ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.20.1
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च ।
त्वत्तोऽहं सञ्जयाश्रौषं पुत्राणां चैव सङ्क्षयम् ॥ ८.२०.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ତୁମଠାରୁ ମୁଁ ଅତି ତୀବ୍ର, ଅସହ୍ୟ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଏବଂ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି।
8.20.2
यथा त्वं मे कथयसे यथा युद्वमवर्तत ।
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.२०.२ ॥
ହେ ସୂତ, ତୁମେ ଯେଉଁଭଳି ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା ତାହା କହୁଛ, ତାହାରୁ ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ଧାରଣା ଯେ କୌରବମାନେ ଜୀବିତ ନାହାନ୍ତି।
8.20.3
दुर्योधनश्च विरथः कृतस्तत्र महारथः ।
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्य वा नृपतिः कथम् ॥ ८.२०.३ ॥
ସେଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ରଥହୀନ ହେଲେ; ଧର୍ମପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ସହିତ କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ, ବା ସେହି ରାଜା କଣ କଲେ?
8.20.4
अपराह्णे कथं युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.२०.४ ॥
ଅପରାହ୍ଣରେ ସେଇ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା? ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ, କାରଣ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ଏଥିରେ ନିପୁଣ।
8.20.5
संसक्तेषु तु सैन्येषु वध्यमानेषु भागशः ।
रथमन्यं समास्थाय पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ८.२०.५ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସୈନ୍ୟମାନେ ମିଶି ଭାଗ ଭାଗ ହୋଇ ବଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
8.20.6
क्रोधेन महता युक्तः सविषो भुजगो यथा ।
दुर्योधनः समालक्ष्य धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
प्रोवाच सूतं त्वरितो याहियाहीति भारत ॥ ८.२०.६ ॥
ମହାକ୍ରୋଧରେ ଭରପୂର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ବିଷଧର ସାପ ପରି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ସାରଥିକୁ କହିଲେ, 'ଚାଲ, ଚାଲ', ହେ ଭାରତ!
8.20.7
तत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः ।
ध्रियमाणातप्रतेण राजा राजति दंशितः ॥ ८.२०.७ ॥
ହେ ସାରଥି, ଯେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବ ଅଛନ୍ତି ସେଠିକୁ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ; ଛତ୍ର ଧରାଯାଇଥିବା ରାଜା କବଚ ପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
8.20.8
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् ।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ ८.२०.८ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେହି ସାରଥି ରାଜାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ରଥକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଚଳାଇଲା।
8.20.9
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्वः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ ८.२०.९ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମଦମତ୍ତ ହସ୍ତୀ ପରି, "ଯେଉଁଠି ସୁଯୋଧନ ଅଛନ୍ତି ସେଠିକୁ ଚାଲ" ବୋଲି ସାରଥିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
8.20.10
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ ॥ ८.२०.१० ॥
ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଭାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
8.20.11
समेत्य च महावीरौ संरब्धौ युद्वदुर्मदौ ।
ववर्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ॥ ८.२०.११ ॥
ମିଳିତ ହୋଇ ସେହି ମହାବୀରମାନେ, କ୍ରୋଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁହେଁ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଶରବର୍ଷଣ କଲେ।
8.20.12
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष ।
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ८.२०.१२ ॥
ତା'ପରେ ହେ ମାରିଷ, ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧର୍ମଶୀଳଙ୍କ (ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ) ଧନୁକୁ ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
8.20.13
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो ह्यवमानं युधिष्ठिरः ।
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.२०.१३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହି ଅପମାନ ସହିଲେ ନାହିଁ। ଛିନ୍ନ ଧନୁକୁ ଫିଙ୍ଗି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ସହିତ…
8.20.14
अन्यत्कार्मुकमादाय धर्मपुत्रश्चमूमुखे ।
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ८.२०.१४ ॥
ଆଉ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଧର୍ମପୁତ୍ର ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଓ ଧନୁ ମଧ୍ୟ କାଟିଦେଲେ।
8.20.15
अथान्यद्वनुरादाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरस्य चिक्षेप शरान्कनकभूषणान्।
रुक्मपुङ्खान्प्रसन्नाग्रान्सविषानिव पन्नगान् ॥ ८.२०.१५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଆଉ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ସେହି ବାଣ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଥିଲା।
8.20.16
तावन्योन्यं सुसङ्क्रुद्धौ शस्त्रवर्षाण्यमुञ्चताम् ।
सिंहाविव सुसंरब्धौ परस्परजिगीषया ॥ ८.२०.१६ ॥
ସେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଜିତିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସିଂହ ପରି ଆବେଗରେ ଶସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ।
8.20.17
जघ्नतुस्तौ रणेऽन्योन्यं नर्दमानौ वृषाविव ।
अन्तरं मार्गमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ॥ ८.२०.१७ ॥
ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି, ବଳଦ ପରି ଗର୍ଜନ କରି, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ସୁଯୋଗ ଖୋଜି ବୁଲିଲେ।
8.20.18
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैस्तौ तु कृतव्रणौ ।
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ८.२०.१८ ॥
ତା'ପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ସେ ଦୁହେଁ, ହେ ମହାରାଜ, ଫୁଟିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଶୋଭିଲେ।
8.20.19
ततो राजन्विमुञ्चन्तौ सिंहनादान्मुहुर्मुहुः ।
