มหาภารตะ · อัธยายะ 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
सन्निरुद्धस्तु तैः पार्थो महाबलपराक्रमः ।
द्रुतं समनुयातश्च द्रोणेन रथिनां वरः ॥ ७.९२.१ ॥
ฝ่ายปารถะ ผู้มีกำลังมหาศาลและความกล้าหาญ ถูกพวกเขาล้อมไว้ และถูกโทรณะ ผู้เป็นเลิศในบรรดานักรบบนรถศึก ไล่ตามอย่างรวดเร็ว
7.92.2
किरन्निषुगणांस्तीक्ष्णान्स रश्मीनिव भास्करः ।
तापयामास तत्सैन्यं देहं व्याधिगणो यथा ॥ ७.९२.२ ॥
ท่านระดมลูกศรคมกล้านับหมื่น แผดเผากองทัพนั้นดุจดวงอาทิตย์แผดเผาด้วยรัศมี ดุจกองโรคาพาธเผาผลาญร่างกาย
7.92.3
अश्वो विद्धो रथश्छिन्नः सारोहः पातितो गजः ।
छत्राणि चापविद्धानि रथाश्चक्रैर्विना कृताः ॥ ७.९२.३ ॥
ม้าถูกแทง รถถูกหัก ช้างพร้อมคนขี่ถูกล้มลง ร่มกางถูกคันธนูทะลุ และรถศึกถูกทำให้ไร้ล้อ
7.92.4
विद्रुतानि च सैन्यानि शरार्तानि समन्ततः ।
इत्यासीत्तुमुलं युद्धं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९२.४ ॥
กองทัพถูกลูกศรทำร้ายแตกกระจัดกระจายไปทุกทิศ การรบอันโกลาหลจึงเกิดขึ้น จนไม่มีใครแยกแยะอะไรได้เลย
7.92.5
तेषां संयच्छतां सङ्ख्ये परस्परमजिह्मगैः ।
अर्जुनो ध्वजिनीं राजन्नभीक्ष्णं समकम्पयत् ॥ ७.९२.५ ॥
ข้าแต่พระราชา แม้ทั้งสองฝ่ายพยายามยับยั้งกันและกันด้วยลูกศรที่พุ่งตรง ในสนามรบ อรชุนก็ทำให้กองทัพนั้นสั่นสะเทือนอยู่เนืองๆ
7.92.6
सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां सत्यसङ्गरः ।
अभ्यद्रवद्रथश्रेष्ठं शोणाश्वं श्वेतवाहनः ॥ ७.९२.६ ॥
ศเวตวาหนะ ผู้ซื่อตรงต่อคำมั่น ปรารถนาจะทำคำปฏิญาณให้เป็นจริง จึงพุ่งเข้าหารถศึกที่ประเสริฐที่สุด ซึ่งมีม้าสีแดง
7.92.7
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या मर्मभिद्भिरजिह्मगैः ।
अन्तेवासिनमाचार्यो महेष्वासं समार्पयत् ॥ ७.९२.७ ॥
โทรณะ ผู้เป็นอาจารย์ ได้แทงศิษย์ของตน ผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้น ด้วยลูกศรตรงยี่สิบห้าดอกที่เจาะจุดสำคัญ
7.92.8
तं तूर्णमिव बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
अभ्यधावदिषूनस्यन्निषुवेगविघातकान् ॥ ७.९२.८ ॥
บีภัตสุ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง รีบพุ่งเข้าหาท่านอย่างรวดเร็ว พร้อมยิงลูกศรที่ยับยั้งแรงของลูกศรของอีกฝ่าย
7.92.9
तस्याशु क्षिपतो भल्लान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा ब्रह्मास्त्रं समुदीरयन् ॥ ७.९२.९ ॥
ขณะที่ท่านยิงลูกศรปลายแหลมอย่างรวดเร็ว ผู้มีตนหาประมาณมิได้ (อรชุน) ร่ายพรหมาสตร์ แล้วยิงตอบท่านด้วยลูกศรปลายแหลมที่มีข้อโค้งงอ
7.92.10
तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्याचार्यकं युधि ।
यतमानो युवा नैनं प्रत्यविध्यद्यदर्जुनः ॥ ७.९२.१० ॥
