Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.17

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.17.1

धृष्टद्युम्नं कृपो राजन्वारयामास संयुगे ।
यथा दृष्ट्वा वने सिंहं शरभो वारयेद्युधि ॥ ८.१७.१ ॥

ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ବନରେ ସିଂହକୁ ଦେଖି ଶରଭ ଯେପରି ତାକୁ ରୋକେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ କୃପ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

8.17.2

निरुद्वः पार्षतस्तेन गौतमेन बलीयसा ।
पदात्पदं विचलितुं नाशकत्तत्र भारत ॥ ८.१७.२ ॥

ହେ ଭରତ, ବଳବାନ ଗୌତମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ଧ ପାର୍ଷତ ସେଠାରେ ଏକ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଚାଲିପାରିଲେ ନାହିଁ।

8.17.3

गौतमस्य रथं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नरथं प्रति ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि क्षयं प्राप्तं च मेनिरे ॥ ८.१७.३ ॥

ଗୌତମଙ୍କ ରଥ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବାର ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ କମ୍ପିଲେ; ସେମାନେ ଭାବିଲେ ବିନାଶ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।

8.17.4

तदा जल्पन्ति पाण्डूनां रथिनः सादिनस्तथा ।
द्रोणस्य निधनान्नूनं सङ्क्रुद्वो द्विपदां वरः ॥ ८.१७.४ ॥

ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ କହିଲେ: ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ କ୍ରୋଧିତ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶ୍ଚୟ ଆସୁଛନ୍ତି।

8.17.5

शारद्वतो महातेजा दिव्यास्त्रविदुदारधीः ।
अपि स्वस्ति भवेदद्य धृष्टद्युम्नस्य गौतमात् ॥ ८.१७.५ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାତା, ଉଦାରବୁଦ୍ଧି ଶାରଦ୍ୱତ (କୃପ) — ଆଜି ଗୌତମଙ୍କଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ହେବ କି?

8.17.6

अपीयं वाहिनी कृत्स्ना मुच्येत महतो भयात् ।
अप्ययं ब्राह्मणः सर्वान्न नो हन्यात्समागतान् ॥ ८.१७.६ ॥

ଏହି ସମଗ୍ର ସେନା କ'ଣ ମହାଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ? ନା ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିବେ ନାହିଁ?

8.17.7

यादृशं दृश्यते रूपमन्तकप्रतिमं रणे ।
गमिष्यत्यद्य पदवीं भारद्वाजस्य गौतमः ॥ ८.१७.७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଯମ ସଦୃଶ ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେହି ଗୌତମ (କୃପ) ଆଜି ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ପଥରେ ଯିବେ।

8.17.8

आचार्यः क्षिप्रहस्तश्च विजयी च सदा युधि ।
अस्त्रवान्वीर्यसम्पन्नः क्रोधेन च समन्वितः ॥ ८.१७.८ ॥

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ (ଦ୍ରୋଣ) କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ବିଜୟୀ, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ପରାକ୍ରମଶାଳୀ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

8.17.9

पार्षतश्च महायुद्वे विमुखोऽद्याभिलक्ष्यते ।
इत्येवं विविधा वाचस्तावकानां परैः सह।
व्यश्रूयन्त महाराज तयोस्तत्र समागमे ॥ ८.१७.९ ॥

ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆଜି ବିମୁଖ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନାନା ପ୍ରକାର କଥା ଶୁଣାଗଲା।

8.17.10

विनिःश्वस्य ततः क्रोधात्कृपः शारद्वतो नृप ।
पार्षतं चार्दयामास निश्चेष्टं सर्वमर्मसु ॥ ८.१७.१० ॥

ହେ ନୃପ, ତା'ପରେ ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ କ୍ରୋଧରେ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ପାର୍ଷତ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ) ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ପ୍ରହାର କରି ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ କଲେ।

8.17.11

स हन्यमानः समरे गौतमेन महात्मना ।
कर्तव्यं न स्म जानाति मोहेन महता वृतः ॥ ८.१७.११ ॥

ମହାତ୍ମା ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ସେ, ମହାମୋହରେ ଆବୃତ ହୋଇ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

8.17.12

तमब्रवीत्ततो यन्ता कञ्चित्क्षेमं तु पार्षत ।
ईदृशं व्यसनं युद्धे न ते दृष्टं मया क्वचित् ॥ ८.१७.१२ ॥

ତେବେ ସାରଥି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ପାର୍ଷତ, ଆପଣ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି? ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କର ଏପରି ବିପଦ ମୁଁ କେବେ ଦେଖି ନାହିଁ।'

8.17.13

दैवयोगात्तु ते बाणा नापतन्मर्मभेदिनः ।
प्रेषिता द्विजमुख्येन मर्माण्युद्दिश्य सर्वतः ॥ ८.१७.१३ ॥

ଦୈବଯୋଗରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମର୍ମସ୍ଥଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଚାରିପାଶରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ତୁମ୍ଭ ମର୍ମଭେଦୀ ବାଣସବୁ ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।

8.17.14

व्यावर्तये रथं तूर्णं नदीवेगमिवार्णवात् ।
अवध्यं ब्राह्मणं मन्ये येन ते विक्रमो हतः ॥ ८.१७.१४ ॥

ନଦୀର ବେଗ ସମୁଦ୍ରରୁ ଫେରିଆସିବା ପରି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ରଥ ଫେରାଉଛି। ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମ ବିକ୍ରମକୁ ହତ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଅବଧ୍ୟ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।

8.17.15

धृष्टद्युम्नस्ततो राजञ्शनकैरब्रवीद्वचः ।
मुह्यते मे मनस्तात गात्रस्वेदश्च जायते ॥ ८.१७.१५ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଧୀରେ କହିଲେ — ହେ ତାତ, ମୋ ମନ ମୋହିତ ହେଉଛି, ମୋ ଅଙ୍ଗରୁ ଝାଳ ବାହାରୁଛି।

8.17.16

वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च सारथे ।
वर्जयन्ब्राह्मणं युद्धे शनैर्याहि यतोऽर्जुनः ॥ ८.१७.१६ ॥

ମୋ ଶରୀର କମ୍ପୁଛି, ହେ ସାରଥି, ରୋମାଞ୍ଚ ହେଉଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ ଯେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ଅଛନ୍ତି ସେଆଡ଼େ ଧୀରେ ରଥ ଚଳାଅ।

8.17.17

अर्जुनं भीमसेनं वा समरे प्राप्य सारथे ।
क्षेममद्य भवेन्मह्यमिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ८.१७.१७ ॥

ହେ ସାରଥି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ କିମ୍ବା ଭୀମସେନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ଆଜି ମୋର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ — ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ।

8.17.18

ततः प्रायान्महाराज सारथिस्त्वरयन्हयान् ।
यतो भीमो महेष्वासो युयुधे तव सैनिकैः ॥ ८.१७.१८ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସାରଥି ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରୁତ କରି ସେଆଡ଼େ ଗଲା ଯେଉଁଠି ମହାଧନୁର୍ଧର ଭୀମ ତୁମ ସୈନିକମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।

8.17.19

प्रद्रुतं च रथं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
किरञ्शरशतान्येव गौतमोऽनुययौ तदा ॥ ८.१७.१९ ॥

ହେ ମାରିଷ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ରଥ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ଗୌତମ (କୃପ) ସେତେବେଳେ ଶହ ଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ ତା'ର ପଛେ ଗଲେ।

8.17.20

शङ्खं च पूरयामास मुहुर्मुहुररिन्दमः ।
पार्षतं त्रासयामास महेन्द्रो नमुचिं यथा ॥ ८.१७.२० ॥

ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ବାରମ୍ବାର ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ମହେନ୍ଦ୍ର ନମୁଚିକୁ ଯେପରି ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ପାର୍ଷତଙ୍କୁ (ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ) ଭୟଭୀତ କଲେ।

