મહાભારત · અધ્યાય 8.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.18.1
श्वेताश्वोऽपि महाराज व्यधमत्तावकं बलम् ।
यथा वायुः समासाद्य तूलराशिं समन्ततः ॥ ८.१८.१ ॥
હે મહારાજ, શ્વેતાશ્વ (અર્જુન) પણ તમારી સેનાને રૂના ઢગલાને પવન જેમ ચારેકોર વિખેરે તેમ વિખેરી નાખી.
8.18.2
प्रत्युद्ययुस्त्रिगर्तास्तं शिबयः कौरवैः सह ।
वसातयोऽथ साल्वाश्च गोपालाश्च यशस्विनः ॥ ८.१८.२ ॥
ત્રિગર્તો, શિબિઓ, કૌરવો સાથે, વસાતિઓ, સાલ્વો અને યશસ્વી ગોપાલો તેની સામે આગળ વધ્યા.
8.18.3
सत्यदेवः सत्यकीर्तिर्मित्रदेवः श्रुतञ्जयः ।
सौश्रुतिश्चन्द्रदेवश्च मित्रवर्मा च भारत ॥ ८.१८.३ ॥
હે ભારત, સત્યદેવ, સત્યકીર્તિ, મિત્રદેવ, શ્રુતંજય, સૌશ્રુતિ, ચંદ્રદેવ અને મિત્રવર્મા.
8.18.4
त्रिगर्तराजः समरे भ्रातृभिः परिवारितः ।
पुत्रैश्चैव महेष्वासैर्नानाशस्त्रविशारदैः ॥ ८.१८.४ ॥
ત્રિગર્તોનો રાજા યુદ્ધમાં પોતાના ભાઈઓ અને અનેક શસ્ત્રોમાં નિપુણ મહાન ધનુર્ધર પુત્રોથી ઘેરાયેલો હતો.
8.18.5
व्यसृजन्त शस्त्रातान्किरन्तोऽर्जुनमाहवे ।
अभ्यवर्तन्त सहसा वार्योघा इव सागरम् ॥ ८.१८.५ ॥
યુદ્ધમાં અર્જુન પર શસ્ત્રોનો પ્રવાહ વરસાવતા તેઓ અચાનક તેની તરફ ધસી ગયા, જેમ જળપ્રવાહ સાગર તરફ દોડે.
8.18.6
ते त्वर्जुनं समासाद्य योधाः शतसहस्रशः ।
अगच्छन्विलयं सर्वे तार्क्ष्यं दृष्ट्वेव पन्नगाः ॥ ८.१८.६ ॥
પરંતુ તે સેંકડો-હજારો યોદ્ધાઓ અર્જુન પાસે પહોંચીને ગરુડને જોઈને સાપ જેમ નાશ પામે તેમ બધા નાશ પામ્યા.
8.18.7
ते हन्यमानाः समरे न जहुः पाण्डवं रणे ।
हन्यमाना महाराज शलभा इव पावकम् ॥ ८.१८.७ ॥
યુદ્ધમાં માર ખાતા છતાં તેઓ રણમાં પાંડવને છોડતા નહોતા. હે મહારાજ, પતંગિયાં અગ્નિ પર પડે તેમ તેઓ હણાતા હતા.
8.18.8
सत्यदेवस्त्रिभिर्बाणैर्विव्याध युधि पाण्डवम् ।
मित्रदेवस्त्रिषष्ट्या तु चन्द्रदेवस्तु सप्तभिः ॥ ८.१८.८ ॥
સત્યદેવે યુદ્ધમાં ત્રણ બાણોથી પાંડવને વીંધ્યો. મિત્રદેવે ત્રેસઠથી, અને ચંદ્રદેવે સાતથી.
8.18.9
मित्रवर्मा त्रिसप्तत्या सौश्रुतिश्चापि सप्तभिः ।
श्रुतंजयस्तु विंशत्या सुशर्मा नवभिः शरैः ॥ ८.१८.९ ॥
મિત્રવર્માએ તોંતેર વડે, સૌશ્રુતિએ પણ સાત વડે; શ્રુતંજયે વીસ વડે, અને સુશર્માએ નવ બાણો વડે.
8.18.10
स विद्वो बहुभिः सङ्ख्ये प्रतिविव्याध तान्नृपान् ।
सौश्रुतिं सप्तभिर्विद्व्वा चन्द्रदेवं त्रिभिः शरैः ॥ ८.१८.१० ॥
તે યુદ્ધમાં ઘણાઓ વડે વિંધાયો છતાં તેણે તે રાજાઓને પ્રતિ-વીંધ્યા. સૌશ્રુતિને સાત વડે વીંધીને, ચંદ્રદેવને ત્રણ બાણોથી.
