Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.92

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

7.92.1

सन्निरुद्धस्तु तैः पार्थो महाबलपराक्रमः ।
द्रुतं समनुयातश्च द्रोणेन रथिनां वरः ॥ ७.९२.१ ॥

എന്നാൽ അവരാൽ വളയപ്പെട്ട, മഹാബലവും പരാക്രമവുമുള്ള പാർത്ഥനെ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണൻ വേഗത്തിൽ പിന്തുടർന്നു.

7.92.2

किरन्निषुगणांस्तीक्ष्णान्स रश्मीनिव भास्करः ।
तापयामास तत्सैन्यं देहं व्याधिगणो यथा ॥ ७.९२.२ ॥

മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട്, സൂര്യൻ കിരണങ്ങളാൽ എന്നപോലെ, രോഗസമൂഹം ദേഹത്തെ പൊള്ളിക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ ആ സേനയെ പൊള്ളിച്ചു.

7.92.3

अश्वो विद्धो रथश्छिन्नः सारोहः पातितो गजः ।
छत्राणि चापविद्धानि रथाश्चक्रैर्विना कृताः ॥ ७.९२.३ ॥

കുതിരകൾ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടു, രഥങ്ങൾ തകർന്നു, ആരോഹിയോടൊപ്പം ആനകൾ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു, കുടകൾ വില്ലിനാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടു, രഥങ്ങൾ ചക്രമില്ലാതാക്കപ്പെട്ടു.

7.92.4

विद्रुतानि च सैन्यानि शरार्तानि समन्ततः ।
इत्यासीत्तुमुलं युद्धं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९२.४ ॥

അമ്പുകളാൽ പീഡിതമായ സേനകൾ നാലുപാടും ചിതറിയോടി. ഇങ്ങനെ ഘോരമായ യുദ്ധം നടന്നു; ഒന്നും തിരിച്ചറിയാനായില്ല.

7.92.5

तेषां संयच्छतां सङ्ख्ये परस्परमजिह्मगैः ।
अर्जुनो ध्वजिनीं राजन्नभीक्ष्णं समकम्पयत् ॥ ७.९२.५ ॥

രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അവർ പരസ്പരം നേരെ പായുന്ന അമ്പുകളാൽ തടുക്കുമ്പോഴും അർജുനൻ ആ സേനയെ നിരന്തരം കിടുങ്ങിച്ചു.

7.92.6

सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां सत्यसङ्गरः ।
अभ्यद्रवद्रथश्रेष्ठं शोणाश्वं श्वेतवाहनः ॥ ७.९२.६ ॥

തന്റെ പ്രതിജ്ഞ സത്യമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സത്യസങ്കല്പനായ ശ്വേതവാഹനൻ, ചുവന്ന കുതിരകളുള്ള ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിന് നേരെ പാഞ്ഞു.

7.92.7

तं द्रोणः पञ्चविंशत्या मर्मभिद्भिरजिह्मगैः ।
अन्तेवासिनमाचार्यो महेष्वासं समार्पयत् ॥ ७.९२.७ ॥

ആചാര്യനായ ദ്രോണൻ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെ തുളയ്ക്കുന്ന, നേരെ പായുന്ന ഇരുപത്തഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ മഹാധനുർധരനായ ശിഷ്യനെ ആക്രമിച്ചു.

7.92.8

तं तूर्णमिव बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
अभ्यधावदिषूनस्यन्निषुवेगविघातकान् ॥ ७.९२.८ ॥

എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ബീഭത്സു (അർജ്ജുനൻ) അതിവേഗം അവനുനേരെ പാഞ്ഞു; അമ്പുകളുടെ വേഗം തടയുന്ന അമ്പുകൾ എയ്തുകൊണ്ട്.

7.92.9

तस्याशु क्षिपतो भल्लान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा ब्रह्मास्त्रं समुदीरयन् ॥ ७.९२.९ ॥

അവൻ വേഗത്തിൽ ഭല്ലങ്ങൾ എയ്തപ്പോൾ, അളവില്ലാത്ത ആത്മാവുള്ള (അർജ്ജുനൻ) ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉയർത്തിക്കൊണ്ട്, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് തിരിച്ചടിച്ചു.

