ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
सन्निरुद्धस्तु तैः पार्थो महाबलपराक्रमः ।
द्रुतं समनुयातश्च द्रोणेन रथिनां वरः ॥ ७.९२.१ ॥
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ, ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ଶୀଘ୍ର ଅନୁସରଣ କଲେ।
7.92.2
किरन्निषुगणांस्तीक्ष्णान्स रश्मीनिव भास्करः ।
तापयामास तत्सैन्यं देहं व्याधिगणो यथा ॥ ७.९२.२ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରସମୂହ ବର୍ଷାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି କିରଣରେ ତପାନ୍ତି, ରୋଗସମୂହ ଯେପରି ଶରୀରକୁ ତପାନ୍ତି, ସେପରି ସେ ସେଇ ସେନାକୁ ତପାଇଲେ।
7.92.3
अश्वो विद्धो रथश्छिन्नः सारोहः पातितो गजः ।
छत्राणि चापविद्धानि रथाश्चक्रैर्विना कृताः ॥ ७.९२.३ ॥
ଘୋଡ଼ା ବିଦ୍ଧ ହେଲେ, ରଥ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଆରୋହୀ ସହିତ ହାତୀ ପଡ଼ିଗଲା, ଛତ୍ର ଧନୁରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲା, ରଥ ଚକରହିତ କରାଗଲା।
7.92.4
विद्रुतानि च सैन्यानि शरार्तानि समन्ततः ।
इत्यासीत्तुमुलं युद्धं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९२.४ ॥
ଶରପୀଡ଼ିତ ସେନାମାନେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ। ଏହିପରି ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; କିଛି ଚିହ୍ନି ହେଉନଥିଲା।
7.92.5
तेषां संयच्छतां सङ्ख्ये परस्परमजिह्मगैः ।
अर्जुनो ध्वजिनीं राजन्नभीक्ष्णं समकम्पयत् ॥ ७.९२.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସିଧା ଯାଉଥିବା ଶରରେ ରୋକୁଥିଲେ, ତଥାପି ଅର୍ଜୁନ ସେହି ସେନାକୁ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପାଇଲେ।
7.92.6
सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां सत्यसङ्गरः ।
अभ्यद्रवद्रथश्रेष्ठं शोणाश्वं श्वेतवाहनः ॥ ७.९२.६ ॥
ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ସତ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସତ୍ୟସଂକଳ୍ପ ଶ୍ବେତବାହନ ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.92.7
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या मर्मभिद्भिरजिह्मगैः ।
अन्तेवासिनमाचार्यो महेष्वासं समार्पयत् ॥ ७.९२.७ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦକାରୀ, ସିଧା ଗତି କରୁଥିବା ପଚିଶଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.8
तं तूर्णमिव बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
अभ्यधावदिषूनस्यन्निषुवेगविघातकान् ॥ ७.९२.८ ॥
ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ, ବାଣର ବେଗକୁ ରୋକୁଥିବା ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି।
7.92.9
तस्याशु क्षिपतो भल्लान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा ब्रह्मास्त्रं समुदीरयन् ॥ ७.९२.९ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ଭଲ୍ଲ ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଅମେୟାତ୍ମା (ଅର୍ଜୁନ) ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଆହ୍ୱାନ କରି ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠିବିଶିଷ୍ଟ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.10
तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्याचार्यकं युधि ।
यतमानो युवा नैनं प्रत्यविध्यद्यदर्जुनः ॥ ७.९२.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ସେହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ-କୌଶଳ ଆମେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖିଲୁ; ତାଙ୍କ ଉପରେ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ଯୁବକ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲେ ନାହିଁ।
7.92.11
क्षरन्निव महामेघो वारिधाराः सहस्रशः ।
द्रोणमेघः पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभिः ॥ ७.९२.११ ॥
ମହାମେଘ ଯେପରି ହଜାର ହଜାର ଜଳଧାରା ବର୍ଷାଏ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣ-ମେଘ ପାର୍ଥ-ପର୍ବତ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲା।
7.92.12
अर्जुनः शरवर्षं तच्छरवर्षेण वीर्यवान् ।
अवारयदसम्भ्रान्तो न त्वाचार्यमपीडयत् ॥ ७.९२.१२ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ବାଣବର୍ଷାକୁ ନିଜର ବାଣବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଅସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଭାବେ ରୋକିଲେ; କିନ୍ତୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ ନାହିଁ।
7.92.13
द्रोणस्तु पञ्चविंशत्या श्वेतवाहनमार्दयत् ।
वासुदेवं च सप्तत्या बाह्वोरुरसि चाशुगैः ॥ ७.९२.१३ ॥
ଦ୍ରୋଣ ପଚିଶଟି ବାଣରେ ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ; ଏବଂ ବାସୁଦେବ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ସତୁରିଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.14
पार्थस्तु प्रहसन्धीमानाचार्यं स शरौघिणम् ।
विसृजन्तं शितान्बाणानवारयत तं युधि ॥ ७.९२.१४ ॥
କିନ୍ତୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ହସି ହସି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ସେହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟକାଇଲେ।
7.92.15