8.17.21

शिखण्डिनं तु समरे भीष्ममृत्युं दुरासदम् ।
हार्दिक्यो वारयामास स्मयन्निव मुहुर्मुहुः ॥ ८.१७.२१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱରୂପ ଓ ନିକଟ ଯିବା କଷ୍ଟକର ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ହାର୍ଦିକ୍ୟ (କୃତବର୍ମା) ହସି ହସି ବାରମ୍ବାର ଅଟକାଇଲେ।

8.17.22

शिखण्डी तु समासाद्य हृदिकानां महारथम् ।
पञ्चभिर्निशितैर्भल्लैर्जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ८.१७.२२ ॥

ଶିଖଣ୍ଡୀ ହୃଦିକମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ (କୃତବର୍ମା) ନିକଟକୁ ଯାଇ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ତା'ର ଜତ୍ରୁ-ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.17.23

कृतवर्मा तु सङ्क्रद्धो भित्त्वा षष्ट्या पतत्रिभिः ।
धनुरेकेन चिच्छेद हसन्राजन्महारथः ॥ ८.१७.२३ ॥

କିନ୍ତୁ କୃତବର୍ମା କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ଷାଠିଏ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ତାକୁ ବିନ୍ଧି, ହସି ହସି, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାରଥୀ ଏକ ବାଣରେ ତା'ର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

8.17.24

अथान्यद्वनुरादाय द्रुपदस्यात्मजो बली ।
तिष्ठतिष्ठेति सङ्क्रुद्धो हार्दिक्यं प्रत्यभाषत ॥ ८.१७.२४ ॥

ତେବେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି, କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!'

8.17.25

ततोऽस्य नवतिं बाणान्रुक्मपुङ्खान्सुतेजनान् ।
प्रेषयामास राजेन्द्र तेऽस्याभ्रश्यन्त वर्मणः ॥ ८.१७.२५ ॥

ତା'ପରେ ସେ ତାʼ ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଚ୍ଛଯୁକ୍ତ, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନବେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଗୁଡ଼ିକ ତାʼ କବଚରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା।

8.17.26

वितथांस्तान्समालक्ष्य पतितांश्च महीतले ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन कार्मुकं चिच्छिदे भृशम् ॥ ८.१७.२६ ॥

ସେହି ବାଣମାନ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ତାʼ ଧନୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଟିଦେଲା।

8.17.27

अथैनं छिन्नधन्वानं भग्नशृङ्गमिवर्षभम् ।
अशीत्या मार्गणैः क्रुद्धो बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.१७.२७ ॥

ତା'ପରେ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ଶୃଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ବୃଷଭ ପରି ତାକୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଅଶୀ ବାଣରେ ତାʼ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲା।

8.17.28

कृतवर्मा तु सङ्क्रुद्धो मार्गणैः क्षतविक्षतः ।
ववाम रुधिरं गात्रैः कुम्भवक्रादिवोदकम् ॥ ८.१७.२८ ॥

କିନ୍ତୁ କୃତବର୍ମା ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା। ତାʼ ଅଙ୍ଗରୁ ଘଡ଼ାର ମୁଖରୁ ଜଳ ଢଳିବା ପରି ରକ୍ତ ଝରିଲା।

8.17.29

रुधिरेण परिक्लिन्नः कृतवर्मा त्वराजत ।
वर्षेण क्लेदितो राजन्यथा गैरिकपर्वतः ॥ ८.१७.२९ ॥

ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇ କୃତବର୍ମା ଶୋଭିଲା, ହେ ରାଜନ୍, ବର୍ଷାରେ ଭିଜିଥିବା ଗୈରିକ ପର୍ବତ ପରି।

8.17.30

अथान्यद्वनुरादाय समार्गणगुणं प्रभुः ।
शिखण्डिनं बाणगणैः स्कन्धदेशे व्यताडयत् ॥ ८.१७.३० ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରଭୁ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ବାଣ ଓ ଜ୍ୟା ସହିତ, ଶିଖଣ୍ଡୀର କାନ୍ଧରେ ବାଣ ସମୂହରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.17.31

