మహాభారతం · అధ్యాయం 8.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.18.1
श्वेताश्वोऽपि महाराज व्यधमत्तावकं बलम् ।
यथा वायुः समासाद्य तूलराशिं समन्ततः ॥ ८.१८.१ ॥
మహారాజా, శ్వేతాశ్వుడు (అర్జునుడు) కూడా మీ సైన్యాన్ని దూదిరాశిని గాలి చెదరగొట్టినట్లు చెదరగొట్టాడు.
8.18.2
प्रत्युद्ययुस्त्रिगर्तास्तं शिबयः कौरवैः सह ।
वसातयोऽथ साल्वाश्च गोपालाश्च यशस्विनः ॥ ८.१८.२ ॥
త్రిగర్తులు, శిబులు, కౌరవులతో కలిసి, వసాతులు, సాల్వులు, కీర్తిమంతులైన గోపాలురు అతడిని ఎదుర్కోవడానికి ముందుకు వచ్చారు.
8.18.3
सत्यदेवः सत्यकीर्तिर्मित्रदेवः श्रुतञ्जयः ।
सौश्रुतिश्चन्द्रदेवश्च मित्रवर्मा च भारत ॥ ८.१८.३ ॥
భారతా, సత్యదేవుడు, సత్యకీర్తి, మిత్రదేవుడు, శ్రుతంజయుడు, సౌశ్రుతి, చంద్రదేవుడు, మిత్రవర్మ.
8.18.4
त्रिगर्तराजः समरे भ्रातृभिः परिवारितः ।
पुत्रैश्चैव महेष्वासैर्नानाशस्त्रविशारदैः ॥ ८.१८.४ ॥
త్రిగర్తుల రాజు యుద్ధంలో తన సోదరులతో, అనేక ఆయుధాలలో నిపుణులైన మహా ధనుర్ధారులైన కుమారులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
8.18.5
व्यसृजन्त शस्त्रातान्किरन्तोऽर्जुनमाहवे ।
अभ्यवर्तन्त सहसा वार्योघा इव सागरम् ॥ ८.१८.५ ॥
యుద్ధంలో అర్జునుడిపై ఆయుధ ప్రవాహాన్ని విడిచి, నదీ జలప్రవాహాలు సముద్రం వైపు పరుగెత్తినట్లు వారు అకస్మాత్తుగా అతడిపై విరుచుకుపడ్డారు.
8.18.6
ते त्वर्जुनं समासाद्य योधाः शतसहस्रशः ।
अगच्छन्विलयं सर्वे तार्क्ष्यं दृष्ट्वेव पन्नगाः ॥ ८.१८.६ ॥
కానీ ఆ వందలు వేల యోధులు అర్జునుడిని చేరి, గరుత్మంతుడిని చూసిన సర్పాలవలె అందరూ నశించిపోయారు.
8.18.7
ते हन्यमानाः समरे न जहुः पाण्डवं रणे ।
हन्यमाना महाराज शलभा इव पावकम् ॥ ८.१८.७ ॥
యుద్ధంలో కొట్టబడుతూ కూడా వారు రణంలో పాండవుడిని విడిచిపెట్టలేదు. మహారాజా, మిడతలు అగ్నిలో పడినట్లుగా వారు కూలిపోతున్నారు.
8.18.8
सत्यदेवस्त्रिभिर्बाणैर्विव्याध युधि पाण्डवम् ।
मित्रदेवस्त्रिषष्ट्या तु चन्द्रदेवस्तु सप्तभिः ॥ ८.१८.८ ॥
సత్యదేవుడు యుద్ధంలో మూడు బాణాలతో పాండవుడిని గుచ్చాడు. మిత్రదేవుడు అరవై మూడుతో, చంద్రదేవుడు ఏడుతో.
8.18.9
मित्रवर्मा त्रिसप्तत्या सौश्रुतिश्चापि सप्तभिः ।
श्रुतंजयस्तु विंशत्या सुशर्मा नवभिः शरैः ॥ ८.१८.९ ॥
మిత్రవర్మ డెబ్బై మూడుతో, సౌశ్రుతి ఏడుతో; శ్రుతంజయుడు ఇరవైతో, సుశర్ముడు తొమ్మిది బాణాలతో.
8.18.10
स विद्वो बहुभिः सङ्ख्ये प्रतिविव्याध तान्नृपान् ।
सौश्रुतिं सप्तभिर्विद्व्वा चन्द्रदेवं त्रिभिः शरैः ॥ ८.१८.१० ॥
అతను యుద్ధంలో అనేకులచే గుచ్చబడినా ఆ రాజులను ప్రతిగా గుచ్చాడు. సౌశ్రుతిని ఏడుతో గుచ్చి, చంద్రదేవుడిని మూడు బాణాలతో.
