มหาภารตะ · อัธยายะ 7.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.98.1
बाणे तस्मिन्निकृत्ते तु धृष्टद्युम्ने च मोक्षिते ।
तेन वृष्णिप्रवीरेण युयुधानेन सञ्जय ॥ ७.९८.१ ॥
สัญชัย เมื่อลูกศรนั้นถูกตัดขาด และธฤษฏทยุมนะถูกปลดปล่อยแล้ว ยุยุธานะ วีรบุรุษแห่งวฤษณิก็...
7.98.2
अमर्षितो महेष्वासः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
नरव्याघ्रं शिनेः पौत्रं द्रोणः किमकरोद्युधि ॥ ७.९८.२ ॥
โทรณะผู้ยิ่งใหญ่ผู้ถืออาวุธได้แห่งอาวุธทั้งปวง เดือดดาลขึ้น ได้กระทำสิ่งใดในสนามรบแก่หลานของศินิ บุรุษเสือในหมู่มนุษย์นั้น
7.98.3
सम्प्रस्रुतक्रोधविषो व्यादितास्यशरासनः ।
तीक्ष्णधारेषुदशनः सितनाराचदंष्ट्रवान् ॥ ७.९८.३ ॥
พ่นพิษแห่งความโกรธออกมา คันธนูอ้าปากราวกับปากงู ลูกศรมีคมแหลมดั่งฟันเขี้ยว และลูกศรนาราจาขาวดั่งเขี้ยวแหลม...
7.98.4
संरम्भामर्षताम्राक्षो महोरग इव श्वसन् ।
नरवीरः प्रमुदितः शोणैरश्वैर्महाजवैः ॥ ७.९८.४ ॥
ดวงตาแดงก่ำด้วยความเกรี้ยวกราดและความไม่อดทน ฟ่อเหมือนงูใหญ่ วีรบุรุษในหมู่มนุษย์ผู้ปีติยินดี ขับม้าสีแดงเร็วกล้า...
7.98.5
उत्पतद्भिरिवाकाशे क्रामद्भिरिव पर्वतम् ।
रुक्मपुङ्खाञ्शरानस्यन्युयुधानमुपाद्रवत् ॥ ७.९८.५ ॥
ราวกับบินขึ้นไปในท้องฟ้า ราวกับก้าวข้ามภูเขา ยิงลูกศรมีขนสีทอง เขาพุ่งเข้าใส่ยุยุธานะ
7.98.6
शरपातमहावर्षं रथघोषबलाहकम् ।
कार्मुकैरावृतं राजन्नाराचबहुविद्युतम् ॥ ७.९८.६ ॥
โอ้พระราชา ฝนลูกศรใหญ่หลั่งลงมา มีเสียงรถศึกคำรามดุจเมฆ ถูกคันธนูปกคลุม มีสายฟ้าแลบจากลูกศรนาราจานับมาก
7.98.7
शक्तिखङ्गाशनिधरं क्रोधवेगसमुत्थितम् ।
द्रोणमेघमनावार्यं हयमारुतचोदितम् ॥ ७.९८.७ ॥
ถือหอก ดาบ และสายฟ้า ลุกขึ้นด้วยแรงแห่งความโกรธ โทรณะดุจเมฆที่ไม่มีใครต้านได้ ถูกลมจากม้าขับไปข้างหน้า
7.98.8
दृष्ट्वैवाभिपतन्तं तं शूरः परपुरञ्जयः ।
उवाच सूतं शैनेयः प्रहसन्युद्धदुर्मदः ॥ ७.९८.८ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามา วีรบุรุษศไนเยยะ ผู้พิชิตเมืองของศัตรู ผู้ภาคภูมิในการรบ หัวเราะแล้วกล่าวแก่สารถี
7.98.9
एनं वै ब्राह्मणं शूरं स्वकर्मण्यनवस्थितम् ।
आश्रयं धार्तराष्ट्रस्य धर्मराजभयावहम् ॥ ७.९८.९ ॥