8.18.11
श्रुतंजयं च विंशत्या चन्द्रदेवं तथाऽष्टभिः ।
मित्रदेवं शतेनैव सत्यदेवं त्रिभिः शरैः ॥ ८.१८.११ ॥
શ્રુતંજયને વીસ વડે, અને ચંદ્રદેવને આઠ વડે; મિત્રદેવને સો વડે જ, અને સત્યદેવને ત્રણ બાણોથી.
8.18.12
नवभिर्मित्रवर्माणं सुशर्माणं तथाऽष्टभिः ।
श्रुतञ्जयं च राजानं हत्वा तत्र शिलाशितैः ॥ ८.१८.१२ ॥
નવ વડે મિત્રવર્માને, અને સુશર્માને પણ આઠ વડે; અને રાજા શ્રુતંજયને ત્યાં પથ્થર પર ધારદાર કરેલા બાણોથી હણીને.
8.18.13
सौश्रुतेः सशिरस्त्राणं शिरः कायादपाहरत् ।
त्वरितश्चन्द्रदेवं च शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.१८.१३ ॥
સૌશ્રુતિનું શિરસ્ત્રાણ સહિતનું મસ્તક તેણે શરીરથી કાપી નાખ્યું; ઝડપથી ચંદ્રદેવને પણ બાણોથી યમલોકે મોકલ્યો.
8.18.14
तथेतरान्महाराज यतमानान्महारथान् ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैरेकैकं प्रत्यवारयत् ॥ ८.१८.१४ ॥
એ જ રીતે, હે મહારાજ, પ્રયત્ન કરતા બીજા મહારથીઓમાંના દરેકને તેણે પાંચ-પાંચ બાણોથી રોક્યા.
8.18.15
सत्यदेवस्तु सङ्क्रुद्वस्तोमरं व्यसृजन्महत् ।
समुद्दिश्य रणे कृष्णं सिंहनादं ननाद च ॥ ८.१८.१५ ॥
સત્યદેવે ક્રોધે ભરાઈને એક મોટો તોમર ફેંક્યો; રણમાં કૃષ્ણને લક્ષ્ય બનાવી સિંહનાદ કર્યો.
8.18.16
स निर्भिद्य भुजं सव्यं माधवस्य महात्मनः ।
अयस्मयः स्वर्णदण्डो जगाम धरणीं तदा ॥ ८.१८.१६ ॥
તે લોખંડનો તોમર મહાત્મા માધવના ડાબા બાહુને વીંધીને, સોનાના દંડ સાથે ત્યારે ધરતી પર પડ્યો.
8.18.17
माधवस्य तु विद्धस्य तोमरेण महारणे ।
प्रतोदः प्रापतद्वस्ताद्रश्मयश्च विशाम्पते ॥ ८.१८.१७ ॥
હે પ્રજાપતિ, એ મહાયુદ્ધમાં તોમરથી વીંધાયેલા માધવના હાથમાંથી ચાબુક અને લગામ પડી ગયાં.
8.18.18
वासुदेवं विभिन्नाङ्गं दृष्ट्वा पार्थो धनञ्जयः ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं कृष्णं चेदमुवाच ह ॥ ८.१८.१८ ॥
વાસુદેવના અંગો ઘાયલ થયેલાં જોઈને પાર્થ ધનંજયે તીવ્ર ક્રોધ કરીને કૃષ્ણને આ કહ્યું.
8.18.19
प्रापयाश्वान्महाबाहो सत्यदेवं प्रति प्रभो ।
यावदेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ८.१८.१९ ॥
હે મહાબાહુ, હે પ્રભુ, સત્યદેવ તરફ ઘોડા હાંકો; તીક્ષ્ણ બાણોથી એને યમસદનમાં મોકલું ત્યાં સુધી.
8.18.20
प्रतोदं गृह्य सोऽन्यत्तु रश्मीन्सङ्गृह्य च द्रुतम् ।
वाहयामास तानश्वान्सत्यदेवरथं प्रति ॥ ८.१८.२० ॥
તેમણે ચાબુક લઈ, લગામ સંભાળીને ઝડપથી એ ઘોડાઓને સત્યદેવના રથ તરફ હાંક્યા.
8.18.21
विष्वक्सेनं सुनिर्विद्वं दृष्ट्वा पार्थो धनञ्जयः ।
सत्यदेवं शरैस्तीक्ष्णैर्वारयित्वा महारथः ॥ ८.१८.२१ ॥
વિષ્વક્સેન (કૃષ્ણ) અત્યંત ઘાયલ થયેલા જોઈ મહારથી પાર્થ ધનંજયે તીક્ષ્ણ બાણોથી સત્યદેવને રોકી દીધો.