พวกเราได้เห็นความชำนาญในการสอนของโทรณะในสนามรบ อันน่าอัศจรรย์นั้น หนุ่มอรชุนพยายามต่อสู้กับท่าน แต่กลับไม่ได้ยิงตอบท่านเลย
7.92.11
क्षरन्निव महामेघो वारिधाराः सहस्रशः ।
द्रोणमेघः पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभिः ॥ ७.९२.११ ॥
ดุจเมฆใหญ่ที่หลั่งสายน้ำนับพันสาย เมฆคือโทรณะได้โปรยฝนลูกศรลงบนขุนเขาคือปารถะ
7.92.12
अर्जुनः शरवर्षं तच्छरवर्षेण वीर्यवान् ।
अवारयदसम्भ्रान्तो न त्वाचार्यमपीडयत् ॥ ७.९२.१२ ॥
อรชุนผู้มีพลัง ไม่หวั่นไหว ได้ยับยั้งฝนลูกศรนั้นด้วยฝนลูกศรของตน แต่มิได้ทำร้ายอาจารย์เลย
7.92.13
द्रोणस्तु पञ्चविंशत्या श्वेतवाहनमार्दयत् ।
वासुदेवं च सप्तत्या बाह्वोरुरसि चाशुगैः ॥ ७.९२.१३ ॥
โทรณะแทงศเวตวาหนะ (อรชุน) ด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอก และแทงวาสุเทพ (พระกฤษณะ) ด้วยลูกศรเจ็ดสิบดอกอย่างรวดเร็ว ที่แขนและหน้าอก
7.92.14
पार्थस्तु प्रहसन्धीमानाचार्यं स शरौघिणम् ।
विसृजन्तं शितान्बाणानवारयत तं युधि ॥ ७.९२.१४ ॥
ฝ่ายปารถะผู้ฉลาด ยิ้มอยู่ ได้ยับยั้งอาจารย์ผู้กำลังระดมลูกศรคมกล้าในการรบ
7.92.15
अथ तौ वध्यमानौ तु द्रोणेन रथसत्तमौ ।
अवर्जयेतां दुर्धर्षं युगान्ताग्निमिवोत्थितम् ॥ ७.९२.१५ ॥
ครั้งนั้น ทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดานักรบบนรถศึก ถูกโทรณะแทง ได้ต้านทานผู้ที่ไม่อาจต่อกรได้ ผู้ซึ่งลุกขึ้นดุจไฟแห่งจุดจบของยุค
7.92.16
वर्जयन्निशितान्बाणान्द्रोणचापविनिः सृतान् ।
किरीटमाली कौन्तेयो भोजानीकमथाविशत् ॥ ७.९२.१६ ॥
กเรฏินผู้ทรงมงกุฎ บุตรของกุนตี (อรชุน) ปัดป้องลูกศรคมกล้าที่พุ่งออกจากคันธนูของโทรณะ แล้วเข้าไปยังกองทัพของโภชะ
7.92.17
सोऽन्तरा कृतवर्माणं काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
अभ्ययाद्वर्जयन्द्रोणं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९२.१७ ॥
ท่านเลี่ยงโทรณะ เดินผ่ามกลางระหว่างกฤตวรมันและกัมโพชะสุทักษิณะ ดุจภูเขาไมนากะ
7.92.18
ततो भोजो नरव्याघ्रो दुर्धर्षं कुरुसत्तमम् ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रो दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.१८ ॥
ครั้งนั้น โภชะ ผู้เสือในหมู่คน ไม่หวั่นไหว ได้แทงผู้ที่ไม่อาจต่อกรได้ ผู้เลิศในหมู่กุรุ อย่างรวดเร็ว ด้วยลูกศรขนนกกังคะสิบดอก
7.92.19
तमर्जुनः शतेनाजौ राजन्विव्याध पत्रिणाम् ।
पुनश्चान्यैस्त्रिभिर्बाणैर्मोहयन्निव सात्वतम् ॥ ७.९२.१९ ॥
ข้าแต่พระราชา อรชุนแทงเขาด้วยลูกศรหนึ่งร้อยดอกในการรบ แล้วแทงอีกครั้งด้วยลูกศรอีกสามดอก ดุจทำให้สาตวตะงุนงง
7.92.20
भोजस्तु प्रहसन्पार्थं वासुदेवं च माधवम् ।
एकैकं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.९२.२० ॥
