ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.19.1
युधिष्ठिरं महाराज विसृजन्तं शरान्बहून् ।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यगृह्णादभीतवत् ॥ ८.१९.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବହୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବାର ଦେଖି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜେ ନିର୍ଭୟଙ୍କ ପରି ସେଥିପ୍ରତି ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
8.19.2
तमापतन्तं सहसा तव पुत्रं महारथम् ।
धर्मराजो द्रुतं विद्ध्वा तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.१९.२ ॥
ହଠାତ୍ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରକୁ ଧର୍ମରାଜ ତୁରନ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କରି କହିଲେ, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!'
8.19.3
स तु तं प्रतिविव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
सारथिं चास्य भल्लेन भृशं क्रुद्धोऽभ्यताडयत् ॥ ८.१९.३ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ନଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ।
8.19.4
ततो युधिष्ठिरो राजन्स्वर्णपुङ्खाञ्शिलीमुखान् ।
दुर्योधनाय चिक्षेप त्रयोदश शिलाशितान् ॥ ८.१९.४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୁନା ପଖାଥିବା, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ତେର ବାଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.19.5
चतुर्भिश्चतुरो वाहांस्तस्य हत्वा महारथः ।
पञ्चमेन शिरः कायात्सारथेश्च समाक्षिपत् ॥ ८.१९.५ ॥
ଚାରି ବାଣରେ ତାଙ୍କର ଚାରି ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେହି ମହାରଥୀ ପଞ୍ଚମ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସାରଥିର ମୁଣ୍ଡ ଶରୀରରୁ କାଟି ପକାଇଲେ।
8.19.6
षष्ठेन तु ध्वजं राज्ञः सप्तमेन तु कार्मुकम् ।
अष्टमेन तथा खङ्गं पातयामास भूतले।
पञ्चभिर्नृपतिं चापि धर्मराजोऽर्दयद्भृशम् ॥ ८.१९.६ ॥
ଷଷ୍ଠ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା, ସପ୍ତମରେ ଧନୁ ଓ ଅଷ୍ଟମରେ ଖଡ୍ଗ ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ; ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ଧର୍ମରାଜ ରାଜାଙ୍କୁ ବହୁତ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
8.19.7
हताश्वात्तु रथात्तस्मादवप्लुत्य सुतस्तव ।
उत्तमं व्यसनं प्राप्तो भूमावेवावतिष्ठत ॥ ८.१९.७ ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲେ ତୁମ ପୁତ୍ର ସେ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଓହ୍ଲାଇଲା ଏବଂ ମହା ବିପଦରେ ପଡ଼ି ଭୂମିରେ ହିଁ ଠିଆ ହେଲା।
8.19.8
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा कर्णद्रौणिकृपादयः ।
अभ्यवर्तन्त सहसा परीप्सन्तो नराधिपम् ॥ ८.१९.८ ॥
ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃପ ପ୍ରଭୃତି ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହଠାତ୍ ଧାଇଁଗଲେ।
8.19.9
अथ पाण्डुसुताः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
अन्वयुः समरे राजंस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.१९.९ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ତାଙ୍କ ପଛେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆସିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
8.19.10
ततस्तूर्यसहस्राणि प्रावाद्यन्त महामृधे ॥ ८.१९.१० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ବାଦ୍ୟ ବାଜିଲା।
8.19.11
क्ष्वेलाः किलकिलाशब्दाः प्रादुरासन्महीपते ।
यत्राभ्यगच्छन्समरे पाञ्चालाः कौरवैः सह ॥ ८.१९.११ ॥
ହେ ମହୀପତି, ଯେଉଁଠାରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ, ସେଠାରେ କ୍ଷ୍ୱେଳ ଓ କିଲକିଲା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
8.19.12
नरा नरैः समाजग्मुर्वारणा वरवारणैः ।
रथाश्च रथिभिः सार्धं हयाश्च हयसादिभिः ॥ ८.१९.१२ ॥
ମଣିଷମାନେ ମଣିଷ ସହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ସହ, ରଥ ରଥୀ ସହ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ।
8.19.13
द्वन्द्वान्यासन्महाराज प्रेक्षणीयानि संयुगे ।
