ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.20.1
अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च ।
त्वत्तोऽहं सञ्जयाश्रौषं पुत्राणां चैव सङ्क्षयम् ॥ ८.२०.१ ॥
ಸಂಜಯ, ನಿನ್ನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರ ವಿನಾಶವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
8.20.2
यथा त्वं मे कथयसे यथा युद्वमवर्तत ।
न सन्ति सूत कौरव्या इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.२०.२ ॥
ಸೂತನೇ, ನೀನು ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವ ರೀತಿಯಿಂದ, ಕೌರವರು ಉಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
8.20.3
दुर्योधनश्च विरथः कृतस्तत्र महारथः ।
धर्मपुत्रः कथं चक्रे तस्य वा नृपतिः कथम् ॥ ८.२०.३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ರಥರಹಿತನಾದನು; ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಅವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡನು, ಅಥವಾ ಆ ರಾಜನು ಏನು ಮಾಡಿದನು?
8.20.4
अपराह्णे कथं युद्वमभवद्रोमहर्षणम् ।
तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.२०.४ ॥
ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಆ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಯುದ್ಧ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಿತು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳು; ಸಂಜಯ, ನೀನು ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ.
8.20.5
संसक्तेषु तु सैन्येषु वध्यमानेषु भागशः ।
रथमन्यं समास्थाय पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ८.२०.५ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಸೈನ್ಯಗಳು ಬೆರೆತು ಭಾಗಶಃ ಹತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನ ಮಗ ಬೇರೊಂದು ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.
8.20.6
क्रोधेन महता युक्तः सविषो भुजगो यथा ।
दुर्योधनः समालक्ष्य धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
प्रोवाच सूतं त्वरितो याहियाहीति भारत ॥ ८.२०.६ ॥
ಮಹಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದುರ್ಯೋಧನನು, ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾರಥಿಗೆ 'ಹೋಗು, ಹೋಗು' ಎಂದನು, ಭಾರತ!
8.20.7
तत्र मां प्रापय क्षिप्रं सारथे यत्र पाण्डवः ।
ध्रियमाणातप्रतेण राजा राजति दंशितः ॥ ८.२०.७ ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ಪಾಂಡವನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು; ಛತ್ರ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು ಕವಚಧಾರಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
8.20.8
स सूतश्चोदितो राज्ञा राज्ञः स्यन्दनमुत्तमम् ।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं प्रेषयामास संयुगे ॥ ८.२०.८ ॥
ರಾಜನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಆ ಸಾರಥಿ ರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಎದುರಿಗೆ ಓಡಿಸಿದನು.
8.20.9
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्वः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
सारथिं चोदयामास याहि यत्र सुयोधनः ॥ ८.२०.९ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಯಂತೆ, "ಸುಯೋಧನನಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು" ಎಂದು ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು.
8.20.10
तौ समाजग्मतुर्वीरौ भ्रातरौ रथसत्तमौ ॥ ८.२०.१० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ಸಹೋದರರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಕರು, ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ ಬಂದರು.
8.20.11
समेत्य च महावीरौ संरब्धौ युद्वदुर्मदौ ।
ववर्षतुर्महेष्वासौ शरैरन्योन्यमाहवे ॥ ८.२०.११ ॥
ಭೇಟಿಯಾದ ಆ ಮಹಾವೀರರು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ತುಂಬಿದವರು, ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು.
