ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.91.1
दुःशसनबलं हत्वा सव्यसाची महारथः ।
सिन्धुराजं परीप्सन्वै द्रोणानीकमुपाद्रवत् ॥ ७.९१.१ ॥
ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ସେନାକୁ ବିନାଶ କରି ମହାରଥୀ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.91.2
स तु द्रोणं समासाद्य व्यूहस्य प्रमुखे स्थितम् ।
कृताञ्जलिरिदं वाक्यं कृष्णस्यानुमतेऽब्रवीत् ॥ ७.९१.२ ॥
ବ୍ୟୂହର ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.91.3
शिवेन ध्याहि मां ब्रह्मन्स्वस्ति चैव वदस्व मे ।
भवत्प्रसादादिच्छामि प्रवेष्टं दुर्भिदां चमूम् ॥ ७.९१.३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଭେଦ୍ୟ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
7.91.4
भवान्पितृसमो मह्यं धर्मराजसमोऽपि च ।
धौम्यकृष्णसमश्चैव सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.९१.४ ॥
ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ପିତା ସମାନ, ଧର୍ମରାଜ ସମାନ ମଧ୍ୟ; ଧୌମ୍ୟ ଓ କୃଷ୍ଣ ସମାନ। ଏହା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
7.91.5
अश्वत्थामा यथा तात रक्षणीयस्त्वयाऽनघ ।
तथाऽहमपि ते रक्ष्यः सदैव द्विजसत्तम ॥ ७.९१.५ ॥
ହେ ତାତ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଆପଣ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରିବେ, ସେହିପରି ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରିବେ।
7.91.6
तव प्रसादादिच्छेयं सिन्धुराजानमाहवे ।
निहन्तुं द्विपदां श्रेष्ठ प्रतिज्ञां रक्ष मे प्रभो ॥ ७.९१.६ ॥
ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
7.91.7
एवमुक्तस्तदाऽऽचार्यः प्रत्युवाच स्मयन्निव ।
मामजित्वा न बीभत्सो शक्यो जेतुं जयद्रथः ॥ ७.९१.७ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ହସି ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୋତେ ନ ଜିଣି ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଜିଣି ପାରିବେ ନାହିଁ।"
7.91.8
एतावदुक्त्वा तं द्रोणः शरव्रातैरवाकिरत् ।
सरथाश्वध्वजं तीक्ष्णैः प्रहसन्वै ससारथिम् ॥ ७.९१.८ ॥
ଏତିକି କହି ଦ୍ରୋଣ ହସି ହସି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ—ତାଙ୍କ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜ ଏବଂ ସାରଥି ସହିତ।
7.91.9
ततोऽर्जुनः शरव्रातान्द्रोणस्यावार्य सायकैः ।
द्रोणमभ्यर्दयद्बाणैर्घोररूपैर्हत्तरैः ॥ ७.९१.९ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ଶରରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶରବର୍ଷଣ ଅଟକାଇ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.91.10
विव्याध च रणे द्रोणमनुमान्य विशाम्पते ।
क्षत्रधर्मं समास्थाय नवभिः सायकैः पुनः ॥ ७.९१.१० ॥
ହେ ରାଜନ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ସମ୍ବୋଧନ କରି, କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ପାଳନ କରି ଅର୍ଜୁନ ପୁଣି ନଅଟି ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.91.11
तस्येषूनिषुभिश्छित्त्वा द्रोणो विव्याध तावुभौ ।
विषाग्निज्वलितप्रख्यैरिषुभिः कृष्णपाण्डवौ ॥ ७.९१.११ ॥
ତାଙ୍କ ଶରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଶରରେ କାଟି ଦ୍ରୋଣ ବିଷ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳୁଥିବା ଶରରେ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ—କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ—ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.91.12
इयेप पाण्डवस्तस्य बाणैश्छेत्तुं शरासनम् ।
तस्य चिन्तयतस्त्वेव फल्गुनस्य महात्मनः ॥ ७.९१.१२ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ନିଜ ଶରରେ କାଟିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ମହାତ୍ମା ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ଏହା ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ—
7.91.13
द्रोणः शरैरसम्भ्रान्तो ज्यां चिच्छेदाशु वीर्यवान् ।
