మహాభారతం · అధ్యాయం 7.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.92.1
सन्निरुद्धस्तु तैः पार्थो महाबलपराक्रमः ।
द्रुतं समनुयातश्च द्रोणेन रथिनां वरः ॥ ७.९२.१ ॥
కానీ వారిచే చుట్టుముట్టబడిన, గొప్ప బలపరాక్రమాలు గల పార్థుణ్ణి, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు వేగంగా వెంబడించాడు.
7.92.2
किरन्निषुगणांस्तीक्ष्णान्स रश्मीनिव भास्करः ।
तापयामास तत्सैन्यं देहं व्याधिगणो यथा ॥ ७.९२.२ ॥
పదునైన బాణ సమూహాలను చల్లుతూ, సూర్యుడు తన కిరణాలతో కాల్చినట్లు, అతడు ఆ సేనను తపింపజేశాడు, వ్యాధుల సమూహం దేహాన్ని తపింపజేసినట్లు.
7.92.3
अश्वो विद्धो रथश्छिन्नः सारोहः पातितो गजः ।
छत्राणि चापविद्धानि रथाश्चक्रैर्विना कृताः ॥ ७.९२.३ ॥
గుర్రాలు గాయపడ్డాయి, రథాలు విరిగిపోయాయి, అంబారీతో సహా ఏనుగులు కూలిపోయాయి, గొడుగులు వింటి బాణాలతో ఛిద్రమయ్యాయి, రథాలు చక్రాలు లేకుండా చేయబడ్డాయి.
7.92.4
विद्रुतानि च सैन्यानि शरार्तानि समन्ततः ।
इत्यासीत्तुमुलं युद्धं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.९२.४ ॥
బాణాలతో బాధింపబడిన సేనలు నలువైపులా పారిపోయాయి. ఈ విధంగా భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది; ఏమీ తెలియరాలేదు.
7.92.5
तेषां संयच्छतां सङ्ख्ये परस्परमजिह्मगैः ।
अर्जुनो ध्वजिनीं राजन्नभीक्ष्णं समकम्पयत् ॥ ७.९२.५ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో వారు పరస్పరం సూటిగా వెళ్లే బాణాలతో అడ్డుకుంటున్నప్పుడు కూడా, అర్జునుడు ఆ సేనను పదే పదే వణికించాడు.
7.92.6
सत्यां चिकीर्षमाणस्तु प्रतिज्ञां सत्यसङ्गरः ।
अभ्यद्रवद्रथश्रेष्ठं शोणाश्वं श्वेतवाहनः ॥ ७.९२.६ ॥
తన ప్రతిజ్ఞను సత్యం చేయాలనే కోరికతో, సత్యసంకల్పుడైన శ్వేతవాహనుడు, ఎర్రని గుర్రాలు గల శ్రేష్ఠ రథం వైపు దూసుకెళ్లాడు.
7.92.7
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या मर्मभिद्भिरजिह्मगैः ।
अन्तेवासिनमाचार्यो महेष्वासं समार्पयत् ॥ ७.९२.७ ॥
ఆచార్యుడు ద్రోణుడు మర్మస్థానాలను చీల్చే, సూటిగా దూసుకెళ్లే ఇరవై ఐదు బాణాలతో ఆ మహా ధనుర్ధారి తన శిష్యుడిని కొట్టాడు.
7.92.8
तं तूर्णमिव बीभत्सुः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
अभ्यधावदिषूनस्यन्निषुवेगविघातकान् ॥ ७.९२.८ ॥
ఆయుధధారులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) వేగంగా అతని వైపు దూసుకొచ్చాడు, బాణాల వేగాన్ని అడ్డుకునే బాణాలను ప్రయోగిస్తూ.
7.92.9
तस्याशु क्षिपतो भल्लान्भल्लैः सन्नतपर्वभिः ।
प्रत्यविध्यदमेयात्मा ब्रह्मास्त्रं समुदीरयन् ॥ ७.९२.९ ॥
అతడు వేగంగా భల్ల బాణాలు వేయగా, అపరిమితాత్ముడైన (అర్జునుడు) బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తూ, వంగిన కణుపులుగల భల్ల బాణాలతో ప్రతిగా అతడిని గుచ్చాడు.