8.20.12
ततो दुर्योधनो राजा धर्मशीलस्य मारिष ।
शिलाशितेन भल्लेन धनुश्चिच्छेद संयुगे ॥ ८.२०.१२ ॥
ಆಗ ಓ ಮಾರಿಷ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶೀಲನ (ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ) ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಭಲ್ಲ ಬಾಣದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
8.20.13
तं नामृष्यत सङ्क्रुद्धो ह्यवमानं युधिष्ठिरः ।
अपविध्य धनुश्छिन्नं क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ८.२०.१३ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ತುಂಡಾದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಸೆದು, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ…
8.20.14
अन्यत्कार्मुकमादाय धर्मपुत्रश्चमूमुखे ।
दुर्योधनस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ८.२०.१४ ॥
ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಬಿಲ್ಲನ್ನೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
8.20.15
अथान्यद्वनुरादाय पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
युधिष्ठिरस्य चिक्षेप शरान्कनकभूषणान्।
रुक्मपुङ्खान्प्रसन्नाग्रान्सविषानिव पन्नगान् ॥ ८.२०.१५ ॥
ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಆಗ ನಿನ್ನ ಮಗನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳುಳ್ಳ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ ತುದಿಗಳುಳ್ಳ ಅವು ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಇದ್ದವು.
8.20.16
तावन्योन्यं सुसङ्क्रुद्धौ शस्त्रवर्षाण्यमुञ्चताम् ।
सिंहाविव सुसंरब्धौ परस्परजिगीषया ॥ ८.२०.१६ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ, ಸಿಂಹಗಳಂತೆ ಆವೇಶದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಳೆಗರೆದರು.
8.20.17
जघ्नतुस्तौ रणेऽन्योन्यं नर्दमानौ वृषाविव ।
अन्तरं मार्गमाणौ च चेरतुस्तौ महारथौ ॥ ८.२०.१७ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾರಥರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಹೋರಿಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರರಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದರು.
8.20.18
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैस्तौ तु कृतव्रणौ ।
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ८.२०.१८ ॥
ಆಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಆ ಇಬ್ಬರೂ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದರು.
8.20.19
ततो राजन्विमुञ्चन्तौ सिंहनादान्मुहुर्मुहुः ।
तलयोश्च तथा शब्दान्धनुषश्च महाहवे ॥ ८.२०.१९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪದೇ ಪದೇ ಸಿಂಹನಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ, ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಗೈಗಳ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸಿನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
8.20.20
शङ्खशब्दवरांश्चैव चक्रतुस्तौ नरेश्वरौ ।
अन्योन्यं तौ महाराज पीडयांचक्रतुर्भृशम् ॥ ८.२०.२० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ನರೇಶ್ವರರು ಶಂಖಧ್ವನಿಗಳನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮೊಳಗಿಸಿದರು. ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದರು.
8.20.21
ततो युधिष्ठिरो राजा पुत्रं तव शरैस्त्रिभिः ।
आजघानोरसि क्रुद्धो वज्रवेगैर्दुरासदैः ॥ ८.२०.२१ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನ ಎದೆಗೆ ವಜ್ರವೇಗದ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
8.20.22
प्रतिविव्याध तं तूर्णं तव पुत्रो महीपतिः ।
पञ्चभिर्निशितैर्बाणैः स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ८.२०.२२ ॥
ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರ ಮಹೀಪತಿಯು ತಕ್ಷಣ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ ಐದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
8.20.23
ततो दुर्योधनो राजा शक्तिं चिक्षेप भारत ।
सर्वपारशवीं तीक्ष्णां महोल्काप्रतिमां तदा ॥ ८.२०.२३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಆಗ ಮಹಾ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಇದ್ದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು.
8.20.24
तामापतन्तीं सहसा धर्मराजः शितैः शरैः ।
त्रिभिश्चिच्छेद सहसा तं च विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.२०.२४ ॥
ಅದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಧರ್ಮರಾಜನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕತ್ತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಐದು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
8.20.25
निपपात ततः साऽथ स्वर्णदण्डा महास्वना ।
निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसन्निभा ॥ ८.२०.२५ ॥
ಆಗ ಚಿನ್ನದ ದಂಡವುಳ್ಳ ಅದು ಮಹಾ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು; ಬೀಳುತ್ತಾ ಅದು ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಬೆಳಗಿತು.
8.20.26
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशाम्पते ।
नवभिर्निशितैर्भल्लैर्निजघान युधिष्ठिरम् ॥ ८.२०.२६ ॥
ಶಕ್ತಿ ಹತವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪತಿಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ಹರಿತವಾದ ಒಂಬತ್ತು ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
8.20.27
सोऽतिविद्वो बलवता शत्रुणआ शत्रुतापनः ।
दुर्योधनं समुद्दिश्य बाणं जग्राह सत्वरः ॥ ८.२०.२७ ॥
ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಅತಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಆ ಶತ್ರುತಾಪಕನು, ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
8.20.28
समाधत्त च तं बाणं धनुर्मध्ये महाबलः ।
चिक्षेप च महाराज ततः क्रुद्वः पराक्रमी ॥ ८.२०.२८ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲನು ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದನು; ಮಹಾರಾಜ, ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
8.20.29
स तु बाणः समासाद्य तव पुत्रं महारथम् ।
व्यामोहयत राजानं धरणीं च ददार ह ॥ ८.२०.२९ ॥
ಆ ಬಾಣ ನಿಮ್ಮ ಮಹಾರಥ ಮಗನನ್ನು ತಲುಪಿ ರಾಜನನ್ನು ಮೂರ್ಛೆಗೊಳಿಸಿತು; ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸೀಳಿತು.
8.20.30
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगितः ।
विधित्सुः कलहस्यान्तं धर्मराजमुपाद्रवत् ॥ ८.२०.३० ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ದುರ್ಯೋಧನನು ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ, ಕಲಹಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲು ಬಯಸಿ, ಧರ್ಮರಾಜನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
8.20.31
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
धर्मराजो महाशक्तिं प्राहिणोत्तव सूनवे ॥ ८.२०.३१ ॥
ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಯಮನಂತೆ ಎತ್ತಿದ ಗದೆಯೊಡನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮರಾಜನು ನಿನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು.
8.20.32
दीप्यमानां महावेगां महोल्कां ज्वलितामिव ।
यमदण्डनिभां घोरां कालरात्रिमिवापराम् ॥ ८.२०.३२ ॥
ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಮಹಾವೇಗದಿಂದ, ಉರಿಯುವ ಮಹೋಲ್ಕೆಯಂತಿದ್ದ ಅದು ಯಮದಂಡದಂತೆ ಭೀಕರವಾಗಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲರಾತ್ರಿಯಂತಿತ್ತು.
8.20.33
रथस्थः स तया विद्वो वर्म भित्त्वा स्तनान्तरे ।
भृशं संविग्नहृदयः पपात च मुमोह च ॥ ८.२०.३३ ॥
ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನು ಅದರಿಂದ ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಕವಚವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಎದೆಯ ನಡುವೆ ನಾಟಲು, ಬಹಳ ವ್ಯಾಕುಲ ಹೃದಯದಿಂದ ಬಿದ್ದು ಮೂರ್ಛೆಹೋದನು.
8.20.34
नभस्तमाह च ततः प्रतिज्ञामनुपालय ।
नायं वध्यस्तव नृप इत्युक्तः स न्यवर्तत ॥ ८.२०.३४ ॥
ಆಗ ಅವನಿಗೆ "ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡು; ಅರಸನೇ, ಇವನು ನಿನ್ನಿಂದ ವಧಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಲು ಅವನು ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
8.20.35
ततस्त्वरितमागम्य कृतवर्मा तवात्मजम् ।
प्रत्यपद्यत राजानं निम्नं व्यसनार्णवे ॥ ८.२०.३५ ॥
ಆಗ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು ಕೃತವರ್ಮನು, ಆಪತ್ತಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ನಿನ್ನ ಮಗ ರಾಜನನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
8.20.36
गदामादाय भीमोऽपि हेमपट्टपरिष्कृताम् ।
अभिदुद्राव वेगेन कृतवर्माणमाहवे ॥ ८.२०.३६ ॥
ಭೀಮನೂ ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕೃತವರ್ಮನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
8.20.37
एवं तदभवद्युद्धं त्वदीयानां परैः सह ।
अपराह्णे महाराज काङ्क्षतां विजयं युधि ॥ ८.२०.३७ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಇಬ್ಬರೂ ಆಗಿದ್ದರು.