विविधान्यप्यचिन्त्यानि शस्त्रवन्त्युत्तमानि च ॥ ८.१९.१३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର, କଳ୍ପନାତୀତ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା।
8.19.14
ते शूराः समरे सर्वे चित्रं लघु च सुष्ठु च ।
अयुध्यन्त महावेगाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.१९.१४ ॥
ସେହି ଶୂରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ, ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ନିପୁଣତାର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ମହାବେଗୀ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ।
8.19.15
अन्योन्यं समरे जघ्नुर्योधव्रतमनुष्ठिताः ।
न हि ते समरं चक्रुः पृष्ठतो वै कथञ्चन ॥ ८.१९.१५ ॥
ଯୋଦ୍ଧାର ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସେମାନେ ପଛରୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁ ନଥିଲେ।
8.19.16
मुहूर्तमेव तद्युद्वमासीन्मधुरदर्शनम् ।
तत उन्मत्तवद्राजन्निर्मर्यादमवर्तत ॥ ८.१९.१६ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷଣମାତ୍ର ମଧୁର ଦେଖାଗଲା; ହେ ରାଜନ୍, ତାପରେ ତାହା ଉନ୍ମତ୍ତଙ୍କ ପରି, ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ ଭାବେ ଚାଲିଲା।
8.19.17
रथी नागं समासाद्य दारयन्निशितैः शरैः ।
प्रेषयामास कालाय शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.१९.१७ ॥
ଜଣେ ରଥୀ ହାତୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାକୁ ବିଦାରି, ନତ-ପର୍ବ ବାଣରେ ତାକୁ କାଳ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲା।
8.19.18
नागा हयान्समासाद्य विक्षिपन्तो बहून्रणे ।
दारयामासुरत्युग्रं तत्रतत्र तदातदा ॥ ८.१९.१८ ॥
ହାତୀମାନେ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗି, ସେଠାରେ-ସେଠାରେ, ବାରମ୍ବାର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାରିଲେ।
8.19.19
हयारोहाश्च बहवः परिवार्य हयोत्तमान् ।
तलशब्दरवांश्चक्रुः सम्पतन्तस्ततस्ततः ॥ ८.१९.१९ ॥
ବହୁ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଘେରି ହାତତାଳି ଶବ୍ଦ କଲେ; ସେମାନେ ଏଠାସେଠି ଧାଇଁ ଆଗକୁ ଗଲେ।
8.19.20
धावमानांस्ततस्तांस्तु द्रवमाणान्महागजान् ।
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैव निजघ्नुर्हयसादिनः ॥ ८.१९.२० ॥
ତା'ପରେ ପଳାଉଥିବା ସେହି ମହାହାତୀମାନଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଓ ପଛରୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.19.21
विद्राव्य च बहूनश्वान्नागा राजन्मदोत्कटाः ।
विषाणैश्चापरे जघ्नुर्ममृदुश्चापरे भृशम् ॥ ८.१९.२१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ବହୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଛାଡ଼ି ଦେଲେ; କେହି ଦାନ୍ତରେ ଆଘାତ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୀଷଣ ଭାବେ ଦଳିଲେ।
8.19.22
साश्वारोहांश्च तुरगान्विषामैर्विव्यधू रुषा ।
अपरे चिक्षिपुर्वेगात्प्रगृह्यातिबलास्तदा ॥ ८.१९.२२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ସବାରସହ ଘୋଡ଼ାକୁ ବର୍ଚ୍ଛାରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଅତି ବଳବାନ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଧରି ବେଗରେ ଫୋପାଡ଼ିଲେ।
8.19.23
पादातैराहता नागा विवरेषु समन्ततः ।
चक्रुरार्तस्वरं घोरं दुद्रुवुश्च दिशो दश ॥ ८.१९.२३ ॥
ପଦାତିକମାନଙ୍କ ଆଘାତରେ ଚାରିପଟେ ଆହତ ହାତୀମାନେ ଫାଟ ଦେଇ ଭୟଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
8.19.24
पदातीनां तु सहसा प्रद्रुतानां महाहवे ।
उत्सृज्याभरणं तूर्णमववव्रू रणाजिरे ॥ ८.१९.२४ ॥
ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପଦାତିକମାନେ ହଠାତ୍ ପଳାଇଲେ; ଅଳଙ୍କାର ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ରଣଭୂମିରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଫୋପାଡ଼ିଦେଲେ।
8.19.25
निमित्तं मन्यमानास्तु परिणाम्य महागजाः ।
जगृहुर्बिभिदुश्चैव चित्राण्याभरणानि च ॥ ८.१९.२५ ॥
ସଙ୍କେତ ଭାବି ମହାଗଜମାନେ ଫେରି ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ଧରି ଛିଣ୍ଡାଇଲେ।
8.19.26
तांस्तु तत्र प्रसक्तान्वै परिन्वार्य पदातयः ।
हस्त्यारोहान्निजघ्नुस्ते महावेगा बलोत्कटाः ॥ ८.१९.२६ ॥