ฝ่ายโภชะหัวเราะ แทงปารถะ วาสุเทพ และมาธวะ ทีละคน ด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอกทุกคน
7.92.21
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा वियाधैनं त्रिसप्तभिः ।
शरैरग्निशिखाकारैः क्रुद्धाशीविषसन्निभैः ॥ ७.९२.२१ ॥
อรชุนตัดธนูของเขาแล้วยิงเขาด้วยลูกศรยี่สิบเอ็ดดอก ปลายลูกศรลุกเป็นเปลวไฟ เหมือนงูพิษที่โกรธจัด
7.92.22
अथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा महारथः ।
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं विव्याधोरसि भारत ॥ ७.९२.२२ ॥
ฝ่ายกฤตวรมันผู้เป็นมหารถีหยิบธนูอีกคันหนึ่ง แล้วรีบยิงหน้าอกของอรชุนด้วยลูกศรห้าดอก โอ ภารตะ
7.92.23
पुनश्च निशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध पञ्चभिः ।
तं पार्थो नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.९२.२३ ॥
กฤตวรมันยิงปารถะด้วยลูกศรคมห้าดอกอีกครั้ง ปารถะจึงยิงกลับเข้ากลางอกเขาด้วยลูกศรเก้าดอก
7.92.24
दृष्ट्वा विषक्तं कौन्तेयं कृतवर्मरथं प्रति ।
चिन्तयामास वार्ष्णेयो न नः कालात्ययो भवेत् ॥ ७.९२.२४ ॥
เมื่อเห็นบุตรของกุนตีพัวพันอยู่กับรถของกฤตวรมัน ผู้สืบเชื้อสายวฤษณีก็คิดว่า ขออย่าให้เวลาของพวกเราสูญเปล่าเลย
7.92.25
ततः कृष्णोऽब्रवीत्पार्थं कृतवर्मणि मा दयाम् ।
कुरु सम्बन्धकं हित्वा प्रमथ्यैनं विशातय ॥ ७.९२.२५ ॥
แล้วพระกฤษณะตรัสกับปารถะว่า "อย่าเมตตากฤตวรมันเลย ละความเป็นญาติเสีย จงปราบเขาให้ราบและโค่นลงเถิด"
7.92.26
ततः स कृतवर्माणं महोयित्वाऽर्जुनः शरैः ।
अभ्यगाज्जवनैरश्वैः काम्भोजानामनीकिनीम् ॥ ७.९२.२६ ॥
แล้วอรชุนก็รุกกฤตวรมันอย่างหนักด้วยลูกศร จากนั้นจึงขับม้าเร็วเข้าหากองทัพของกัมโพชะ
7.92.27
अमर्षितस्तु हार्दिक्यः प्रविष्टे श्वेतवाहने ।
विधुन्वन्सशरं चापं पाञ्चाल्याभ्यां समागतः ॥ ७.९२.२७ ॥
แต่เมื่ออรชุนผู้มีม้าขาวเข้าไปแล้ว หารทิกยะผู้โกรธเคืองก็ง้างธนูพร้อมลูกศร เข้าปะทะกับชาวปาญจาละทั้งสองคน
7.92.28
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यावर्जुनस्य पदानुगौ ।
पर्यवारयदायान्तौ कृतवर्मा रथेषुभिः ॥ ७.९२.२८ ॥
ฝ่ายชาวปาญจาละทั้งสองซึ่งคุ้มกันล้อรถของอรชุนและเดินตามรอยพระองค์ เมื่อเข้ามาใกล้ กฤตวรมันก็ล้อมไว้ด้วยลูกศรจากรถของตน
7.92.29
तावविध्यत्ततो भोजः कृतवर्मा शितैः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युं चतुर्भिश्चोत्तमौजसम् ॥ ७.९२.२९ ॥
แล้วกฤตวรมันผู้เป็นโภชะ ยิงทั้งสองด้วยลูกศรคม คือยิงยุธามันยุสามดอก และยิงอุตตมเอาชะสี่ดอก
7.92.30
तावप्येनं विविधतुर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युरुत्तगौजास्त्रिभिस्तथा।
सञ्चिच्छिदतुरप्यस्य ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ७.९२.३० ॥