7.92.10

तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्याचार्यकं युधि ।
यतमानो युवा नैनं प्रत्यविध्यद्यदर्जुनः ॥ ७.९२.१० ॥

യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണരുടെ ആചാര്യകൗശലം ഞങ്ങൾ അദ്ഭുതത്തോടെ കണ്ടു; അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ശ്രമിച്ച യുവാവായ അർജ്ജുനൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചടിച്ചില്ല.

7.92.11

क्षरन्निव महामेघो वारिधाराः सहस्रशः ।
द्रोणमेघः पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभिः ॥ ७.९२.११ ॥

മഹാമേഘം ആയിരക്കണക്കിന് ജലധാരകൾ ചൊരിയുന്നതുപോലെ, ദ്രോണമേഘം പാർത്ഥപർവ്വതത്തിൽ അമ്പുമഴ ചൊരിഞ്ഞു.

7.92.12

अर्जुनः शरवर्षं तच्छरवर्षेण वीर्यवान् ।
अवारयदसम्भ्रान्तो न त्वाचार्यमपीडयत् ॥ ७.९२.१२ ॥

വീര്യവാനായ അർജ്ജുനൻ ആ അമ്പുമഴയെ തന്റെ അമ്പുമഴകൊണ്ട് തടഞ്ഞു, പതറാതെ; പക്ഷേ ആചാര്യനെ അദ്ദേഹം വേദനിപ്പിച്ചില്ല.

7.92.13

द्रोणस्तु पञ्चविंशत्या श्वेतवाहनमार्दयत् ।
वासुदेवं च सप्तत्या बाह्वोरुरसि चाशुगैः ॥ ७.९२.१३ ॥

ദ്രോണൻ ഇരുപത്തഞ്ചു ശരങ്ങളാൽ ശ്വേതവാഹനനെ (അർജുനനെ) പീഡിപ്പിച്ചു; വാസുദേവനെ എഴുപതു ശരങ്ങളാൽ ഭുജങ്ങളിലും മാറിലും പ്രഹരിച്ചു.

7.92.14

पार्थस्तु प्रहसन्धीमानाचार्यं स शरौघिणम् ।
विसृजन्तं शितान्बाणानवारयत तं युधि ॥ ७.९२.१४ ॥

എന്നാൽ ബുദ്ധിമാനായ പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) പുഞ്ചിരിയോടെ, ശരങ്ങൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ ആചാര്യനെ യുദ്ധത്തിൽ തടഞ്ഞു.

7.92.15

अथ तौ वध्यमानौ तु द्रोणेन रथसत्तमौ ।
अवर्जयेतां दुर्धर्षं युगान्ताग्निमिवोत्थितम् ॥ ७.९२.१५ ॥

അപ്പോൾ ദ്രോണനാൽ പീഡിതരായ ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ രഥികർ, യുഗാന്താഗ്നിപോലെ ഉയർന്ന ദുർധർഷനെ തടഞ്ഞു.

7.92.16

वर्जयन्निशितान्बाणान्द्रोणचापविनिः सृतान् ।
किरीटमाली कौन्तेयो भोजानीकमथाविशत् ॥ ७.९२.१६ ॥

ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽനിന്ന് പാഞ്ഞുവന്ന മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളെ തടുത്തുകൊണ്ട്, കിരീടമാലിയായ കൗന്തേയൻ (അർജുനൻ) ഭോജസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

7.92.17

सोऽन्तरा कृतवर्माणं काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
अभ्ययाद्वर्जयन्द्रोणं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९२.१७ ॥

അവൻ ദ്രോണനെ ഒഴിവാക്കി, മൈനാകപർവതംപോലെ നടുവിൽ കൃതവർമ്മാവിനെയും കാംബോജൻ സുദക്ഷിണനെയും നേരെ പോയി.

7.92.18

ततो भोजो नरव्याघ्रो दुर्धर्षं कुरुसत्तमम् ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रो दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.१८ ॥

അപ്പോൾ നരവ്യാഘ്രനായ ഭോജൻ, കലങ്ങാതെ, ഉടൻ ദുർധർഷനായ കുരുശ്രേഷ്ഠനെ കങ്കപത്രികളായ പത്തു ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു.

7.92.19

तमर्जुनः शतेनाजौ राजन्विव्याध पत्रिणाम् ।
पुनश्चान्यैस्त्रिभिर्बाणैर्मोहयन्निव सात्वतम् ॥ ७.९२.१९ ॥

രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനൻ അവനെ നൂറു അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; പിന്നെ മറ്റു മൂന്നു ബാണങ്ങളാൽ, സാത്വതനെ മോഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വീണ്ടും തുളച്ചു.

