മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.20.1
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च ।
त्वत्तोऽहं सञ्जयाश्रौषं पुत्राणां चैव सङ्क्षयम् ॥ ८.२०.१ ॥
സഞ്ജയാ, നിന്നിൽനിന്ന് അതിതീവ്രവും സഹിക്കാനാവാത്തതുമായ പല ദുഃഖങ്ങളും പുത്രന്മാരുടെ നാശവും ഞാൻ കേട്ടു.
8.20.2
यथा त्वं मे कथयसे यथा युद्वमवर्तत ।
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.२०.२ ॥
സൂതാ, യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നു എന്ന് നീ പറയുന്ന രീതിയിൽ നിന്ന്, കൗരവർ ജീവനോടെയില്ല എന്നതാണ് എന്റെ ഉറച്ച ബോധ്യം.
8.20.3
दुर्योधनश्च विरथः कृतस्तत्र महारथः ।
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्य वा नृपतिः कथम् ॥ ८.२०.३ ॥
അവിടെ ദുര്യോധനൻ രഥമില്ലാത്തവനാക്കപ്പെട്ടു; ധർമ്മപുത്രൻ അവനോട് എങ്ങനെ പെരുമാറി, അല്ലെങ്കിൽ ആ രാജാവ് എന്തു ചെയ്തു?
8.20.4
अपराह्णे कथं युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.२०.४ ॥
ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് ആ രോമാഞ്ചജനകമായ യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നു? അത് യഥാർഥമായി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ; സഞ്ജയാ, നീ അതിൽ നിപുണനാണല്ലോ.
8.20.5
संसक्तेषु तु सैन्येषु वध्यमानेषु भागशः ।
रथमन्यं समास्थाय पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ८.२०.५ ॥
പ്രജാപതേ, സേനകൾ ഇടകലർന്ന് ഭാഗംഭാഗമായി വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നിന്റെ പുത്രൻ മറ്റൊരു രഥത്തിൽ കയറി.
8.20.6
क्रोधेन महता युक्तः सविषो भुजगो यथा ।
दुर्योधनः समालक्ष्य धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
प्रोवाच सूतं त्वरितो याहियाहीति भारत ॥ ८.२०.६ ॥
മഹാക്രോധം നിറഞ്ഞ ദുര്യോധനൻ, വിഷമുള്ള പാമ്പിനെപ്പോലെ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരനെ കണ്ട് വേഗം സാരഥിയോട് 'പോ, പോ' എന്ന് പറഞ്ഞു, ഭാരതാ!
8.20.7
तत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः ।
ध्रियमाणातप्रतेण राजा राजति दंशितः ॥ ८.२०.७ ॥
സാരഥിയേ, പാണ്ഡവൻ എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് എന്നെ വേഗം കൊണ്ടുപോകൂ; കുട പിടിക്കപ്പെട്ട രാജാവ് കവചമണിഞ്ഞ് തിളങ്ങുന്നു.
8.20.8
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् ।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ ८.२०.८ ॥
രാജാവിനാൽ പ്രേരിതനായ ആ സാരഥി രാജാവിന്റെ ഉത്തമരഥം യുദ്ധത്തിൽ യുധിഷ്ഠിരന് അഭിമുഖമായി തെളിച്ചു.
8.20.9
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्वः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ ८.२०.९ ॥
അപ്പോൾ കോപിതനായ യുധിഷ്ഠിരൻ, മദപ്പാടുള്ള ആനപോലെ, "സുയോധനൻ എവിടെയാണോ അവിടേക്ക് പോകൂ" എന്ന് സാരഥിയെ തെളിച്ചു.
8.20.10
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ ॥ ८.२०.१० ॥
ആ രണ്ടു വീര സഹോദരന്മാരും, ഉത്തമ രഥികളും, പരസ്പരം അഭിമുഖമായി എത്തി.
8.20.11
समेत्य च महावीरौ संरब्धौ युद्वदुर्मदौ ।
ववर्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ॥ ८.२०.११ ॥
കണ്ടുമുട്ടിയ ആ മഹാവീരർ, കോപവും യുദ്ധമദവും നിറഞ്ഞവർ, രണ്ടുപേരും മഹാധനുർധരർ, യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം അമ്പുമഴ പെയ്യിച്ചു.
8.20.12
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष ।
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ८.२०.१२ ॥
അപ്പോൾ ഓ മാരിഷ, രാജാവായ ദുര്യോധനൻ യുദ്ധത്തിൽ ധർമ്മശീലന്റെ (യുധിഷ്ഠിരന്റെ) വില്ല് കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ ഭല്ലം കൊണ്ട് മുറിച്ചു.
8.20.13
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो ह्यवमानं युधिष्ठिरः ।
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.२०.१३ ॥
അത്യന്തം കോപിച്ച യുധിഷ്ഠിരൻ ആ അപമാനം സഹിച്ചില്ല. മുറിഞ്ഞ വില്ല് എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ്, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ…
8.20.14
अन्यत्कार्मुकमादाय धर्मपुत्रश्चमूमुखे ।
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ८.२०.१४ ॥
മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് ധർമ്മപുത്രൻ സേനയുടെ മുൻനിരയിൽ ദുര്യോധനന്റെ കൊടിയും വില്ലും മുറിച്ചു.
8.20.15
अथान्यद्वनुरादाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरस्य चिक्षेप शरान्कनकभूषणान्।
रुक्मपुङ्खान्प्रसन्नाग्रान्सविषानिव पन्नगान् ॥ ८.२०.१५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേരെ സ്വർണ്ണാഭരണമണിഞ്ഞ അമ്പുകൾ തൊടുത്തു; സ്വർണ്ണച്ചിറകും തെളിഞ്ഞ മുനകളുമുള്ള അവ വിഷമുള്ള സർപ്പങ്ങൾ പോലെയായിരുന്നു.
8.20.16
तावन्योन्यं सुसङ्क्रुद्धौ शस्त्रवर्षाण्यमुञ्चताम् ।
सिंहाविव सुसंरब्धौ परस्परजिगीषया ॥ ८.२०.१६ ॥
അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം അത്യന്തം കോപിച്ച്, പരസ്പരം ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ, സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ആവേശത്തോടെ ആയുധവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
8.20.17
जघ्नतुस्तौ रणेऽन्योन्यं नर्दमानौ वृषाविव ।
अन्तरं मार्गमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ॥ ८.२०.१७ ॥
ആ രണ്ടു മഹാരഥരും യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ച്, കാളകളെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ച്, പരസ്പരം അവസരം തേടി സഞ്ചരിച്ചു.
8.20.18
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैस्तौ तु कृतव्रणौ ।
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ८.२०.१८ ॥
അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി വലിച്ചയച്ച അമ്പുകളാൽ മുറിവേറ്റ ആ രണ്ടുപേരും, മഹാരാജാവേ, പൂത്തുലഞ്ഞ കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
8.20.19
ततो राजन्विमुञ्चन्तौ सिंहनादान्मुहुर्मुहुः ।
तलयोश्च तथा शब्दान्धनुषश्च महाहवे ॥ ८.२०.१९ ॥
ഹേ രാജാവേ, അവർ ഇരുവരും വീണ്ടും വീണ്ടും സിംഹനാദം മുഴക്കി, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ കൈത്തലങ്ങളുടെയും വില്ലിന്റെയും ശബ്ദങ്ങൾ ഉയർത്തി.
8.20.20
शङ्खशब्दवरांश्चैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरौ ।
अन्योन्यं तौ महाराज पीडयांचक्रतुर्भृशम् ॥ ८.२०.२० ॥
ആ രണ്ടു നരേശ്വരന്മാരും ശംഖനാദങ്ങളും മികച്ച രീതിയിൽ മുഴക്കി. ഹേ മഹാരാജാവേ, അവർ പരസ്പരം അതിതീവ്രമായി പീഡിപ്പിച്ചു.
8.20.21
ततो युधिष्ठिरो राजा पुत्रं तव शरैस्त्रिभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगैर्दुरासदैः ॥ ८.२०.२१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ കോപത്തോടെ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്റെ മാറിൽ വജ്രവേഗമുള്ള, എതിർക്കാനാവാത്ത മൂന്നു ശരങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
8.20.22
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैः स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ८.२०.२२ ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രനായ മഹീപതി ഉടൻ തന്നെ അവനെ തിരിച്ചടിച്ചു, സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളും കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയതുമായ അഞ്ചു ശരങ്ങളാൽ.
8.20.23
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत ।
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ ८.२०.२३ ॥
ഹേ ഭാരതാ, അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ പൂർണ്ണമായും ഇരുമ്പിൽ നിർമ്മിച്ച, മൂർച്ചയുള്ള, അന്നു മഹോൽക്കയ്ക്ക് തുല്യമായ ഒരു ശക്തി എറിഞ്ഞു.
8.20.24
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शितैः शरैः ।
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.२०.२४ ॥
അത് പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ട ധർമ്മരാജൻ മൂർച്ചയുള്ള മൂന്നു ശരങ്ങളാൽ അതിനെ ഉടൻ മുറിച്ചു; പിന്നെ അഞ്ചു ശരങ്ങളാൽ അവനെയും പ്രഹരിച്ചു.
8.20.25
निपपात ततः साऽथ स्वर्णदण्डा महास्वना ।
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसन्निभा ॥ ८.२०.२५ ॥
അപ്പോൾ സ്വർണ്ണദണ്ഡമുള്ള അത് മഹാശബ്ദത്തോടെ വീണു; വീഴുമ്പോൾ അഗ്നിജ്വാല പോലെ ഒരു മഹോൽക്ക പോലെ അത് പ്രകാശിച്ചു.
8.20.26
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ॥ ८.२०.२६ ॥
ശക്തി നിഹതമായത് കണ്ട്, പ്രജാപതേ, നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ മൂർച്ചയുള്ള ഒമ്പത് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് യുധിഷ്ഠിരനെ പ്രഹരിച്ചു.
8.20.27
सोऽतिविद्वो बलवता शत्रुणआ शत्रुतापनः ।
दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ ८.२०.२७ ॥
ശക്തനായ ശത്രുവിനാൽ അതിതീവ്രമായി മുറിവേറ്റ ആ ശത്രുതാപകൻ ദുര്യോധനനെ ലക്ഷ്യമാക്കി വേഗം ഒരു ബാണം എടുത്തു.
8.20.28
समाधत्त च तं बाणं धनुर्मध्ये महाबलः ।
चिक्षेप च महाराज ततः क्रुद्वः पराक्रमी ॥ ८.२०.२८ ॥
ആ മഹാബലൻ ബാണം വില്ലിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഘടിപ്പിച്ചു; മഹാരാജാവേ, കോപത്തോടും പരാക്രമത്തോടും കൂടി അത് തൊടുത്തുവിട്ടു.
8.20.29
स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् ।
व्यामोहयत राजानं धरणीं च ददार ह ॥ ८.२०.२९ ॥
ആ ബാണം നിങ്ങളുടെ മഹാരഥനായ പുത്രനിൽ എത്തി രാജാവിനെ മോഹാവസ്ഥയിലാക്കി; ഭൂമിയെയും പിളർത്തി.
8.20.30
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं धर्मराजमुपाद्रवत् ॥ ८.२०.३० ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ദുര്യോധനൻ ഗദ ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ, കലഹത്തിന് അന്ത്യം വരുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ധർമ്മരാജനു നേരെ ചാടി.
8.20.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे ॥ ८.२०.३१ ॥
ദണ്ഡം കയ്യിലേന്തിയ അന്തകനെപ്പോലെ ഉയർത്തിയ ഗദയോടെ വരുന്ന അവനെ കണ്ട്, ധർമ്മരാജൻ നിന്റെ പുത്രന്റെ നേരെ ഒരു മഹാശക്തി എറിഞ്ഞു.
8.20.32
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ।
यमदण्डनिभां घोरां कालरात्रिमिवापराम् ॥ ८.२०.३२ ॥
ജ്വലിക്കുന്നതും അതിവേഗമുള്ളതും ആളിക്കത്തുന്ന മഹോൽക്കപോലെയുള്ളതും യമദണ്ഡത്തിനു തുല്യമായി ഭയങ്കരവുമായ അത് മറ്റൊരു കാലരാത്രി പോലെയായിരുന്നു.
8.20.33
रथस्थः स तया विद्वो वर्म भित्त्वा स्तनान्तरे ।
भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ ८.२०.३३ ॥
രഥത്തിൽ നിന്നിരുന്ന അവൻ അതിനാൽ പ്രഹരമേറ്റ്, കവചം തുളച്ച് മാറിടത്തിനിടയിൽ തറച്ച്, ഏറെ വിഭ്രാന്തഹൃദയനായി വീണ് മൂർച്ഛിച്ചു.
8.20.34
नभस्तमाह च ततः प्रतिज्ञामनुपालय ।
नायं वध्यस्तव नृप इत्युक्तः स न्यवर्तत ॥ ८.२०.३४ ॥
അപ്പോൾ അവനോട് "നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കുക; രാജാവേ, ഇവൻ നിനക്ക് വധ്യനല്ല" എന്നു പറയപ്പെട്ടു; അവൻ തിരിച്ചുപോയി.
8.20.35
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् ।
प्रत्यपद्यत राजानं निम्नं व्यसनार्णवे ॥ ८.२०.३५ ॥
അപ്പോൾ വേഗത്തിൽ വന്ന് കൃതവർമ്മൻ, വിപത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്ന നിന്റെ പുത്രനായ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു.
8.20.36
गदामादाय भीमोऽपि हेमपट्टपरिष्कृताम् ।
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे ॥ ८.२०.३६ ॥
ഭീമനും സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളാൽ അലങ്കരിച്ച ഗദ എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ കൃതവർമ്മനു നേരെ പാഞ്ഞു.
8.20.37
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
अपराह्णे महाराज काङ्क्षतां विजयं युधि ॥ ८.२०.३७ ॥
മഹാരാജാവേ, ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് നിങ്ങളുടെ സൈന്യവും ശത്രുക്കളും തമ്മിൽ ഇങ്ങനെ യുദ്ധം നടന്നു; യുദ്ധത്തിൽ വിജയം ആഗ്രഹിച്ചവരായിരുന്നു ഇരുപക്ഷവും.