ทั้งสองก็ยิงตอบกฤตวรมันคนละสิบดอก ยุธามันยุยิงสามดอก อุตตมเอาชะก็ยิงสามดอกเช่นกัน แล้วทั้งสองก็ตัดทั้งธงและคันธนูของกฤตวรมันขาด
7.92.31
अथान्यद्धनुरादाय हार्दिक्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
कृत्वा विधनुषौ वीरौ शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.९२.३१ ॥
จากนั้นบุตรของหฤทิกะผู้โกรธจนหน้ามืด หยิบธนูอีกคันหนึ่ง ทำให้วีรบุรุษทั้งสองหมดธนู แล้วถาโถมใส่ด้วยห่าฝนลูกศร
7.92.32
तावन्ये धनुषी सज्ये कृत्वा भोजं विजघ्नतुः ।
तेनान्तरेषु बीभत्सुर्विवेशामित्रवाहिनीम् ॥ ७.९२.३२ ॥
ทั้งสองจึงหยิบธนูที่ขึงสายไว้อีกคันหนึ่ง แล้วยิงโภชะ และท่ามกลางช่องว่างนั้น พีภัตสุ (อรชุน) ก็บุกเข้าไปในกองทัพของศัตรู
7.92.33
न लेभाते तु तौ द्वारं वारितौ कृतवर्मणा ।
धार्तराष्ट्रेष्वनीकेषु यतमानौ नरर्षभौ ॥ ७.९२.३३ ॥
แต่ทั้งสองผู้เป็นดั่งวัวหนุ่มในหมู่มนุษย์ ถูกกฤตวรมันขวางไว้ ไม่อาจหาทางผ่านเข้าไปในกองทัพของโอรสธฤตราษฎร์ได้ แม้จะพยายามเต็มที่
7.92.34
अनीकान्यर्दयन्युद्धे त्वरितः श्वेतवाहनः ।
नावधीत्कृतवर्माणं प्राप्तमप्यरिसूदनः ॥ ७.९२.३४ ॥
ศเวตวาหนะ (อรชุน) ผู้ทำลายข้าศึกรีบบดขยี้กองทัพในการรบ แม้กฤตวรมันจะเข้ามาต่อหน้า พระองค์ก็มิได้สังหารเขา
7.92.35
तं दृष्ट्वा तु तथाऽऽयान्तंशूरो राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ७.९२.३५ ॥
เมื่อเห็นเขามาเช่นนั้น พระเจ้าศรุตายุธผู้กล้าหาญโกรธจัดยิ่ง สั่นธนูอันใหญ่ของตน แล้วพุ่งเข้าใส่
7.92.36
स पार्थं त्रिभिरानर्च्छत्सप्तत्या च जनार्दनम् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पार्थकेतुमताडयत् ॥ ७.९२.३६ ॥
พระองค์ยิงอรชุนด้วยลูกศรสามดอก และยิงชนารทนะด้วยเจ็ดสิบดอก แล้วใช้ลูกศรหัวคมเฉียบรูปใบมีดโกนยิงถูกธงของอรชุน
7.92.37
ततोऽर्जुनो नवत्या तु शराणां नतपर्वणाम् ।
आजघान भृशं क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.९२.३७ ॥
จากนั้นอรชุนผู้โกรธจัด ก็ยิงเขาอย่างรุนแรงด้วยลูกศรเก้าสิบดอกที่มีปลายงอ เหมือนใช้ไม้แทงช้างใหญ่
7.92.38
स तन्न ममृषे राजन्पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
अथैनं सप्तसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ॥ ७.९२.३८ ॥
โอ พระราชา พระองค์ทรงทนต่อความกล้าหาญของโอรสปาณฑุไม่ไหว จึงยิงเขาด้วยลูกศรเหล็กเจ็ดสิบเจ็ดดอก
7.92.39
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा शरावापं निकृत्य च ।
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९२.३९ ॥
อรชุนโกรธจัด ตัดคันธนูของเขาขาด และตัดแล่งลูกศรขาด แล้วยิงถูกหน้าอกเขาด้วยลูกศรเจ็ดดอกที่มีปลายงอ
7.92.40
अथान्यद्धनुरादाय स राजा क्रोधमूर्च्छितः ।