8.18.22
ततः सुनिशितैर्भल्लै राज्ञस्तस्य महच्छिरः ।
कुम्डलोपचितं कायाच्चकर्त पृतनान्तरे ॥ ८.१८.२२ ॥
પછી અતિ તીક્ષ્ણ ભલ્લોથી એ રાજાનું કુંડળોથી શોભતું વિશાળ મસ્તક સેનાની વચ્ચે ધડથી કાપી નાખ્યું.
8.18.23
तन्निकृत्य शितैर्बाणैर्भित्रवर्माणमाक्षिपत् ।
वत्सदन्तेन तीक्ष्णेन सारथिं चास्य मारिष ॥ ८.१८.२३ ॥
એ માથું કાપીને તીક્ષ્ણ બાણોથી કવચ છેદાયેલા એને પાડ્યો; હે મારિષ, તીક્ષ્ણ વત્સદંત બાણથી એના સારથિને પણ.
8.18.24
ततः शरशतैर्भूयः संशप्तकगणान्बली ।
पातयामास सङ्क्रुद्वः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.१८.२४ ॥
પછી ક્રોધે ભરાયેલા બળવાને સેંકડો બાણોથી ફરીથી સંશપ્તકોના સમૂહોને સેંકડો અને હજારોમાં પાડી દીધા.
8.18.25
ततो रजतपुङ्खेन राजञ्शीर्षं महात्मनः ।
मित्रदेवस्य चिच्छेद क्षुरप्रेण महारथः।
सुशर्माणं सुसङ्क्रुद्धो जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ८.१८.२५ ॥
હે રાજન્, ત્યારે તે મહારથીએ ચાંદીની પાંખવાળા ક્ષુરપ્ર બાણથી મહાત્મા મિત્રદેવનું માથું કાપ્યું; અત્યંત ક્રોધિત થઈ સુશર્માને જત્રુ પ્રદેશમાં પ્રહાર કર્યો.
8.18.26
ततः संशप्तकाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
शस्त्रौघैर्ममृदुः क्रुद्वा नादयन्तो दिशो दश ॥ ८.१८.२६ ॥
ત્યારે બધા સંશપ્તકો ધનંજયને ઘેરી વળ્યા અને ક્રોધે ભરાઈ શસ્ત્રોના ઓઘથી તેને પીડવા લાગ્યા; દસેય દિશાઓ ગજાવતા ગર્જ્યા.
8.18.27
अभ्यर्दितस्तु तज्जिष्णुः शक्रतुल्यपराक्रमः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.१८.२७ ॥
પીડિત થયા છતાં ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી તે વિજયીએ, અમાપ આત્મા ધરાવતા મહારથીએ ઐન્દ્ર અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
8.18.28
ततः शरसहस्राणि प्रादुरासन्विशाम्पते ।
कार्मुकात्पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्यामिततेजसः ॥ ८.१८.२८ ॥
પછી હે પ્રજાપતિ, પાંડુપુત્ર અમિતતેજસ્વી પાર્થના ધનુષ્યમાંથી હજારો બાણો પ્રગટ થયા.
8.18.29
ततस्तु च्छिद्यमानानां ध्वजानां धनुषां तथा ।
रथानां सपताकानां तूणीराणां युगैः सह ॥ ८.१८.२९ ॥
પછી ધ્વજો, ધનુષ્યો, પતાકાવાળા રથો, ભાથા અને ધૂંસરીઓ સાથે કપાઈ રહ્યા ત્યારે—
8.18.30
अक्षाणामथ चक्राणां योक्त्राणां रश्मिभिः सह ।
कूबराणां वरूथानां पृषत्कानां च संयुगे ॥ ८.१८.३० ॥
યુદ્ધમાં ધરીઓ, પૈડાં, જોતરની દોરીઓ, લગામો, કૂબરો, રથકવચો અને ચિત્રિત બાણો સહિત.
8.18.31
अश्वानां पततां चापि प्रासानामृष्टिभिः सह ।
गदानां परिघानां च शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.१८.३१ ॥
પડતા ઘોડા, ભાલા, ઋષ્ટિઓ સાથે, ગદા, પરિઘ, શક્તિ, તોમર અને પટ્ટસ સાથે.
8.18.32
शतघ्नीनां सचक्राणां भुजानां चोरुभिः सह ।
कण्ठसूत्राङ्गदानां च केयूराणां च मारिष ॥ ८.१८.३२ ॥
શતઘ્ની અને ચક્ર સાથે, ભુજાઓ અને સાથળ સાથે, કંઠસૂત્ર, અંગદ અને કેયૂર સાથે, હે મારિષ.