7.92.10
तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्याचार्यकं युधि ।
यतमानो युवा नैनं प्रत्यविध्यद्यदर्जुनः ॥ ७.९२.१० ॥
యుద్ధంలో ద్రోణుని ఆచార్య నైపుణ్యం అద్భుతంగా మేము చూశాము; అతనిపై ప్రయత్నిస్తున్న యువకుడు అర్జునుడు అతన్ని ప్రతిగా గుచ్చలేదు.
7.92.11
क्षरन्निव महामेघो वारिधाराः सहस्रशः ।
द्रोणमेघः पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभिः ॥ ७.९२.११ ॥
మహామేఘం వేలకొద్దీ నీటిధారలు కురిపించినట్లు, ద్రోణమేఘం పార్థుడనే పర్వతంపై బాణవర్షాలతో కురిపించింది.
7.92.12
अर्जुनः शरवर्षं तच्छरवर्षेण वीर्यवान् ।
अवारयदसम्भ्रान्तो न त्वाचार्यमपीडयत् ॥ ७.९२.१२ ॥
పరాక్రమశాలి అర్జునుడు ఆ బాణవర్షాన్ని తన బాణవర్షంతో అడ్డుకున్నాడు, కలతచెందకుండా; అయితే ఆచార్యుడిని బాధించలేదు.
7.92.13
द्रोणस्तु पञ्चविंशत्या श्वेतवाहनमार्दयत् ।
वासुदेवं च सप्तत्या बाह्वोरुरसि चाशुगैः ॥ ७.९२.१३ ॥
ద్రోణుడు ఇరవై ఐదు బాణాలతో శ్వేతవాహనుడిని (అర్జునుడిని) బాధించాడు; వాసుదేవుడిని (కృష్ణుడిని) డెబ్భై బాణాలతో అతని బాహువులలో, ఛాతీలో కొట్టాడు.
7.92.14
पार्थस्तु प्रहसन्धीमानाचार्यं स शरौघिणम् ।
विसृजन्तं शितान्बाणानवारयत तं युधि ॥ ७.९२.१४ ॥
అయితే బుద్ధిమంతుడైన పార్థుడు (అర్జునుడు) నవ్వుతూ, శరవర్షం కురిపిస్తున్న ఆ ఆచార్యుడిని యుద్ధంలో అడ్డుకున్నాడు.
7.92.15
अथ तौ वध्यमानौ तु द्रोणेन रथसत्तमौ ।
अवर्जयेतां दुर्धर्षं युगान्ताग्निमिवोत्थितम् ॥ ७.९२.१५ ॥
అప్పుడు ద్రోణుని చేత బాధింపబడుతున్న ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ రథికులు, యుగాంతాగ్నిలా లేచిన ఆ దుర్ధర్షుడిని ఎదుర్కొన్నారు.
7.92.16
वर्जयन्निशितान्बाणान्द्रोणचापविनिः सृतान् ।
किरीटमाली कौन्तेयो भोजानीकमथाविशत् ॥ ७.९२.१६ ॥
ద్రోణుని విల్లు నుండి వెలువడిన వాడి బాణాలను అడ్డుకుంటూ, కిరీటమాలి అయిన కౌంతేయుడు (అర్జునుడు) భోజుల సేనలోకి ప్రవేశించాడు.
7.92.17
सोऽन्तरा कृतवर्माणं काम्भोजं च सुदक्षिणम् ।
अभ्ययाद्वर्जयन्द्रोणं मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९२.१७ ॥
అతడు ద్రోణుని తప్పించుకొని, మైనాక పర్వతంలా మధ్యలో కృతవర్మను, కాంబోజుడైన సుదక్షిణుని వైపు వెళ్ళాడు.