वासविं नवभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.९२.४० ॥
จากนั้นพระราชาผู้โกรธจนหน้ามืด หยิบธนูอีกคันหนึ่ง ยิงวาสวีผู้เป็นอรชุนด้วยลูกศรเก้าดอก ถูกที่แขนทั้งสองและหน้าอก
7.92.41
ततोऽर्जुनः स्मयन्नेव श्रुतायुधमरिन्दमः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पीडयामास भारत ॥ ७.९२.४१ ॥
ครั้งนั้น อรชุนผู้ปราบศัตรู ยิ้มอยู่ ได้ยิงศรนับพันๆ ดอกทรมานศรุตายุธ โอ ภารตะ
7.92.42
अश्वांश्चास्यावधीत्तूर्णं सारथिं च महारथः ।
विव्याध चैनं सप्तत्या नाराचानां महाबलः ॥ ७.९२.४२ ॥
นักรบผู้ยิ่งใหญ่รีบสังหารม้าและสารถีของเขา ส่วนผู้มีกำลังมหาศาลก็ยิงเขาด้วยลูกศรเหล็กเจ็ดสิบดอก
7.92.43
हताश्वं रथमुत्सृज्य स तु राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रुवद्रुणे पार्थं गदामुद्यम्य वीर्यवान् ॥ ७.९२.४३ ॥
เมื่อม้าถูกฆ่าตาย กษัตริย์ศรุตายุธก็ละทิ้งรถรบ แล้วยกคทาขึ้นพุ่งเข้าหาปารถะในการรบอย่างกล้าหาญ
7.92.44
वरुणस्यत्मजो वीरः स तु राजा श्रुतायुधः ।
पर्णाशाजननी यस्य शीततोया महानदी ॥ ७.९२.४४ ॥
กษัตริย์ศรุตายุธ วีรบุรุษผู้เป็นโอรสของพระวรุณ มีพระมารดาคือแม่น้ำปรรณาศา แม่น้ำสายใหญ่ที่มีน้ำเย็น
7.92.45
तस्य माताऽब्रवीद्राजन्वरुणं पुत्रकारणात् ।
अवध्योऽयं भवेल्लोके शत्रूणां तनयो मम ॥ ७.९२.४५ ॥
โอ กษัตริย์ มารดาของเขาได้กล่าวต่อพระวรุณเพื่อประโยชน์แก่บุตรว่า ขอให้บุตรของข้าพเจ้าคนนี้ไม่อาจถูกศัตรูในโลกสังหารได้
7.92.46
वरुणस्त्वब्रवीत्प्रीतो ददाम्यस्मै वरं हितम् ।
दिव्यमस्त्रं सुतस्तेऽयं येनावध्यो भविष्यति ॥ ७.९२.४६ ॥
พระวรุณทรงพอพระทัยจึงตรัสว่า เราจะประทานพรอันเป็นประโยชน์นี้แก่เขา บุตรของเจ้าจะได้อาวุธทิพย์ เพราะอาวุธนั้นเขาจะไม่อาจถูกสังหารได้
7.92.47
नास्ति चाप्यमरत्वं वै मनुष्यस्य कथञ्चन ।
सर्वेणावश्यमर्तव्यं जातेन सरितां वरे ॥ ७.९२.४७ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่แม่น้ำ มนุษย์ย่อมไม่มีความเป็นอมตะไม่ว่าด้วยวิธีใด ผู้ที่เกิดมาต้องตายเป็นแน่
7.92.48
दुर्धर्षस्त्वेष शत्रूणां रणेषु भविता सदा ।
अस्त्रस्यास्य प्रभावाद्वै व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ७.९२.४८ ॥
เขาจะเป็นผู้ที่ศัตรูไม่อาจเอาชนะได้เสมอในการรบ ด้วยอานุภาพของอาวุธนี้ ขอให้ไข้ในใจของเจ้าจงหายไป
7.92.49
इत्युक्त्वा वरुणः प्रादाद्गदां मन्त्रपुरस्कृताम् ।
यामासाद्य दुराधर्षः सर्वलोके श्रुतायुधः ॥ ७.९२.४९ ॥
เมื่อพระวรุณตรัสดังนี้แล้ว ก็ประทานคทาที่ปลุกเสกด้วยมนตร์ให้แก่เขา เมื่อได้คทานั้น ศรุตายุธก็ไม่มีใครในโลกทั้งปวงเอาชนะได้
7.92.50
उवाच चैनं भगवान्पुनरेव जलेश्वरः ।
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति ॥ ७.९२.५० ॥
