മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.17.1
धृष्टद्युम्नं कृपो राजन्वारयामास संयुगे ।
यथा दृष्ट्वा वने सिंहं शरभो वारयेद्युधि ॥ ८.१७.१ ॥
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, കാട്ടിൽ സിംഹത്തെ കണ്ട ശരഭം അതിനെ തടയുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ കൃപർ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ തടഞ്ഞു.
8.17.2
निरुद्वः पार्षतस्तेन गौतमेन बलीयसा ।
पदात्पदं विचलितुं नाशकत्तत्र भारत ॥ ८.१७.२ ॥
ഭാരതാ, ബലവാനായ ഗൗതമനാൽ തടയപ്പെട്ട പാർഷതന് അവിടെ ഒരടി പോലും മുന്നോട്ടു വെക്കാനായില്ല.
8.17.3
गौतमस्य रथं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नरथं प्रति ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि क्षयं प्राप्तं च मेनिरे ॥ ८.१७.३ ॥
ഗൗതമന്റെ രഥം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ രഥത്തിനു നേരെ വരുന്നത് കണ്ട് സർവ ജീവികളും വിറച്ചു; നാശം വന്നെത്തി എന്നു അവർ കരുതി.
8.17.4
तदा जल्पन्ति पाण्डूनां रथिनः सादिनस्तथा ।
द्रोणस्य निधनान्नूनं सङ्क्रुद्वो द्विपदां वरः ॥ ८.१७.४ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവരുടെ രഥികളും അശ്വാരൂഢരും പറഞ്ഞു: ദ്രോണന്റെ വധത്താൽ കോപിച്ച മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠൻ തീർച്ചയായും വരുന്നു എന്ന്.
8.17.5
शारद्वतो महातेजा दिव्यास्त्रविदुदारधीः ।
अपि स्वस्ति भवेदद्य धृष्टद्युम्नस्य गौतमात् ॥ ८.१७.५ ॥
മഹാതേജസ്വിയും ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവനും ഉദാരബുദ്ധിയുമായ ശാരദ്വതൻ (കൃപർ) — ഇന്ന് ഗൗതമനിൽനിന്ന് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകുമോ?
8.17.6
अपीयं वाहिनी कृत्स्ना मुच्येत महतो भयात् ।
अप्ययं ब्राह्मणः सर्वान्न नो हन्यात्समागतान् ॥ ८.१७.६ ॥
ഈ സേന മുഴുവൻ വലിയ ഭയത്തിൽനിന്ന് മോചിതമാകുമോ? അതോ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ഇവിടെ കൂടിയ നമ്മെയെല്ലാം കൊല്ലാതിരിക്കുമോ?
8.17.7
यादृशं दृश्यते रूपमन्तकप्रतिमं रणे ।
गमिष्यत्यद्य पदवीं भारद्वाजस्य गौतमः ॥ ८.१७.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ യമനു തുല്യമായ രൂപം കാണുന്ന ഗൗതമൻ (കൃപൻ) ഇന്ന് ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) മാർഗ്ഗത്തിൽ പോകും.
8.17.8
आचार्यः क्षिप्रहस्तश्च विजयी च सदा युधि ।
अस्त्रवान्वीर्यसम्पन्नः क्रोधेन च समन्वितः ॥ ८.१७.८ ॥
ആചാര്യൻ (ദ്രോണൻ) ക്ഷിപ്രഹസ്തനും യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും വിജയിയും അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണനും വീര്യസമ്പന്നനും കോപത്തോടെ കൂടിയവനുമാണ്.
8.17.9
पार्षतश्च महायुद्वे विमुखोऽद्याभिलक्ष्यते ।
इत्येवं विविधा वाचस्तावकानां परैः सह।
व्यश्रूयन्त महाराज तयोस्तत्र समागमे ॥ ८.१७.९ ॥
പാർഷതൻ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ) മഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞവനായി കാണപ്പെടുന്നു. മഹാരാജാവേ, ആ രണ്ടുപേരുടെയും സംഗമത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ആളുകളിൽനിന്നും ശത്രുക്കളിൽനിന്നും പലവിധ വാക്കുകൾ കേൾക്കപ്പെട്ടു.
8.17.10
विनिःश्वस्य ततः क्रोधात्कृपः शारद्वतो नृप ।
पार्षतं चार्दयामास निश्चेष्टं सर्वमर्मसु ॥ ८.१७.१० ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ശാരദ്വതന്റെ പുത്രൻ കൃപൻ കോപത്താൽ ദീർഘമായി നെടുവീർപ്പിട്ട്, പാർഷതനെ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ) ആക്രമിച്ച് അവന്റെ എല്ലാ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രഹരിച്ച് അവനെ നിശ്ചേഷ്ടനാക്കി.