พราหมณ์วีรบุรุษผู้นี้ ผู้มั่นคงในหน้าที่ของตน เป็นที่พึ่งของบุตรแห่งธฤตราษฏร์ และนำความหวาดกลัวมาสู่พระยุธิษฐิระผู้เป็นราชาแห่งธรรม
7.98.10
शीघ्रं प्रजवितैरश्वैः प्रत्युद्याहि प्रहृष्टवत् ।
आचार्यं राजपुत्राणां सततं शूरमानिनम् ॥ ७.९८.१० ॥
จงรีบขับม้าที่วิ่งเร็วไปพบเขาด้วยความยินดี ไปพบอาจารย์ของเจ้าชายทั้งหลาย ผู้มักคิดว่าตนเป็นวีรบุรุษอยู่เสมอ
7.98.11
एवमुक्तस्ततः सूतः सात्यकस्यावहद्रथम् ।
ततो रजतसङ्काशा माधवस्य हयोत्तमाः।
द्रोणस्याभिमुखाः शीघ्रमगच्छन्वातरंहसः ॥ ७.९८.११ ॥
เมื่อได้รับคำสั่งเช่นนั้น สารถีจึงขับรถของสาตยกิ แล้วม้าชั้นเลิศของมาธวะ สีขาวดั่งเงิน เร็วดั่งลม ก็รีบมุ่งหน้าเข้าหาโทรณะ
7.98.12
ततस्तौ द्रोणशैनेयौ युयुधाते परन्तपौ ।
शरैरनेकसाहस्रैस्ताडयन्तौ परस्परम् ॥ ७.९८.१२ ॥
ครั้นแล้ว โทรณะและศไนเยยะ ผู้เผาผลาญศัตรูทั้งสอง ก็ต่อสู้กัน ฟาดฟันกันด้วยลูกศรนับพันนับหมื่น
7.98.13
इषुजालावृतं व्योम चक्रतुः पुरुषर्षभौ ।
पूरयामासतुर्वीरावुभौ दश दिशः शरैः।
मेघाविवातपापाये धाराभिरितरेतरम् ॥ ७.९८.१३ ॥
บุรุษผู้ประเสริฐทั้งสองวีรบุรุษ ได้ปกคลุมท้องฟ้าด้วยข่ายลูกศร เติมเต็มทิศทั้งสิบด้วยลูกศรของตน ดั่งเมฆสองก้อนที่หลั่งสายฝนใส่กันเมื่อสิ้นความร้อนฤดูร้อน
7.98.14
न स्म सूर्यस्तदा भाति न ववौ च समीरणः ।
हषुजालावृतं घोरमन्धकारं समन्ततः ॥ ७.९८.१४ ॥
ขณะนั้นดวงอาทิตย์ไม่ส่องแสง และลมก็ไม่พัด ความมืดอันน่าสะพรึงกลัว ถูกปกคลุมด้วยข่ายลูกศร แผ่ไปทุกทิศทาง
7.98.15
अनाधृष्यमिवान्येषां शूराणामभवत्तदा ।
अन्धकारीकृते लोके द्रोणशैनेययोः शरैः ॥ ७.९८.१५ ॥
ขณะนั้น ดูเหมือนวีรบุรุษอื่นๆ ไม่อาจเข้าใกล้ได้ เมื่อโลกถูกทำให้มืดมิดด้วยลูกศรของโทรณะและบุตรแห่งศินิ
7.98.16
तयोः शीघ्रास्त्रविदुषोर्द्रोणसात्वतयोस्तदा ।
नान्तरं शरवृष्टीनां ददृशे नरसिंहयोः ॥ ७.९८.१६ ॥
ระหว่างสองวีรบุรุษที่ชำนาญอาวุธอันรวดเร็วคือโทรณะและสาตวตะ ผู้เป็นราชสีห์แห่งมนุษย์ทั้งสอง ไม่มีช่องว่างใดปรากฏให้เห็นในฝนลูกศรเลย
7.98.17
इषूणां सन्निपातेन शब्दो धाराभिघातजः ।
शुश्रुवे शक्रमुक्तानामशनीनामिव स्वनः ॥ ७.९८.१७ ॥
เสียงที่เกิดจากการกระทบของลูกศร และการปะทะของสายลูกศร ดังขึ้นเหมือนเสียงกึกก้องของสายฟ้าที่พระศักระปล่อย