พระผู้เป็นเจ้าแห่งน้ำ คือพระวรุณ ตรัสกับเขาอีกครั้งว่า อย่าปล่อยคทานี้ใส่ผู้ที่ไม่ได้รบ มันจะตกลงมาใส่เจ้าเพียงผู้เดียว
7.92.51
हन्यादेषा प्रतीपं हि प्रयोक्तारमपि प्रभो ।
न चाकरोत्स तद्वाक्यं प्राप्ते काले श्रुतायुधः ॥ ७.९२.५१ ॥
โอ ท่านผู้เป็นใหญ่ มันอาจหันกลับมาฆ่าแม้ผู้ที่ขว้างมัน แต่เมื่อถึงเวลา ศรุตายุธไม่ได้ฟังถ้อยคำนั้น
7.92.52
स तया वीरघातिन्या जनार्दनमताडयत् ।
प्रतिजग्राह तां कृष्णः पीनेनांसेन वीर्यवान्।
नाकम्पयत शौरिं सा विन्ध्यं गिरिमिवानिलः ॥ ७.९२.५२ ॥
ด้วยคทาที่ทำลายวีรบุรุษนั้น เขาได้ฟาดใส่พระชนารทนะ พระกฤษณะผู้ทรงพลังรับคทานั้นไว้ด้วยบ่าอันอวบหนา คทานั้นไม่ทำให้พระเศารีสั่นไหว เหมือนลมไม่อาจทำให้ภูเขาวินธยะสั่นไหวได้
7.92.53
ततोऽर्जुनः क्षुरप्राभ्यां भुजौ परिघसन्निभौ ।
चिच्छेद पाण्डवः शीघ्रं जलेश्वरसुतस्य वै ॥ ७.९२.५३ ॥
ครั้นแล้ว อรชุน บุตรของปาณฑุ รีบใช้ลูกศรหัวคมดุจใบมีดตัดแขนทั้งสองของบุตรแห่งพระผู้เป็นเจ้าแห่งน้ำ แขนที่ดุจคานเหล็กนั้น
7.92.54
स ज्वलन्ती महोल्केव समासाद्य जनार्दनम् ।
प्रत्यागता महावेगा कृत्येव दुरधिष्ठिता ॥ ७.९२.५४ ॥
คทานั้นพุ่งไปถึงพระชนารทนะดุจอุกกาบาตใหญ่ที่ลุกโชน แล้วก็ย้อนกลับด้วยความเร็วมหาศาล ดุจพิธีกรรมที่ถูกใช้ผิดวิธี
7.92.55
जघान चास्थितं वीरं श्रुतायुधममर्षणम् ।
स पपात हतो भूमौ विशिरा विभुजो बली।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.५५ ॥
คทานั้นฟาดวีรบุรุษศรุตายุธผู้ยืนอยู่ตรงหน้าด้วยความโกรธ เขาซึ่งถูกสังหารแล้ว ศีรษะขาด แขนยาวอันทรงพลังล้มลงกับพื้น ดุจต้นไม้ที่มีกิ่งมากมายถูกลมพัดหัก
7.92.56
सा विस्फुरन्ती ज्वलिता वज्रवेगसमा गदा ।
हत्वा श्रुतायुधं वीरं धरणीमन्वपद्यत ॥ ७.९२.५६ ॥
คทานั้นสั่นสะท้านและลุกโชน มีความเร็วเท่าสายฟ้า ฟาดวีรบุรุษศรุตายุธล้มลง แล้วก็ตกลงบนพื้นดิน
7.92.57
गदां निवर्तितां दृष्ट्वा निहतं च श्रुतायुधम् ।
हाहाकारो महांस्तत्र सैन्यानां समजायत।
स्वेनास्त्रेण हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.५७ ॥
เมื่อเห็นคทาย้อนกลับและศรุตายุธถูกสังหาร เสียงร่ำไห้คร่ำครวญดังขึ้นอย่างใหญ่หลวงในกองทัพ เมื่อเห็นศรุตายุธผู้ปราบศัตรูถูกอาวุธของตนเองสังหาร
7.92.58
अयुध्यमानाय ततः केशवाय नराधिप ।
क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा ॥ ७.९२.५८ ॥
โอ ท่านผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ต่อมาศรุตายุธได้ขว้างคทาใส่พระเกศวะซึ่งไม่ได้ต่อสู้ และคทานั้นก็สังหารเขาเอง
7.92.59
यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः ।
व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.९२.५९ ॥