7.92.18
ततो भोजो नरव्याघ्रो दुर्धर्षं कुरुसत्तमम् ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रो दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.१८ ॥
అప్పుడు నరవ్యాఘ్రుడైన భోజుడు, చలించకుండా, వెంటనే దుర్ధర్షుడైన కురుశ్రేష్ఠుడిని కంక పింఛాల పది బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.92.19
तमर्जुनः शतेनाजौ राजन्विव्याध पत्रिणाम् ।
पुनश्चान्यैस्त्रिभिर्बाणैर्मोहयन्निव सात्वतम् ॥ ७.९२.१९ ॥
రాజా, యుద్ధంలో అర్జునుడు అతనిని నూరు బాణాలతో గుచ్చాడు; తరువాత మరో మూడు బాణాలతో, సాత్వతుని మోహింపజేస్తున్నట్లుగా మళ్ళీ గుచ్చాడు.
7.92.20
भोजस्तु प्रहसन्पार्थं वासुदेवं च माधवम् ।
एकैकं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ॥ ७.९२.२० ॥
కానీ భోజుడు నవ్వుతూ పార్థుని, వాసుదేవుని, మాధవుని — ఒక్కొక్కరిని ఇరవై ఐదు బాణాలతో కొట్టాడు.
7.92.21
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा वियाधैनं त्रिसप्तभिः ।
शरैरग्निशिखाकारैः क्रुद्धाशीविषसन्निभैः ॥ ७.९२.२१ ॥
అర్జునుడు అతని విల్లును తెంచి, అగ్నిజ్వాలల వలె, కోపించిన విషసర్పాల వలె ఉన్న ఇరవై ఒక్క బాణాలతో అతనిని గుచ్చాడు.
7.92.22
अथान्यद्धनुरादाय कृतवर्मा महारथः ।
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं विव्याधोरसि भारत ॥ ७.९२.२२ ॥
అప్పుడు మరో విల్లు తీసుకుని మహారథుడైన కృతవర్మ, ఓ భారతా, త్వరగా ఐదు బాణాలతో అతని రొమ్మున గుచ్చాడు.
7.92.23
पुनश्च निशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध पञ्चभिः ।
तं पार्थो नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ७.९२.२३ ॥
మళ్ళీ వాడి బాణాలతో అతడు పార్థుని ఐదు బాణాలతో గుచ్చాడు. పార్థుడు అతడిని తొమ్మిది బాణాలతో రొమ్ము మధ్యలో కొట్టాడు.
7.92.24
दृष्ट्वा विषक्तं कौन्तेयं कृतवर्मरथं प्रति ।
चिन्तयामास वार्ष्णेयो न नः कालात्ययो भवेत् ॥ ७.९२.२४ ॥
కృతవర్మ రథం వైపు మునిగి ఉన్న కౌంతేయుని చూసి, వార్ష్ణేయుడు మన సమయం వ్యర్థం కాకూడదని ఆలోచించాడు.
7.92.25
ततः कृष्णोऽब्रवीत्पार्थं कृतवर्मणि मा दयाम् ।
कुरु सम्बन्धकं हित्वा प्रमथ्यैनं विशातय ॥ ७.९२.२५ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు పార్థునితో ఇలా అన్నాడు: "కృతవర్మపై దయ చూపకు. బంధుత్వాన్ని విడిచి, ఇతనిని అణిచి పడగొట్టు."
7.92.26
ततः स कृतवर्माणं महोयित्वाऽर्जुनः शरैः ।
अभ्यगाज्जवनैरश्वैः काम्भोजानामनीकिनीम् ॥ ७.९२.२६ ॥
తరువాత అర్జునుడు బాణాలతో కృతవర్మను బాగా బాధించి, వేగవంతమైన గుర్రాలతో కాంబోజుల సేన వైపు ముందుకు సాగాడు.
7.92.27
अमर्षितस्तु हार्दिक्यः प्रविष्टे श्वेतवाहने ।
विधुन्वन्सशरं चापं पाञ्चाल्याभ्यां समागतः ॥ ७.९२.२७ ॥
కానీ శ్వేతాశ్వుడైన అర్జునుడు ప్రవేశించగా, కోపించిన హార్దిక్యుడు బాణంతో విల్లును ఆడిస్తూ పాంచాల వీరులిద్దరితో తలపడ్డాడు.