तलयोश्च तथा शब्दान्धनुषश्च महाहवे ॥ ८.२०.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଦୁଇଜଣ ବାରମ୍ବାର ସିଂହନାଦ କରି, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତଳହାତର ଓ ଧନୁର ଶବ୍ଦ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
8.20.20
शङ्खशब्दवरांश्चैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरौ ।
अन्योन्यं तौ महाराज पीडयांचक्रतुर्भृशम् ॥ ८.२०.२० ॥
ସେହି ଦୁଇ ନରେଶ୍ୱର ଶଙ୍ଖର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ କଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
8.20.21
ततो युधिष्ठिरो राजा पुत्रं तव शरैस्त्रिभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगैर्दुरासदैः ॥ ८.२०.२१ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ରୋଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଛାତିରେ ବଜ୍ରବେଗୀ, ଦୁର୍ନିବାର ତିନିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
8.20.22
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैः स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ८.२०.२२ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହୀପତି ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ, ସୁନା ପକ୍ଷ ଓ ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ସହ।
8.20.23
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत ।
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ ८.२०.२३ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୌହରେ ନିର୍ମିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସେ ସମୟରେ ମହା ଉଲ୍କା ପରି ଏକ ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.20.24
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शितैः शरैः ।
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.२०.२४ ॥
ତାହାକୁ ହଠାତ୍ ଝାମ୍ପି ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିନିଟି ବାଣରେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ତାହାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧିଲେ।
8.20.25
निपपात ततः साऽथ स्वर्णदण्डा महास्वना ।
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसन्निभा ॥ ८.२०.२५ ॥
ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଦଣ୍ଡ ଥିବା ସେ ମହାଶବ୍ଦ ସହିତ ପଡ଼ିଲା; ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ମହା ଉଲ୍କା ଭଳି ଝଲସି ଉଠିଲା।
8.20.26
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ॥ ८.२०.२६ ॥
ଶକ୍ତି ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଅଟି ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଯୁଧିଷ୍ଠିରକୁ ଆଘାତ କଲା।
8.20.27
सोऽतिविद्वो बलवता शत्रुणआ शत्रुतापनः ।
दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ ८.२०.२७ ॥
ବଳବାନ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଆହତ ହୋଇ ସେ ଶତ୍ରୁତାପନ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଶୀଘ୍ର ଗୋଟିଏ ବାଣ ଉଠାଇଲା।
8.20.28
समाधत्त च तं बाणं धनुर्मध्ये महाबलः ।
चिक्षेप च महाराज ततः क्रुद्वः पराक्रमी ॥ ८.२०.२८ ॥
ସେ ମହାବଳ ବାଣକୁ ଧନୁର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଯୋଡ଼ିଲା; ମହାରାଜ, ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ହୋଇ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଲା।
8.20.29
स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् ।
व्यामोहयत राजानं धरणीं च ददार ह ॥ ८.२०.२९ ॥
ସେ ବାଣ ତୁମ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ରାଜାକୁ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ କଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାରିଲା।
8.20.30
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं धर्मराजमुपाद्रवत् ॥ ८.२०.३० ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗଦା ଉଠାଇ ବେଗରେ, କଳହର ଅନ୍ତ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
8.20.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे ॥ ८.२०.३१ ॥
ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଥିବା ଅନ୍ତକ ପରି ଉଠାଯାଇଥିବା ଗଦା ସହିତ ତାକୁ ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଏକ ମହାଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.20.32
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ।
यमदण्डनिभां घोरां कालरात्रिमिवापराम् ॥ ८.२०.३२ ॥
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାବେଗିନୀ, ଜଳୁଥିବା ମହୋଲ୍କା ପରି; ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର, ଯେମିତି ଅନ୍ୟ କାଳରାତ୍ରି।
8.20.33
रथस्थः स तया विद्वो वर्म भित्त्वा स्तनान्तरे ।
भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ ८.२०.३३ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ତାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, କବଚ ଭେଦ କରି ବକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପଶି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଗ୍ର ହୃଦୟରେ ପଡ଼ି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲା।
8.20.34
नभस्तमाह च ततः प्रतिज्ञामनुपालय ।
नायं वध्यस्तव नृप इत्युक्तः स न्यवर्तत ॥ ८.२०.३४ ॥
ତା'ପରେ ତାକୁ କୁହାଗଲା, "ତୁମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କର; ହେ ରାଜନ, ଏ ତୁମର ବଧ୍ୟ ନୁହେଁ" — ଏହା କୁହାଯିବାରୁ ସେ ଫେରିଗଲା।
8.20.35
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् ।
प्रत्यपद्यत राजानं निम्नं व्यसनार्णवे ॥ ८.२०.३५ ॥
ତା'ପରେ ଶୀଘ୍ର ଆସି କୃତବର୍ମା ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବିପଦ ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
8.20.36
गदामादाय भीमोऽपि हेमपट्टपरिष्कृताम् ।
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे ॥ ८.२०.३६ ॥
ଭୀମ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଟ୍ଟରେ ସଜ୍ଜିତ ଗଦା ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଗରେ କୃତବର୍ମା ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।
8.20.37
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
अपराह्णे महाराज काङ्क्षतां विजयं युधि ॥ ८.२०.३७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅପରାହ୍ନରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବିଜୟ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।