7.98.18
नाराचैर्व्यतिविद्धानां शराणां रूपमाबभौ ।
आशीविषविदष्टानां सर्पाणामिव भारत ॥ ७.९८.१८ ॥
รูปร่างของลูกศรที่ถูกลูกศรเหล็กเจาะทะลุ ส่องประกายขึ้น โอ้ภารตะ ดุจงูที่ถูกงูพิษกัดแล้ว
7.98.19
तयोर्ज्यातलनिर्घोषः शुश्रुवे युद्धशौण्डयोः ।
अजस्रं शैलशृङ्गाणां वज्रेणाहन्यतामिव ॥ ७.९८.१९ ॥
เสียงดังของสายธนูของวีรบุรุษทั้งสองผู้ชำนาญการรบ ได้ยินอย่างไม่หยุดยั้ง ดุจเสียงยอดเขาถูกสายฟ้าฟาด
7.98.20
उभयोस्तौ रथौ राजंस्ते चाश्वास्तौ च सारथी ।
रुक्मपुङ्खैः शरैछन्नाश्चित्ररूपा बभुस्तदा ॥ ७.९८.२० ॥
โอ้พระราชา รถศึกของทั้งสองฝ่าย ม้า และสารถีของทั้งสอง ถูกปกคลุมด้วยลูกศรมีขนสีทอง ส่องประกายด้วยรูปลักษณ์อันงดงามในขณะนั้น
7.98.21
निर्मलानामजिह्मानां नाराचानां विशाम्पते ।
निर्मुक्ताशीविपाभानां सम्पातोऽभूत्सुदारुणः ॥ ७.९८.२१ ॥
โอ้ผู้ปกครองประชาชน การตกลงมาของลูกศรเหล็กที่บริสุทธิ์และตรงดิ่ง ดุจงูพิษที่ถูกปล่อยออกไป เป็นไปอย่างน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก
7.98.22
उभयोः पतिते छत्रे तथैव पतितौ ध्वजौ ।
निकृन्ततोः शरैस्तीक्ष्णैर्द्रोणसात्यकयो रणे ॥ ७.९८.२२ ॥
ในสงครามนั้น เมื่อโทรณะและสาตยกิถูกลูกศรคมกริบตัดฟัน ร่มของทั้งสองก็ล้มลง และธงของทั้งสองก็ล้มลงเช่นเดียวกัน
7.98.23
उभौ रुधिरसिक्ताङ्गावुभौ च विजयैषिणौ ।
स्रवद्भिः शोणितं गात्रैः प्रस्रुताविव वारणौ।
अन्योन्यमभ्यविध्येतां जीवितान्तकरैः शरैः ॥ ७.९८.२३ ॥
ทั้งสองมีร่างกายชโลมด้วยเลือด และต่างแสวงหาชัยชนะ ทั้งสองแทงกันและกันด้วยลูกศรที่นำความตาย ดุจช้างสองตัวที่มีเลือดไหลออกจากอวัยวะ
7.98.24
गर्जितोत्कृष्टसन्नादाः शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनाः ।
उपारमन्महाराज व्याजहार न कश्चन ॥ ७.९८.२४ ॥
โอ้มหาราชา เมื่อเสียงคำรามและเสียงร้องดังกึกก้อง กับเสียงสังข์และกลองได้สงบลง ก็ไม่มีใครเอ่ยวาจาแม้แต่คำเดียว
7.98.25
तुष्णींभूतान्यनौकानि योधा युद्धादुपारमन् ।
ददर्श द्वैरथं ताभ्यां जातकौतूहलो जनः ॥ ७.९८.२५ ॥
นักรบที่หยุดการรบและเงียบงัน และผู้คนที่เต็มไปด้วยความอยากรู้อยากเห็น ต่างได้เห็นการประลองเดี่ยวระหว่างทั้งสองคน
7.98.26
रथिनो हस्तियन्तारो हयारोहाः पदातयः ।