7.92.28
चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यावर्जुनस्य पदानुगौ ।
पर्यवारयदायान्तौ कृतवर्मा रथेषुभिः ॥ ७.९२.२८ ॥
అయితే అర్జునుని వెంట నడిచే చక్రరక్షకులైన ఇద్దరు పాంచాలులు వచ్చినప్పుడు, కృతవర్మ తన రథం నుండి బాణాలతో వారిని చుట్టుముట్టాడు.
7.92.29
तावविध्यत्ततो भोजः कृतवर्मा शितैः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युं चतुर्भिश्चोत्तमौजसम् ॥ ७.९२.२९ ॥
తరువాత భోజుడైన కృతవర్మ ఆ ఇద్దరిని పదునైన బాణాలతో గుచ్చాడు—యుధామన్యుని మూడింటితో, ఉత్తమౌజుని నాలుగింటితో.
7.92.30
तावप्येनं विविधतुर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
त्रिभिरेव युधामन्युरुत्तगौजास्त्रिभिस्तथा।
सञ्चिच्छिदतुरप्यस्य ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ७.९२.३० ॥
ఆ ఇద్దరూ అతడిని పది పది బాణాలతో గుచ్చారు; యుధామన్యుడు మూడు, ఉత్తమౌజుడు కూడా మూడు బాణాలతో అతని ధ్వజాన్ని, విల్లును కూడా ఖండించారు.
7.92.31
अथान्यद्धनुरादाय हार्दिक्यः क्रोधमूर्च्छितः ।
कृत्वा विधनुषौ वीरौ शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.९२.३१ ॥
అప్పుడు హార్దిక్యుడు మరో ధనుస్సు చేపట్టి, కోపంతో మూర్ఛితుడై, ఆ ఇద్దరు వీరులను విల్లులేని వారిగా చేసి బాణవర్షంతో కప్పాడు.
7.92.32
तावन्ये धनुषी सज्ये कृत्वा भोजं विजघ्नतुः ।
तेनान्तरेषु बीभत्सुर्विवेशामित्रवाहिनीम् ॥ ७.९२.३२ ॥
వారిద్దరూ మరో స్నాయువు బిగించిన ధనుస్సులు చేపట్టి భోజుడిని కొట్టారు; ఆ మధ్య ఖాళీల గుండా బీభత్సుడు (అర్జునుడు) శత్రుసేనలో ప్రవేశించాడు.
7.92.33
न लेभाते तु तौ द्वारं वारितौ कृतवर्मणा ।
धार्तराष्ट्रेष्वनीकेषु यतमानौ नरर्षभौ ॥ ७.९२.३३ ॥
కృతవర్మ అడ్డగించడంతో ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులు ధార్తరాష్ట్రుల సేనల్లో మార్గం పొందలేకపోయారు; ప్రయత్నించినా వారు దారి చిక్కలేదు.
7.92.34
अनीकान्यर्दयन्युद्धे त्वरितः श्वेतवाहनः ।
नावधीत्कृतवर्माणं प्राप्तमप्यरिसूदनः ॥ ७.९२.३४ ॥
యుద్ధంలో సేనలను పీడిస్తూ త్వరగా వచ్చిన శ్వేతవాహనుడు (అర్జునుడు), శత్రుసంహారకుడైనప్పటికీ ఎదురొచ్చిన కృతవర్మను చంపలేదు.
7.92.35
तं दृष्ट्वा तु तथाऽऽयान्तंशूरो राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धो विधुन्वानो महद्धनुः ॥ ७.९२.३५ ॥
అలా వస్తున్న అతడిని చూసి, శూరుడైన రాజు శ్రుతాయుధుడు అత్యంత కోపంతో తన గొప్ప ధనుస్సును ఊపుతూ అతనిపైకి దూకాడు.
7.92.36
स पार्थं त्रिभिरानर्च्छत्सप्तत्या च जनार्दनम् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पार्थकेतुमताडयत् ॥ ७.९२.३६ ॥
అతడు అర్జునుడిని మూడు బాణాలతో, జనార్దనుడిని డెబ్బై బాణాలతో కొట్టాడు; అతి పదునైన క్షురప్ర బాణంతో అర్జునుని ధ్వజాన్ని కూడా కొట్టాడు.
