มหาภารตะ · อัธยายะ 8.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.19.1
युधिष्ठिरं महाराज विसृजन्तं शरान्बहून् ।
स्वयं दुर्योधनो राजा प्रत्यगृह्णादभीतवत् ॥ ८.१९.१ ॥
มหาราช ขณะที่ยุธิษฐิระยิงลูกศรจำนวนมาก พระราชาทุรโยธน์ทรงรับไว้เองโดยไม่หวั่นเกรง
8.19.2
तमापतन्तं सहसा तव पुत्रं महारथम् ।
धर्मराजो द्रुतं विद्ध्वा तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.१९.२ ॥
ทันใดนั้นพระธรรมราชาก็ยิงรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น โอรสของท่านที่กำลังพุ่งเข้ามา ยิงอย่างรวดเร็วพลางตรัสว่า หยุดก่อน หยุดก่อน
8.19.3
स तु तं प्रतिविव्याध नवभिर्निशितैः शरैः ।
सारथिं चास्य भल्लेन भृशं क्रुद्धोऽभ्यताडयत् ॥ ८.१९.३ ॥
แต่ทุรโยธน์ผู้กริ้วโกรธจึงยิงตอบยุธิษฐิระด้วยลูกศรคมเก้าดอก และยิงสารถีของยุธิษฐิระอย่างรุนแรงด้วยลูกศรภัลละ
8.19.4
ततो युधिष्ठिरो राजन्स्वर्णपुङ्खाञ्शिलीमुखान् ।
दुर्योधनाय चिक्षेप त्रयोदश शिलाशितान् ॥ ८.१९.४ ॥
มหาราช จากนั้นยุธิษฐิระยิงลูกศรมีขนทองสิบสามดอกที่ลับบนหินไปยังทุรโยธน์
8.19.5
चतुर्भिश्चतुरो वाहांस्तस्य हत्वा महारथः ।
पञ्चमेन शिरः कायात्सारथेश्च समाक्षिपत् ॥ ८.१९.५ ॥
ยุธิษฐิระผู้ยิ่งใหญ่ยิงม้าทั้งสี่ของทุรโยธน์ล้มด้วยลูกศรสี่ดอก แล้วยิงตัดศีรษะสารถีออกจากร่างด้วยดอกที่ห้า
8.19.6
षष्ठेन तु ध्वजं राज्ञः सप्तमेन तु कार्मुकम् ।
अष्टमेन तथा खङ्गं पातयामास भूतले।
पञ्चभिर्नृपतिं चापि धर्मराजोऽर्दयद्भृशम् ॥ ८.१९.६ ॥
ดอกที่หกยิงธงของพระราชา ดอกที่เจ็ดยิงคันธนูของพระองค์ ดอกที่แปดทำให้ดาบตกลงสู่พื้นดิน และด้วยลูกศรห้าดอก พระธรรมราชาทรงทำให้พระราชาทุรโยธน์ได้รับบาดเจ็บอย่างหนัก
8.19.7
हताश्वात्तु रथात्तस्मादवप्लुत्य सुतस्तव ।
उत्तमं व्यसनं प्राप्तो भूमावेवावतिष्ठत ॥ ८.१९.७ ॥
เมื่อม้าถูกฆ่า โอรสของท่านกระโดดลงจากรถศึกนั้นและยืนอยู่บนพื้นดิน ตกอยู่ในภยันตรายอย่างยิ่ง
8.19.8
तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा कर्णद्रौणिकृपादयः ।
अभ्यवर्तन्त सहसा परीप्सन्तो नराधिपम् ॥ ८.१९.८ ॥
เมื่อเห็นทุรโยธน์ตกอยู่ในความทุกข์ กรรณะ โอรสของโทรณะ กฤปะ และคนอื่นๆ จึงรีบพุ่งเข้ามาทันที ปรารถนาจะคุ้มครองเจ้าแห่งมนุษย์
8.19.9
अथ पाण्डुसुताः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
अन्वयुः समरे राजंस्ततो युद्धमवर्तत ॥ ८.१९.९ ॥
จากนั้นโอรสทั้งหมดของปาณฑุล้อมยุธิษฐิระไว้ และติดตามไปในสนามรบ มหาราช จากนั้นการต่อสู้ก็เริ่มขึ้น
8.19.10
ततस्तूर्यसहस्राणि प्रावाद्यन्त महामृधे ॥ ८.१९.१० ॥
ดนตรีนับพันชนิดก็ถูกบรรเลงขึ้นในการรบอันยิ่งใหญ่นั้น
8.19.11
क्ष्वेलाः किलकिलाशब्दाः प्रादुरासन्महीपते ।
यत्राभ्यगच्छन्समरे पाञ्चालाः कौरवैः सह ॥ ८.१९.११ ॥
โอ้ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน เสียงโห่ร้องกิลกิลาดังขึ้นในที่ซึ่งปาญจาลากับเการพเผชิญหน้ากันในสนามรบ
8.19.12
नरा नरैः समाजग्मुर्वारणा वरवारणैः ।
रथाश्च रथिभिः सार्धं हयाश्च हयसादिभिः ॥ ८.१९.१२ ॥
มนุษย์ประจันหน้ากับมนุษย์ ช้างชั้นเลิศประจันหน้ากับช้างชั้นเลิศ รถศึกประจันหน้ากับนักรบรถศึก และม้าประจันหน้ากับผู้ขี่ม้า
8.19.13
द्वन्द्वान्यासन्महाराज प्रेक्षणीयानि संयुगे ।
विविधान्यप्यचिन्त्यानि शस्त्रवन्त्युत्तमानि च ॥ ८.१९.१३ ॥
มหาราช ในการรบมีการดวลตัวต่อตัวหลายรูปแบบ ยากจะคาดคิด ติดอาวุธและชั้นเลิศ น่าดูยิ่งนัก
8.19.14
ते शूराः समरे सर्वे चित्रं लघु च सुष्ठु च ।
अयुध्यन्त महावेगाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.१९.१४ ॥
นักรบผู้กล้าหาญเหล่านั้นทั้งหมดต่อสู้ในสนามรบอย่างน่าอัศจรรย์ รวดเร็วและชำนาญ พวกเขามีความเร็วยิ่ง และปรารถนาความตายของกันและกัน
8.19.15
अन्योन्यं समरे जघ्नुर्योधव्रतमनुष्ठिताः ।
न हि ते समरं चक्रुः पृष्ठतो वै कथञ्चन ॥ ८.१९.१५ ॥
ปฏิบัติตามคำมั่นของนักรบ พวกเขาฟันกันและกันในสนามรบ ไม่มีใครต่อสู้จากด้านหลังแต่อย่างใด
8.19.16
मुहूर्तमेव तद्युद्वमासीन्मधुरदर्शनम् ।
तत उन्मत्तवद्राजन्निर्मर्यादमवर्तत ॥ ८.१९.१६ ॥
การรบนั้นน่าชื่นชมเพียงชั่วครู่เท่านั้น จากนั้น มหาราช มันก็ดำเนินไปดุจคนบ้า ไร้ขอบเขต
8.19.17
रथी नागं समासाद्य दारयन्निशितैः शरैः ।
प्रेषयामास कालाय शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.१९.१७ ॥
นักรบรถศึกเข้าใกล้ช้างตัวหนึ่ง ฉีกมันด้วยลูกศรคม และส่งมันไปสู่ความตายด้วยลูกศรมีข้อโค้ง
8.19.18
नागा हयान्समासाद्य विक्षिपन्तो बहून्रणे ।
दारयामासुरत्युग्रं तत्रतत्र तदातदा ॥ ८.१९.१८ ॥
ช้างเข้าใกล้ม้า เหวี่ยงม้าจำนวนมากในสนามรบ ฉีกม้าเป็นชิ้นๆ ทั้งที่นี่และที่นั่น ซ้ำแล้วซ้ำเล่า อย่างดุร้ายยิ่ง
8.19.19
हयारोहाश्च बहवः परिवार्य हयोत्तमान् ।
तलशब्दरवांश्चक्रुः सम्पतन्तस्ततस्ततः ॥ ८.१९.१९ ॥
ผู้ขี่ม้าจำนวนมากล้อมม้าชั้นเลิศไว้ และตบฝ่ามือดังสนั่น พุ่งไปมาทั่วทุกทิศ
8.19.20
धावमानांस्ततस्तांस्तु द्रवमाणान्महागजान् ।
पार्श्वतः पृष्ठतश्चैव निजघ्नुर्हयसादिनः ॥ ८.१९.२० ॥
จากนั้นผู้ขี่ม้าก็โจมตีช้างใหญ่ที่กำลังวิ่งและหนี ทั้งจากด้านข้างและด้านหลัง
8.19.21
विद्राव्य च बहूनश्वान्नागा राजन्मदोत्कटाः ।
विषाणैश्चापरे जघ्नुर्ममृदुश्चापरे भृशम् ॥ ८.१९.२१ ॥
ช้างศึกที่คลั่งด้วยมทิง่ายุ่ง กระจัดกระจายม้าไปมากมาย ราชาเอ๋ย บางตัวใช้งาทิ่มแทง บางตัวก็เหยียบย่ำอย่างรุนแรง
8.19.22
साश्वारोहांश्च तुरगान्विषामैर्विव्यधू रुषा ।
अपरे चिक्षिपुर्वेगात्प्रगृह्यातिबलास्तदा ॥ ८.१९.२२ ॥
ด้วยความโกรธ พวกมันใช้หอกแทงม้าพร้อมทั้งผู้ขี่ บางตัวที่มีกำลังมหาศาลก็คว้าตัวเหล่านั้นแล้วเหวี่ยงทิ้งไปด้วยแรง
8.19.23
पादातैराहता नागा विवरेषु समन्ततः ।
चक्रुरार्तस्वरं घोरं दुद्रुवुश्च दिशो दश ॥ ८.१९.२३ ॥
ช้างถูกทหารราบโจมตีจากทุกทิศทางผ่านช่องว่าง จึงร้องด้วยเสียงเจ็บปวดอันน่าสะพรึง แล้ววิ่งหนีไปทั้งสิบทิศ
8.19.24
पदातीनां तु सहसा प्रद्रुतानां महाहवे ।
उत्सृज्याभरणं तूर्णमववव्रू रणाजिरे ॥ ८.१९.२४ ॥
ในมหายุทธ์นั้น ทหารราบก็แตกหนีกระจัดกระจายโดยฉับพลัน พวกเขาทิ้งเครื่องประดับลงอย่างรวดเร็ว โยนทิ้งไว้ตรงนั้นบนสนามรบ
8.19.25
निमित्तं मन्यमानास्तु परिणाम्य महागजाः ।
जगृहुर्बिभिदुश्चैव चित्राण्याभरणानि च ॥ ८.१९.२५ ॥
ช้างศึกตัวใหญ่ถือเป็นลางบอกเหตุ จึงหมุนตัวกลับ คว้าเครื่องประดับอันวิจิตรแล้วฉีกทึ้งจนแหลกละเอียด
8.19.26
तांस्तु तत्र प्रसक्तान्वै परिन्वार्य पदातयः ।
हस्त्यारोहान्निजघ्नुस्ते महावेगा बलोत्कटाः ॥ ८.१९.२६ ॥
ทหารราบล้อมรอบผู้ขี่ช้างที่เกาะอยู่ตรงนั้น แล้วสังหารผู้ขี่ช้างเหล่านั้น พวกเขามีความเร็วยิ่งและมีกำลังอันดุร้าย
8.19.27
अपरे हस्तिभिर्हस्तैः खं विक्षिप्ता महाहवे ।
निपतन्तो विषाणाग्रैर्भृशं विद्वाः सुशिक्षितैः ॥ ८.१९.२७ ॥
บางคนถูกช้างในมหายุทธ์เหวี่ยงด้วยงวงขึ้นไปบนฟ้า และขณะตกลงมาก็ถูกปลายงาของช้างที่ฝึกมาอย่างดีแทงทะลุอย่างรุนแรง
8.19.28
अपरे सहसा गृह्य विषाणैरेव सूदिताः ।
सेनान्तरं समासाद्य केचित्तत्र महागजैः ॥ ८.१९.२८ ॥
บางคนถูกคว้าไว้โดยฉับพลันแล้วถูกงาบดขยี้ ส่วนบางคนที่เข้าไปกลางกองทัพ ก็ถูกช้างตัวใหญ่สังหารที่นั่น
8.19.29
क्षुण्णगात्रा महाराज विक्षिप्य च पुनःपुनः ।
अपरे व्यजनानीव विभ्राम्य निहता मृधे ॥ ८.१९.२९ ॥
ข้าแต่มหาราชา ร่างกายของพวกเขาแหลกละเอียด ถูกเหวี่ยงซ้ำแล้วซ้ำเล่า อีกพวกหนึ่งถูกหมุนไปมาเหมือนพัด แล้วถูกสังหารในการรบ
8.19.30
पुरःसराश्च नागानामपरेषां विशाम्पते ।
शरीराण्यतिविद्वानि तत्रतत्र रणाजिरे ॥ ८.१९.३० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ช้างบางตัวยืนอยู่แนวหน้า ส่วนร่างของช้างอีกพวกที่ถูกแทงทะลุอย่างสาหัส นอนระเกะระกะอยู่ทั่วสนามรบ
8.19.31
प्रतिमानेषु कुम्भेषु दन्तवेष्टेषु चापरे ।
निगृहीता भृशं नागाः प्रासतोमरशक्तिभिः ॥ ८.१९.३१ ॥
ช้างบางตัวถูกหอก ทวน และพระแสงง้าวจับยึดไว้แน่น ทั้งที่เกราะคลุมหน้าผาก ขมับ และปลอกงาของพวกมัน
8.19.32
निगृह्य च गजाः केचित् पार्श्वस्थैर्भृशदारुणैः ।
रथाश्वसादिभिस्तत्र सम्भिन्ना न्यपतन्भुवि ॥ ८.१९.३२ ॥
ช้างบางตัวถูกจับยึดและถูกแทงทะลุโดยนักรบรถรบ ทหารม้า และผู้ขี่ที่ยืนประจำข้างกาย อันดุร้ายยิ่ง จึงล้มลงกับพื้นตรงนั้น
8.19.33
सहयाः सादिनस्तत्र तोमरेण महामृधे ।
भूमावमृद्रन्वेगेन सचर्माणं पदातिनम् ॥ ८.१९.३३ ॥
ในมหายุทธ์นั้น ทหารม้าพร้อมด้วยม้าของตนเหยียบย่ำทหารราบ ทั้งโล่และตัวของพวกเขา ลงไปในพื้นดินอย่างรวดเร็วด้วยทวนโตมระของตน
8.19.34
चछा सावरणान्कांश्चित्तत्रतत्र विशाम्पते ।
रथान्नागाः समासाद्य परिगृह्य च मारिष।
व्याक्षिपन्सहसा तत्र घोररूपे भयानके ॥ ८.१९.३४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ช้างทั้งหลายได้เข้าปะทะและจับยึดรถรบที่มีเกราะคุ้มกันบางคันไว้ตรงนั้นตรงนี้ แล้วเหวี่ยงมันไปมาอย่างฉับพลันบนสนามรบอันน่ากลัวและน่าสะพรึงนั้น
8.19.35
नाराचैर्निहताश्चापि गजाः पेतुर्महाबलाः ।
पर्वतस्येव शिखरं वज्ररुग्णं महीतले ॥ ८.१९.३५ ॥
ช้างศึกผู้ทรงพลัง แม้ถูกลูกศรเหล็กยิงล้มลง ก็ล้มลงบนพื้นดินเหมือนยอดเขาที่ถูกสายฟ้าฟาดจนแตกแยก
8.19.36
योधा योधान्समासाद्य मुष्टिभिर्व्यहनन्युधि ।
केशेष्वन्योन्यमाक्षिप्य चिक्षिपुर्बिभिदुश्च ह ॥ ८.१९.३६ ॥
นักรบเข้าปะทะนักรบและชกด้วยหมัดในการรบ ต่างฉุดกระชากกันด้วยเส้นผม เหวี่ยงและฉีกทึ้งกันและกัน
8.19.37
उद्यम्य च भुजानन्ये निक्षिप्य च महीतले ।
पदा चोरः समाक्रम्य स्फुरतोऽपाहरच्छिरः ॥ ८.१९.३७ ॥
บางคนยกแขนขึ้นแล้วเหวี่ยงลงกับพื้น เหยียบต้นขาด้วยเท้า แล้วตัดศีรษะของผู้ที่ยังดิ้นอยู่
8.19.38
पततश्चापरो राजन्विजहारासिना शिरः ।
मृतमन्यो महाराज पदा ताडितवांस्तदा ॥ ८.१९.३८ ॥
ข้าแต่พระราชา มีคนหนึ่งฟันศีรษะของผู้ที่กำลังล้มลงด้วยดาบ ข้าแต่มหาราชา อีกคนหนึ่งเตะศพด้วยเท้าในตอนนั้น
8.19.39
जीवतश्च तथैवान्यः शस्त्रं काये न्यमज्जयत् ।
मुष्टियुद्धं महच्चासीद्योधानां तत्र भारत।
तथा केशग्रहश्चोग्रो बाहुयुद्धं च भैरवम् ॥ ८.१९.३९ ॥
อีกคนหนึ่งก็เช่นกัน จมอาวุธลงในร่างของผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ข้าแต่ภารตะ ในที่นั้นเกิดการต่อสู้ด้วยหมัดครั้งใหญ่ของนักรบ มีการคว้าผมอย่างดุดัน และการปล้ำแขนอันน่าสะพรึง
8.19.40
समासक्तस्य चान्येन अविज्ञातस्तथाऽपरः ।
जहार समरे प्राणान्नानाशस्तैरनेकधा ॥ ८.१९.४० ॥
ผู้หนึ่งที่ติดพันการรบอยู่ถูกอีกคนสังหาร และอีกคนหนึ่งที่ไม่มีใครสังเกตเห็นก็ในสนามรบนั้น ได้พรากชีวิตไปด้วยอาวุธต่างๆ นานาอย่างมากมาย
8.19.41
संसक्तेषु च योधेषु वर्तमाने च सङ्कुले ।
कबन्धान्युत्थितानि स्युः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.१९.४१ ॥
เมื่อนักรบต่อสู้กันพัวพันอยู่ และการรบอันอลหม่านยังดำเนินต่อไป ร่างไร้ศีรษะก็ลุกขึ้นยืนนับร้อยนับพัน
8.19.42
शोणितैः सिच्यमानानि शस्त्राणि कवचानि च ।
महारागानुरक्तानि वस्त्राणीव चकाशिरे ॥ ८.१९.४२ ॥
อาวุธและเกราะที่เปรอะด้วยเลือด ส่องประกายดุจผ้าที่ย้อมด้วยสีแดงเข้มสนิท
8.19.43
एवमेतन्महद्युद्वं दारुणं शस्त्रसङ्कुलम् ।
उन्मत्तगङ्गाप्रतिमं शब्देनापूरयज्जगत् ॥ ८.१९.४३ ॥
สงครามใหญ่อันน่าสะพรึงกลัวนี้ เต็มไปด้วยอาวุธ ดุจแม่น้ำคงคาที่เชี่ยวกรากบ้าคลั่ง เสียงของมันก้องกังวานไปทั่วโลก
8.19.44
नैव स्वे न परे राजन्विज्ञायन्ते शरातुराः ।
योद्वव्यमिति युध्यन्ते राजानो जयगृद्विनः ॥ ८.१९.४४ ॥
ข้าแต่พระราชา ท่ามกลางผู้ที่ถูกลูกศรทรมาน ไม่อาจจำแนกได้ว่าใครเป็นพวกตนหรือข้าศึก กษัตริย์ทั้งหลายผู้กระหายชัยชนะ คิดว่า เราต้องรบ จึงต่อสู้กันต่อไป
8.19.45
स्वान्स्वे जघ्नुर्महराज परांश्चैव समागतान् ।
उभयोः सेनयोर्वीरैर्व्याकुलं समपद्यत ॥ ८.१९.४५ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ วีรบุรุษสังหารทั้งพวกของตนเองและข้าศึกที่เข้ามาประจันหน้า กองทัพทั้งสองฝ่ายจึงเกิดความปั่นป่วนวุ่นวาย
8.19.46
रथैर्भग्नैर्महाराज वारणैश्च निपातितैः ।
हयैश्च पतितैस्तत्र नरैश्च विनिपातितैः ॥ ८.१९.४६ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ รถศึกแตกหัก ช้างศึกถูกล้มลง ม้าล้มทับ และคนถูกสังหารล้มลงที่นั่น พื้นดินจึงเต็มไปด้วยซาก
8.19.47
अगम्यरूपा पृथिवी क्षणेन समपद्यत ।
क्षणेनासीन्महीपाल क्षतजौघप्रवर्तिनी ॥ ८.१९.४७ ॥
ในพริบตาเดียว แผ่นดินก็เปลี่ยนไปจนจำไม่ได้ ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ในพริบตาเดียวมันกลายเป็นธารโลหิตที่ไหลพล่านไป
8.19.48
पाञ्चालानहतत्कर्णस्त्रिगर्तांश्च धनञ्जयः ।
भीमसेनः कुरून्राजन्हस्त्यनीकं च सर्वशः ॥ ८.१९.४८ ॥
กรรณะสังหารพวกปาญจาละ ธนัญชัย (อรชุน) สังหารพวกตริครรต ข้าแต่พระราชา ภีมเสนสังหารพวกกุรุและกองช้างศึกทั้งหมด
8.19.49
एवमेष क्षयो वृत्तः कुरुपाण्डवसेनयोः ।
अपराह्णे गते सूर्ये काङ्क्षतां विपुलं यशः ॥ ८.१९.४९ ॥
การทำลายล้างเช่นนี้เกิดขึ้นระหว่างกองทัพของเการพและปาณฑพ เมื่อเที่ยงวันผ่านไปและดวงอาทิตย์คล้อยต่ำลง มันจึงเกิดขึ้นกับผู้ที่ปรารถนาเกียรติยศอันยิ่งใหญ่