चान्यांस्तेऽघ्नन्द्रोणस्य तां चमूम् ॥ ७.९१.१६ ॥
വീണ്ടും അവൻ എഴുനൂറും പിന്മാറാത്ത ആയിരവും, പതിനായിരക്കണക്കിനു മറ്റ് അമ്പുകളും എയ്തു; അവ ദ്രോണന്റെ ആ സേനയെ പ്രഹരിച്ചു.
7.91.17
तैः सम्यगस्तैर्बलिना कृतिना चित्रयोधिना ।
मनुष्यवाजिमातङ्गा विद्धाः पेतुर्गतासवः ॥ ७.९१.१७ ॥
ആ ബലവാനും നിപുണനും അത്ഭുതയോദ്ധാവുമായവന്റെ നന്നായി ലക്ഷ്യംവെച്ച അസ്ത്രങ്ങളാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരും കുതിരകളും ആനകളും പ്രാണൻ പോയി വീണു.
7.91.18
विसूताश्वध्वजाः पेतुः सञ्छिन्नायुधजीविताः ।
रथिनो रथमुख्येभ्यः सहसा शरपीडिताः ॥ ७.९१.१८ ॥
കുതിരകളും കൊടികളും അറ്റുപോയി, ആയുധങ്ങളും ജീവനും മുറിഞ്ഞ രഥികർ തങ്ങളുടെ ശ്രേഷ്ഠ രഥങ്ങളിൽനിന്ന് പെട്ടെന്ന് അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി വീണു.
7.91.19
चूर्णिताक्षिप्तदग्धानां वज्रानिलहुताशनैः ।
तुल्यरूपा गजाः पेतुर्गिर्यग्राम्बुदवेश्मनाम् ॥ ७.९१.१९ ॥
വജ്രം, കാറ്റ്, തീ എന്നിവയാൽ തകർന്നും എറിയപ്പെട്ടും കരിഞ്ഞും വീണ ആനകൾ പർവത ശിഖരങ്ങളോ മേഘഭവനങ്ങളോ പോലെ ഒരേ രൂപത്തിൽ വീണു.
7.91.20
पेतुरश्वसहस्राणि प्रहतान्यर्जुनेषुभिः ।
हंसा हिमवतः पृष्ठे वारिविप्रहता इव ॥ ७.९१.२० ॥
അർജുനന്റെ അമ്പുകളാൽ പ്രഹരമേറ്റ ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകൾ വീണു; ഹിമാലയ പുറത്ത് ജലകണങ്ങളാൽ അടിയേറ്റ അരയന്നങ്ങൾ പോലെ.
7.91.21
रथाश्वद्विपपत्त्योघाः सलिलौघा इवाद्भुताः ।
युगान्तादित्यरश्म्याभैः पाण्डवास्त्रशरैर्हताः ॥ ७.९१.२१ ॥
രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, കാലാൾപ്പട എന്നിവയുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ ജലപ്രവാഹം പോലെ അദ്ഭുതകരമായി, യുഗാന്ത സൂര്യരശ്മിയുടെ പ്രഭയുള്ള പാണ്ഡവ അസ്ത്ര-ശരങ്ങളാൽ ഹതമായി.
7.91.22
तं पाण्डवादित्यशरांशुजालं ।
कुरुप्रवीरान्युधि निष्टपन्तम्।
स द्रोणमेघः शरवृष्टिवेगैः ।
प्राच्छादयन्मेघ इवार्करश्मीन् ॥ ७.९१.२२ ॥
പാണ്ഡവ സൂര്യ-ശരങ്ങളുടെ ആ രശ്മിജാലത്തെ, യുദ്ധത്തിൽ കുരുവീരന്മാരെ ചൂടുപിടിപ്പിച്ചിരുന്നതിനെ, ദ്രോണമേഘം തന്റെ ശരവർഷത്തിന്റെ വേഗത്താൽ മൂടി; മേഘം സൂര്യരശ്മികളെ മൂടുന്നതുപോലെ.
7.91.23
अथात्यर्थं विसृष्टेन द्विषतामसुभोजिना ।
आजघ्ने वक्षसि द्रोणो नाराचेन धनञ्जयम् ॥ ७.९१.२३ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ ശത്രുക്കളുടെ ജീവൻ ഭക്ഷിക്കുന്ന, അതിശക്തിയായി തൊടുത്ത നാരാചം കൊണ്ട് ധനഞ്ജയന്റെ മാറിൽ പ്രഹരിച്ചു.
7.91.24
स विह्वलितसर्वाङ्गः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
धैर्यमालम्ब्य बीभत्सुर्द्रोणं विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.९१.२४ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർവ അവയവങ്ങളും വിറച്ചു, ഭൂകമ്പത്തിൽ പർവതം പോലെ; പിന്നെ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ധൈര്യം പിടിച്ച് ദ്രോണരെ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
7.91.25
द्रोणस्तु पञ्चभिर्बाणैर्वासुदेवमताडयत् ।
अर्जुनं च त्रिसप्तत्या ध्वजं चास्य त्रिभिः शरैः ॥ ७.९१.२५ ॥
ദ്രോണൻ അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വാസുദേവനെ പ്രഹരിച്ചു; അർജുനനെ എഴുപത്തിമൂന്നുകൊണ്ടും അവന്റെ കൊടിയെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും.