8.17.11
स हन्यमानः समरे गौतमेन महात्मना ।
कर्तव्यं न स्म जानाति मोहेन महता वृतः ॥ ८.१७.११ ॥
മഹാത്മാവായ ഗൗതമനാൽ (കൃപനാൽ) യുദ്ധത്തിൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട അവൻ, മഹത്തായ മോഹത്താൽ പൊതിയപ്പെട്ട്, എന്തു ചെയ്യണമെന്ന് അറിയുന്നില്ല.
8.17.12
तमब्रवीत्ततो यन्ता कञ्चित्क्षेमं तु पार्षत ।
ईदृशं व्यसनं युद्धे न ते दृष्टं मया क्वचित् ॥ ८.१७.१२ ॥
അപ്പോൾ സാരഥി അവനോട് പറഞ്ഞു, 'പാർഷതാ, നിനക്ക് ക്ഷേമമാണോ? യുദ്ധത്തിൽ ഇത്രയും വലിയ വിപത്ത് നിന്റെമേൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല.'
8.17.13
दैवयोगात्तु ते बाणा नापतन्मर्मभेदिनः ।
प्रेषिता द्विजमुख्येन मर्माण्युद्दिश्य सर्वतः ॥ ८.१७.१३ ॥
ദൈവയോഗത്താൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെ ലക്ഷ്യമാക്കി എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നും അയച്ച നിന്റെ മർമ്മഭേദി ബാണങ്ങൾ വീണില്ല.
8.17.14
व्यावर्तये रथं तूर्णं नदीवेगमिवार्णवात् ।
अवध्यं ब्राह्मणं मन्ये येन ते विक्रमो हतः ॥ ८.१७.१४ ॥
നദിയുടെ പ്രവാഹം സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ രഥം തിരിക്കുന്നു. നിന്റെ വിക്രമത്തെ തടഞ്ഞ ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവധ്യനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
8.17.15
धृष्टद्युम्नस्ततो राजञ्शनकैरब्रवीद्वचः ।
मुह्यते मे मनस्तात गात्रस्वेदश्च जायते ॥ ८.१७.१५ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ സാവധാനം പറഞ്ഞു — പ്രിയനേ, എന്റെ മനസ്സ് മോഹിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നു.
8.17.16
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च सारथे ।
वर्जयन्ब्राह्मणं युद्धे शनैर्याहि यतोऽर्जुनः ॥ ८.१७.१६ ॥
എന്റെ ശരീരം വിറയ്ക്കുന്നു, സാരഥേ, രോമാഞ്ചം ഉണ്ടാകുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനെ ഒഴിവാക്കി, അർജുനൻ എവിടെയോ അവിടേക്ക് സാവധാനം തേര് ഓടിക്കൂ.
8.17.17
अर्जुनं भीमसेनं वा समरे प्राप्य सारथे ।
क्षेममद्य भवेन्मह्यमिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥ ८.१७.१७ ॥
സാരഥേ, യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെയോ ഭീമസേനനെയോ എത്തി ഇന്ന് എനിക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ — ഇതാണ് എന്റെ ഉറച്ച ബുദ്ധി.
8.17.18
ततः प्रायान्महाराज सारथिस्त्वरयन्हयान् ।
यतो भीमो महेष्वासो युयुधे तव सैनिकैः ॥ ८.१७.१८ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, സാരഥി കുതിരകളെ വേഗത്തിലാക്കി, മഹാധനുർധരനായ ഭീമൻ നിന്റെ സൈനികരുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
8.17.19
प्रद्रुतं च रथं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नस्य मारिष ।
किरञ्शरशतान्येव गौतमोऽनुययौ तदा ॥ ८.१७.१९ ॥
മാരിഷ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ രഥം ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഗൗതമൻ (കൃപൻ) നൂറുകണക്കിന് ശരങ്ങൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട് അപ്പോൾ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
8.17.20
शङ्खं च पूरयामास मुहुर्मुहुररिन्दमः ।
पार्षतं त्रासयामास महेन्द्रो नमुचिं यथा ॥ ८.१७.२० ॥
ശത്രുനിഗ്രഹകൻ വീണ്ടുംവീണ്ടും ശംഖം മുഴക്കി; മഹേന്ദ്രൻ നമുചിയെ ഭയപ്പെടുത്തിയതുപോലെ പാർഷതനെ (ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ) ഭയപ്പെടുത്തി.
8.17.21
शिखण्डिनं तु समरे भीष्ममृत्युं दुरासदम् ।
हार्दिक्यो वारयामास स्मयन्निव मुहुर्मुहुः ॥ ८.१७.२१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ മരണമാകുന്നവനും സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനുമായ ശിഖണ്ഡിയെ ഹാർദിക്യൻ (കൃതവർമ്മാവ്) പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ വീണ്ടുംവീണ്ടും തടഞ്ഞു.
8.17.22
शिखण्डी तु समासाद्य हृदिकानां महारथम् ।
पञ्चभिर्निशितैर्भल्लैर्जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ८.१७.२२ ॥
ശിഖണ്ഡി ഹൃദികന്മാരുടെ മഹാരഥനെ (കൃതവർമ്മാവിനെ) സമീപിച്ച് അഞ്ചു മൂർച്ചയുള്ള ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് അവന്റെ കോളർബോൺ ഭാഗത്ത് പ്രഹരിച്ചു.
8.17.23
कृतवर्मा तु सङ्क्रद्धो भित्त्वा षष्ट्या पतत्रिभिः ।
धनुरेकेन चिच्छेद हसन्राजन्महारथः ॥ ८.१७.२३ ॥
കൃതവർമ്മാവ് കോപിച്ച്, അറുപത് തൂവലുള്ള ശരങ്ങളാൽ അവനെ തുളച്ച്, ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ആ മഹാരഥൻ ഒരൊറ്റ ശരത്താൽ അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.
8.17.24
अथान्यद्वनुरादाय द्रुपदस्यात्मजो बली ।
तिष्ठतिष्ठेति सङ्क्रुद्धो हार्दिक्यं प्रत्यभाषत ॥ ८.१७.२४ ॥
അപ്പോൾ ദ്രുപദന്റെ ബലവാനായ പുത്രൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, കോപത്തോടെ ഹാർദിക്യനോട്, 'നില്ക്ക്, നില്ക്ക്!' എന്നു പറഞ്ഞു.
8.17.25
ततोऽस्य नवतिं बाणान्रुक्मपुङ्खान्सुतेजनान् ।
प्रेषयामास राजेन्द्र तेऽस्याभ्रश्यन्त वर्मणः ॥ ८.१७.२५ ॥
അപ്പോൾ അവൻ അവന്റെ നേരെ സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, അതിതീക്ഷ്ണമായ തൊണ്ണൂറ് അമ്പുകൾ അയച്ചു. ഓ രാജേന്ദ്രാ, അവ അവന്റെ കവചത്തിൽ തട്ടി വഴുതിവീണു.
8.17.26
वितथांस्तान्समालक्ष्य पतितांश्च महीतले ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन कार्मुकं चिच्छिदे भृशम् ॥ ८.१७.२६ ॥
ആ അമ്പുകൾ വ്യർഥമായി നിലത്തുവീണത് കണ്ട്, അവൻ അതിതീക്ഷ്ണമായ ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ല് പൂർണ്ണമായി മുറിച്ചു.
8.17.27
अथैनं छिन्नधन्वानं भग्नशृङ्गमिवर्षभम् ।
अशीत्या मार्गणैः क्रुद्धो बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.१७.२७ ॥
അപ്പോൾ വില്ല് ഒടിഞ്ഞ്, കൊമ്പൊടിഞ്ഞ കാളയെപ്പോലെയായ അവനെ, കോപിച്ച അവൻ എൺപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ തോളിലും മാറിലും തറച്ചു.
8.17.28
कृतवर्मा तु सङ्क्रुद्धो मार्गणैः क्षतविक्षतः ।
ववाम रुधिरं गात्रैः कुम्भवक्रादिवोदकम् ॥ ८.१७.२८ ॥
എന്നാൽ കൃതവർമ്മാവ്, അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ് കോപിച്ചു. അവന്റെ അവയവങ്ങളിൽനിന്ന് കുടത്തിന്റെ വായിൽനിന്നെന്നപോലെ രക്തം ഒഴുകി.
8.17.29
रुधिरेण परिक्लिन्नः कृतवर्मा त्वराजत ।
वर्षेण क्लेदितो राजन्यथा गैरिकपर्वतः ॥ ८.१७.२९ ॥
രക്തത്താൽ നനഞ്ഞ കൃതവർമ്മാവ് പ്രകാശിച്ചു, ഓ രാജാവേ, മഴയാൽ നനഞ്ഞ ഗൈരിക പർവ്വതം പോലെ.
8.17.30
अथान्यद्वनुरादाय समार्गणगुणं प्रभुः ।
शिखण्डिनं बाणगणैः स्कन्धदेशे व्यताडयत् ॥ ८.१७.३० ॥
അപ്പോൾ പ്രഭു മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, അമ്പുകളും ഞാണുമായി, ശിഖണ്ഡിയുടെ തോളിൽ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടംകൊണ്ട് അടിച്ചു.