अवैक्षन्ताचलैर्नेत्रैः परिवार्य नरर्षभौ ॥ ७.९८.२६ ॥
พลรถ คนขับช้าง ทหารม้า และทหารราบ ล้อมรอบบุรุษผู้เป็นดั่งวัวสองตัวนั้น และมองดูด้วยดวงตาที่ไม่กระพริบ
7.98.27
हस्त्यनीकान्यतिष्ठन्त तथानीकानि वाजिनाम् ।
तथैव रथवाहिन्यः प्रतिव्यूह्य व्यवस्थिताः ॥ ७.९८.२७ ॥
กองช้างตั้งมั่นอยู่ กองม้าก็เช่นกัน และกองรถศึกก็เช่นนั้น ทุกกองจัดทัพเป็นรูปขบวนและประจำการอยู่ในที่ของตน
7.98.28
मुक्ताविद्रुमचित्रैश्च मणिकाञ्चनभूषितैः ।
ध्वजैराभरणैश्चित्रैः कवचैश्च हिरण्मयैः ॥ ७.९८.२८ ॥
ประดับด้วยไข่มุกและปะการังหลากสี ตกแต่งด้วยอัญมณีและทองคำ พร้อมด้วยธงและเครื่องประดับงดงาม และเกราะทองคำ ทุกสิ่งจึงเปล่งประกาย
7.98.29
वैजयन्तीपताकाभिः परिस्तोमाङ्गकम्बलैः ।
विमलैर्निशितैः शस्त्रैर्हयानां च प्रकीर्णकैः ॥ ७.९८.२९ ॥
ด้วยธงไวชยันตี ผ้าคลุมร่างที่ปกคลุมตัว อาวุธคมกริบที่สะอาดเป็นประกาย และเครื่องประดับม้าที่กระจัดกระจาย ทุกสิ่งจึงเปล่งประกาย
7.98.30
जातरूपमयीभिश्च राजतीभिश्च मूर्धसु ।
गजानां कुम्भमालाभिर्दन्तवेष्टैश्च भारत ॥ ७.९८.३० ॥
โอ้ภารตะ บนหัวของช้างทั้งหลาย มีพวงมาลัยทองคำและเงินประดับที่หน้าผาก และมีปลอกงาช้าง ทุกสิ่งจึงเปล่งประกาย
7.98.31
सबलाकाः सखद्योताः सैरावतशतहदाः ।
अदृश्यन्तोष्णपर्याये मेघानामिव वागुराः ॥ ७.९८.३१ ॥
มีนกกระเรียนและหิ่งห้อยปรากฏอยู่ดุจทะเลสาบร้อยแห่งของไอราวตะ ปรากฏดุจตาข่ายของเมฆในฤดูร้อน
7.98.32
अपश्यन्नस्मदीयाश्च ते च यौधिष्ठिराः स्थिताः ।
तद्युद्धं युयुधानस्य द्रोणस्य च महात्मनः ॥ ७.९८.३२ ॥
ทั้งพวกของเราและพวกของยุธิษฐิระที่ยืนอยู่ที่นั่น ต่างมิได้เห็นการประลองระหว่างยุยุธานะกับโทรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
7.98.33
विमानाग्रगता देवा ब्रह्मसोमपुरोगमाः ।
सिद्धचारणसङ्खाश्च विद्याधरमहोरगाः ॥ ७.९८.३३ ॥
เหล่าเทพที่ขึ้นไปอยู่บนยอดวิมานของตน มีพระพรหมและพระโสมนำหน้า พร้อมด้วยหมู่สิทธะและจารณะ และวิทยาธรและมหานาคทั้งหลาย
7.98.34
गन्धर्वा दानवा यक्षा राक्षसाप्सरसः खगाः ।
गतप्रत्यागताक्षेपैश्चितैरस्त्रविघातिभिः।
विविधैर्विस्मयं जग्मुस्तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ७.९८.३४ ॥