ସେଠାରେ ଲାଗିଥିବା ହାତୀ-ଆରୋହୀମାନଙ୍କୁ ପଦାତିକମାନେ ଘେରି ବଧ କଲେ; ସେମାନେ ମହାବେଗୀ ଓ ବଳବାନ ଥିଲେ।
8.19.27
अपरे हस्तिभिर्हस्तैः खं विक्षिप्ता महाहवे ।
निपतन्तो विषाणाग्रैर्भृशं विद्वाः सुशिक्षितैः ॥ ८.१९.२७ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀମାନଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡରେ ଆକାଶକୁ ଫିଙ୍ଗି ହୋଇ, ପଡ଼ିବା ବେଳେ ସୁଶିକ୍ଷିତ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ।
8.19.28
अपरे सहसा गृह्य विषाणैरेव सूदिताः ।
सेनान्तरं समासाद्य केचित्तत्र महागजैः ॥ ८.१९.२८ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ହଠାତ୍ ଧରାପଡ଼ି ଦାନ୍ତରେ ହିଁ ମାରିଗଲେ; କେହି ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ମହାଗଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରିଗଲେ।
8.19.29
क्षुण्णगात्रा महाराज विक्षिप्य च पुनःपुनः ।
अपरे व्यजनानीव विभ्राम्य निहता मृधे ॥ ८.१९.२९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭଗ୍ନ ଅଙ୍ଗ ନେଇ ବାରମ୍ବାର ଫିଙ୍ଗି ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନେ ପଙ୍ଖା ପରି ଘୂରାଯାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଗଲେ।
8.19.30
पुरःसराश्च नागानामपरेषां विशाम्पते ।
शरीराण्यतिविद्वानि तत्रतत्र रणाजिरे ॥ ८.१९.३० ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, କେହି ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କ ଶରୀର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରଣଭୂମିରେ ସର୍ବତ୍ର ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ।
8.19.31
प्रतिमानेषु कुम्भेषु दन्तवेष्टेषु चापरे ।
निगृहीता भृशं नागाः प्रासतोमरशक्तिभिः ॥ ८.१९.३१ ॥
ଅନ୍ୟ କେତେକ ହାତୀ କବଚ-ପଟ୍ଟ, କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଓ ଦନ୍ତ-ବେଷ୍ଟନରେ ପ୍ରାସ, ତୋମର ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରାଗଲେ।
8.19.32
निगृह्य च गजाः केचित् पार्श्वस्थैर्भृशदारुणैः ।
रथाश्वसादिभिस्तत्र सम्भिन्ना न्यपतन्भुवि ॥ ८.१९.३२ ॥
କେତେକ ହାତୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ରଥୀ, ଘୋଡା ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି, ଆହତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
8.19.33
सहयाः सादिनस्तत्र तोमरेण महामृधे ।
भूमावमृद्रन्वेगेन सचर्माणं पदातिनम् ॥ ८.१९.३३ ॥
ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡା ସହିତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ତୋମର ଦ୍ୱାରା ବେଗରେ ଢାଲ ସହିତ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଦଳିଦେଲେ।
8.19.34
चछा सावरणान्कांश्चित्तत्रतत्र विशाम्पते ।
रथान्नागाः समासाद्य परिगृह्य च मारिष।
व्याक्षिपन्सहसा तत्र घोररूपे भयानके ॥ ८.१९.३४ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେଠାରେ ସେଠାରେ କବଚଧାରୀ କେତେକ ରଥକୁ ହାତୀମାନେ ନିକଟ ଯାଇ ଧରି ହଠାତ୍ ସେହି ଭୟଙ୍କର, ଭୟାନକ ରଣାଙ୍ଗଣରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
8.19.35
नाराचैर्निहताश्चापि गजाः पेतुर्महाबलाः ।
पर्वतस्येव शिखरं वज्ररुग्णं महीतले ॥ ८.१९.३५ ॥
ନାରାଚ ବାଣରେ ହତ ମହାବଳ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବଜ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
8.19.36
योधा योधान्समासाद्य मुष्टिभिर्व्यहनन्युधि ।
केशेष्वन्योन्यमाक्षिप्य चिक्षिपुर्बिभिदुश्च ह ॥ ८.१९.३६ ॥
ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ନିକଟ ଯାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କଲେ; ପରସ୍ପରର କେଶ ଧରି ଟାଣି ଫିଙ୍ଗି ଚିରିଦେଲେ।
8.19.37
उद्यम्य च भुजानन्ये निक्षिप्य च महीतले ।
पदा चोरः समाक्रम्य स्फुरतोऽपाहरच्छिरः ॥ ८.१९.३७ ॥
କେହି କେହି ବାହୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ପକାଇ, ପାଦରେ ଊରୁ ଚାପି, ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ଲୋକର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
8.19.38
पततश्चापरो राजन्विजहारासिना शिरः ।
मृतमन्यो महाराज पदा ताडितवांस्तदा ॥ ८.१९.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କେହି ପଡ଼ୁଥିବା ଲୋକର ମୁଣ୍ଡ ଖଡ୍ଗରେ କାଟିଦେଲା; ହେ ମହାରାଜ, କେହି ମୃତକୁ ପାଦରେ ଆଘାତ କଲା।