8.18.33
हाराणामथ निष्काणां तनुत्राणां च भारत ।
छत्राणां व्यजनानां च शिरसां कुमुटैः सह।
राशयश्चात्र दृश्यन्ते पतितानां महीतले ॥ ८.१८.३३ ॥
હાર, નિષ્ક, કવચ, છત્ર, વ્યજન, મુકુટ સહિત મસ્તકો; હે ભારત, અહીં ભૂમિ પર પડેલાઓના ઢગલા દેખાય છે.
8.18.34
सकुण्डलानि स्वक्षीमि पूर्णचन्द्रनिभानि च ।
शिरांस्युर्व्यामदृश्यन्त ताराजालमिवाम्बरे ॥ ८.१८.३४ ॥
કુંડળ સહિત, સુંદર નેત્રોવાળાં, પૂર્ણચંદ્ર સમાન મસ્તકો ભૂમિ પર દેખાયાં, આકાશમાં તારાઓના જાળ જેવાં.
8.18.35
सुस्रग्वीणि सुवासांसि चन्दनेनोक्षितानि च ।
शरीराणि व्यदृश्यन्त निहतानां महीतले ॥ ८.१८.३५ ॥
સુંદર માળાઓ, સારાં વસ્ત્રો, ચંદનલિપ્ત દેહ—હણાયેલાઓના—ભૂમિ પર દેખાયા.
8.18.36
रुद्रस्याक्रीडसदृशं घोरमायोधनं तदा ॥ ८.१८.३६ ॥
ત્યારે એ ભયાનક યુદ્ધભૂમિ રુદ્રની ક્રીડાભૂમિ જેવી હતી.
8.18.37
निहतै राजपुत्रैश्च क्षत्रियैश्च महाबलैः ।
अर्जुनेन महाराज तत्रतत्र महारणे ॥ ८.१८.३७ ॥
હે મહારાજ, તે મહાયુદ્ધમાં અર્જુન દ્વારા માર્યા ગયેલા રાજપુત્રો અને મહાબલી ક્ષત્રિયો ઠેર ઠેર પડ્યા હતા.
8.18.38
हस्तिभिः पतितैश्चैव तुरङ्गैश्चाभवन्मही ।
अगम्यरूपा समरे विशीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.१८.३८ ॥
પડેલા હાથીઓ અને ઘોડાઓથી એ ભૂમિ યુદ્ધમાં તૂટેલા પર્વતોથી ભરાયેલી હોય તેમ અગમ્ય બની ગઈ.
8.18.39
नासीद्रथपथस्तस्य पाण्डवस्य महात्मनः ।
निघ्नतः शात्रवान्भल्लैर्हस्त्यश्वं चास्यतो महत् ॥ ८.१८.३९ ॥
મહાત્મા પાંડુપુત્ર ભલ્લોથી શત્રુઓ, હાથીઓ અને ઘોડાઓને મારતા હતા ત્યારે તેમના રથને માર્ગ રહ્યો ન હતો.
8.18.40
स्वानुगा इव सीदन्ति रथचक्राणि मारिष ।
चरतस्तस्य सङ्ग्रामे तस्मिंल्लोहितकर्दमे ॥ ८.१८.४० ॥
હે મારિષ, એ યુદ્ધમાં લોહીના કાદવમાં તે ફરતો હતો ત્યારે તેના રથનાં પૈડાં પોતાના અનુચરોની જેમ ધસી જતાં હતાં.
8.18.41
सीदमानानि चक्राणि समुहूस्तुरगा भृशम् ।
श्रमेण महता युक्ता मनोमारुतरंहसः ॥ ८.१८.४१ ॥
ધસી જતાં પૈડાંથી મન અને પવનના વેગવાળા ઘોડા અત્યંત થાકીને ખેંચાતા હતા.
8.18.42
वध्यमानं तु तत्सैन्यं पाण्डुपुत्रेण धन्विना ।
प्रायशो विमुखं सर्वं नावतिष्ठत भारत ॥ ८.१८.४२ ॥
હે ભારત, પાંડુપુત્ર ધનુર્ધર દ્વારા માર્યા જતા એ સૈન્ય મોટે ભાગે પીઠ ફેરવીને ઊભું રહી શક્યું નહીં.
8.18.43
ताञ्जित्वा समरे जिष्णुः संशप्तकगणान्बहून् ।
विरराज तदा पार्थो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.१८.४३ ॥
યુદ્ધમાં તેમને અને અનેક સંશપ્તક ગણોને જીતીને જિષ્ણુ પાર્થ ત્યારે ધૂમ્રરહિત પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમાન શોભ્યા.