คนธรรพ์ ทานพ ยักษ์ รากษส นางอัปสร และนกทั้งหลาย ต่างตื่นตะลึงในบุรุษราชสีห์ทั้งสองนั้น ด้วยการโจมตีแบบรุกและถอยอันหลากหลาย และการฟันแทงอันน่าพิศวงที่ทำลายอาวุธ
7.98.35
हस्तलाघवमस्त्रेषु दर्शयन्तौ महाबलौ ।
अन्योन्यमभिविध्येतां शरैस्तौ द्रोणसात्यकी ॥ ७.९८.३५ ॥
ทั้งสองผู้มีกำลังมหาศาล คือโทรณะและสาตยกิ แสดงความคล่องแคล่วของมือในอาวุธ และแทงกันและกันด้วยลูกศร
7.98.36
ततो द्रोणस्य दाशार्हः शरांश्चिच्छेद संयुगे ।
पत्रिभिः सुदृढैराशु धनुश्चैव महाद्युतेः ॥ ७.९८.३६ ॥
จากนั้นทศารหะ (สาตยกิ) ได้ตัดลูกศรของโทรณะในการรบ และอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรที่แข็งแกร่งยิ่ง ก็ตัดคันธนูของผู้มีรัศมีกล้านั้นด้วย
7.98.37
निमेषान्तरमात्रेण भारद्वाजोऽपरं धनुः ।
सज्यं चकार तदपि चिच्छेदास्य स सात्यकिः ॥ ७.९८.३७ ॥
ในเวลาเพียงชั่วกะพริบตาเดียว ภารทวาชะได้ขึงคันธนูอีกคันหนึ่ง และสาตยกิก็ตัดคันนั้นจากเขาด้วย
7.98.38
ततस्त्वरन्पुनर्द्रोणो धनुर्हस्तो व्यतिष्ठत ।
सज्यं सज्यं धनुश्चास्य चिच्छेद निशिथैः शरैः ॥ ७.९८.३८ ॥
จากนั้นโทรณะรีบเร่งหยิบคันธนูขึ้นในมือและยืนหยัดอยู่ ทุกครั้งที่เขาขึงคันธนูขึ้น สาตยกิก็ตัดคันนั้นด้วยลูกศรคม
7.98.39
एवमेकशतं छिन्नं धनुषां दृढधन्विना ।
न चान्तरं तयोर्दृष्टं सन्धाने च्छेदनेऽपि च ॥ ७.९८.३९ ॥
ดังนี้ คันธนูหนึ่งร้อยคันถูกตัดโดยนักธนูผู้มั่นคง และระหว่างทั้งสองไม่มีช่องว่างให้เห็น ทั้งในการขึงสายและการตัด
7.98.40
ततोऽस्य संयुगे द्रोणो दृष्ट्वा कर्मातिमानुषम् ।
युयुधानस्य राजेन्द्र मनसैतदचिन्तयत् ॥ ७.९८.४० ॥
โอ้จอมกษัตริย์ จากนั้นเมื่อโทรณะเห็นการกระทำอันเหนือมนุษย์ของยุยุธานะในการรบ เขาจึงคิดในใจดังนี้
7.98.41
एतदस्त्रबलं रामे कार्तवीर्ये धनञ्जये ।
भीष्मे च पुरुषव्याघ्रे यदिदं सात्वतां वरे ॥ ७.९८.४१ ॥
พลังอาวุธนี้มีอยู่ในพระราม ในการตวีรยะ ในธนัญชัย ในภีษมะ บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ และมีอยู่ในผู้ประเสริฐที่สุดของสาตวตะนี้ด้วย
7.98.42
तं चास्य मनसा द्रोणः पूजयामास विक्रमम् ।
लाघवं वासवस्येव सम्प्रेक्ष्य द्विजसत्तमः ॥ ७.९८.४२ ॥
และโทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ได้ยกย่องความกล้าหาญของเขาไว้ในใจ เมื่อได้เห็นความคล่องแคล่วของเขาเหมือนของพระอินทร์ (วาสวะ)
7.98.43
तुतोषास्त्रविदां श्रेष्ठस्तथा देवाः सवासवाः ।
न तामालक्षयामासुर्लघुतां शीघ्रचारिणः ॥ ७.९८.४३ ॥
ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้อาวุธก็พอพระทัย และเทวดาพร้อมด้วยพระอินทร์ก็เช่นกัน แม้แต่ผู้เคลื่อนไหวรวดเร็วก็ยังไม่อาจสังเกตเห็นความคล่องตัวนั้นของเขาได้
7.98.44
देवाश्च युयुधानस्य गन्धर्वाश्च विशाम्पते ।
सिद्धचारणसङ्घाश्च विदुर्द्रोणस्य कर्म तत् ॥ ७.९८.४४ ॥
และเทวดา คันธรรพ์ที่เข้าข้างยุยุธานะ พร้อมทั้งหมู่สิทธะและจารณะ ข้าแต่เจ้าแผ่นดิน ต่างรู้การกระทำของโทรณะนั้น
7.98.45
ततोऽन्यद्धनुरादाय द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
अस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठो योधयामास भारत ॥ ७.९८.४५ ॥
ต่อมา โทรณะผู้ทำลายกษัตริย์ทั้งหลาย ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้อาวุธ ได้หยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา แล้วต่อสู้ด้วยอาวุธ ข้าแต่ภารตะ
7.98.46
तस्यास्त्राण्यस्त्रमायाभिः प्रतिहत्य स सात्यकिः ।
जघान निशितैर्बाणैस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.९८.४६ ॥
สาตยกิโต้กลับอาวุธของโทรณะด้วยมายาแห่งอาวุธ แล้วสังหารเขาด้วยลูกศรคมกล้า การนั้นจึงดูประหลาดมหัศจรรย์
7.98.47
तस्यातिमानुषं कर्म दृष्ट्वाऽन्यैरसमं रणे ।
युक्तं योगेन योगज्ञास्तावकाः समपूजयन् ॥ ७.९८.४७ ॥
ท่านทั้งหลายผู้รู้ศิลป์แห่งการรบ เมื่อเห็นการกระทำเหนือมนุษย์ของเขาในสนามรบ ซึ่งไม่มีผู้ใดเทียบเทียมและเปี่ยมด้วยฝีมือ ต่างก็ยกย่องเขาอย่างเต็มที่
7.98.48
यदस्त्रमस्यति द्रोणस्तदेवास्यति सात्यकिः ।
तमाचार्योऽथ सम्भ्रान्तोऽयोधयच्छत्रुतापनः ॥ ७.९८.४८ ॥
อาวุธใดที่โทรณะปล่อยออกไป สาตยกิก็ปล่อยอาวุธนั้นเช่นกัน ครั้นแล้วอาจารย์ผู้แผดเผาศัตรูก็รู้สึกหวั่นไหว จึงต่อสู้กับเขา
7.98.49
ततः क्रुद्धो महाराज धनुर्वेदस्य पारगः ।
वधाय युयुधानस्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत् ॥ ७.९८.४९ ॥
ต่อมา ข้าแต่มหาราช โทรณะผู้ชำนาญในศาสตร์แห่งการยิงธนู ด้วยความโกรธ ได้ปล่อยทิพยาวุธออกไปเพื่อสังหารยุยุธานะ (สาตยกิ)
7.98.50
तदाग्नेयं महाघोरं रिपुघ्नमुपलक्ष्य सः ।
दिव्यमस्त्रं महेष्वासो वारुणं समुदैरयत् ॥ ७.९८.५० ॥
เมื่อเห็นอาวุธแห่งไฟอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งและทำลายศัตรูนั้น ผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงธนูจึงปล่อยทิพยาวุธแห่งวรุณออกไป
7.98.51
हाहाकारो महानासीद्दृष्ट्वा दिव्यास्त्रधारिणौ ।
न विचेरुस्तदाऽऽकाशे भूतान्याकाशगान्यपि ॥ ७.९८.५१ ॥
เมื่อเห็นผู้ถือทิพยาวุธทั้งสอง เสียงโกลาหลอันใหญ่หลวงก็ดังขึ้น ในขณะนั้น แม้แต่สิ่งมีชีวิตที่เคลื่อนไหวในอากาศก็ไม่อาจเคลื่อนไหวในท้องฟ้าได้
7.98.52
अस्त्रे ते वारुणाग्नेये यदा बाणैः समाहिते ।
न यावदभ्यपद्येतां व्यावर्तदथ भास्करः ॥ ७.९८.५२ ॥
เมื่ออาวุธแห่งวรุณและอาวุธแห่งไฟถูกรวบเข้าด้วยกันด้วยลูกศร ก่อนที่อาวุธทั้งสองจะถึงกันได้ พระอาทิตย์ก็หันกลับไป
7.98.53
ततो युधिष्ठिरो राजा भीमसेनश्च पाण्डवः ।
नकुलः सहदेवश्च पर्यरक्षन्त सात्यकिम् ॥ ७.९८.५३ ॥
ต่อมา พระเจ้ายุธิษฐิระ ภีมเสน ผู้เป็นปาณฑพ นกุล และสหเทพ ได้ล้อมและคุ้มกันสาตยกิไว้
7.98.54
धृष्टद्युम्नमुखैः सार्धं विराटश्च सकेकयः ।
मत्स्याः साल्वेयसेनाश्च द्रोणमाजग्मुरञ्जसा ॥ ७.९८.५४ ॥
มีธฤษฏทยุมนะเป็นหัวหน้า พร้อมด้วยวิราฏและเกกัยะ พวกมัตสยะและกองทัพสาลเวยะได้รีบมายังโทรณะ
7.98.55
दुःशासनं पुरस्कृत्य राजपुत्राः सहस्रशः ।
द्रोणमभ्युपपद्यन्त सपत्नैः परिवारितम् ॥ ७.९८.५५ ॥
มีทุศศาสนะนำหน้า เจ้าชายนับพันเข้าไปหาโทรณะซึ่งถูกศัตรูล้อมอยู่
7.98.56
रजसा संवृते लोके शरजालसमावृते ।
सर्वमाविग्नमभवन्न प्राज्ञायत किञ्चन। ॥ ७.९८.५६ ॥
เมื่อโลกถูกปกคลุมด้วยฝุ่นและถูกห่อหุ้มด้วยตาข่ายลูกศร ทุกสิ่งก็เกิดความปั่นป่วน และไม่มีสิ่งใดที่จะรับรู้ได้
7.98.57
सैन्येन रजसा ध्वस्ते निर्मर्यादमवर्तत ।
तेनान्तरेण पार्थस्तु रणे जित्वा महारिपून्। ॥ ७.९८.५७ ॥
เมื่อกองทัพถูกทำลายด้วยฝุ่น ทุกอย่างก็ขาดระเบียบ ในระหว่างนั้น ปารถะได้เอาชนะศัตรูใหญ่ในสนามรบ
7.98.58
अतिक्रान्तस्तदा युद्धं कृत्वा पर्यवतस्थिवान् ॥ ७.९८.५८ ॥
ครั้งนั้น เขาได้ผ่านพ้นการรบนั้นไป และหลังจากต่อสู้แล้ว ก็ยืนอยู่ ณ ที่นั้น