มหาภารตะ · อัธยายะ 8.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.20.1
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च ।
त्वत्तोऽहं सञ्जयाश्रौषं पुत्राणां चैव सङ्क्षयम् ॥ ८.२०.१ ॥
สัญชัย ข้าพเจ้าได้ยินจากท่านถึงทุกข์อันแรงกล้าและทนได้ยากมากมาย และความพินาศของบุตรทั้งหลายของข้าพเจ้า
8.20.2
यथा त्वं मे कथयसे यथा युद्वमवर्तत ।
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.२०.२ ॥
ท่านเล่าให้ข้าพเจ้าฟังว่าการรบเป็นไปอย่างไร ข้าพเจ้าเชื่อมั่นว่า โอ สารถี เการพทั้งหลายไม่เหลืออยู่แล้ว
8.20.3
दुर्योधनश्च विरथः कृतस्तत्र महारथः ।
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्य वा नृपतिः कथम् ॥ ८.२०.३ ॥
ที่นั่น ทุรโยธน์ถูกทำให้ไร้รถ ผู้เป็นมหารถีผู้ยิ่งใหญ่ แล้วบุตรแห่งธรรมปฏิบัติต่อเขาอย่างไร หรือพระราชาพระองค์นั้นทรงทำเช่นไร
8.20.4
अपराह्णे कथं युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.२०.४ ॥
การรบอันทำให้ขนลุกชันนั้นเกิดขึ้นในช่วงบ่ายได้อย่างไร จงบอกความจริงแก่ข้าพเจ้า โอ สัญชัย เพราะท่านชำนาญในเรื่องนี้
8.20.5
संसक्तेषु तु सैन्येषु वध्यमानेषु भागशः ।
रथमन्यं समास्थाय पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ८.२०.५ ॥
โอ เจ้าแห่งประชาชน เมื่อกองทัพทั้งสองประชิดกันและถูกฆ่าฟันทีละส่วน บุตรของท่านได้ขึ้นรถอีกคันหนึ่ง
8.20.6
क्रोधेन महता युक्तः सविषो भुजगो यथा ।
दुर्योधनः समालक्ष्य धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
प्रोवाच सूतं त्वरितो याहियाहीति भारत ॥ ८.२०.६ ॥
เต็มไปด้วยความโกรธอันยิ่งใหญ่ เหมือนงูพิษ ทุรโยธน์เห็นพระธรรมราชายุธิษฐิระ แล้วรีบกล่าวแก่สารถีว่า ไปเถิด ไปเถิด โอ ภารตะ
8.20.7
तत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः ।
ध्रियमाणातप्रतेण राजा राजति दंशितः ॥ ८.२०.७ ॥
สารถีเอ๋ย จงรีบพาข้าพเจ้าไปยังที่ที่ปาณฑพอยู่ ที่ที่พระราชาทรงสง่างาม สวมเกราะ มีร่มกางอยู่เหนือพระองค์
8.20.8
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् ।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ ८.२०.८ ॥
สารถีนั้นถูกพระราชาเร่งเร้า จึงขับรถศึกอันประเสริฐของพระราชาไปในการรบ ตรงไปยังยุธิษฐิระ
8.20.9
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्वः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ ८.२०.९ ॥
ครั้งนั้น ยุธิษฐิระโกรธเกรี้ยว เหมือนช้างตกมัน จึงเร่งสารถีของตนว่า ไปยังที่ที่สุยโยธนอยู่!
8.20.10
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ ॥ ८.२०.१० ॥
วีรบุรุษทั้งสองพี่น้อง ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มหารถี ได้มาเผชิญหน้ากัน
8.20.11
समेत्य च महावीरौ संरब्धौ युद्वदुर्मदौ ।
ववर्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ॥ ८.२०.११ ॥
เมื่อพบกัน วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองผู้โกรธเกรี้ยวและหยิ่งผยองในการรบ ทั้งคู่เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ต่างก็ระดมลูกศรใส่กันในการต่อสู้
8.20.12
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष ।
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ८.२०.१२ ॥
ครั้งนั้น โอ ท่านผู้เจริญ พระราชาทุรโยธน์ได้ตัดคันธนูของยุธิษฐิระผู้มีจิตธรรมในการรบ ด้วยลูกศรภัลละที่ลับบนหิน
8.20.13
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो ह्यवमानं युधिष्ठिरः ।
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.२०.१३ ॥
ยุธิษฐิระโกรธเกรี้ยวไม่อาจทนต่อการดูหมิ่นนั้นได้ เขาทิ้งคันธนูที่ขาดนั้นไป ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ...
8.20.14
अन्यत्कार्मुकमादाय धर्मपुत्रश्चमूमुखे ।
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ८.२०.१४ ॥
บุตรแห่งธรรมหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง อยู่ที่หน้าแถวกองทัพ แล้วตัดธงและคันธนูของทุรโยธน์เสียเช่นกัน
8.20.15
अथान्यद्वनुरादाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरस्य चिक्षेप शरान्कनकभूषणान्।
रुक्मपुङ्खान्प्रसन्नाग्रान्सविषानिव पन्नगान् ॥ ८.२०.१५ ॥
ครั้งนั้น โอ ผู้ประเสริฐแห่งภารตะ บุตรของท่านหยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง แล้วยิงลูกศรประดับทองใส่ยุธิษฐิระ มีขนนกทองและปลายคมสว่าง เหมือนงูพิษ
8.20.16
तावन्योन्यं सुसङ्क्रुद्धौ शस्त्रवर्षाण्यमुञ्चताम् ।
सिंहाविव सुसंरब्धौ परस्परजिगीषया ॥ ८.२०.१६ ॥
ทั้งสองโกรธกันอย่างยิ่ง ดุร้ายดั่งสิงโต ต่างระดมห่าฝนอาวุธใส่กัน ต่างปรารถนาจะพิชิตอีกฝ่าย
8.20.17
जघ्नतुस्तौ रणेऽन्योन्यं नर्दमानौ वृषाविव ।
अन्तरं मार्गमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ॥ ८.२०.१७ ॥
มหารถีทั้งสองฟาดฟันกันในการรบ คำรามดั่งวัวกระทิง และเคลื่อนไปมาเพื่อแสวงหาช่องว่างของอีกฝ่าย
8.20.18
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैस्तौ तु कृतव्रणौ ।
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ८.२०.१८ ॥
แล้ว ทั้งสองซึ่งบาดเจ็บจากลูกศรที่ยิงจากคันธนูที่ดึงสุดแรง ก็รุ่งโรจน์ โอ มหาราชา ดั่งต้นกิงศุกะที่กำลังออกดอก
8.20.19
ततो राजन्विमुञ्चन्तौ सिंहनादान्मुहुर्मुहुः ।
तलयोश्च तथा शब्दान्धनुषश्च महाहवे ॥ ८.२०.१९ ॥
แล้ว โอ พระราชา ทั้งสองได้คำรามดั่งสิงโตซ้ำแล้วซ้ำเล่า พร้อมทั้งเสียงฝ่ามือตบกันและเสียงคันธนูในการรบอันยิ่งใหญ่นั้น
8.20.20
शङ्खशब्दवरांश्चैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरौ ।
अन्योन्यं तौ महाराज पीडयांचक्रतुर्भृशम् ॥ ८.२०.२० ॥
ทั้งสองเจ้าแห่งมนุษย์นั้นยังเป่าสังข์อันไพเราะ และ โอ มหาราชา ทั้งสองก็ทรมานกันอย่างสาหัส
8.20.21
ततो युधिष्ठिरो राजा पुत्रं तव शरैस्त्रिभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगैर्दुरासदैः ॥ ८.२०.२१ ॥
จากนั้นพระเจ้ายุธิษฐิระ ด้วยความกริ้ว ได้ยิงลูกศรสามดอกที่หน้าอกของโอรสของท่าน ลูกศรพุ่งเร็วดุจสายฟ้าและยากจะต้านทาน
8.20.22
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैः स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ८.२०.२२ ॥
โอรสของท่านผู้เป็นจอมปฐพี ได้ยิงตอบโต้เขาอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรคมห้าดอก มีขนหางสีทอง ลับด้วยหินลับ
8.20.23
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत ।
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ ८.२०.२३ ॥
จากนั้นพระเจ้าทุรโยธน์ ดูก่อนภารตะ ได้ขว้างหอกไปที่ยุธิษฐิระ หอกทำด้วยเหล็กทั้งสิ้น คมกริบ และในขณะนั้นมีลักษณะดุจอุกกาบาตขนาดใหญ่
8.20.24
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शितैः शरैः ।
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.२०.२४ ॥
เมื่อเห็นหอกพุ่งมาอย่างฉับพลัน พระธรรมราชาได้ตัดหอกนั้นด้วยลูกศรคมสามดอก แล้วจึงยิงทุรโยธน์ด้วยลูกศรห้าดอก
8.20.25
निपपात ततः साऽथ स्वर्णदण्डा महास्वना ।
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसन्निभा ॥ ८.२०.२५ ॥
จากนั้นอาวุธมีด้ามทองนั้นก็ตกลงมาพร้อมเสียงดังกึกก้อง และขณะที่ตกลงมามันส่องแสงดุจอุกกาบาตขนาดใหญ่ เหมือนเปลวไฟ
8.20.26
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ॥ ८.२०.२६ ॥
เมื่อเห็นหอกของตนถูกทำลาย โอรสของท่าน ผู้เป็นจอมคน ได้ยิงยุธิษฐิระด้วยลูกศรปลายกว้างคมเก้าดอก
8.20.27
सोऽतिविद्वो बलवता शत्रुणआ शत्रुतापनः ।
दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ ८.२०.२७ ॥
ยุธิษฐิระผู้ทำให้ข้าศึกเดือดร้อน ถูกศัตรูผู้แข็งแกร่งยิงจนได้รับบาดเจ็บสาหัส จึงรีบหยิบลูกศรดอกหนึ่งขึ้นมา เล็งไปที่ทุรโยธน์
8.20.28
समाधत्त च तं बाणं धनुर्मध्ये महाबलः ।
चिक्षेप च महाराज ततः क्रुद्वः पराक्रमी ॥ ८.२०.२८ ॥
ผู้มีกำลังมหาศาลได้ประกอบลูกศรเข้ากับกลางคันธนู ดูก่อนมหาราช จากนั้นด้วยความกริ้วและกล้าหาญ ท่านก็ปล่อยลูกศรนั้นออกไป
8.20.29
स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् ।
व्यामोहयत राजानं धरणीं च ददार ह ॥ ८.२०.२९ ॥
ลูกศรนั้นพุ่งไปถึงโอรสของท่านผู้เป็นมหารถ ทำให้พระราชาตกตะลึงงงงัน และยังเจาะทะลุแผ่นดินลงไปด้วย
8.20.30
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं धर्मराजमुपाद्रवत् ॥ ८.२०.३० ॥
จากนั้นทุรโยธน์ด้วยความกริ้ว ยกคทาขึ้นแล้วพุ่งเข้าใส่พระธรรมราชาอย่างรวดเร็ว โดยปรารถนาจะยุติการต่อสู้
8.20.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे ॥ ८.२०.३१ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามาพร้อมคทาที่ยกขึ้น ดุจพระยมถือไม้ตะบองในมือ พระธรรมราชาจึงขว้างหอกใหญ่ไปยังโอรสของท่าน
8.20.32
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ।
यमदण्डनिभां घोरां कालरात्रिमिवापराम् ॥ ८.२०.३२ ॥
หอกนั้นลุกโชน มีความเร็วสูง ดุจอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่กำลังลุกไหม้ น่ากลัวดุจไม้ตะบองของพระยม ดุจราตรีแห่งความวินาศอีกครั้งหนึ่ง
8.20.33
रथस्थः स तया विद्वो वर्म भित्त्वा स्तनान्तरे ।
भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ ८.२०.३३ ॥
ทุรโยธน์ผู้ยืนอยู่บนรถศึก ถูกหอกนั้นเจาะทะลุเกราะ ผ่านเข้าไประหว่างหน้าอก ใจของเขาสั่นสะท้านอย่างรุนแรง เขาจึงล้มลงและหมดสติไป
8.20.34
नभस्तमाह च ततः प्रतिज्ञामनुपालय ।
नायं वध्यस्तव नृप इत्युक्तः स न्यवर्तत ॥ ८.२०.३४ ॥
จากนั้นมีเสียงกล่าวแก่เขาว่า "จงรักษาคำปฏิญาณของเจ้าไว้ ดูก่อนพระราชา ผู้นี้ไม่ควรถูกเจ้าสังหาร" เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น เขาจึงถอยกลับ
8.20.35
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् ।
प्रत्यपद्यत राजानं निम्नं व्यसनार्णवे ॥ ८.२०.३५ ॥
จากนั้นกฤตวรมันได้มาอย่างรวดเร็ว และไปถึงโอรสของท่าน ผู้เป็นพระราชา ซึ่งจมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความทุกข์ยาก
8.20.36
गदामादाय भीमोऽपि हेमपट्टपरिष्कृताम् ।
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे ॥ ८.२०.३६ ॥
แม้ภีมะก็ถือคทาที่ประดับด้วยแถบทอง พุ่งเข้าหากฤตวรมันในการรบอย่างรวดเร็ว
8.20.37
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
अपराह्णे महाराज काङ्क्षतां विजयं युधि ॥ ८.२०.३७ ॥
ดูก่อนมหาราช การรบจึงเกิดขึ้นเช่นนี้ ระหว่างพวกของท่านกับศัตรูในช่วงบ่าย ทั้งสองฝ่ายปรารถนาชัยชนะในสงคราม