8.18.11
श्रुतंजयं च विंशत्या चन्द्रदेवं तथाऽष्टभिः ।
मित्रदेवं शतेनैव सत्यदेवं त्रिभिः शरैः ॥ ८.१८.११ ॥
శ్రుతంజయుడిని ఇరవైతో, చంద్రదేవుడిని ఎనిమిదితో; మిత్రదేవుడిని నూటితోనే, సత్యదేవుడిని మూడు బాణాలతో.
8.18.12
नवभिर्मित्रवर्माणं सुशर्माणं तथाऽष्टभिः ।
श्रुतञ्जयं च राजानं हत्वा तत्र शिलाशितैः ॥ ८.१८.१२ ॥
తొమ్మిదితో మిత్రవర్మను, అలాగే సుశర్ముడిని ఎనిమిదితో; రాజు శ్రుతంజయుడిని అక్కడ రాతిపై సానబెట్టిన బాణాలతో చంపి.
8.18.13
सौश्रुतेः सशिरस्त्राणं शिरः कायादपाहरत् ।
त्वरितश्चन्द्रदेवं च शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.१८.१३ ॥
సౌశ్రుతి యొక్క శిరస్త్రాణంతో కూడిన తలను అతడు శరీరం నుండి నరికివేశాడు; వేగంగా చంద్రదేవుణ్ణి కూడా బాణాలతో యమలోకానికి పంపాడు.
8.18.14
तथेतरान्महाराज यतमानान्महारथान् ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैरेकैकं प्रत्यवारयत् ॥ ८.१८.१४ ॥
అలాగే, మహారాజా, ప్రయత్నిస్తున్న ఇతర మహారథులలో ఒక్కొక్కరిని ఐదేసి బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
8.18.15
सत्यदेवस्तु सङ्क्रुद्वस्तोमरं व्यसृजन्महत् ।
समुद्दिश्य रणे कृष्णं सिंहनादं ननाद च ॥ ८.१८.१५ ॥
సత్యదేవుడు కోపంతో ఒక పెద్ద తోమరాన్ని విసిరాడు; రణంలో కృష్ణుణ్ణి లక్ష్యంగా చేసుకుని సింహనాదం చేశాడు.
8.18.16
स निर्भिद्य भुजं सव्यं माधवस्य महात्मनः ।
अयस्मयः स्वर्णदण्डो जगाम धरणीं तदा ॥ ८.१८.१६ ॥
ఆ ఇనుప తోమరం మహాత్ముడైన మాధవుని ఎడమ భుజాన్ని చీల్చి, బంగారు దండంతో అప్పుడు భూమిపై పడింది.
8.18.17
माधवस्य तु विद्धस्य तोमरेण महारणे ।
प्रतोदः प्रापतद्वस्ताद्रश्मयश्च विशाम्पते ॥ ८.१८.१७ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, ఆ మహా యుద్ధంలో తోమరంతో గాయపడిన మాధవుని చేతి నుండి కొరడా, పగ్గాలు జారిపడ్డాయి.
8.18.18
वासुदेवं विभिन्नाङ्गं दृष्ट्वा पार्थो धनञ्जयः ।
क्रोधमाहारयत्तीव्रं कृष्णं चेदमुवाच ह ॥ ८.१८.१८ ॥
వాసుదేవుని అవయవాలు గాయపడినట్లు చూసి, పార్థుడు ధనంజయుడు తీవ్రమైన కోపంతో కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు.
8.18.19
प्रापयाश्वान्महाबाहो सत्यदेवं प्रति प्रभो ।
यावदेनं शरैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ॥ ८.१८.१९ ॥
ఓ మహాబాహు, ప్రభూ, సత్యదేవుని వైపు గుర్రాలను నడుపుము; పదునైన బాణాలతో ఇతనిని యమలోకానికి పంపేవరకు.
8.18.20
प्रतोदं गृह्य सोऽन्यत्तु रश्मीन्सङ्गृह्य च द्रुतम् ।
वाहयामास तानश्वान्सत्यदेवरथं प्रति ॥ ८.१८.२० ॥
ఆయన కొరడాను పట్టుకొని, పగ్గాలను సరిచేసి, వేగంగా ఆ గుర్రాలను సత్యదేవుని రథం వైపు నడిపాడు.
8.18.21
विष्वक्सेनं सुनिर्विद्वं दृष्ट्वा पार्थो धनञ्जयः ।
सत्यदेवं शरैस्तीक्ष्णैर्वारयित्वा महारथः ॥ ८.१८.२१ ॥
విష్వక్సేనుడు (కృష్ణుడు) తీవ్రంగా గాయపడ్డాడని చూచి, మహారథుడైన పార్థుడు ధనంజయుడు పదునైన బాణాలతో సత్యదేవుని అడ్డుకున్నాడు.