विव्याध च हयानस्य ध्वजं सारथिमेव च ॥ ७.९१.१३ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଅବିଚଳିତ ରହି ନିଜ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ତାହାର ଧନୁର ଜ୍ୟା ଛେଦନ କଲେ; ସେହି ବୀର ତାହାର ଅଶ୍ୱ, ଧ୍ୱଜ ଓ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.91.14
अर्जुनं च शरैर्वीरः स्मयमानोऽभ्यवाकिरत् ।
एतस्मिन्नन्तरे पार्थः सज्यं कृत्वा महद्धनुः ॥ ७.९१.१४ ॥
ବୀର ଦ୍ରୋଣ ହସି ହସି ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ; ଏହି ଅବସରରେ ପାର୍ଥ ନିଜ ମହାନ ଧନୁରେ ଜ୍ୟା ଚଢ଼ାଇଲେ।
7.91.15
विशेषयिष्यन्नाचार्यं सर्वास्त्रविदुषां वरः ।
मुमोच षट्शतान्बाणान्गृहीत्वैकमिव द्रुतम् ॥ ७.९१.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ନିଜକୁ ଅଲଗା ଦେଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ବାଣ ନେଲା ପରି ଶୀଘ୍ର ଛଅ ଶହ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.91.16
पुनः सप्तशतानन्यान्सहस्रं चानिवर्तिनः ।
चिक्षेपायुतशश्चान्यांस्तेऽघ्नन्द्रोणस्य तां चमूम् ॥ ७.९१.१६ ॥
ପୁଣି ସେ ସାତଶହ ଓ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ହଜାର ବାଣ, ଏବଂ ଅଯୁତ ଅଯୁତ ଅନ୍ୟ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେହି ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲା।
7.91.17
तैः सम्यगस्तैर्बलिना कृतिना चित्रयोधिना ।
मनुष्यवाजिमातङ्गा विद्धाः पेतुर्गतासवः ॥ ७.९१.१७ ॥
ସେହି ବଳବାନ, ନିପୁଣ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧାର ସୁଲକ୍ଷ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ, ଅଶ୍ୱ ଓ ହାତୀ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.91.18
विसूताश्वध्वजाः पेतुः सञ्छिन्नायुधजीविताः ।
रथिनो रथमुख्येभ्यः सहसा शरपीडिताः ॥ ७.९१.१८ ॥
ଅଶ୍ୱ ଓ ଧ୍ୱଜା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରାଣ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ରଥୀମାନେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ହଠାତ୍ ବାଣପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.91.19
चूर्णिताक्षिप्तदग्धानां वज्रानिलहुताशनैः ।
तुल्यरूपा गजाः पेतुर्गिर्यग्राम्बुदवेश्मनाम् ॥ ७.९१.१९ ॥
ବଜ୍ର, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଦଗ୍ଧ ହସ୍ତୀମାନେ ପର୍ବତଶିଖର ବା ମେଘଗୃହ ପରି ଏକରୂପରେ ପଡ଼ିଲେ।
7.91.20
पेतुरश्वसहस्राणि प्रहतान्यर्जुनेषुभिः ।
हंसा हिमवतः पृष्ठे वारिविप्रहता इव ॥ ७.९१.२० ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ହତ ହଜାର ହଜାର ଘୋଡ଼ା ପଡ଼ିଲେ; ହିମାଳୟ ପୃଷ୍ଠରେ ଜଳବିନ୍ଦୁରେ ଆହତ ହଂସ ପରି।
7.91.21
रथाश्वद्विपपत्त्योघाः सलिलौघा इवाद्भुताः ।
युगान्तादित्यरश्म्याभैः पाण्डवास्त्रशरैर्हताः ॥ ७.९१.२१ ॥
ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହସ୍ତୀ ଓ ପଦାତିକଙ୍କ ପ୍ରବାହ ଜଳପ୍ରବାହ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ, ଯୁଗାନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପରି ଆଭାଯୁକ୍ତ ପାଣ୍ଡବ-ଅସ୍ତ୍ରବାଣରେ ହତ ହେଲେ।
7.91.22
तं पाण्डवादित्यशरांशुजालं ।
कुरुप्रवीरान्युधि निष्टपन्तम्।
स द्रोणमेघः शरवृष्टिवेगैः ।
प्राच्छादयन्मेघ इवार्करश्मीन् ॥ ७.९१.२२ ॥
ପାଣ୍ଡବ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ବାଣର ସେହି ରଶ୍ମିଜାଲକୁ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧରେ କୁରୁବୀରଙ୍କୁ ତପାଉଥିଲା, ଦ୍ରୋଣମେଘ ନିଜ ବାଣବର୍ଷାର ବେଗରେ ଆବୃତ କଲା; ମେଘ ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ଆବୃତ କରେ ସେପରି।
7.91.23
अथात्यर्थं विसृष्टेन द्विषतामसुभोजिना ।
आजघ्ने वक्षसि द्रोणो नाराचेन धनञ्जयम् ॥ ७.९१.२३ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରାଣଭକ୍ଷୀ, ଅତ୍ୟଧିକ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ନାରାଚରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.91.24
स विह्वलितसर्वाङ्गः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ।