7.91.26
विशेषयिष्यञ्शिष्यं च द्रोणो राजन्पराक्रमी ।
अदृश्यमर्जुनं चक्रे निमेषाच्छरवृष्टिभिः ॥ ७.९१.२६ ॥
രാജാവേ, പരാക്രമിയായ ദ്രോണൻ തന്റെ ശിഷ്യനെ വിശിഷ്ടനാക്കി കാണിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് ഒരു നിമിഷത്തിൽ അമ്പുമഴകൊണ്ട് അർജുനനെ അദൃശ്യനാക്കി.
7.91.27
प्रसक्तान्पततोऽद्राक्ष्म भारद्वाजस्य सायकान् ।
मण्डलीकृतमेवास्य धनुश्चादृश्यताद्भुतम् ॥ ७.९१.२७ ॥
ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) അമ്പുകൾ നിരന്തരം വീഴുന്നത് ഞങ്ങൾ കണ്ടു; അവന്റെ വില്ല് വൃത്താകാരത്തിൽ വളഞ്ഞ് അത്ഭുതകരമായി കാണപ്പെട്ടു.
7.91.28
तेऽभ्ययुः समरे राजन्वासुदेवधनञ्जयौ ।
द्रोणसृष्टाः सुबहवः कङ्कपत्रपरिच्छदाः ॥ ७.९१.२८ ॥
രാജാവേ, ദ്രോണൻ അയച്ച കങ്കപ്പക്ഷിയുടെ ചിറകുള്ള പല അമ്പുകൾ യുദ്ധത്തിൽ വാസുദേവനെയും ധനഞ്ജയനെയും ആക്രമിച്ചു.
7.91.29
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानामिव सर्पणम् ।
यद्द्रोणं तरसा पार्थो वृद्धं बालोऽपि नातरत् ॥ ७.९१.२९ ॥
അവിടെ ഒരു അദ്ഭുതം കണ്ടു: കല്ലുകൾ ഒഴുകുന്നതുപോലെ, യുവാവായ പാർത്ഥന് വൃദ്ധനായ ദ്രോണനെ ബലത്താൽ കടക്കാനായില്ല.
7.91.30
चिन्तयामास वार्ष्णेयो दृष्ट्वा द्रोणस्य विक्रमम् ।
नातिवर्तिष्यते ह्योनं वेलामिव महार्णवः ॥ ७.९१.३० ॥
ദ്രോണന്റെ പരാക്രമം കണ്ട വാർഷ്ണേയൻ (കൃഷ്ണൻ) ചിന്തിച്ചു: മഹാസമുദ്രം തീരം കടക്കാത്തതുപോലെ ഇവൻ ദ്രോണനെ കടക്കില്ല.
7.91.31
ततः पार्थं समुद्विग्नं लक्ष्य चिन्तयतेऽच्युतः ।
द्रोणस्य चापि विक्रान्तं दृष्ट्वा मधुनिषूदनः।
इत्यब्रवीद्वासुदेवो धनञ्जयमुदारधीः ॥ ७.९१.३१ ॥
അപ്പോൾ അച്യുതൻ പാർത്ഥൻ ഉദ്വിഗ്നനായിരിക്കുന്നതും ദ്രോണന്റെ വിക്രമവും കണ്ടു ചിന്തിച്ചു. ഉദാരബുദ്ധിയായ മധുസൂദനനായ വാസുദേവൻ ധനഞ്ജയനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.91.32
पार्थपार्थ महाबाहो न नः कालात्ययो भवेत् ।
द्रोणमुत्सृज्य गच्छामो ब्राह्मणोऽसौ गतक्लमः ॥ ७.९१.३२ ॥
ഹേ പാർത്ഥ, ഹേ മഹാബാഹോ, നമുക്ക് കാലം നഷ്ടപ്പെടരുത്. ദ്രോണനെ വിട്ട് നമുക്ക് പോകാം; ആ ബ്രാഹ്മണൻ ക്ഷീണമില്ലാത്തവനാണ്.
7.91.33
पार्थश्चाप्यब्रवीत्कृष्णं यथेष्टमिति केशवम् ॥ ७.९१.३३ ॥
പാർത്ഥനും കേശവനായ കൃഷ്ണനോട്, "അങ്ങയുടെ ഇഷ്ടം പോലെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
7.91.34
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा द्रोणं प्रायान्महाभुजम् ।
परिवृत्तश्च बीभत्सुरगच्छद्विसृजञ्शरान् ॥ ७.९१.३४ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് മഹാബാഹു പോയി. ബീഭത്സുവായ അർജുനൻ തിരിഞ്ഞ് ശരങ്ങൾ എയ്തുകൊണ്ട് പോയി.
7.91.35
ततोऽब्रवीत्स्वयं द्रोणः क्वेदं पाण्डव गम्यते ।
ननु नाम रणे शत्रुमजित्वा न निवर्तसे ॥ ७.९१.३५ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ തന്നെ പറഞ്ഞു: "ഹേ പാണ്ഡവാ, ഇത് എവിടേക്ക് പോകുന്നു? യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാതെ നീ മടങ്ങില്ലല്ലോ?"
7.91.36
गुरुर्भवान्न मे शत्रुः शिष्यः पुत्रसमोऽस्मि ते ।
न चास्ति स पुमाँल्लोके यस्त्वां युधि पराजयेत् ॥ ७.९१.३६ ॥
അങ്ങ് എന്റെ ഗുരുവാണ്, ശത്രുവല്ല; ഞാൻ അങ്ങയുടെ ശിഷ്യനും പുത്രതുല്യനുമാണ്. ലോകത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ അങ്ങയെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുരുഷനുമില്ല.
7.91.37
एवं ब्रुवाणो बीभत्सुर्जयद्रथवधोत्सुकः ।
त्वरायुक्तो महाबाहुस्त्वत्सैन्यं समुपाद्रवत् ॥ ७.९१.३७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജയദ്രഥവധത്തിനായി ഉത്സുകനായ, തിടുക്കമുള്ള മഹാബാഹുവായ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന്മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.91.38
तं चक्ररक्षौ पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
अन्वयातां महात्मानौ विशन्तं तावकं बलम् ॥ ७.९१.३८ ॥
നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച അവനെ, ചക്രരക്ഷകരായ പാഞ്ചാല്യരായ യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസ്സും മഹാത്മാക്കളായി പിന്തുടർന്നു.
7.91.39
ततो जयो महाराज कृतवर्मा च सात्वतः ।
काम्भोजश्च श्रुतायुश्च धनञ्जयमवारयन् ॥ ७.९१.३९ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ജയനും സാത്വതനായ കൃതവർമ്മാവും കാംബോജനും ശ്രുതായുവും ധനഞ്ജയനെ (അർജുനനെ) തടഞ്ഞു.
7.91.40
तेषां दशसहस्राणि रथानामनुयायिनाम् ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ७.९१.४० ॥
അവരെ പിന്തുടരുന്ന പതിനായിരം രഥങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; അഭീഷാഹർ, ശൂരസേനർ, ശിബികൾ, വസാതികൾ.
7.91.41
मावेल्लका ललित्थाश्च केकया मद्रकास्तथा ।
नारायणाश्च गोपालाः काम्भोजानां च ये गणाः ॥ ७.९१.४१ ॥
മാവെല്ലകർ, ലലിത്ഥർ, കേകയർ, മദ്രകർ, നാരായണർ, ഗോപാലർ, കാംബോജരുടെ ഗണങ്ങളും.
7.91.42
कर्णेन विजिताः पूर्वं सङ्ग्रामे शूरसम्मताः ।
भारद्वाजं पुरस्कृत्य हृष्टात्मानोऽर्जुनं प्रति ॥ ७.९१.४२ ॥
മുൻപ് യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനാൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട, ശൂരരെന്ന് കരുതപ്പെട്ടവർ, ഭാരദ്വാജനെ (ദ്രോണരെ) മുന്നിൽ നിർത്തി, സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അർജുനനെതിരെ നിന്നു.
7.91.43
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
त्यजन्तं तुमुले प्राणान्सन्नद्धं चित्रयोधिनम् ॥ ७.९१.४३ ॥
പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതനും കോപിച്ചവനും മരണത്തെപ്പോലെ അന്തകനെപ്പോലെയുമുള്ള, ഘോരയുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയവനും, കവചം ധരിച്ചവനും, അത്ഭുതയോദ്ധാവുമായ (അർജുനൻ).
7.91.44
गाहमानमनीकानि मातङ्गमिव यूथपम् ।
महेष्वासं पराक्रान्तं नरव्याघ्रमवारयन् ॥ ७.९१.४४ ॥
സൈന്യങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുചെല്ലുന്ന ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ നേതാവിനെപ്പോലെ, മഹാധനുർധരനും പരാക്രമിയും മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനുമായ (അർജുനനെ) അവർ തടഞ്ഞു.
7.91.45
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अन्योन्यं वै प्रार्थयतां योधानामर्जुनस्य च ॥ ७.९१.४५ ॥
പിന്നെ രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന ഘോരയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; യോദ്ധാക്കളും അർജുനനും പരസ്പരം ആഗ്രഹിച്ചു.
7.91.46
जयद्रथवधप्रेप्सुमायान्तं पुरुषर्षभम् ।
न्यवारयन्त सहिताः क्रिया व्याधिमिवोत्थितं ॥ ७.९१.४६ ॥
ജയദ്രഥവധം ആഗ്രഹിച്ചു വരുന്ന മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനെ (അർജുനനെ) അവർ ഒന്നിച്ചു തടഞ്ഞു; ഉയർന്നുവന്ന രോഗത്തെ ചികിത്സകൾ തടയുന്നതുപോലെ.