8.18.22
ततः सुनिशितैर्भल्लै राज्ञस्तस्य महच्छिरः ।
कुम्डलोपचितं कायाच्चकर्त पृतनान्तरे ॥ ८.१८.२२ ॥
అప్పుడు అతి పదునైన భల్లాలతో, ఆ రాజు కుండలాలతో అలంకృతమైన పెద్ద తలను సైన్యం మధ్యలో శరీరం నుండి నరికాడు.
8.18.23
तन्निकृत्य शितैर्बाणैर्भित्रवर्माणमाक्षिपत् ।
वत्सदन्तेन तीक्ष्णेन सारथिं चास्य मारिष ॥ ८.१८.२३ ॥
ఆ తలను నరికి, పదునైన బాణాలతో కవచం చీలిన వానిని పడగొట్టాడు; ఓ మారిష, పదునైన వత్సదంత బాణంతో అతని సారథిని కూడా.
8.18.24
ततः शरशतैर्भूयः संशप्तकगणान्बली ।
पातयामास सङ्क्रुद्वः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.१८.२४ ॥
అప్పుడు కోపోద్రిక్తుడైన బలవంతుడు వందలాది బాణాలతో మళ్లీ సంశప్తక సమూహాలను వందల, వేలల్లో పడగొట్టాడు.
8.18.25
ततो रजतपुङ्खेन राजञ्शीर्षं महात्मनः ।
मित्रदेवस्य चिच्छेद क्षुरप्रेण महारथः।
सुशर्माणं सुसङ्क्रुद्धो जत्रुदेशे समाहनत् ॥ ८.१८.२५ ॥
రాజా, అప్పుడు ఆ మహారథుడు వెండి రెక్కల క్షురప్రంతో మహాత్ముడైన మిత్రదేవుని తల తెగనరికాడు; మిక్కిలి కోపించి సుశర్ముని కాలర్‌బోన్ ప్రదేశంలో కొట్టాడు.
8.18.26
ततः संशप्तकाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
शस्त्रौघैर्ममृदुः क्रुद्वा नादयन्तो दिशो दश ॥ ८.१८.२६ ॥
అప్పుడు సంశప్తకులందరూ ధనంజయుని చుట్టుముట్టి, కోపంతో ఆయుధ ప్రవాహాలతో అతనిని పీడించారు; పది దిక్కులను మారుమోగిస్తూ గర్జించారు.
8.18.27
अभ्यर्दितस्तु तज्जिष्णुः शक्रतुल्यपराक्रमः ।
ऐन्द्रमस्त्रममेयात्मा प्रादुश्चक्रे महारथः ॥ ८.१८.२७ ॥
బాధింపబడినా, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన ఆ విజేత, అపరిమిత ఆత్మ గల ఆ మహారథుడు ఐంద్ర అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
8.18.28
ततः शरसहस्राणि प्रादुरासन्विशाम्पते ।
कार्मुकात्पाण्डुपुत्रस्य पार्थस्यामिततेजसः ॥ ८.१८.२८ ॥
అప్పుడు ఓ ప్రజాపతీ, పాండుపుత్రుడు అమిత తేజస్వి పార్థుని విల్లు నుండి వేలకొలది బాణాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
8.18.29
ततस्तु च्छिद्यमानानां ध्वजानां धनुषां तथा ।
रथानां सपताकानां तूणीराणां युगैः सह ॥ ८.१८.२९ ॥
అప్పుడు ధ్వజాలు, ధనువులు, పతాకలతో కూడిన రథాలు, అంబుల పొదులు, కాడలతో సహా ఛిద్రమవుతుండగా—
8.18.30
अक्षाणामथ चक्राणां योक्त्राणां रश्मिभिः सह ।
कूबराणां वरूथानां पृषत्कानां च संयुगे ॥ ८.१८.३० ॥
యుద్ధంలో ఇరుసులు, చక్రాలు, కళ్లెపు తాళ్లు, కళ్లెములు, రథకూబరాలు, రథకవచాలు, చుక్కల బాణాలు—ఇవన్నీ కూడా.
8.18.31
अश्वानां पततां चापि प्रासानामृष्टिभिः सह ।
गदानां परिघानां च शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.१८.३१ ॥
పడిపోతున్న గుర్రాలు, ఈటెలు, ఋష్టులు, గదలు, పరిఘలు, శక్తులు, తోమరాలు, పట్టసాలతో.
8.18.32
शतघ्नीनां सचक्राणां भुजानां चोरुभिः सह ।
कण्ठसूत्राङ्गदानां च केयूराणां च मारिष ॥ ८.१८.३२ ॥
శతఘ్నులు, చక్రాలు, బాహువులు, తొడలతో, కంఠహారాలు, అంగదాలు, కేయూరాలతో, ఓ మారిష.