7.92.20

भोजस्तु प्रहसन्पार्थं वासुदेवं च माधवम् ।
एकैकं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.९२.२० ॥

എന്നാൽ ഭോജൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പാർത്ഥനെയും വാസുദേവനെയും മാധവനെയും — ഓരോരുത്തരെയും ഇരുപത്തിയഞ്ച് അമ്പുകളാൽ പ്രഹരിച്ചു.

7.92.21

तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा वियाधैनं त्रिसप्तभिः ।
शरैरग्निशिखाकारैः क्रुद्धाशीविषसन्निभैः ॥ ७.९२.२१ ॥

അർജ്ജുനൻ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, അഗ്നിജ്വാലപോലെയും കോപിച്ച വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലെയുമുള്ള ഇരുപത്തിയൊന്ന് അമ്പുകളാൽ അവനെ തുളച്ചു.

7.92.22

अथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा महारथः ।
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं विव्याधोरसि भारत ॥ ७.९२.२२ ॥

അപ്പോൾ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത മഹാരഥൻ കൃതവർമ്മൻ, ഹേ ഭാരതാ, വേഗത്തിൽ അഞ്ച് അമ്പുകളാൽ അവന്റെ മാറിൽ തുളച്ചു.

7.92.23

पुनश्च निशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध पञ्चभिः ।
तं पार्थो नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.९२.२३ ॥

വീണ്ടും മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവൻ പാർത്ഥനെ അഞ്ച് ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു. പാർത്ഥൻ അവനെ ഒമ്പത് ബാണങ്ങളാൽ മാറിന്റെ മധ്യത്തിൽ പ്രഹരിച്ചു.

7.92.24

दृष्ट्वा विषक्तं कौन्तेयं कृतवर्मरथं प्रति ।
चिन्तयामास वार्ष्णेयो न नः कालात्ययो भवेत् ॥ ७.९२.२४ ॥

കൃതവർമ്മന്റെ രഥത്തിനുനേരെ മുഴുകിയ കൗന്തേയനെ കണ്ട വാർഷ്ണേയൻ, നമുക്ക് സമയം നഷ്ടമാകരുതെന്ന് ചിന്തിച്ചു.

7.92.25

ततः कृष्णोऽब्रवीत्पार्थं कृतवर्मणि मा दयाम् ।
कुरु सम्बन्धकं हित्वा प्रमथ्यैनं विशातय ॥ ७.९२.२५ ॥

അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥനോട് പറഞ്ഞു: "കൃതവർമ്മാവിനോട് ദയ കാണിക്കരുത്. ബന്ധത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇവനെ തകർത്ത് വീഴ്ത്തുക."

7.92.26

ततः स कृतवर्माणं महोयित्वाऽर्जुनः शरैः ।
अभ्यगाज्जवनैरश्वैः काम्भोजानामनीकिनीम् ॥ ७.९२.२६ ॥

പിന്നീട് അർജ്ജുനൻ അമ്പുകളാൽ കൃതവർമ്മാവിനെ ഏറെ പീഡിപ്പിച്ച്, വേഗമുള്ള കുതിരകളോടെ കാംബോജരുടെ സേനയ്ക്കു നേരെ മുന്നേറി.

7.92.27

अमर्षितस्तु हार्दिक्यः प्रविष्टे श्वेतवाहने ।
विधुन्वन्सशरं चापं पाञ्चाल्याभ्यां समागतः ॥ ७.९२.२७ ॥

എന്നാൽ വെള്ളക്കുതിരകളുള്ള അർജ്ജുനൻ കടന്നപ്പോൾ, കോപിച്ച ഹാർദിക്യൻ അമ്പോടുകൂടിയ വില്ലിളക്കി പാഞ്ചാലരായ രണ്ടുപേരോടും ഏറ്റുമുട്ടി.

7.92.28

चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यावर्जुनस्य पदानुगौ ।
पर्यवारयदायान्तौ कृतवर्मा रथेषुभिः ॥ ७.९२.२८ ॥

എന്നാൽ അർജ്ജുനന്റെ പിന്നാലെ വരുന്ന ചക്രരക്ഷകരായ രണ്ട് പാഞ്ചാലർ എത്തിയപ്പോൾ, കൃതവർമ്മാവ് തന്റെ രഥത്തിൽനിന്ന് അമ്പുകളാൽ അവരെ വളഞ്ഞു.