अथ तौ वध्यमानौ तु द्रोणेन रथसत्तमौ ।
अवर्जयेतां दुर्धर्षं युगान्ताग्निमिवोत्थितम् ॥ ७.९२.१५ ॥
ଏବେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଥିବା ଦୁର୍ଧର୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
7.92.16
वर्जयन्निशितान्बाणान्द्रोणचापविनिः सृतान् ।
किरीटमाली कौन्तेयो भोजानीकमथाविशत् ॥ ७.९२.१६ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିବାରଣ କରି, କିରୀଟମାଳୀ କୌନ୍ତେୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଭୋଜ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.92.17
सोऽन्तरा कृतवर्माणं काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
अभ्ययाद्वर्जयन्द्रोणं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९२.१७ ॥
ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ, ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ମଝିରେ କୃତବର୍ମା ଓ କାମ୍ବୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
7.92.18
ततो भोजो नरव्याघ्रो दुर्धर्षं कुरुसत्तमम् ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रो दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.१८ ॥
ତା'ପରେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଭୋଜ, ଅବିଚଳିତ ଭାବେ, ଶୀଘ୍ର ଦୁର୍ଧର୍ଷ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କଙ୍କପତ୍ରୀ ଦଶଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.19
तमर्जुनः शतेनाजौ राजन्विव्याध पत्रिणाम् ।
पुनश्चान्यैस्त्रिभिर्बाणैर्मोहयन्निव सात्वतम् ॥ ७.९२.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଶହେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ପୁଣି ଅନ୍ୟ ତିନି ବାଣରେ, ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପରି, ପୁନର୍ବାର ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.20
भोजस्तु प्रहसन्पार्थं वासुदेवं च माधवम् ।
एकैकं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.९२.२० ॥
କିନ୍ତୁ ଭୋଜ ହସି ହସି ପାର୍ଥ, ବାସୁଦେବ ଓ ମାଧବଙ୍କୁ — ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପଚିଶ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.21
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा वियाधैनं त्रिसप्तभिः ।
शरैरग्निशिखाकारैः क्रुद्धाशीविषसन्निभैः ॥ ७.९२.२१ ॥
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟି, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଏକବିଂଶତି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.22
अथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा महारथः ।
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं विव्याधोरसि भारत ॥ ७.९२.२२ ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା, ହେ ଭାରତ, ଶୀଘ୍ର ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.23
पुनश्च निशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध पञ्चभिः ।
तं पार्थो नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.९२.२३ ॥
ପୁଣି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ପାର୍ଥ ତାଙ୍କୁ ନଅ ବାଣରେ ବକ୍ଷର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.24
दृष्ट्वा विषक्तं कौन्तेयं कृतवर्मरथं प्रति ।
चिन्तयामास वार्ष्णेयो न नः कालात्ययो भवेत् ॥ ७.९२.२४ ॥
କୃତବର୍ମାଙ୍କ ରଥ ପ୍ରତି ନିୟୋଜିତ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ଦେଖି ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଭାବିଲେ, ଆମର ସମୟ ଯେପରି ବ୍ୟର୍ଥ ନ ହେଉ।
7.92.25
ततः कृष्णोऽब्रवीत्पार्थं कृतवर्मणि मा दयाम् ।
कुरु सम्बन्धकं हित्वा प्रमथ्यैनं विशातय ॥ ७.९२.२५ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, "କୃତବର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା କରନାହିଁ। ସମ୍ବନ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏହାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପକାଇଦିଅ।"
7.92.26
ततः स कृतवर्माणं महोयित्वाऽर्जुनः शरैः ।
अभ्यगाज्जवनैरश्वैः काम्भोजानामनीकिनीम् ॥ ७.९२.२६ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ବାଣରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ବହୁତ ପୀଡ଼ିତ କରି, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱ ସହ କାମ୍ବୋଜ ସେନା ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.92.27
अमर्षितस्तु हार्दिक्यः प्रविष्टे श्वेतवाहने ।
विधुन्वन्सशरं चापं पाञ्चाल्याभ्यां समागतः ॥ ७.९२.२७ ॥
କିନ୍ତୁ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ, କ୍ରୋଧିତ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ହଲାଇ ଦୁଇ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା କଲେ।
7.92.28
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यावर्जुनस्य पदानुगौ ।
पर्यवारयदायान्तौ कृतवर्मा रथेषुभिः ॥ ७.९२.२८ ॥
କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପଛେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ଦୁଇ ପାଞ୍ଚାଳ ଆସିବାବେଳେ, କୃତବର୍ମା ନିଜ ରଥରୁ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.92.29