8.18.33
हाराणामथ निष्काणां तनुत्राणां च भारत ।
छत्राणां व्यजनानां च शिरसां कुमुटैः सह।
राशयश्चात्र दृश्यन्ते पतितानां महीतले ॥ ८.१८.३३ ॥
హారాలు, నిష్కాలు, కవచాలు, గొడుగులు, విసనకర్రలతో, తలలు కిరీటాలతో, ఓ భారత, ఇక్కడ నేలపై పడినవారి రాశులు కనిపిస్తున్నాయి.
8.18.34
सकुण्डलानि स्वक्षीमि पूर्णचन्द्रनिभानि च ।
शिरांस्युर्व्यामदृश्यन्त ताराजालमिवाम्बरे ॥ ८.१८.३४ ॥
కుండలాలతో, అందమైన కన్నులతో, పూర్ణచంద్రుని వంటి తలలు నేలపై కనిపించాయి, ఆకాశంలో నక్షత్రజాలంలా.
8.18.35
सुस्रग्वीणि सुवासांसि चन्दनेनोक्षितानि च ।
शरीराणि व्यदृश्यन्त निहतानां महीतले ॥ ८.१८.३५ ॥
చక్కని మాలలు, మంచి వస్త్రాలు, చందనం పూసిన శరీరాలు, చంపబడినవారివి, నేలపై కనిపించాయి.
8.18.36
रुद्रस्याक्रीडसदृशं घोरमायोधनं तदा ॥ ८.१८.३६ ॥
అప్పుడు ఆ భయంకర యుద్ధభూమి రుద్రుని క్రీడాస్థలంలా ఉంది.
8.18.37
निहतै राजपुत्रैश्च क्षत्रियैश्च महाबलैः ।
अर्जुनेन महाराज तत्रतत्र महारणे ॥ ८.१८.३७ ॥
మహారాజా, ఆ మహాయుద్ధంలో అర్జునుడి చేత చంపబడిన రాజకుమారులు, మహాబలురైన క్షత్రియులు అక్కడక్కడ పడి ఉన్నారు.
8.18.38
हस्तिभिः पतितैश्चैव तुरङ्गैश्चाभवन्मही ।
अगम्यरूपा समरे विशीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.१८.३८ ॥
పడిపోయిన ఏనుగులతో, గుర్రాలతో ఆ భూమి యుద్ధంలో పగిలిన పర్వతాలతో నిండినట్లు దాటలేనిదిగా మారింది.
8.18.39
नासीद्रथपथस्तस्य पाण्डवस्य महात्मनः ।
निघ्नतः शात्रवान्भल्लैर्हस्त्यश्वं चास्यतो महत् ॥ ८.१८.३९ ॥
మహాత్ముడైన ఆ పాండవుడు భల్లాలతో శత్రువులను, ఏనుగులను, గుర్రాలను కొట్టి సంహరిస్తుండగా అతని రథానికి మార్గమే లేకుండా పోయింది.
8.18.40
स्वानुगा इव सीदन्ति रथचक्राणि मारिष ।
चरतस्तस्य सङ्ग्रामे तस्मिंल्लोहितकर्दमे ॥ ८.१८.४० ॥
ఓ మారిష, ఆ యుద్ధంలో రక్తపు చిత్తడిలో అతడు తిరుగుతుండగా అతని రథచక్రాలు తన అనుచరుల్లా కూరుకుపోయాయి.
8.18.41
सीदमानानि चक्राणि समुहूस्तुरगा भृशम् ।
श्रमेण महता युक्ता मनोमारुतरंहसः ॥ ८.१८.४१ ॥
కూరుకుపోతున్న చక్రాల వల్ల మనస్సు, గాలి వేగం గల గుర్రాలు మహా అలసటతో అతి కష్టంగా లాగబడ్డాయి.
8.18.42
वध्यमानं तु तत्सैन्यं पाण्डुपुत्रेण धन्विना ।
प्रायशो विमुखं सर्वं नावतिष्ठत भारत ॥ ८.१८.४२ ॥
ఓ భారతా, పాండుపుత్రుడైన ధనుర్ధరుని చేత చంపబడుతున్న ఆ సైన్యమంతా దాదాపు వెనుదిరిగి నిలబడలేకపోయింది.
8.18.43
ताञ्जित्वा समरे जिष्णुः संशप्तकगणान्बहून् ।
विरराज तदा पार्थो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.१८.४३ ॥
యుద్ధంలో వారిని, అనేక సంశప్తక గణాలను జయించిన జిష్ణువు పార్థుడు అప్పుడు పొగలేని ప్రజ్వలిస్తున్న అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.