8.17.31
स्कन्धदेशस्थितैर्बाणैः शिखण्डी तु व्यराजत ।
शाखाप्रशाखाविपुलः सुमहान्पादपो यथा ॥ ८.१७.३१ ॥
തോൾപ്രദേശത്ത് തറച്ച അമ്പുകളാൽ ശിഖണ്ഡി പ്രകാശിച്ചു, ശാഖകളും ഉപശാഖകളും വ്യാപിച്ച മഹാവൃക്ഷംപോലെ.
8.17.32
तावन्योन्यं भृशं विद्व्वा रुधिरेण समुक्षितौ ।
पोप्लुयमानौ हि यथा महान्तौ शोणितहदे।
तद्वद्विरेजतुर्वीरौ शोणितेन परिप्लुतौ ॥ ८.१७.३२ ॥
പരസ്പരം കഠിനമായി മുറിവേൽപ്പിച്ച്, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന ആ രണ്ടു വീരന്മാരും, രക്തക്കുളത്തിൽ നീന്തുന്ന രണ്ടു മഹാഗജങ്ങളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
8.17.33
यथा च किंशुकौ फुल्लौ पुष्पमासे समागते ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ रक्तचन्दनरूषितौ।
भुजगाविव सङ्क्रुद्धौ रेजतुस्तौ नरोत्तमौ ॥ ८.१७.३३ ॥
വസന്തമാസത്തിൽ പൂത്ത രണ്ടു കിംശുകവൃക്ഷങ്ങൾപോലെ, രക്തത്താൽ സർവാംഗം നനഞ്ഞ്, ചുവന്ന ചന്ദനം പൂശി, കോപിച്ച രണ്ടു സർപ്പങ്ങൾപോലെ ആ നരോത്തമർ പ്രകാശിച്ചു.
8.17.34
तावुभौ शरवनुन्नाङ्गौ परस्परशरक्षतौ ।
अन्योन्यशृङ्गाभिहतौ रेजतुर्वृषभाविव ॥ ८.१७.३४ ॥
അമ്പുകളുടെ കാടുകൊണ്ട് മൂടിയ ശരീരമുള്ള ആ ഇരുവരും, പരസ്പരമുള്ള അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ്, പരസ്പരം കൊമ്പുകളാൽ കുത്തേറ്റ രണ്ടു കാളകളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
8.17.35
अन्योन्यस्य वधे यत्नं कुर्वाणौ तौ महारथौ ।
रथाभ्यां चेरतुस्तत्र मण्डलानि सहस्रशः ॥ ८.१७.३५ ॥
പരസ്പരം വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരും, അവിടെ തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളാൽ ആയിരക്കണക്കിന് വൃത്തങ്ങൾ ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ചു.
8.17.36
कृतवर्मा महाराज पार्षतं निशितैः शरैः ।
रणे विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्गैः शिलाशितैः ॥ ८.१७.३६ ॥
മഹാരാജാവേ! കൃതവർമ്മാവ് യുദ്ധത്തിൽ പാർഷതനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ, സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളും കല്ലിൽ തേച്ചുമൂർച്ചകൂട്ടിയ മുനകളുമുള്ള എഴുപത് അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
8.17.37
ततोऽस्य समरे बाणं भोजः प्रहरतां वरः ।
जीवितान्तकरं घोरं व्यसृजत्त्वरयाऽन्वितः ॥ ८.१७.३७ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ പ്രഹരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭോജൻ അവന്റെ നേരെ ജീവനെ ഹരിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ അമ്പ് തിടുക്കത്തിൽ തൊടുത്തു.
8.17.38
स तेनाभिहतो राजन्मूर्च्छामाशु समाविशत् ।
ध्वजयष्टिं च सहसा शिश्रिये कश्मलावृतः ॥ ८.१७.३८ ॥
രാജാവേ, ആ അമ്പേറ്റ് അവൻ വേഗം മൂർച്ഛയിൽ വീണു; മോഹത്താൽ മൂടപ്പെട്ട് പെട്ടെന്ന് കൊടിമരത്തിൽ മുറുകെ പിടിച്ചു.
8.17.39
अपोवाह रणात्तूर्णं सारथी रथिनां वरम् ।
हार्दिक्यशरसन्तप्तं निःश्वसन्तं पुनःपुनः ॥ ८.१७.३९ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ ഹാർദിക്യന്റെ അമ്പേറ്റ് വേദനിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന അവനെ സാരഥി വേഗം യുദ്ധത്തിൽനിന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
8.17.40
पराजिते ततः शूरे द्रुपदस्यात्मजे प्रभो ।
व्यद्रवत्पाण्डवी सेना व्यधमाना समन्ततः ॥ ८.१७.४० ॥
പ്രഭോ, അപ്പോൾ ദ്രുപദപുത്രനായ ആ വീരൻ പരാജിതനായപ്പോൾ പാണ്ഡവസേന എല്ലായിടത്തും ചിതറിയോടി.