Mahābhārata · Adhyāya 7.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.95.1
प्रविष्टयोर्महाराज पार्थवार्ष्णेययो रणे ।
दुर्योधने प्रयाते च पृष्ठतः पुरुषर्षभे ॥ ७.९५.१ ॥
Oh gran rey, cuando los dos (Pārtha y el descendiente de Vṛṣṇi) habían entrado en la batalla, y Duryodhana se había retirado por detrás, oh toro entre los hombres.
7.95.2
जवेनाभ्यद्रवन्द्रोणं महता निःस्वनेन च ।
पाण्डवाः सोमकैः सार्धं ततो युद्धमवर्तत ॥ ७.९५.२ ॥
Con gran estruendo y velocidad, los Pāṇḍavas junto con los Somakas se abalanzaron sobre Droṇa, y entonces comenzó la batalla.
7.95.3
तद्युद्धमभवत्तीव्रं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
कुरूणां पाण्डवानां च व्यूहस्य पुरतोऽद्भुतम् ॥ ७.९५.३ ॥
Aquella batalla se volvió feroz, tumultuosa y espeluznante; frente a las formaciones de los Kurus y los Pāṇḍavas fue maravillosa.
7.95.4
राजन्कदाचिन्नास्माभिर्दृष्टं तादृङ्क च श्रुतम् ।
यादृङ्मध्यगते सूर्ये युद्धमासीद्विशाम्पते ॥ ७.९५.४ ॥
Oh rey, nunca habíamos visto ni oído de una batalla como la que ocurrió cuando el sol estaba en el mediodía, oh señor del pueblo.
7.95.5
धृष्टद्युम्नमुखाः पार्था व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
द्रोणस्य सैन्यं ते सर्वे शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.९५.५ ॥
Los Pārthas, encabezados por Dhṛṣṭadyumna, con sus ejércitos formados y atacando, cubrieron todos el ejército de Droṇa con lluvias de flechas.
7.95.6
वयं द्रोणं पुरस्कृत्य सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
पार्षतप्रमुखान्पार्थानभ्यवर्षाम सायकैः ॥ ७.९५.६ ॥
Colocando a Droṇa, el mejor de todos los portadores de armas, al frente, cubrimos a los Pārthas, encabezados por el hijo de Pṛṣata, con flechas.
7.95.7
महामेघाविवोदीर्णौ मिश्रवातौ हिमात्यये ।
सेनाग्रे प्रचकाशेते रुचिरे रथभूषिते ॥ ७.९५.७ ॥
Como dos grandes nubes levantadas al final del invierno, con vientos mezclados, brillaron hermosos al frente del ejército, adornados con carros.
7.95.8
समेत्य तु महासेने चक्रतुर्वेगमुत्तमम् ।
जाह्नवीयमुने नद्यौ प्रावृषीवोल्बणोदके ॥ ७.९५.८ ॥
Los dos grandes ejércitos, al encontrarse, produjeron un ímpetu supremo, como el Gaṅgā y el Yamunā en la estación de lluvias, con aguas furiosas y crecidas.
7.95.9
नानाशस्त्रपुरोवातो द्विपाश्वरथसंवृतः ।
गदाविद्युन्महारौद्रः सङ्ग्रामजलदो महान् ॥ ७.९५.९ ॥
Un viento de muchas armas soplando delante, rodeado de elefantes, caballos y carros, con mazas como relámpagos, muy terrible, una gran nube de batalla.
7.95.10
भारद्वाजानिलोद्भूतः शरधारासहस्रवान् ।
अभ्यवर्षन्महारौद्रं पाण्डुसेनाग्निमुद्धतम् ॥ ७.९५.१० ॥
Impulsada por el viento de Bhāradvāja, portando mil corrientes de flechas, llovió sobre el fuego terrible y ardiente del ejército de los Pāṇḍava.
7.95.11
समुद्रमिव घर्मान्ते विशन्घोरो महानिलः ।
व्यक्षोभयदनीकानि पाण्डवानां द्विजोत्तमः ॥ ७.९५.११ ॥
Como un viento terrible y grande que entra en el océano al final del calor del verano, oh mejor de los dos veces nacidos, agitó por completo los ejércitos de los Pāṇḍava.
7.95.12
तेऽपि सर्वप्रयत्नेन द्रोणमेव समाद्रवन् ।
बिभित्सन्तो महासेतुं वार्योघाः प्रबला इव ॥ ७.९५.१२ ॥
Ellos también, con todo su esfuerzo, se lanzaron directamente contra Droṇa, deseando romperlo, como corrientes poderosas de agua que buscan romper una gran presa.
7.95.13
वारयामास तान्द्रोणो जलौघमचलो यथा ।
पाण्डवान्समरे क्रुद्धान्पाञ्चालांश्च सकेकयान् ॥ ७.९५.१३ ॥
Como una montaña inmóvil detiene el torrente de las aguas, así Droṇa contuvo en la batalla a los Pāṇḍavas enfurecidos y a los Pāñcālas junto con los Kekayas.
7.95.14
अथापरे च राजानः परिवृत्य समन्ततः ।
महाबला रणे शूराः पाञ्चालानन्ववारयन् ॥ ७.९५.१४ ॥
Entonces otros reyes, poderosos y valientes, rodeándolos por todas partes, contuvieron en la batalla a los Pāñcālas.
7.95.15
ततो रणे नरव्याघ्रः पार्षतः पाण्डवैः सह ।
सञ्जघानासकृद्द्रोणं बिभित्सुररिवाहिनीम् ॥ ७.९५.१५ ॥
Entonces en la batalla, Dhṛṣṭadyumna, tigre entre los hombres, junto con los Pāṇḍavas, deseando romper el ejército enemigo, golpeó una y otra vez a Droṇa.
7.95.16
यथैव शरवर्षाणि द्रोणो वर्षति पार्षते ।
तथैव शरवर्षाणि धृष्टद्युम्नोऽप्यवर्षत ॥ ७.९५.१६ ॥
Así como Droṇa hacía llover lluvias de flechas sobre el hijo de Pṛṣata, así también Dhṛṣṭadyumna hizo llover lluvias de flechas.
7.95.17
सनिस्त्रिंशपुरोवातः शक्तिप्रासर्ष्टिसंवृतः ।
ज्याविद्युच्चापसंहादो धृष्टद्युम्नबलाहकः ॥ ७.९५.१७ ॥
Con el viento de las espadas delante, envuelto en lanzas, jabalinas y venablos, con el relámpago de la cuerda y el trueno del arco, Dhṛṣṭadyumna se convirtió en una nube de lluvia.
7.95.18
शरधाराश्मवर्षाणि व्यसृजत्सर्वतो दिशम् ।
निघ्नन्रथवराश्वौघान्प्लावयामास वाहिनीम् ॥ ७.९५.१८ ॥
Lanzando lluvias de corrientes de flechas y piedras en todas direcciones, abatiendo la marea de excelentes carros y caballos, arrastró al ejército en una inundación.
7.95.19
यंयमार्च्छच्छरैर्द्रोणः पाण्डवानां रथव्रजम् ।
ततस्ततः शरैर्द्रोणमपाकर्षत पार्षतः ॥ ७.९५.१९ ॥
A quienquiera que Droṇa alcanzó con flechas en la hueste de carros de los Pāṇḍavas, el hijo de Pṛṣata lo apartó de Droṇa con flechas, uno tras otro.
7.95.20
तथा तु यतमानस्य द्रोणस्य युधि भारत ।
धृष्टद्युम्नं समासाद्य त्रिधा सैन्यमभिद्यत ॥ ७.९५.२० ॥
Oh Bhārata, mientras Droṇa se esforzaba en la batalla, al encontrarse con Dhṛṣṭadyumna, el ejército se dividió en tres.
7.95.21
भोजमेकेऽभ्यवर्तन्त जलसन्धं तथाऽपरे ।
पाण्डवैर्हन्यमानाश्च द्रोणमेवापरे ययुः ॥ ७.९५.२१ ॥
Unos se dirigieron hacia Bhoja, otros hacia Jalasandha, y otros, heridos por los Pāṇḍavas, fueron hacia el propio Droṇa.
7.95.22
सङ्घट्टयति सैन्यानि द्रोणस्तु रथिनां वरः ।
व्यधमच्चापि तान्यस्य धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ७.९५.२२ ॥
Droṇa, el mejor de los guerreros de carro, hace chocar los ejércitos, y el gran guerrero de carro Dhṛṣṭadyumna los dispersó.
7.95.23
धार्तराष्ट्रास्तथा भूता वध्यन्ते पाण्डुसृञ्जयैः ।
अगोपाः पशवोऽरण्ये बहुभिः श्वापदैरिव ॥ ७.९५.२३ ॥
Los hijos de Dhṛtarāṣṭra, asimismo, están siendo abatidos por los Pāṇḍavas y los Sṛñjayas, como el ganado sin pastor en el bosque es abatido por muchas fieras.
7.95.24
कालः स्म ग्रसते योधान्धृष्टद्युम्नेन मोहितान् ।
सङ्ग्रामे तुमुले तस्मिन्निति सम्मेनिरे जनाः ॥ ७.९५.२४ ॥
En aquella batalla tumultuosa, la gente pensó que el Tiempo mismo devoraba a los guerreros aturdidos por Dhṛṣṭadyumna.
7.95.25
कुनृपस्य यथा राष्ट्रं दुर्भिक्षव्याधितस्करैः ।
द्राव्यते तद्वदापन्ना पाण्डवैस्तव वाहिनी ॥ ७.९५.२५ ॥
Como el reino de un rey malvado es devastado por el hambre, las enfermedades y los ladrones, así tu ejército, caído en la desgracia, es empujado por los Pāṇḍavas.
7.95.26
अर्करश्मिविमिश्रेषु शस्त्रेषु कवचेषु च ।
चक्षूंषि प्रत्यहन्यन्त सैन्येन रजसा तथा ॥ ७.९५.२६ ॥
Sobre las armas y armaduras mezcladas con los rayos del sol, y por el polvo levantado por el ejército, los ojos eran heridos.
7.95.27
त्रिधा भूतेषु सैन्येषु वध्यमानेषु पाण्डवैः ।
अमर्षितस्ततो द्रोणः पाञ्चालान्व्यधमच्छरैः ॥ ७.९५.२७ ॥
Mientras los ejércitos, divididos en tres, eran abatidos por los Pāṇḍavas, Droṇa, enfurecido, derribó a los Pāñcālas con flechas.
7.95.28
मृद्गतस्तान्यनीकानि निघ्नतश्चापि सायकैः ।
बभूव रूपं द्रोणस्य कालाग्नेरिव दीप्यतः ॥ ७.९५.२८ ॥
Pisoteando aquellas tropas y golpeándolas con flechas, la figura de Droṇa resplandecía como el fuego de la muerte.
7.95.29
रथं नागं हयं चापि पत्तिनश्च विशाम्पते ।
एकैकेनेषुणा सङ्ख्ये निर्बिभेद महारथः ॥ ७.९५.२९ ॥
Oh señor de los hombres, aquel gran guerrero pisó en batalla, con una sola flecha cada vez, carros, elefantes, caballos y soldados de infantería.
7.95.30
पाण्डवानां तु सैन्येषु नास्ति कश्चित्स भारत ।
दधार यो रणे बाणान्द्रोणचापच्युतान्प्रभो ॥ ७.९५.३० ॥
Oh Bhārata, oh señor, entre los ejércitos de los Pāṇḍavas no había nadie que pudiera resistir en batalla las flechas disparadas por el arco de Droṇa.
7.95.31
तत्पच्यमानमर्केण द्रोणसायकतापितम् ।
बभ्राम पार्षतं सैन्यं तत्रतत्रैव भारत ॥ ७.९५.३१ ॥
Abrasado por el sol y calentado por las flechas de Droṇa, el ejército de Pārṣata vagaba de un lado a otro, oh Bhārata.
7.95.32
हन्यमानं तु तत्सैन्यं भारद्वाजेन सर्वतः ।
शरैरग्निशिखाकारैर्दह्यते भरतर्षभ ॥ ७.९५.३२ ॥
Aquel ejército, muerto por todos lados por el hijo de Bharadvāja, era quemado por flechas semejantes a llamas, oh toro de los Bharatas.
7.95.33
तथैव पार्षतेनापि काल्यमानं बलं तव ।
अभवत्सर्वतो दीप्तं शुष्कं वनमिवाग्निना ॥ ७.९५.३३ ॥
Igualmente, vuestro ejército, quemado también por el hijo de Pṛṣata, ardía por todas partes como un bosque seco consumido por el fuego.
7.95.34
बाध्यमानेषु सैन्येषु द्रोणपार्षतसायकैः ।
त्यक्त्वा प्राणान्परं शक्त्या युध्यन्ते स्वर्गलिप्सवः ॥ ७.९५.३४ ॥
Mientras los ejércitos eran oprimidos por las flechas de Droṇa y del Pārṣata, los que anhelaban el cielo, renunciando a sus vidas, combatían con todas sus fuerzas.
7.95.35
तावकानां परेषां च युध्यतां भरतर्षभ ।
नासीत्कश्चिन्महाराज योऽत्याक्षीत्संयुगं भयात् ॥ ७.९५.३५ ॥
Oh toro de los Bharatas, oh gran rey, entre los combatientes de los vuestros y de los enemigos no hubo ni uno solo que, por miedo, se apartara de la batalla.
7.95.36
भीमसेनं तु कौन्तेयं सोदर्याः पर्यवारयन् ।
विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः ॥ ७.९५.३६ ॥
Pero a Bhīmasena, el hijo de Kuntī, lo rodearon sus propios hermanos: Vivinśati, Citrasena y el gran auriga Vikarṇa.
7.95.37
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ क्षेमधूर्तिश्च वीर्यवान् ।
त्रयाणां तव पुत्राणां त्रय एवानुयायिनः ॥ ७.९५.३७ ॥
Vinda y Anuvinda, los dos príncipes de Avanti, y el poderoso Kṣemadhūrti: tres de vuestros hijos, y esos tres eran sus seguidores.
7.95.38
बाह्लीकराजस्तेजस्वी कुलपुत्रो महारथः ।
सहसेनः सहामात्यो द्रौपदेयानवारयत् ॥ ७.९५.३८ ॥
El resplandeciente rey de los Bāhlīka, Sahasena, hijo de noble linaje y gran guerrero de carro, junto con sus ministros, contuvo a los hijos de Draupadī.
7.95.39
शैब्यो गोवासनो राजा योधैर्दशशतावरैः ।
काश्यस्याभिभुवः पुत्रं पराक्रान्तमवारयत् ॥ ७.९५.३९ ॥
El rey Śaibya Govāsana, con menos de mil guerreros, contuvo al valiente hijo del poderoso rey Kāśya.
7.95.40
अजातशत्रुं कौन्तेयं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
मद्राणामीश्वरः शल्यो राजा राजानमावृणोत्। ॥ ७.९५.४० ॥
El rey Śalya, señor de los Madra, envolvió al rey Ajātaśatru, hijo de Kuntī, que ardía como el fuego.
7.95.41
दुःशासनस्त्ववस्थाप्य स्वमनीकममर्षणः ।
सात्यकिं प्रययौ क्रुद्धः शूरो रथवरं युधि ॥ ७.९५.४१ ॥
Pero Duḥśāsana, intolerante e iracundo, tras apostar a su ejército, avanzó con furia y valor contra Sātyaki, el mejor de los guerreros de carro en la batalla.
7.95.42
स्वकेनाहमनीकेन सन्नद्धः कवचावृतः ।
चतुःशतैर्महेष्वासैश्चेकितानमवारयम् ॥ ७.९५.४२ ॥
Yo, revestido de armadura y equipado, con mi propio ejército y cuatrocientos grandes arqueros, contuve a Cekitāna.
7.95.43
शकुनिस्तु सहानीको माद्रीपुत्राववारयत् ।
गान्धारकैः सप्तशतैश्चापशक्त्यसिपाणिभिः ॥ ७.९५.४३ ॥
Śakuni, con su ejército, detuvo a los dos hijos de Mādrī, junto a setecientos Gāndhāras con arcos, lanzas y espadas en la mano.
7.95.44
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ विराटं मत्स्यमार्च्छताम् ।
प्राणांस्तक्त्वा महेष्वासौ मित्रार्थेऽभ्युद्यतायुधौ ॥ ७.९५.४४ ॥
Vinda y Anuvinda, los dos príncipes de Avanti, grandes arqueros, entregaron sus vidas por un amigo y se lanzaron contra Virāṭa, rey de los Matsyas, con las armas en alto.
7.95.45
शिखण्डिनं याज्ञसेनिं रुन्धानमपराजितम् ।
बाह्लीकः प्रतिसंयत्तः पराक्रान्तमवारयत् ॥ ७.९५.४५ ॥
Bāhlīka, dispuesto a oponerse, detuvo a Śikhaṇḍin, hijo de Yajñasena, el invencible, que avanzaba y obstruía la batalla.
7.95.46
धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यं क्रूरैः सार्धं प्रभद्रकैः ।
आवन्त्यः सहसौवीरैः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ७.९५.४६ ॥
El príncipe de Avanti detuvo a Dhṛṣṭadyumna de los Pāñcāla, junto a los crueles Prabhadrakas y los Sauvīras; estaba lleno de furia.
7.95.47
घटोत्कचं तथा शूरं राक्षसं क्रूरकर्मिणम् ।
अलामुधोऽद्रवत्तूर्णं क्रुद्धमायान्तमाहवे ॥ ७.९५.४७ ॥
Alāmudha corrió rápidamente contra Ghaṭotkaca, el valiente rākṣasa de obras crueles, que avanzaba furioso en la batalla.
7.95.48
अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं कुन्तिभोजो महारथः ।
सैन्येन महता युक्तः क्रुद्धरूपमवारयत् ॥ ७.९५.४८ ॥
El gran auriga Kuntibhoja, acompañado de un gran ejército, detuvo a Alambusa, señor de los rākṣasas, que tenía aspecto furioso.
7.95.49
सैन्धवः पृष्ठतस्त्वासीत्सर्वसैन्यस्य भारत ।
रक्षितः परमेष्वासैः कृपप्रभृतिभी रथैः ॥ ७.९५.४९ ॥
Oh Bhārata, el rey de Sindhu estaba en la retaguardia de todo el ejército, protegido por supremos arqueros y guerreros en carros encabezados por Kṛpa.
7.95.50
तस्यास्तां चक्ररक्षौ द्वौ सैन्धवस्य बृहत्तमौ ।
द्रौणिर्दक्षिणतो राजन्सूतपुत्रश्च वामतः ॥ ७.९५.५० ॥
Oh rey, dos guardianes de rueda, muy poderosos, lo custodiaban: a la derecha el hijo de Droṇa, y a la izquierda el hijo del cochero.
7.95.51
पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्सौमदत्तिपुरोगमाः ।
कृपश्च वृषसेनश्च शलः शल्यश्च दुर्जयः ॥ ७.९५.५१ ॥
Y sus guardias de retaguardia eran encabezados por el hijo de Somadatta: Kṛpa, Vṛṣasena, Śala, Śalya y el invencible Durjaya.
7.95.52
नीतिमन्तो महेष्वासाः सर्वे युद्धविशारदाः ।
सैन्धवस्य विधायैवं रक्षां युयुधिरे ततः ॥ ७.९५.५२ ॥
Todos ellos, hábiles en la política, grandes arqueros, expertos en la batalla, habiendo así dispuesto la protección del rey de Sindhu, entonces lucharon.