ดังที่พระวรุณได้ประกาศไว้ในการรบ เขาก็พบจุดจบเช่นนั้น ไร้ชีวิต เขาล้มลงกับพื้นขณะที่นักธนูทั้งปวงมองดู
7.92.60
पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः ।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.६० ॥
แม้ขณะล้มลง โอรสอันเป็นที่รักของแม่น้ำปรรณาศาก็ยังเรืองรอง ดุจต้นไม้มีกิ่งมากมายที่ถูกลมพัดหัก
7.92.61
ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः ।
प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.६१ ॥
จากนั้น กองทัพทั้งหมดและแม่ทัพทั้งหลายเห็นศรุตายุธผู้ปราบศัตรูถูกสังหาร ก็แตกหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศ
7.92.62
ततः काम्भोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः ।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम् ॥ ७.९२.६२ ॥
จากนั้น สุทักษิณะ โอรสผู้กล้าหาญของกษัตริย์แห่งกัมโพชะ ก็รุกเข้าหาผู้ปราบศัตรูคือฟัลคุนะด้วยม้าที่วิ่งเร็ว
7.92.63
तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत ।
ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ७.९२.६३ ॥
ข้าแต่ภรตะ ปารถะยิงลูกศรเจ็ดดอกไปที่เขา ลูกศรเหล่านั้นทะลุผ่านวีรบุรุษผู้นั้นแล้วพุ่งลงสู่พื้นดิน
7.92.64
सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे ।
अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.६४ ॥
เขาถูกลูกศรคมกล้าที่ยิงจากคันคาณฑีวะทิ่มแทงจนบาดเจ็บสาหัสในการรบ จึงยิงสวนอรชุนด้วยลูกศรสิบดอกที่ติดขนนกกังก์
7.92.65
वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः ।
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष ॥ ७.९२.६५ ॥
ข้าแต่ท่าน ปารถะยิงวาสุเทพด้วยลูกศรสามดอก และยิงอรชุนอีกด้วยลูกศรห้าดอก แล้วปารถะก็หักคันธนูของเขาและตัดธงของเขาขาด
7.92.66
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः ।
स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत् ॥ ७.९२.६६ ॥
ปาณฑพยิงเขาด้วยลูกศรภัลละสองดอกที่คมมาก เขาจึงยิงปารถะด้วยลูกศรสามดอก แล้วคำรามเหมือนราชสีห์
7.92.67
सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः ।
सघण्टां प्राहिणोद्धोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने ॥ ७.९२.६७ ॥
สุทักษิณะผู้กล้าหาญโกรธจัด จึงพุ่งหอกทุกชนิดที่ทำด้วยเหล็กและหอกน่ากลัวที่มีกระดิ่งไปยังอรชุนผู้ถือคันคาณฑีวะ
7.92.68
सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम् ।
सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले ॥ ७.९२.६८ ॥
หอกนั้นลุกโชนดุจอุกกาบาตใหญ่ พุ่งเข้าถึงมหารถีผู้นั้น ทะลุผ่านเขาพร้อมประกายไฟ แล้วตกลงสู่พื้นดิน
7.92.69
शक्या त्वभिहतो गाढं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
समाश्वास्य महातेजाः सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ७.९२.६९ ॥
ถูกหอกแทงอย่างแรงและถูกความสลบครอบงำ วีรบุรุษผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ก็ตั้งสติกลับคืนมาได้ และเลียมุมปากของตนไปมา
7.92.70
तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः ।
साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.९२.७० ॥
อรชุนผู้มีฝีมือเกินจะคาดคิดยิงเขาด้วยลูกศรเหล็กสิบสี่ดอกที่ติดขนนกกังก์ พร้อมทั้งม้า ธง คันธนู และสารถีของเขา
7.92.71
रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः ।
सुदक्षिणं तं काम्भोजं मोघसङ्कल्पविक्रमम्।
बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः ॥ ७.९२.७१ ॥
ปาณฑพทำลายรถศึกของเขาจนแหลกด้วยลูกศรอีกมากมาย และยิงลูกศรปลายกว้างเข้าที่หน้าอกของสุทักษิณะแห่งกัมโพชะ ผู้มีความตั้งใจและฝีมือสูญเปล่า
7.92.72
स भिन्नवर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः ॥ ७.९२.७२ ॥
เกราะของเขาแตก อวัยวะทุกส่วนอ่อนแรง มงกุฎและกำไลแขนหลุดร่วง วีรบุรุษผู้นั้นล้มคว่ำหน้าลง เหมือนธงที่หลุดจากกลไกที่ยึดไว้
7.92.73
गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः ।
निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये।
विशीर्णः पतितो राजा प्रसार्य विपुलौ भुजौ ॥ ७.९२.७३ ॥
ดุจต้นกรรณิการ์ที่เกิดบนยอดเขา งดงาม มีกิ่งก้านดี และรากหยั่งมั่นคง แต่ถูกลมพัดหักในปลายฤดูหนาว กษัตริย์ผู้แตกสลายนั้นก็ล้มลงโดยกางแขนใหญ่ทั้งสองออก
7.92.74
शेते स्म निहतो भूमौ काम्भोजास्तरणोचितः ।
महार्हाभरणोपेतः सानुमानिव पर्वतः ॥ ७.९२.७४ ॥
เขานอนถูกสังหารอยู่บนพื้นดิน เหมาะกับที่นอนของชาวกัมโพชะ ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์อันมีค่า ดุจภูเขาพร้อมกับไหล่เขา
7.92.75
सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः ।
पुत्रः काम्भोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः ॥ ७.९२.७५ ॥
สุทักษิณะ โอรสของกษัตริย์แห่งกัมโพชะ ผู้มีรูปงามและตาแดง ถูกกรรณินผู้เป็นโอรสของปฤถาสังหารล้มลง
7.92.76
धारयन्नग्निसङ्काशां शिरसा काञ्चनीं स्रजम् ।
अशोभत महाबाहुर्व्यसुर्भूमौ निपातितः ॥ ७.९२.७६ ॥
เขาสวมพวงมาลัยทองที่ศีรษะดุจไฟ ผู้มีแขนใหญ่นั้นนอนไร้ลมหายใจบนพื้นดิน แต่ก็ยังงดงามรุ่งเรือง
7.92.77
ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते ।
हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्भोजं च सुदक्षिणम् ॥ ७.९२.७७ ॥
จากนั้น กองทัพทั้งหมดของโอรสของท่านก็แตกหนีด้วยความระส่ำระสาย เมื่อเห็นศรุตายุธถูกสังหาร และสุทักษิณะแห่งกัมโพชะก็ถูกสังหารด้วย