8.19.39
जीवतश्च तथैवान्यः शस्त्रं काये न्यमज्जयत् ।
मुष्टियुद्धं महच्चासीद्योधानां तत्र भारत।
तथा केशग्रहश्चोग्रो बाहुयुद्धं च भैरवम् ॥ ८.१९.३९ ॥
ସେହିପରି, ଜୀବିତ ଥିବା ଲୋକର ଶରୀରରେ ଆଉ ଜଣେ ଅସ୍ତ୍ର ବିନ୍ଧିଦେଲା। ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମହା ମୁଷ୍ଟିଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଉଗ୍ର କେଶଧରା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବାହୁଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ହେଲା।
8.19.40
समासक्तस्य चान्येन अविज्ञातस्तथाऽपरः ।
जहार समरे प्राणान्नानाशस्तैरनेकधा ॥ ८.१९.४० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଡିତ ଲୋକର ପ୍ରାଣ ଆଉ ଜଣେ ହରଣ କଲା, ଏବଂ ସେହିପରି ଅଦେଖା ଆଉ ଜଣେ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାଣ ନେଲା।
8.19.41
संसक्तेषु च योधेषु वर्तमाने च सङ्कुले ।
कबन्धान्युत्थितानि स्युः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.१९.४१ ॥
ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରରେ ଜଡିତ ଥିବାବେଳେ ଓ ସେ ଘମସାନ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ମୁଣ୍ଡବିହୀନ ଶରୀର ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
8.19.42
शोणितैः सिच्यमानानि शस्त्राणि कवचानि च ।
महारागानुरक्तानि वस्त्राणीव चकाशिरे ॥ ८.१९.४२ ॥
ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ଗାଢ଼ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ ବସ୍ତ୍ର ପରି ଚମକୁଥିଲା।
8.19.43
एवमेतन्महद्युद्वं दारुणं शस्त्रसङ्कुलम् ।
उन्मत्तगङ्गाप्रतिमं शब्देनापूरयज्जगत् ॥ ८.१९.४३ ॥
ଏହିପରି ସେହି ମହାନ, ଭୟଙ୍କର, ଅସ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ଉନ୍ମତ୍ତ ଗଙ୍ଗା ପରି ଥିଲା; ତାହାର ଶବ୍ଦରେ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
8.19.44
नैव स्वे न परे राजन्विज्ञायन्ते शरातुराः ।
योद्वव्यमिति युध्यन्ते राजानो जयगृद्विनः ॥ ८.१९.४४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶରପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ଓ ଶତ୍ରୁ ଚିହ୍ନାଯାଉ ନଥିଲା; 'ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ହେବ' ଭାବି ଜୟଲୋଭୀ ରାଜାମାନେ ଲଢ଼ୁଥିଲେ।
8.19.45
स्वान्स्वे जघ्नुर्महराज परांश्चैव समागतान् ।
उभयोः सेनयोर्वीरैर्व्याकुलं समपद्यत ॥ ८.१९.४५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବୀରମାନେ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଆସିଥିବା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ; ଉଭୟ ସେନା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲେ।
8.19.46
रथैर्भग्नैर्महाराज वारणैश्च निपातितैः ।
हयैश्च पतितैस्तत्र नरैश्च विनिपातितैः ॥ ८.१९.४६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭଗ୍ନ ରଥ, ନିପାତିତ ହସ୍ତୀ, ପତିତ ଅଶ୍ୱ ଓ ସେଠାରେ ବଧିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ଭୂମି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା)।
8.19.47
अगम्यरूपा पृथिवी क्षणेन समपद्यत ।
क्षणेनासीन्महीपाल क्षतजौघप्रवर्तिनी ॥ ८.१९.४७ ॥
କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ଅଚିହ୍ନା ରୂପ ଧାରଣ କଲା; ହେ ମହୀପାଳ, କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ତାହା ରକ୍ତଧାରା ବହାଉଥିବା ହେଲା।
8.19.48
पाञ्चालानहतत्कर्णस्त्रिगर्तांश्च धनञ्जयः ।
भीमसेनः कुरून्राजन्हस्त्यनीकं च सर्वशः ॥ ८.१९.४८ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ, ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନଙ୍କୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୀମସେନ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଓ ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ (ଆଘାତ କଲେ)।
8.19.49
एवमेष क्षयो वृत्तः कुरुपाण्डवसेनयोः ।
अपराह्णे गते सूर्ये काङ्क्षतां विपुलं यशः ॥ ८.१९.४९ ॥
ଏହିପରି କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଂହାର ଘଟିଲା। ଅପରାହ୍ନ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଯାଉଥିଲେ, ବିପୁଳ ଯଶ କାମନା କରୁଥିବା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଘଟିଲା।