Mahābhārata · Adhyāya 8.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.20.1
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च ।
त्वत्तोऽहं सञ्जयाश्रौषं पुत्राणां चैव सङ्क्षयम् ॥ ८.२०.१ ॥
Sañjaya, de ti he oído muchos dolores extremadamente crueles e insoportables, y la destrucción de mis hijos.
8.20.2
यथा त्वं मे कथयसे यथा युद्वमवर्तत ।
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.२०.२ ॥
Por la manera en que me cuentas cómo transcurrió la batalla, mi firme convicción es que los Kauravas ya no existen, oh auriga.
8.20.3
दुर्योधनश्च विरथः कृतस्तत्र महारथः ।
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्य वा नृपतिः कथम् ॥ ८.२०.३ ॥
Allí Duryodhana fue dejado sin carro; ¿cómo actuó con él el hijo de Dharma, o qué hizo aquel rey?
8.20.4
अपराह्णे कथं युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.२०.४ ॥
¿Cómo se desarrolló aquella batalla que eriza los cabellos por la tarde? Dímelo con verdad, pues tú eres diestro en ello, Sañjaya.
8.20.5
संसक्तेषु तु सैन्येषु वध्यमानेषु भागशः ।
रथमन्यं समास्थाय पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ८.२०.५ ॥
Oh señor de los pueblos, cuando los ejércitos se mezclaron y eran abatidos por partes, tu hijo subió a otro carro.
8.20.6
क्रोधेन महता युक्तः सविषो भुजगो यथा ।
दुर्योधनः समालक्ष्य धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
प्रोवाच सूतं त्वरितो याहियाहीति भारत ॥ ८.२०.६ ॥
Lleno de gran ira, como una serpiente venenosa, Duryodhana vio al rey Yudhiṣṭhira, el rey de Dharma, y dijo apresuradamente al auriga: '¡Avanza, avanza!', oh Bhārata.
8.20.7
तत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः ।
ध्रियमाणातप्रतेण राजा राजति दंशितः ॥ ८.२०.७ ॥
Auriga, llévame pronto allí donde está el Pāṇḍava; el rey, con un parasol sobre él, brilla armado.
8.20.8
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् ।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ ८.२०.८ ॥
Impulsado por el rey, aquel auriga condujo el excelente carro del rey en la batalla hacia Yudhiṣṭhira.
8.20.9
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्वः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ ८.२०.९ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, enfurecido como un elefante en celo, instó a su auriga: "¡Ve donde está Suyodhana!"
8.20.10
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ ॥ ८.२०.१० ॥
Los dos hermanos heroicos, los mejores aurigas, se encontraron cara a cara.
8.20.11
समेत्य च महावीरौ संरब्धौ युद्वदुर्मदौ ।
ववर्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ॥ ८.२०.११ ॥
Al encontrarse, aquellos dos grandes héroes, airados y ebrios de batalla, ambos grandes arqueros, llovieron flechas el uno sobre el otro en el combate.
8.20.12
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष ।
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ८.२०.१२ ॥
Entonces, oh señor, el rey Duryodhana cortó en la batalla el arco del justo Yudhiṣṭhira con una flecha bhalla afilada en piedra.
8.20.13
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो ह्यवमानं युधिष्ठिरः ।
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.२०.१३ ॥
Enfurecido, Yudhiṣṭhira no toleró aquel agravio. Arrojando el arco cortado, con los ojos enrojecidos por la ira…
8.20.14
अन्यत्कार्मुकमादाय धर्मपुत्रश्चमूमुखे ।
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ८.२०.१४ ॥
Tomando otro arco, el hijo de Dharma, al frente del ejército, cortó el estandarte y el arco de Duryodhana.
8.20.15
अथान्यद्वनुरादाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरस्य चिक्षेप शरान्कनकभूषणान्।
रुक्मपुङ्खान्प्रसन्नाग्रान्सविषानिव पन्नगान् ॥ ८.२०.१५ ॥
Entonces, toro de los Bharatas, tu hijo tomó otro arco y disparó contra Yudhiṣṭhira flechas adornadas de oro, con plumas doradas y puntas brillantes, como serpientes venenosas.
8.20.16
तावन्योन्यं सुसङ्क्रुद्धौ शस्त्रवर्षाण्यमुञ्चताम् ।
सिंहाविव सुसंरब्धौ परस्परजिगीषया ॥ ८.२०.१६ ॥
Ambos, muy enfurecidos el uno contra el otro y feroces como leones, desataron lluvias de armas, ansiosos por vencerse mutuamente.
8.20.17
जघ्नतुस्तौ रणेऽन्योन्यं नर्दमानौ वृषाविव ।
अन्तरं मार्गमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ॥ ८.२०.१७ ॥
Los dos grandes aurigas se golpeaban en la batalla, rugiendo como toros, y recorrían el campo buscando una brecha en el otro.
8.20.18
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैस्तौ तु कृतव्रणौ ।
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ८.२०.१८ ॥
Entonces, heridos por flechas disparadas desde arcos tensados al máximo, los dos brillaron, oh gran rey, como árboles kiṃśuka en flor.
8.20.19
ततो राजन्विमुञ्चन्तौ सिंहनादान्मुहुर्मुहुः ।
तलयोश्च तथा शब्दान्धनुषश्च महाहवे ॥ ८.२०.१९ ॥
Entonces, oh rey, ambos, lanzando una y otra vez rugidos de león, produjeron los sonidos de las palmas y del arco en aquella gran batalla.
8.20.20
शङ्खशब्दवरांश्चैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरौ ।
अन्योन्यं तौ महाराज पीडयांचक्रतुर्भृशम् ॥ ८.२०.२० ॥
Aquellos dos señores de los hombres también hicieron sonar excelentes toques de caracola, y, oh gran rey, se atormentaron mutuamente en gran medida.
8.20.21
ततो युधिष्ठिरो राजा पुत्रं तव शरैस्त्रिभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगैर्दुरासदैः ॥ ८.२०.२१ ॥
Entonces el rey Yudhiṣṭhira, enfurecido, hirió a tu hijo en el pecho con tres flechas veloces como rayos y difíciles de resistir.
8.20.22
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैः स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ८.२०.२२ ॥
Tu hijo, el señor de la tierra, le respondió de inmediato con cinco flechas afiladas, con plumas de oro y afiladas sobre piedra.
8.20.23
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत ।
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ ८.२०.२३ ॥
Entonces el rey Duryodhana lanzó una lanza, oh Bhārata, toda de hierro, afilada, y en aquel momento semejante a un gran meteoro.
8.20.24
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शितैः शरैः ।
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.२०.२४ ॥
Viéndola abalanzarse de repente hacia él, el Rey del Dharma la cortó al instante con tres flechas afiladas, y luego lo hirió con cinco.
8.20.25
निपपात ततः साऽथ स्वर्णदण्डा महास्वना ।
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसन्निभा ॥ ८.२०.२५ ॥
Entonces aquella, de asta dorada, cayó con gran estruendo, y al caer brilló como un gran meteoro, semejante a una llama de fuego.
8.20.26
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ॥ ८.२०.२६ ॥
Viendo destruida su lanza, tu hijo, señor de los hombres, hirió a Yudhiṣṭhira con nueve agudas flechas de cabeza ancha.
8.20.27
सोऽतिविद्वो बलवता शत्रुणआ शत्रुतापनः ।
दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ ८.२०.२७ ॥
Gravemente herido por el poderoso enemigo, él, atormentador de enemigos, tomó rápidamente una flecha dirigida a Duryodhana.
8.20.28
समाधत्त च तं बाणं धनुर्मध्ये महाबलः ।
चिक्षेप च महाराज ततः क्रुद्वः पराक्रमी ॥ ८.२०.२८ ॥
El poderoso colocó la flecha en el centro de su arco, y luego, gran rey, enfurecido y valiente, la disparó.
8.20.29
स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् ।
व्यामोहयत राजानं धरणीं च ददार ह ॥ ८.२०.२९ ॥
Aquella flecha alcanzó a tu hijo, gran guerrero de carros, dejó aturdido al rey y también atravesó la tierra.
8.20.30
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं धर्मराजमुपाद्रवत् ॥ ८.२०.३० ॥
Entonces Duryodhana, enfurecido, levantó su maza y se lanzó velozmente contra el rey del dharma, deseando poner fin a la contienda.
8.20.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे ॥ ८.२०.३१ ॥
Al ver que venía con la maza alzada, como Antaka con el bastón en la mano, el rey del dharma (Yudhiṣṭhira) arrojó una gran lanza contra tu hijo.
8.20.32
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ।
यमदण्डनिभां घोरां कालरात्रिमिवापराम् ॥ ८.२०.३२ ॥
Resplandeciente, de gran velocidad, como un gran meteoro ardiente, terrible como el bastón de Yama, como otra noche de la muerte (Kālarātri).
8.20.33
रथस्थः स तया विद्वो वर्म भित्त्वा स्तनान्तरे ।
भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ ८.२०.३३ ॥
De pie en su carro, herido por ella, atravesó su coraza y se le clavó entre los pechos; con el corazón muy conmocionado, cayó y se desmayó.
8.20.34
नभस्तमाह च ततः प्रतिज्ञामनुपालय ।
नायं वध्यस्तव नृप इत्युक्तः स न्यवर्तत ॥ ८.२०.३४ ॥
Entonces se le dijo: "Cumple tu juramento; oh rey, este no ha de ser muerto por ti." Así advertido, se volvió atrás.
8.20.35
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् ।
प्रत्यपद्यत राजानं निम्नं व्यसनार्णवे ॥ ८.२०.३५ ॥
Entonces, llegando rápidamente, Kṛtavarman alcanzó a tu hijo, el rey, que estaba hundido en el océano de la desgracia.
8.20.36
गदामादाय भीमोऽपि हेमपट्टपरिष्कृताम् ।
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे ॥ ८.२०.३६ ॥
También Bhīma, tomando su maza adornada con bandas de oro, arremetió con velocidad contra Kṛtavarman en la batalla.
8.20.37
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
अपराह्णे महाराज काङ्क्षतां विजयं युधि ॥ ८.२०.३७ ॥
Así, oh gran rey, en la tarde se libró la batalla entre tus hombres y los enemigos, deseando ambos bandos la victoria en el combate.