7.92.29

तावविध्यत्ततो भोजः कृतवर्मा शितैः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युं चतुर्भिश्चोत्तमौजसम् ॥ ७.९२.२९ ॥

പിന്നെ ഭോജനായ കൃതവർമ്മാവ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവരെ രണ്ടുപേരെയും തുളച്ചു—യുധാമന്യുവിനെ മൂന്നുകൊണ്ടും ഉത്തമൗജസ്സിനെ നാലുകൊണ്ടും.

7.92.30

तावप्येनं विविधतुर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युरुत्तगौजास्त्रिभिस्तथा।
सञ्चिच्छिदतुरप्यस्य ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ७.९२.३० ॥

അവർ രണ്ടുപേരും അവനെ പത്തുപത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസ്സും മൂന്നുവീതം അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ കൊടിയും വില്ലും മുറിച്ചു.

7.92.31

अथान्यद्धनुरादाय हार्दिक्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
कृत्वा विधनुषौ वीरौ शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.९२.३१ ॥

പിന്നെ ഹാർദിക്യൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, കോപത്താൽ മോഹിതനായി, ആ രണ്ടു വീരന്മാരെയും വില്ലില്ലാത്തവരാക്കി അമ്പുമഴകൊണ്ട് മൂടി.

7.92.32

तावन्ये धनुषी सज्ये कृत्वा भोजं विजघ्नतुः ।
तेनान्तरेषु बीभत्सुर्विवेशामित्रवाहिनीम् ॥ ७.९२.३२ ॥

അവർ ഇരുവരും മറ്റു ഞാണ് കെട്ടിയ വില്ലുകളെടുത്ത് ഭോജനെ പ്രഹരിച്ചു; ആ വിടവുകളിലൂടെ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) ശത്രുസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

7.92.33

न लेभाते तु तौ द्वारं वारितौ कृतवर्मणा ।
धार्तराष्ट्रेष्वनीकेषु यतमानौ नरर्षभौ ॥ ७.९२.३३ ॥

കൃതവർമ്മാവ് തടഞ്ഞതിനാൽ ആ രണ്ടു നരശ്രേഷ്ഠന്മാർക്കും ധാർത്തരാഷ്ട്രരുടെ സേനകളിൽ വഴി ലഭിച്ചില്ല; ശ്രമിച്ചിട്ടും അവർ വഴി കണ്ടെത്തിയില്ല.

7.92.34

अनीकान्यर्दयन्युद्धे त्वरितः श्वेतवाहनः ।
नावधीत्कृतवर्माणं प्राप्तमप्यरिसूदनः ॥ ७.९२.३४ ॥

യുദ്ധത്തിൽ സേനകളെ പീഡിപ്പിച്ച് വേഗത്തിൽ വന്ന ശ്വേതവാഹനൻ (അർജുനൻ), ശത്രുനാശകനായിട്ടും അടുത്തെത്തിയ കൃതവർമ്മാവിനെ വധിച്ചില്ല.

7.92.35

तं दृष्ट्वा तु तथाऽऽयान्तंशूरो राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ७.९२.३५ ॥

അങ്ങനെ വരുന്ന അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ശൂരനായ രാജാവ് ശ്രുതായുധൻ അതിക്രുദ്ധനായി തന്റെ വലിയ വില്ല് കുലുക്കി അവനെതിരെ കുതിച്ചു.

7.92.36

स पार्थं त्रिभिरानर्च्छत्सप्तत्या च जनार्दनम् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पार्थकेतुमताडयत् ॥ ७.९२.३६ ॥

അവൻ അർജുനനെ മൂന്നു അമ്പുകൊണ്ടും ജനാർദ്ദനനെ എഴുപതു അമ്പുകൊണ്ടും പ്രഹരിച്ചു; അതിതീക്ഷ്ണമായ ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൊണ്ട് അർജുനന്റെ കൊടിയും അടിച്ചു.

7.92.37

ततोऽर्जुनो नवत्या तु शराणां नतपर्वणाम् ।
आजघान भृशं क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.९२.३७ ॥

അപ്പോൾ അർജുനൻ കോപത്തോടെ വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള തൊണ്ണൂറ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു, അങ്കുശംകൊണ്ട് മഹാഗജത്തെ അടിക്കുന്നതുപോലെ.