धैर्यमालम्ब्य बीभत्सुर्द्रोणं विव्याध पत्रिभिः ॥ ७.९१.२४ ॥
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ବିହ୍ୱଳ ହେଲା, ଭୂକମ୍ପରେ ପର୍ବତ ପରି; ତା'ପରେ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.91.25
द्रोणस्तु पञ्चभिर्बाणैर्वासुदेवमताडयत् ।
अर्जुनं च त्रिसप्तत्या ध्वजं चास्य त्रिभिः शरैः ॥ ७.९१.२५ ॥
ଦ୍ରୋଣ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତେସତୁରିରେ, ଓ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ ତିନୋଟି ବାଣରେ।
7.91.26
विशेषयिष्यञ्शिष्यं च द्रोणो राजन्पराक्रमी ।
अदृश्यमर्जुनं चक्रे निमेषाच्छरवृष्टिभिः ॥ ७.९१.२६ ॥
ହେ ରାଜନ, ପରାକ୍ରମୀ ଦ୍ରୋଣ ନିଜ ଶିଷ୍ୟକୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କଲେ।
7.91.27
प्रसक्तान्पततोऽद्राक्ष्म भारद्वाजस्य सायकान् ।
मण्डलीकृतमेवास्य धनुश्चादृश्यताद्भुतम् ॥ ७.९१.२७ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ନିରନ୍ତର ପଡ଼ୁଥିବା ବାଣ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ତାଙ୍କ ଧନୁ ବୃତ୍ତାକାର ହୋଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖାଗଲା।
7.91.28
तेऽभ्ययुः समरे राजन्वासुदेवधनञ्जयौ ।
द्रोणसृष्टाः सुबहवः कङ्कपत्रपरिच्छदाः ॥ ७.९१.२८ ॥
ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା କଙ୍କପକ୍ଷୀ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଅନେକ ବାଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।
7.91.29
तत्राद्भुतमपश्याम शिलानामिव सर्पणम् ।
यद्द्रोणं तरसा पार्थो वृद्धं बालोऽपि नातरत् ॥ ७.९१.२९ ॥
ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲୁ: ପଥର ଭାସିବା ପରି, ଯୁବକ ପାର୍ଥ ବୃଦ୍ଧ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବଳରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.91.30
चिन्तयामास वार्ष्णेयो दृष्ट्वा द्रोणस्य विक्रमम् ।
नातिवर्तिष्यते ह्योनं वेलामिव महार्णवः ॥ ७.९१.३० ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (କୃଷ୍ଣ) ଚିନ୍ତା କଲେ: ମହାସମୁଦ୍ର ଯେପରି ଉପକୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
7.91.31
ततः पार्थं समुद्विग्नं लक्ष्य चिन्तयतेऽच्युतः ।
द्रोणस्य चापि विक्रान्तं दृष्ट्वा मधुनिषूदनः।
इत्यब्रवीद्वासुदेवो धनञ्जयमुदारधीः ॥ ७.९१.३१ ॥
ତା'ପରେ ଅଚ୍ୟୁତ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଦେଖି ଏବଂ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କଲେ। ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ମଧୁସୂଦନ ବାସୁଦେବ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
7.91.32
पार्थपार्थ महाबाहो न नः कालात्ययो भवेत् ।
द्रोणमुत्सृज्य गच्छामो ब्राह्मणोऽसौ गतक्लमः ॥ ७.९१.३२ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ହେ ମହାବାହୁ, ଆମର ସମୟ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ। ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲ; ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଳାନ୍ତିହୀନ।
7.91.33
पार्थश्चाप्यब्रवीत्कृष्णं यथेष्टमिति केशवम् ॥ ७.९१.३३ ॥
ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ କେଶବ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ।"
7.91.34
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा द्रोणं प्रायान्महाभुजम् ।
परिवृत्तश्च बीभत्सुरगच्छद्विसृजञ्शरान् ॥ ७.९१.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ମହାଭୁଜ ଚାଲିଗଲେ। ଏବଂ ବୀଭତ୍ସୁ ଅର୍ଜୁନ ଫେରି ବାଣ ଛାଡ଼ି ଛାଡ଼ି ଗଲେ।
7.91.35
ततोऽब्रवीत्स्वयं द्रोणः क्वेदं पाण्डव गम्यते ।
ननु नाम रणे शत्रुमजित्वा न निवर्तसे ॥ ७.९१.३५ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ନିଜେ କହିଲେ, "ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏ କେଉଁଠିକୁ ଯାଉଛ? ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତି ନ ହେଲେ ତୁମେ ଫେରିବ ନାହିଁ ତ?"
7.91.36
गुरुर्भवान्न मे शत्रुः शिष्यः पुत्रसमोऽस्मि ते ।
न चास्ति स पुमाँल्लोके यस्त्वां युधि पराजयेत् ॥ ७.९१.३६ ॥
ଆପଣ ମୋର ଗୁରୁ, ଶତ୍ରୁ ନୁହନ୍ତି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ପୁତ୍ରସମ। ଜଗତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିବା ଏପରି କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହାନ୍ତି।
7.91.37
एवं ब्रुवाणो बीभत्सुर्जयद्रथवधोत्सुकः ।
त्वरायुक्तो महाबाहुस्त्वत्सैन्यं समुपाद्रवत् ॥ ७.९१.३७ ॥
ଏହିପରି କହି ଜୟଦ୍ରଥବଧରେ ଉତ୍ସୁକ, ତ୍ୱରାଯୁକ୍ତ ମହାବାହୁ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.91.38
तं चक्ररक्षौ पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ ।
अन्वयातां महात्मानौ विशन्तं तावकं बलम् ॥ ७.९१.३८ ॥
ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପଛେ ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା ମହାତ୍ମାଗଣ ଅନୁସରଣ କଲେ।
7.91.39
ततो जयो महाराज कृतवर्मा च सात्वतः ।
काम्भोजश्च श्रुतायुश्च धनञ्जयमवारयन् ॥ ७.९१.३९ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଜୟ, ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା, କାମ୍ବୋଜ ଓ ଶ୍ରୁତାୟୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ଅବରୋଧ କଲେ।
7.91.40
तेषां दशसहस्राणि रथानामनुयायिनाम् ।
अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयोऽथ वसातयः ॥ ७.९१.४० ॥
ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଦଶ ହଜାର ରଥ ଥିଲେ; ଅଭୀଷାହ, ଶୂରସେନ, ଶିବି ଓ ବସାତି।
7.91.41
मावेल्लका ललित्थाश्च केकया मद्रकास्तथा ।
नारायणाश्च गोपालाः काम्भोजानां च ये गणाः ॥ ७.९१.४१ ॥
ମାବେଲ୍ଲକ, ଲଲିତ୍ଥ, କେକୟ, ମଦ୍ରକ, ନାରାୟଣ ଓ ଗୋପାଳ, ଏବଂ କାମ୍ବୋଜମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଗଣମାନେ।
7.91.42
कर्णेन विजिताः पूर्वं सङ्ग्रामे शूरसम्मताः ।
भारद्वाजं पुरस्कृत्य हृष्टात्मानोऽर्जुनं प्रति ॥ ७.९१.४२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ, ଶୂର ବୋଲି ମାନ୍ୟ ସେମାନେ, ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ହୃଷ୍ଟ ମନରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହେଲେ।
7.91.43
पुत्रशोकाभिसन्तप्तं क्रुद्धं मृत्युमिवान्तकम् ।
त्यजन्तं तुमुले प्राणान्सन्नद्धं चित्रयोधिनम् ॥ ७.९१.४३ ॥
ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ, କ୍ରୋଧିତ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଅନ୍ତକ, ଘୋର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ, କବଚ ପରିହିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା (ଅର୍ଜୁନ)।
7.91.44
गाहमानमनीकानि मातङ्गमिव यूथपम् ।
महेष्वासं पराक्रान्तं नरव्याघ्रमवारयन् ॥ ७.९१.४४ ॥
ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶକାରୀ ହସ୍ତୀଯୂଥପତି ପରି, ମହାଧନୁର୍ଧର, ପରାକ୍ରମୀ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ସେମାନେ ଅଟକାଇଲେ।
7.91.45
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
अन्योन्यं वै प्रार्थयतां योधानामर्जुनस्य च ॥ ७.९१.४५ ॥
ତା'ପରେ ରୋମାଞ୍ଚକର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଅର୍ଜୁନ ପରସ୍ପରକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
7.91.46
जयद्रथवधप्रेप्सुमायान्तं पुरुषर्षभम् ।
न्यवारयन्त सहिताः क्रिया व्याधिमिवोत्थितं ॥ ७.९१.४६ ॥
ଜୟଦ୍ରଥ ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିବା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଅଟକାଇଲେ; ଉଠିଥିବା ରୋଗକୁ ଚିକିତ୍ସା ଅଟକାଏ ପରି।