7.92.37
ततोऽर्जुनो नवत्या तु शराणां नतपर्वणाम् ।
आजघान भृशं क्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ७.९२.३७ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు కోపంతో వంగిన కొనలు గల తlarvaలాంటి తొంభై బాణాలతో అతన్ని తీవ్రంగా కొట్టాడు, అంకుశంతో మహా ఏనుగును కొట్టినట్లు.
7.92.38
स तन्न ममृषे राजन्पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
अथैनं सप्तसप्तत्या नाराचानां समार्पयत् ॥ ७.९२.३८ ॥
రాజా! పాండవుని విక్రమాన్ని అతను సహించలేకపోయాడు; తరువాత డెబ్బై ఏడు నారాచ బాణాలను అతనిపై ప్రయోగించాడు.
7.92.39
तस्यार्जुनो धनुश्छित्त्वा शरावापं निकृत्य च ।
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तभिर्नतपर्वभिः ॥ ७.९२.३९ ॥
అర్జునుడు కోపంతో అతని విల్లును ఖండించి, అంబులపొదిని కూడా తెగగొట్టి, ఏడు వంగిన కొనల బాణాలతో అతని రొమ్మున కొట్టాడు.
7.92.40
अथान्यद्धनुरादाय स राजा क्रोधमूर्च्छितः ।
वासविं नवभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.९२.४० ॥
అప్పుడు ఆ రాజు కోపంతో మూర్ఛితుడై మరొక విల్లును తీసుకుని, వాసవుని కుమారుని (అర్జునుని) తొమ్మిది బాణాలతో అతని భుజాలపైన, రొమ్మున కొట్టాడు.
7.92.41
ततोऽर्जुनः स्मयन्नेव श्रुतायुधमरिन्दमः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पीडयामास भारत ॥ ७.९२.४१ ॥
అప్పుడు శత్రువులను అణచే అర్జునుడు నవ్వుతూనే శ్రుతాయుధుని అనేక వేల బాణాలతో బాధించాడు, ఓ భరతా!
7.92.42
अश्वांश्चास्यावधीत्तूर्णं सारथिं च महारथः ।
विव्याध चैनं सप्तत्या नाराचानां महाबलः ॥ ७.९२.४२ ॥
ఆ మహారథుడు త్వరగా అతని గుర్రాలను, సారథిని చంపాడు; ఆ మహాబలుడు అతన్ని డెబ్బై నారాచ బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.92.43
हताश्वं रथमुत्सृज्य स तु राजा श्रुतायुधः ।
अभ्यद्रुवद्रुणे पार्थं गदामुद्यम्य वीर्यवान् ॥ ७.९२.४३ ॥
గుర్రాలు చంపబడిన రథాన్ని విడిచి, రాజు శ్రుతాయుధుడు యుద్ధంలో పార్థుని వైపు గదను ఎత్తి పరాక్రమంతో దూకాడు.
7.92.44
वरुणस्यत्मजो वीरः स तु राजा श्रुतायुधः ।
पर्णाशाजननी यस्य शीततोया महानदी ॥ ७.९२.४४ ॥
వరుణుని వీరపుత్రుడు రాజు శ్రుతాయుధుడు; అతని తల్లి పర్ణాశ, చల్లని నీరున్న మహానది.
7.92.45
तस्य माताऽब्रवीद्राजन्वरुणं पुत्रकारणात् ।
अवध्योऽयं भवेल्लोके शत्रूणां तनयो मम ॥ ७.९२.४५ ॥
ఓ రాజా, అతని తల్లి కుమారుని కోసం వరుణునితో ఇలా అన్నది — "లోకంలో నా ఈ కుమారుడు శత్రువుల చేత వధించబడనివాడు కావాలి."
7.92.46
वरुणस्त्वब्रवीत्प्रीतो ददाम्यस्मै वरं हितम् ।
दिव्यमस्त्रं सुतस्तेऽयं येनावध्यो भविष्यति ॥ ७.९२.४६ ॥
వరుణుడు సంతోషించి అన్నాడు — "ఇతనికి హితకరమైన వరం ఇస్తాను; నీ ఈ కుమారునికి దివ్యాస్త్రం లభిస్తుంది, దానివల్ల ఇతడు వధింపబడనివాడౌతాడు."
7.92.47
नास्ति चाप्यमरत्वं वै मनुष्यस्य कथञ्चन ।
सर्वेणावश्यमर्तव्यं जातेन सरितां वरे ॥ ७.९२.४७ ॥
నదులలో శ్రేష్ఠురాలా, మనిషికి ఏ విధంగానూ అమరత్వం లేదు; పుట్టిన ప్రతి ఒక్కరూ తప్పక మరణించాలి.
7.92.48
दुर्धर्षस्त्वेष शत्रूणां रणेषु भविता सदा ।
अस्त्रस्यास्य प्रभावाद्वै व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ ७.९२.४८ ॥
ఇతడు యుద్ధాలలో శత్రువులకు ఎల్లప్పుడూ అజేయుడౌతాడు; ఈ అస్త్ర ప్రభావం వల్ల నీ మానసిక తాపం తొలగిపోవుగాక.
7.92.49
इत्युक्त्वा वरुणः प्रादाद्गदां मन्त्रपुरस्कृताम् ।
यामासाद्य दुराधर्षः सर्वलोके श्रुतायुधः ॥ ७.९२.४९ ॥
ఇలా చెప్పి వరుణుడు మంత్రాలతో సంస్కరించిన ఆ గదను ఇచ్చాడు; దాన్ని పొందిన శ్రుతాయుధుడు సర్వలోకాలలో దుర్ధర్షుడయ్యాడు.
7.92.50
उवाच चैनं भगवान्पुनरेव जलेश्वरः ।
अयुध्यति न मोक्तव्या सा त्वय्येव पतेदिति ॥ ७.९२.५० ॥
భగవంతుడైన జలేశ్వరుడు వరుణుడు మళ్లీ అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'నిరాయుధునిపై దీనిని ప్రయోగించకు; ఇది నీపైనే పడుతుంది.'
7.92.51
हन्यादेषा प्रतीपं हि प्रयोक्तारमपि प्रभो ।
न चाकरोत्स तद्वाक्यं प्राप्ते काले श्रुतायुधः ॥ ७.९२.५१ ॥
'ప్రభూ, ఇది తిరిగి ప్రయోగించినవాడినే చంపవచ్చు.' కానీ సమయం వచ్చినప్పుడు శ్రుతాయుధుడు అతని మాట పాటించలేదు.
7.92.52
स तया वीरघातिन्या जनार्दनमताडयत् ।
प्रतिजग्राह तां कृष्णः पीनेनांसेन वीर्यवान्।
नाकम्पयत शौरिं सा विन्ध्यं गिरिमिवानिलः ॥ ७.९२.५२ ॥
అతడు ఆ వీరఘాతిని గదతో జనార్దనుడిని కొట్టాడు. పరాక్రమవంతుడైన కృష్ణుడు దానిని తన బలిష్ఠమైన భుజంపై స్వీకరించాడు; గాలి వింధ్య పర్వతాన్ని కదపనట్లు అది శౌరిని కదిలించలేదు.
7.92.53
ततोऽर्जुनः क्षुरप्राभ्यां भुजौ परिघसन्निभौ ।
चिच्छेद पाण्डवः शीघ्रं जलेश्वरसुतस्य वै ॥ ७.९२.५३ ॥
అప్పుడు పాండవుడైన అర్జునుడు రెండు క్షురప్ర బాణాలతో, పరిఘల వంటి జలేశ్వర కుమారుని రెండు భుజాలను వెంటనే ఛేదించాడు.
7.92.54
स ज्वलन्ती महोल्केव समासाद्य जनार्दनम् ।
प्रत्यागता महावेगा कृत्येव दुरधिष्ठिता ॥ ७.९२.५४ ॥
అది మండుతున్న మహోల్కవలె జనార్దనుని చేరి, తప్పుగా ప్రయోగించిన కృత్యవలె మహావేగంతో తిరిగి వచ్చింది.
7.92.55
जघान चास्थितं वीरं श्रुतायुधममर्षणम् ।
स पपात हतो भूमौ विशिरा विभुजो बली।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.५५ ॥
ఎదురు నిలిచిన వీరుడు, కోపోద్రిక్తుడైన శ్రుతాయుధుడిని అతను కొట్టాడు. తల తెగి, పొడవైన బాహువులు గల బలవంతుడు నేలపై పడ్డాడు; గాలికి విరిగిపోయిన బహుశాఖల వృక్షంలా.
7.92.56
सा विस्फुरन्ती ज्वलिता वज्रवेगसमा गदा ।
हत्वा श्रुतायुधं वीरं धरणीमन्वपद्यत ॥ ७.९२.५६ ॥
వణికిపోతూ మండుతున్న, వజ్రవేగానికి సమానమైన ఆ గద వీరుడు శ్రుతాయుధుడిని కొట్టి నేలపై పడింది.
7.92.57
गदां निवर्तितां दृष्ट्वा निहतं च श्रुतायुधम् ।
हाहाकारो महांस्तत्र सैन्यानां समजायत।
स्वेनास्त्रेण हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.५७ ॥
తిరిగి వచ్చిన గదను, చంపబడిన శ్రుతాయుధుడిని చూసి అక్కడ సేనలలో గొప్ప హాహాకారం పుట్టింది. తన స్వంత అస్త్రంతోనే చంపబడిన శత్రుదమనుడైన శ్రుతాయుధుడిని చూసి—
7.92.58
अयुध्यमानाय ततः केशवाय नराधिप ।
क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा ॥ ७.९२.५८ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు యుద్ధం చేయకుండా ఉన్న కేశవునిపై శ్రుతాయుధుడు గదను విసిరాడు; ఆ గద అతనినే చంపింది.
7.92.59
यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः ।
व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.९२.५९ ॥
యుద్ధంలో వరుణుడు చెప్పినట్లుగానే అతను మరణించాడు. ప్రాణం పోయి అతను నేలపై పడ్డాడు; అన్ని ధనుర్ధారులూ చూస్తుండగా.
7.92.60
पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः ।
सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः ॥ ७.९२.६० ॥
పడుతూ కూడా అతను పర్ణాశా నదికి ప్రియ పుత్రుడిలా ప్రకాశించాడు; గాలికి విరిగిన బహుశాఖల వృక్షంలా.
7.92.61
ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः ।
प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम् ॥ ७.९२.६१ ॥
అప్పుడు శ్రుతాయుధుడు చంపబడటం చూసి, సేనలన్నీ, సేనానాయకులు అందరూ అన్ని వైపులా పారిపోయారు.
7.92.62
ततः काम्भोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः ।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम् ॥ ७.९२.६२ ॥
అప్పుడు కాంబోజ రాజు శూరుడైన కుమారుడు సుదక్షిణుడు వేగమైన గుర్రాలతో శత్రుసంహారి ఫల్గుణుని మీదకు దూసుకొచ్చాడు.
7.92.63
तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत ।
ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ७.९२.६३ ॥
ఓ భారతా! పార్థుడు అతనిపై ఏడు బాణాలు ప్రయోగించాడు. అవి ఆ శూరుని చీల్చుకొని భూమిలోకి ప్రవేశించాయి.
7.92.64
सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे ।
अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.९२.६४ ॥
గాండీవం నుండి ప్రయోగించిన వాడి బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపడినవాడై, అతడు యుద్ధంలో అర్జునుని కంకపక్షి రెక్కల బాణాలు పది వేసి ప్రతిదాడి చేశాడు.
7.92.65
वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः ।
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष ॥ ७.९२.६५ ॥
అతడు వాసుదేవుని మూడు బాణాలతో, మళ్లీ పార్థుని ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఓ మారిష! పార్థుడు అతని విల్లును ఖండించి, జెండాను కూడా కోసివేశాడు.
7.92.66
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः ।
स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत् ॥ ७.९२.६६ ॥
పాండవుడు రెండు అతి వాడి భల్ల బాణాలతో అతనిని కూడా గాయపరిచాడు. అప్పుడతడు పార్థుని మూడు బాణాలతో కొట్టి సింహనాదం చేశాడు.
7.92.67
सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः ।
सघण्टां प्राहिणोद्धोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने ॥ ७.९२.६७ ॥
శూరుడైన సుదక్షిణుడు కోపంతో గాండీవధన్వి అర్జునుడిపై సర్వపారశవి శక్తిని, ఘంటతో కూడిన భయంకర శక్తిని విసిరాడు.
7.92.68
सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम् ।
सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले ॥ ७.९२.६८ ॥
మండుతున్న పెద్ద ఉల్కలా అది ఆ మహారథుని చేరి, నిప్పురవ్వలతో అతన్ని చీల్చి నేలపై పడింది.
7.92.69
शक्या त्वभिहतो गाढं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ।
समाश्वास्य महातेजाः सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ७.९२.६९ ॥
శక్తితో తీవ్రంగా దెబ్బతిని మూర్ఛతో కప్పబడి, తరువాత తేరుకుని, మహాతేజస్వి తన నోటి మూలలను నాకాడు.
7.92.70
तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः ।
साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.९२.७० ॥
అచింత్యపరాక్రమి పార్థుడు కంకపక్షాల పద్నాలుగు నారాచ బాణాలతో అతన్ని, గుర్రాలు, ధ్వజం, విల్లు, సారథితో సహా గుచ్చాడు.
7.92.71
रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः ।
सुदक्षिणं तं काम्भोजं मोघसङ्कल्पविक्रमम्।
बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः ॥ ७.९२.७१ ॥
పాండవుడు ఇతర అనేక బాణాలతో అతని రథాన్ని ముక్కలు చేసి, వ్యర్థమైన సంకల్పం పరాక్రమం గల కాంబోజుడు సుదక్షిణుని విశాల అంచుగల బాణంతో హృదయంలో గుచ్చాడు.
7.92.72
स भिन्नवर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः ।
पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः ॥ ७.९२.७२ ॥
అతని కవచం తెగిపోయి, అంగాలు సడలి, కిరీటం భుజకీర్తులు జారిపడగా ఆ శూరుడు ముఖం ముందుకు తిరిగి, యంత్రం నుండి విడిపడ్డ ధ్వజంలా కూలిపోయాడు.
7.92.73
गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः ।
निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये।
विशीर्णः पतितो राजा प्रसार्य विपुलौ भुजौ ॥ ७.९२.७३ ॥
పర్వత శిఖరంపై పెరిగిన, అందమైన, మంచి కొమ్మలు కలిగిన, దృఢంగా నాటుకున్న కర్ణికార వృక్షం, శిశిరాంతంలో గాలికి విరిగిపోయినట్లు, ఆ రాజు ఛిన్నమై తన రెండు విశాల బాహువులను చాచి పడిపోయాడు.
7.92.74
शेते स्म निहतो भूमौ काम्भोजास्तरणोचितः ।
महार्हाभरणोपेतः सानुमानिव पर्वतः ॥ ७.९२.७४ ॥
నేలపై చంపబడి పడి ఉన్నాడు; కాంబోజ పరుపులకు తగినవాడు, విలువైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవాడు, చరియలతో కూడిన పర్వతంలా.
7.92.75
सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः ।
पुत्रः काम्भोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः ॥ ७.९२.७५ ॥
చూడముచ్చటైన, ఎర్రని కన్నులు గల ఆ సుదక్షిణుడు, కాంబోజ రాజు కుమారుడు, కర్ణి (అర్జునుడు) చేత, పృథ కుమారుని చేత పడగొట్టబడ్డాడు.
7.92.76
धारयन्नग्निसङ्काशां शिरसा काञ्चनीं स्रजम् ।
अशोभत महाबाहुर्व्यसुर्भूमौ निपातितः ॥ ७.९२.७६ ॥
తలపై అగ్నిలా మెరిసే బంగారు మాలను ధరించిన ఆ మహాబాహుడు ప్రాణం లేక నేలపై పడి ఉన్నప్పటికీ ప్రకాశించాడు.
7.92.77
ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते ।
हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्भोजं च सुदक्षिणम् ॥ ७.९२.७७ ॥
అప్పుడు మీ కుమారుని సేనలన్నీ చెల్లాచెదురై పారిపోయాయి; శ్రుతాయుధుడు చంపబడ్డాడని, కాంబోజ సుదక్షిణుడు కూడా చంపబడ్డాడని చూసి.