तावविध्यत्ततो भोजः कृतवर्मा शितैः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युं चतुर्भिश्चोत्तमौजसम् ॥ ७.९२.२९ ॥
ତା'ପରେ ଭୋଜ କୃତବର୍ମା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ—ଯୁଧାମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ତିନି ଓ ଉତ୍ତମୌଜାଙ୍କୁ ଚାରି।
7.92.30
तावप्येनं विविधतुर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युरुत्तगौजास्त्रिभिस्तथा।
सञ्चिच्छिदतुरप्यस्य ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ७.९२.३० ॥
ସେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦଶ-ଦଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ତିନି ଓ ଉତ୍ତମୌଜା ମଧ୍ୟ ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଓ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
7.92.31
अथान्यद्धनुरादाय हार्दिक्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
कृत्वा विधनुषौ वीरौ शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.९२.३१ ॥
ଆପଣ ଏକ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ, ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କୁ ଧନୁହୀନ କରି ବାଣବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.92.32
तावन्ये धनुषी सज्ये कृत्वा भोजं विजघ्नतुः ।
तेनान्तरेषु बीभत्सुर्विवेशामित्रवाहिनीम् ॥ ७.९२.३२ ॥
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜ୍ୟା-ଯୁକ୍ତ ଧନୁ ଧରି ଭୋଜଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏବଂ ସେହି ଫାଙ୍କ ଦେଇ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଶତ୍ରୁ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.92.33
न लेभाते तु तौ द्वारं वारितौ कृतवर्मणा ।
धार्तराष्ट्रेष्वनीकेषु यतमानौ नरर्षभौ ॥ ७.९२.३३ ॥
କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନାରେ ପଥ ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନେ ପଥ ପାଇ ନଥିଲେ।
7.92.34
अनीकान्यर्दयन्युद्धे त्वरितः श्वेतवाहनः ।
नावधीत्कृतवर्माणं प्राप्तमप्यरिसूदनः ॥ ७.९२.३४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେନାମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ), ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିବା କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ନାହିଁ।
7.92.35
तं दृष्ट्वा तु तथाऽऽयान्तंशूरो राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ७.९२.३५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଶୂର ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ବଡ଼ ଧନୁକୁ ହଲାଇ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
7.92.36
स पार्थं त्रिभिरानर्च्छत्सप्तत्या च जनार्दनम् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पार्थकेतुमताडयत् ॥ ७.९२.३६ ॥
ସେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଓ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସତୁରି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ଏବଂ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଧ୍ୱଜାରେ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.37
ततोऽर्जुनो नवत्या तु शराणां नतपर्वणाम् ।
आजघान भृशं क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.९२.३७ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ କ୍ରୋଧରେ ନବେ ନୁଆଁ ପର୍ବ ବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ତାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଘାତ କଲେ, ଅଙ୍କୁଶରେ ମହାହସ୍ତୀକୁ ମାରିବା ପରି।
7.92.38
स तन्न ममृषे राजन्पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
अथैनं सप्तसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ॥ ७.९२.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସେ ସହି ପାରିଲା ନାହିଁ; ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସତୁରି-ସାତ ନାରାଚ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା।
7.92.39
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा शरावापं निकृत्य च ।
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९२.३९ ॥
ଅର୍ଜୁନ କ୍ରୋଧରେ ତାର ଧନୁ ଛେଦନ କରି, ତୂଣୀରକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି, ସାତଟି ନୁଆଁ ପର୍ବ ବାଣରେ ତାର ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.92.40
अथान्यद्धनुरादाय स राजा क्रोधमूर्च्छितः ।
वासविं नवभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.९२.४० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ନେଇ ବାସବ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ନଅଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା।
7.92.41
ततोऽर्जुनः स्मयन्नेव श्रुतायुधमरिन्दमः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पीडयामास भारत ॥ ७.९२.४१ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ଅର୍ଜୁନ ହସି ହସି ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ଅନେକ ହଜାର ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ, ହେ ଭାରତ!
7.92.42
अश्वांश्चास्यावधीत्तूर्णं सारथिं च महारथः ।
विव्याध चैनं सप्तत्या नाराचानां महाबलः ॥ ७.९२.४२ ॥
ସେହି ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ତାର ଅଶ୍ୱ ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ସେହି ମହାବଳ ତାକୁ ସତୁରି ନାରାଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.43
हताश्वं रथमुत्सृज्य स तु राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रुवद्रुणे पार्थं गदामुद्यम्य वीर्यवान् ॥ ७.९२.४३ ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲେ ରଥ ଛାଡ଼ି ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ରଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ଗଦା ଉଠାଇ ବୀରତ୍ୱରେ ଧାଇଁଲେ।
7.92.44
वरुणस्यत्मजो वीरः स तु राजा श्रुतायुधः ।
पर्णाशाजननी यस्य शीततोया महानदी ॥ ७.९२.४४ ॥
ବରୁଣଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ; ଯାହାଙ୍କ ମାତା ପର୍ଣାଶା, ଶୀତଳ ଜଳର ମହାନଦୀ।
7.92.45
तस्य माताऽब्रवीद्राजन्वरुणं पुत्रकारणात् ।
अवध्योऽयं भवेल्लोके शत्रूणां तनयो मम ॥ ७.९२.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ମାତା ପୁତ୍ରପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ — "ଜଗତରେ ମୋ ଏ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ହେଉ।"
7.92.46
वरुणस्त्वब्रवीत्प्रीतो ददाम्यस्मै वरं हितम् ।
दिव्यमस्त्रं सुतस्तेऽयं येनावध्यो भविष्यति ॥ ७.९२.४६ ॥
ବରୁଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ — "ମୁଁ ଏହାକୁ ହିତକର ବର ଦେଉଛି; ତୁମ ଏ ପୁତ୍ରକୁ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ମିଳିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଅବଧ୍ୟ ହେବ।"
7.92.47
नास्ति चाप्यमरत्वं वै मनुष्यस्य कथञ्चन ।
सर्वेणावश्यमर्तव्यं जातेन सरितां वरे ॥ ७.९२.४७ ॥
ହେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅମରତ୍ୱ ନାହିଁ; ଜନ୍ମିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ମରିବାକୁ ହେବ।
7.92.48
दुर्धर्षस्त्वेष शत्रूणां रणेषु भविता सदा ।
अस्त्रस्यास्य प्रभावाद्वै व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ७.९२.४८ ॥
ଏ ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଦୁର୍ଧର୍ଷ ହେବ; ଏ ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରେ ତୁମ ମନର ଜ୍ୱାଳା ଦୂର ହେଉ।
7.92.49
इत्युक्त्वा वरुणः प्रादाद्गदां मन्त्रपुरस्कृताम् ।
यामासाद्य दुराधर्षः सर्वलोके श्रुतायुधः ॥ ७.९२.४९ ॥
ଏପରି କହି ବରୁଣ ମନ୍ତ୍ରସଂସ୍କୃତ ସେହି ଗଦା ଦେଲେ; ଯାହା ପାଇ ସର୍ବଲୋକରେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଶ୍ରୁତାୟୁଧ।
7.92.50
उवाच चैनं भगवान्पुनरेव जलेश्वरः ।
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति ॥ ७.९२.५० ॥
ଭଗବାନ ଜଳେଶ୍ୱର ବରୁଣ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ନିରସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ନାହିଁ; ଏହା ତୁମ ଉପରେ ହିଁ ପଡ଼ିବ।'
7.92.51
हन्यादेषा प्रतीपं हि प्रयोक्तारमपि प्रभो ।
न चाकरोत्स तद्वाक्यं प्राप्ते काले श्रुतायुधः ॥ ७.९२.५१ ॥
'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହା ଫେରି ପ୍ରୟୋକ୍ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରେ।' କିନ୍ତୁ ସମୟ ଆସିଲେ ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ତାଙ୍କ କଥା ମାନିଲେ ନାହିଁ।
7.92.52
स तया वीरघातिन्या जनार्दनमताडयत् ।
प्रतिजग्राह तां कृष्णः पीनेनांसेन वीर्यवान्।
नाकम्पयत शौरिं सा विन्ध्यं गिरिमिवानिलः ॥ ७.९२.५२ ॥
ସେ ସେହି ବୀରଘାତିନୀ ଗଦାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ପରାକ୍ରମୀ କୃଷ୍ଣ ତାହାକୁ ନିଜ ପୁଷ୍ଟ କାନ୍ଧରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ପବନ ଯେପରି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଚଳାଇ ନ ପାରେ, ସେପରି ତାହା ଶୌରିଙ୍କୁ ଚଳାଇ ନ ପାରିଲା।
7.92.53
ततोऽर्जुनः क्षुरप्राभ्यां भुजौ परिघसन्निभौ ।
चिच्छेद पाण्डवः शीघ्रं जलेश्वरसुतस्य वै ॥ ७.९२.५३ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଟି କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ପରିଘ ପରି ଜଳେଶ୍ୱରପୁତ୍ରଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ ଶୀଘ୍ର ଛେଦିଦେଲେ।
7.92.54
स ज्वलन्ती महोल्केव समासाद्य जनार्दनम् ।
प्रत्यागता महावेगा कृत्येव दुरधिष्ठिता ॥ ७.९२.५४ ॥
ତାହା ଜଳୁଥିବା ମହୋଲ୍କା ପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ନିକଟ ପହଞ୍ଚି, ଭୁଲ ଭାବେ ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିବା କୃତ୍ୟା ପରି ମହାବେଗରେ ଫେରି ଆସିଲା।
7.92.55
जघान चास्थितं वीरं श्रुतायुधममर्षणम् ।
स पपात हतो भूमौ विशिरा विभुजो बली।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.५५ ॥
ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୀର, କ୍ରୋଧୀ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ସେ ଆଘାତ କଲା। ମୁଣ୍ଡ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘବାହୁ ବଳବାନ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ବହୁଶାଖ ଗଛ ପରି।
7.92.56
सा विस्फुरन्ती ज्वलिता वज्रवेगसमा गदा ।
हत्वा श्रुतायुधं वीरं धरणीमन्वपद्यत ॥ ७.९२.५६ ॥
କମ୍ପିତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ବଜ୍ରବେଗ ସମାନ ସେ ଗଦା ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
7.92.57
गदां निवर्तितां दृष्ट्वा निहतं च श्रुतायुधम् ।
हाहाकारो महांस्तत्र सैन्यानां समजायत।
स्वेनास्त्रेण हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.५७ ॥
ଫେରିଯାଇଥିବା ଗଦା ଓ ନିହତ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଠାରେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ହାହାକାର ଉଠିଲା। ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିହତ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ଦେଖି—
7.92.58
अयुध्यमानाय ततः केशवाय नराधिप ।
क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा ॥ ७.९२.५८ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ନକରୁଥିବା କେଶବଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ଗଦା ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେହି ଗଦା ତାଙ୍କୁ ହିଁ ବଧ କଲା।
7.92.59
यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः ।
व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.९२.५९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବରୁଣ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା। ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ।
7.92.60
पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः ।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.६० ॥
ପଡ଼ିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ସେ ପର୍ଣାଶାର ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ପରି ଶୋଭିଲା; ପବନରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ବହୁଶାଖ ଗଛ ପରି।
7.92.61
ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः ।
प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.६१ ॥
ତା'ପରେ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଓ ସେନାନାୟକମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
7.92.62
ततः काम्भोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः ।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम् ॥ ७.९२.६२ ॥
ତା'ପରେ କାମ୍ବୋଜରାଜଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର ସୁଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ ଶତ୍ରୁସୂଦନ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
7.92.63
तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत ।
ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ७.९२.६३ ॥
ହେ ଭାରତ! ପାର୍ଥ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସାତଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ସେହି ବୀରକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଧରଣୀ ଭିତରେ ପଶିଗଲା।
7.92.64
सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे ।
अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.६४ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କଙ୍କପକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଦଶଟି ବାଣରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ।
7.92.65
वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः ।
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष ॥ ७.९२.६५ ॥
ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବାଣରେ ଓ ପୁଣି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ହେ ମାରିଷ! ପାର୍ଥ ତାର ଧନୁ କାଟି ଧ୍ୱଜା ମଧ୍ୟ ଛେଦନ କଲେ।
7.92.66
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः ।
स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत् ॥ ७.९२.६६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୁଇଟି ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ତା'ପରେ ସେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସିଂହନାଦ କଲା।
7.92.67
सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः ।
सघण्टां प्राहिणोद्धोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने ॥ ७.९२.६७ ॥
ଶୂରବୀର ସୁଦକ୍ଷିଣ କ୍ରୋଧରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ବା ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ସର୍ବପାରଶବୀ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଘଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.92.68
सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम् ।
सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले ॥ ७.९२.६८ ॥
ଜଳନ୍ତ ମହା ଉଲ୍କା ପରି ତାହା ସେହି ମହାରଥୀ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ସହ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
7.92.69
शक्या त्वभिहतो गाढं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
समाश्वास्य महातेजाः सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ७.९२.६९ ॥
ଶକ୍ତିର ଆଘାତରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଆହତ ଓ ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହୋଇ, ପରେ ଚେତନା ଫେରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନିଜ ଓଠର କୋଣ ଚାଟିଲେ।
7.92.70
तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः ।
साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.९२.७० ॥
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ପାର୍ଥ କଙ୍କପକ୍ଷୀ ପର ଥିବା ଚଉଦଟି ନାରାଚ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ, ଘୋଡ଼ା, ଧ୍ୱଜା, ଧନୁ ଓ ସାରଥି ସହ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.71
रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः ।
सुदक्षिणं तं काम्भोजं मोघसङ्कल्पविक्रमम्।
बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः ॥ ७.९२.७१ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଅନ୍ୟ ବହୁ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କଲେ, ଏବଂ ନିଷ୍ଫଳ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ପରାକ୍ରମ ଥିବା କାମ୍ବୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶସ୍ତ ଧାର ବାଣରେ ହୃଦୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.92.72
स भिन्नवर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः ॥ ७.९२.७२ ॥
ତାଙ୍କ କବଚ ଭଗ୍ନ ହେଲା, ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହେଲା, ମୁକୁଟ ଓ ବାଜୁବନ୍ଧ ଖସିଗଲା; ସେହି ଶୂରବୀର ମୁଖ ଆଗକୁ କରି ଯନ୍ତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ ଧ୍ୱଜା ପରି ପଡ଼ିଗଲେ।
7.92.73
गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः ।
निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये।
विशीर्णः पतितो राजा प्रसार्य विपुलौ भुजौ ॥ ७.९२.७३ ॥
ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଜାତ, ଶୋଭାମୟ, ସୁନ୍ଦର ଶାଖାଯୁକ୍ତ ଓ ଦୃଢ଼ ମୂଳଯୁକ୍ତ କର୍ଣିକାର ବୃକ୍ଷ ଶୀତ ଋତୁର ଶେଷରେ ପବନରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା ପରି, ସେ ରାଜା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ନିଜର ଦୁଇ ବିଶାଳ ବାହୁ ପ୍ରସାରି ପଡ଼ିଗଲେ।
7.92.74
शेते स्म निहतो भूमौ काम्भोजास्तरणोचितः ।
महार्हाभरणोपेतः सानुमानिव पर्वतः ॥ ७.९२.७४ ॥
ଭୂମି ଉପରେ ନିହତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି; କାମ୍ବୋଜ ଶଯ୍ୟାର ଯୋଗ୍ୟ, ମହାମୂଲ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ଢାଲୁଯୁକ୍ତ ପର୍ବତ ପରି।
7.92.75
सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः ।
पुत्रः काम्भोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः ॥ ७.९२.७५ ॥
ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ରକ୍ତ ନୟନ ସେ ସୁଦକ୍ଷିଣ, କାମ୍ବୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର, କର୍ଣୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା — ପୃଥାପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା — ପାତିତ ହେଲେ।
7.92.76
धारयन्नग्निसङ्काशां शिरसा काञ्चनीं स्रजम् ।
अशोभत महाबाहुर्व्यसुर्भूमौ निपातितः ॥ ७.९२.७६ ॥
ମୁଣ୍ଡରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନାର ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ମହାବାହୁ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
7.92.77
ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते ।
हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्भोजं च सुदक्षिणम् ॥ ७.९२.७७ ॥
ତା'ପରେ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଇଲେ; ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ନିହତ ଓ କାମ୍ବୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ ନିହତ ହେବାର ଦେଖି।