7.92.38

स तन्न ममृषे राजन्पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
अथैनं सप्तसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ॥ ७.९२.३८ ॥

രാജാവേ! പാണ്ഡുപുത്രന്റെ വിക്രമം അവൻ സഹിച്ചില്ല; പിന്നീട് എഴുപത്തേഴ് നാരാചബാണങ്ങൾ അവനുനേരെ തൊടുത്തു.

7.92.39

तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा शरावापं निकृत्य च ।
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९२.३९ ॥

അർജുനൻ കോപത്തോടെ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, ആവനാഴിയും ഛേദിച്ച്, വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ഏഴ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ നെഞ്ചിൽ പ്രഹരിച്ചു.

7.92.40

अथान्यद्धनुरादाय स राजा क्रोधमूर्च्छितः ।
वासविं नवभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.९२.४० ॥

അപ്പോൾ ആ രാജാവ് കോപത്താൽ മൂർച്ഛിച്ച് മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, വാസവനെ (അർജുനനെ) ഒമ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ തോളിലും നെഞ്ചിലും പ്രഹരിച്ചു.

7.92.41

ततोऽर्जुनः स्मयन्नेव श्रुतायुधमरिन्दमः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पीडयामास भारत ॥ ७.९२.४१ ॥

അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന അർജുനൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ശ്രുതായുധനെ അനേകായിരം അമ്പുകളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ!

7.92.42

अश्वांश्चास्यावधीत्तूर्णं सारथिं च महारथः ।
विव्याध चैनं सप्तत्या नाराचानां महाबलः ॥ ७.९२.४२ ॥

ആ മഹാരഥൻ വേഗം അവന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും കൊന്നു; ആ മഹാബലൻ അവനെ എഴുപത് നാരാചബാണങ്ങൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.

7.92.43

हताश्वं रथमुत्सृज्य स तु राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रुवद्रुणे पार्थं गदामुद्यम्य वीर्यवान् ॥ ७.९२.४३ ॥

കുതിരകൾ വീണ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, രാജാവ് ശ്രുതായുധൻ യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനു നേരെ ഗദ ഉയർത്തി വീര്യത്തോടെ പാഞ്ഞടുത്തു.

7.92.44

वरुणस्यत्मजो वीरः स तु राजा श्रुतायुधः ।
पर्णाशाजननी यस्य शीततोया महानदी ॥ ७.९२.४४ ॥

വരുണന്റെ വീരപുത്രനായ രാജാവ് ശ്രുതായുധൻ; അവന്റെ മാതാവ് പർണാശ, തണുത്ത ജലമുള്ള മഹാനദി.

7.92.45

तस्य माताऽब्रवीद्राजन्वरुणं पुत्रकारणात् ।
अवध्योऽयं भवेल्लोके शत्रूणां तनयो मम ॥ ७.९२.४५ ॥

രാജാവേ, അവന്റെ മാതാവ് മകനുവേണ്ടി വരുണനോട് പറഞ്ഞു — "ലോകത്തിൽ എന്റെ ഈ മകൻ ശത്രുക്കളാൽ വധിക്കപ്പെടാത്തവനാകട്ടെ."

7.92.46

वरुणस्त्वब्रवीत्प्रीतो ददाम्यस्मै वरं हितम् ।
दिव्यमस्त्रं सुतस्तेऽयं येनावध्यो भविष्यति ॥ ७.९२.४६ ॥

വരുണൻ സന്തുഷ്ടനായി പറഞ്ഞു — "ഇവനു ഹിതകരമായ വരം ഞാൻ നൽകുന്നു; നിന്റെ ഈ മകന് ദിവ്യാസ്ത്രം ലഭിക്കും, അതിനാൽ ഇവൻ അവധ്യനാകും."

7.92.47

नास्ति चाप्यमरत्वं वै मनुष्यस्य कथञ्चन ।
सर्वेणावश्यमर्तव्यं जातेन सरितां वरे ॥ ७.९२.४७ ॥

നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളേ, മനുഷ്യന് ഒരു വിധത്തിലും അമരത്വമില്ല; ജനിച്ചവരെല്ലാം അവശ്യം മരിക്കണം.

7.92.48

दुर्धर्षस्त्वेष शत्रूणां रणेषु भविता सदा ।
अस्त्रस्यास्य प्रभावाद्वै व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ७.९२.४८ ॥

ഇവൻ യുദ്ധങ്ങളിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് എപ്പോഴും അജയ്യനാകും; ഈ അസ്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നിന്റെ മനോവേദന നീങ്ങട്ടെ.

7.92.49

इत्युक्त्वा वरुणः प्रादाद्गदां मन्त्रपुरस्कृताम् ।
यामासाद्य दुराधर्षः सर्वलोके श्रुतायुधः ॥ ७.९२.४९ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വരുണൻ മന്ത്രങ്ങളാൽ സംസ്കരിച്ച ആ ഗദ നൽകി; അതു ലഭിച്ച ശ്രുതായുധൻ സർവലോകങ്ങളിലും അജയ്യനായി.

7.92.50

उवाच चैनं भगवान्पुनरेव जलेश्वरः ।
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति ॥ ७.९२.५० ॥

ഭഗവാനായ ജലേശ്വരൻ വരുണൻ വീണ്ടും അവനോടു പറഞ്ഞു: 'ആയുധമില്ലാത്തവന്റെ മേൽ ഇതു വിടരുത്; ഇതു നിന്റെ മേൽത്തന്നെ വീഴും.'

7.92.51

हन्यादेषा प्रतीपं हि प्रयोक्तारमपि प्रभो ।
न चाकरोत्स तद्वाक्यं प्राप्ते काले श्रुतायुधः ॥ ७.९२.५१ ॥

'പ്രഭോ, ഇത് തിരിഞ്ഞു പ്രയോഗിച്ചവനെപ്പോലും കൊല്ലാം.' എന്നാൽ സമയമെത്തിയപ്പോൾ ശ്രുതായുധൻ ആ വാക്ക് അനുസരിച്ചില്ല.

7.92.52

स तया वीरघातिन्या जनार्दनमताडयत् ।
प्रतिजग्राह तां कृष्णः पीनेनांसेन वीर्यवान्।
नाकम्पयत शौरिं सा विन्ध्यं गिरिमिवानिलः ॥ ७.९२.५२ ॥

അവൻ ആ വീരഘാതിനിയായ ഗദകൊണ്ട് ജനാർദ്ദനനെ പ്രഹരിച്ചു. ശക്തനായ കൃഷ്ണൻ അതിനെ തന്റെ തടിച്ച തോളിൽ സ്വീകരിച്ചു; കാറ്റ് വിന്ധ്യപർവതത്തെ ഇളക്കാത്തതുപോലെ അത് ശൗരിയെ ഇളക്കിയില്ല.

7.92.53

ततोऽर्जुनः क्षुरप्राभ्यां भुजौ परिघसन्निभौ ।
चिच्छेद पाण्डवः शीघ्रं जलेश्वरसुतस्य वै ॥ ७.९२.५३ ॥

അപ്പോൾ പാണ്ഡവനായ അർജുനൻ രണ്ടു ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകളാൽ, ഇരുമ്പുതടികൾ പോലെയുള്ള ജലേശ്വരപുത്രന്റെ രണ്ടു കൈകളും വേഗം ഛേദിച്ചു.

7.92.54

स ज्वलन्ती महोल्केव समासाद्य जनार्दनम् ।
प्रत्यागता महावेगा कृत्येव दुरधिष्ठिता ॥ ७.९२.५४ ॥

അത് ജ്വലിക്കുന്ന മഹോൽക്കപോലെ ജനാർദ്ദനനിലെത്തി, തെറ്റായി പ്രയോഗിച്ച കൃത്യപോലെ മഹാവേഗത്തോടെ തിരിച്ചു വന്നു.

7.92.55

जघान चास्थितं वीरं श्रुतायुधममर्षणम् ।
स पपात हतो भूमौ विशिरा विभुजो बली।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.५५ ॥

എതിരെ നിന്നിരുന്ന വീരനും ക്രുദ്ധനുമായ ശ്രുതായുധനെ അവൻ പ്രഹരിച്ചു. തല അറ്റു, നീണ്ട ഭുജങ്ങളുള്ള ബലവാൻ നിലത്തു വീണു; കാറ്റിൽ ഒടിഞ്ഞുവീണ പല ശാഖകളുള്ള വൃക്ഷംപോലെ.

7.92.56

सा विस्फुरन्ती ज्वलिता वज्रवेगसमा गदा ।
हत्वा श्रुतायुधं वीरं धरणीमन्वपद्यत ॥ ७.९२.५६ ॥

വിറച്ചുകൊണ്ട് ജ്വലിച്ച, വജ്രവേഗത്തിനൊത്ത ആ ഗദ വീരനായ ശ്രുതായുധനെ ഹനിച്ച് ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.

7.92.57

गदां निवर्तितां दृष्ट्वा निहतं च श्रुतायुधम् ।
हाहाकारो महांस्तत्र सैन्यानां समजायत।
स्वेनास्त्रेण हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.५७ ॥

തിരിച്ചുവന്ന ഗദയും, വധിക്കപ്പെട്ട ശ്രുതായുധനെയും കണ്ടപ്പോൾ അവിടെ സൈന്യങ്ങളിൽ വലിയ നിലവിളി ഉയർന്നു. സ്വന്തം അസ്ത്രത്താൽത്തന്നെ വധിക്കപ്പെട്ട ശത്രുദമനനായ ശ്രുതായുധനെ കണ്ടിട്ട്—

7.92.58

अयुध्यमानाय ततः केशवाय नराधिप ।
क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा ॥ ७.९२.५८ ॥

ഹേ നരാധിപ, അപ്പോൾ യുദ്ധം ചെയ്യാതിരുന്ന കേശവന്റെ നേരെ ശ്രുതായുധൻ ഗദ എറിഞ്ഞു; ആ ഗദ അവനെത്തന്നെ വധിച്ചു.

7.92.59

यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः ।
व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.९२.५९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ വരുണൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അവൻ മരണമടഞ്ഞു. പ്രാണൻ പോയി അവൻ നിലത്തു വീണു; എല്ലാ വില്ലാളികളും നോക്കിനിൽക്കെ.

7.92.60

पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः ।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.६० ॥

വീഴുമ്പോഴും അവൻ പർണാശയുടെ പ്രിയപുത്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു; കാറ്റിൽ ഒടിഞ്ഞ പല ശാഖകളുള്ള വൃക്ഷംപോലെ.

7.92.61

ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः ।
प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.६१ ॥

അപ്പോൾ ശ്രുതായുധൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് എല്ലാ സേനകളും സേനാനായകന്മാരും എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും ഓടി.

7.92.62

ततः काम्भोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः ।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम् ॥ ७.९२.६२ ॥

അപ്പോൾ കാംബോജരാജാവിന്റെ വീരപുത്രനായ സുദക്ഷിണൻ വേഗമേറിയ കുതിരകളോടെ ശത്രുസംഹാരിയായ ഫൽഗുനനു നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.

7.92.63

तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत ।
ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ७.९२.६३ ॥

ഹേ ഭാരതാ! പാർത്ഥൻ അവന്റെ നേരെ ഏഴ് അമ്പുകൾ അയച്ചു. അവ ആ വീരനെ തുളച്ച് ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.

7.92.64

सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे ।
अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.६४ ॥

ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അയച്ച മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അതിതീവ്രമായി തുളയ്ക്കപ്പെട്ട അവൻ യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനനെ കങ്കപക്ഷിച്ചിറകുള്ള പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തിരിച്ചടിച്ചു.

7.92.65

वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः ।
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष ॥ ७.९२.६५ ॥

അവൻ വാസുദേവനെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വീണ്ടും പാർത്ഥനെ അഞ്ചുകൊണ്ടും തുളച്ചു. മാരിഷാ! പാർത്ഥൻ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച് കൊടിയും വെട്ടിവീഴ്ത്തി.

7.92.66

भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः ।
स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत् ॥ ७.९२.६६ ॥

പാണ്ഡവൻ അതിതീക്ഷ്ണമായ രണ്ട് ഭല്ല അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെയും തുളച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ പാർത്ഥനെ മൂന്ന് അമ്പുകളാൽ തുളച്ച് സിംഹനാദം മുഴക്കി.

7.92.67

सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः ।
सघण्टां प्राहिणोद्धोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने ॥ ७.९२.६७ ॥

ശൂരനായ സുദക്ഷിണൻ കോപത്തോടെ ഗാണ്ഡീവധന്വാവായ അർജുനന്റെ നേരെ സർവപാരശവീ ശക്തിയും മണിയോടുകൂടിയ ഭയങ്കര ശക്തിയും എറിഞ്ഞു.

7.92.68

सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम् ।
सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले ॥ ७.९२.६८ ॥

ജ്വലിക്കുന്ന മഹത്തായ ഉൽക്കപോലെ അത് ആ മഹാരഥനെ എത്തി, തീപ്പൊരികളോടെ തുളച്ച് നിലത്ത് വീണു.

7.92.69

शक्या त्वभिहतो गाढं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
समाश्वास्य महातेजाः सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ७.९२.६९ ॥

ശക്തിയാൽ കഠിനമായി പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, മൂർച്ഛയിൽ മുങ്ങി, പിന്നീട് ബോധം വീണ്ടെടുത്ത മഹാതേജസ്വി തന്റെ വായുടെ കോണുകൾ നക്കി.

7.92.70

तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः ।
साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.९२.७० ॥

അചിന്ത്യവിക്രമനായ പാർത്ഥൻ കങ്കപക്ഷിയുടെ തൂവലുള്ള പതിന്നാലു നാരാചങ്ങൾകൊണ്ട് അവനെയും, കുതിരകളെയും, കൊടിയെയും, വില്ലിനെയും, സാരഥിയെയും തുളച്ചു.

7.92.71

रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः ।
सुदक्षिणं तं काम्भोजं मोघसङ्कल्पविक्रमम्।
बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः ॥ ७.९२.७१ ॥

പാണ്ഡവൻ മറ്റു പലതരം അമ്പുകളാൽ അവന്റെ രഥം തകർത്തു; വ്യർത്ഥസങ്കല്പവും വിക്രമവുമുള്ള കാംബോജൻ സുദക്ഷിണനെ വിശാലമുനയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് മാറിൽ തുളച്ചു.

7.92.72

स भिन्नवर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः ॥ ७.९२.७२ ॥

അവന്റെ കവചം തകർന്നു, അംഗങ്ങൾ തളർന്നു, കിരീടവും തോൾവളയും വീണു; ആ ശൂരൻ മുഖം മുന്നോട്ടാക്കി, യന്ത്രത്തിൽ നിന്നു വിടുവിച്ച കൊടിപോലെ വീണു.

7.92.73

गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः ।
निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये।
विशीर्णः पतितो राजा प्रसार्य विपुलौ भुजौ ॥ ७.९२.७३ ॥

പർവതശിഖരത്തിൽ വളർന്ന, ശോഭയുള്ള, നല്ല ശാഖകളും ഉറച്ച വേരുകളുമുള്ള കർണികാരവൃക്ഷം ശിശിരാന്തത്തിൽ കാറ്റേറ്റ് ഒടിഞ്ഞുവീഴുന്നതുപോലെ, ആ രാജാവ് ചിതറി തന്റെ രണ്ടു വിശാലമായ കൈകൾ നീട്ടി വീണു.

7.92.74

शेते स्म निहतो भूमौ काम्भोजास्तरणोचितः ।
महार्हाभरणोपेतः सानुमानिव पर्वतः ॥ ७.९२.७४ ॥

നിലത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു; കാംബോജ വിരിപ്പുകൾക്ക് യോഗ്യനായവൻ, വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവൻ, ചരിവുകളുള്ള പർവതം പോലെ.

7.92.75

सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः ।
पुत्रः काम्भोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः ॥ ७.९२.७५ ॥

കാണാൻ സുന്ദരനായ, ചുവന്ന കണ്ണുള്ള ആ സുദക്ഷിണൻ, കാംബോജ രാജാവിന്റെ പുത്രൻ, കർണിയാൽ — പൃഥയുടെ പുത്രനാൽ — വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.

7.92.76

धारयन्नग्निसङ्काशां शिरसा काञ्चनीं स्रजम् ।
अशोभत महाबाहुर्व्यसुर्भूमौ निपातितः ॥ ७.९२.७६ ॥

തലയിൽ അഗ്നിപോലെ തിളങ്ങുന്ന പൊൻമാല ധരിച്ച ആ മഹാബാഹു ജീവനറ്റ് നിലത്ത് വീണുകിടന്നിട്ടും ശോഭിച്ചു.

7.92.77

ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते ।
हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्भोजं च सुदक्षिणम् ॥ ७.९२.७७ ॥

അപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രന്റെ സകല സേനകളും ചിതറിയോടി; ശ്രുതായുധൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും കാംബോജൻ സുദക്ഷിണനും കൊല്ലപ്പെട്ടതും കണ്ടിട്ട്.