स्कन्धदेशस्थितैर्बाणैः शिखण्डी तु व्यराजत ।
शाखाप्रशाखाविपुलः सुमहान्पादपो यथा ॥ ८.१७.३१ ॥

କାନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲାଗିଥିବା ବାଣରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୋଭିଲେ, ଶାଖା-ପ୍ରଶାଖାରେ ବିସ୍ତୃତ ମହାବୃକ୍ଷ ପରି।

8.17.32

तावन्योन्यं भृशं विद्व्वा रुधिरेण समुक्षितौ ।
पोप्लुयमानौ हि यथा महान्तौ शोणितहदे।
तद्वद्विरेजतुर्वीरौ शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ८.१७.३२ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କରି, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ସେହି ଦୁଇ ବୀର, ରକ୍ତ ହ୍ରଦରେ ପହଁରୁଥିବା ଦୁଇ ମହାନ ହାତୀ ପରି ଶୋଭିଲେ।

8.17.33

यथा च किंशुकौ फुल्लौ पुष्पमासे समागते ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ रक्तचन्दनरूषितौ।
भुजगाविव सङ्क्रुद्धौ रेजतुस्तौ नरोत्तमौ ॥ ८.१७.३३ ॥

ବସନ୍ତ ମାସରେ ଫୁଟିଥିବା ଦୁଇଟି କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷ ପରି, ରକ୍ତରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ସିକ୍ତ ଓ ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ସର୍ପ ପରି ସେହି ନରୋତ୍ତମ ଶୋଭିଲେ।

8.17.34

तावुभौ शरवनुन्नाङ्गौ परस्परशरक्षतौ ।
अन्योन्यशृङ्गाभिहतौ रेजतुर्वृषभाविव ॥ ८.१७.३४ ॥

ବାଣର ଅରଣ୍ୟରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଶରୀରବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ଦୁଇଜଣ, ପରସ୍ପରର ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ, ପରସ୍ପରର ଶୃଙ୍ଗରେ ଆହତ ଦୁଇଟି ଷଣ୍ଢ ପରି ଶୋଭିଲେ।

8.17.35

अन्योन्यस्य वधे यत्नं कुर्वाणौ तौ महारथौ ।
रथाभ्यां चेरतुस्तत्र मण्डलानि सहस्रशः ॥ ८.१७.३५ ॥

ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ, ସେଠାରେ ନିଜ ରଥରେ ହଜାରେ ମଣ୍ଡଳ ଘୂରିଲେ।

8.17.36

कृतवर्मा महाराज पार्षतं निशितैः शरैः ।
रणे विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्गैः शिलाशितैः ॥ ८.१७.३६ ॥

ହେ ମହାରାଜ! କୃତବର୍ମା ରଣରେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ସୁନାପଖା ଓ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ସତୁରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.17.37

ततोऽस्य समरे बाणं भोजः प्रहरतां वरः ।
जीवितान्तकरं घोरं व्यसृजत्त्वरयाऽन्वितः ॥ ८.१७.३७ ॥

ଆଘାତକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଜ ସମରରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରାଣାନ୍ତକାରୀ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଶୀଘ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

8.17.38

स तेनाभिहतो राजन्मूर्च्छामाशु समाविशत् ।
ध्वजयष्टिं च सहसा शिश्रिये कश्मलावृतः ॥ ८.१७.३८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ ମୋହାବୃତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡକୁ ଧରିଲେ।

8.17.39

अपोवाह रणात्तूर्णं सारथी रथिनां वरम् ।
हार्दिक्यशरसन्तप्तं निःश्वसन्तं पुनःपुनः ॥ ८.१७.३९ ॥

ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ବାଣରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ପକାଉଥିବାରୁ ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ରଣରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।

8.17.40

पराजिते ततः शूरे द्रुपदस्यात्मजे प्रभो ।
व्यद्रवत्पाण्डवी सेना व्यधमाना समन्ततः ॥ ८.१७.४० ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ତା'ପରେ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେହି ଶୂରବୀର ପରାଜିତ ହେବାରୁ ପାଣ୍ଡବ ସେନା ସବୁଦିଗେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଇଲା।