Mahābhārata · Adhyāya 8.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.21.1
ततः कर्णं पुरस्कृत्य त्वदीया युद्वदुर्मदाः ।
पुनरावृत्य सङ्ग्रामं चक्रुर्देवासुरोपमम् ॥ ८.२१.१ ॥
Entonces, poniendo a Karṇa al frente, vuestros hombres, ebrios de batalla, volvieron a la lucha y libraron un combate semejante al de dioses y asuras.
8.21.2
द्विरदनररथाश्वशङ्खशब्दैः ।
परिहृषिता विविधैश्च शस्त्रपातैः।
द्विरदरथपदातिसादिसङ्घाः ।
परिकुपिताभिमुखाः प्रजघ्निरे ते ॥ ८.२१.२ ॥
Regocijados por el sonido de caracolas de elefantes, hombres, carros y caballos, y por la caída de diversas armas, las huestes de elefantes, carros, infantes y jinetes, enfurecidas, se enfrentaron y golpearon.
8.21.3
शितपरश्वथसासिपट्टसै… ।
रिषुभिरनेकविधैश्च सूदिताः।
द्विरदरथहया महाहवे ।
वरपुरुषैः पुरुषाश्च वाहनैः ॥ ८.२१.३ ॥
Aplastados por hachas afiladas, lanzas, espadas y mazas, … y por flechas de muchas clases, en aquella gran batalla fueron abatidos elefantes, carros y caballos, hombres excelentes, otros hombres y monturas.
8.21.4
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः ।
सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः।
रुचिरमकुटकुण्डलैर्मही ।
पुरुषशिरोभिरुपस्तृता बभौ ॥ ८.२१.४ ॥
La tierra, cubierta de cabezas de hombres semejantes al loto, al sol y a la luna, con dientes blancos, bellos rostros, ojos y narices, y hermosas coronas y pendientes, resplandecía.
8.21.5
परिघमुसलशक्तितौमरै… ।
र्नखरभुशुण्डिगदाशतैर्हताः।
द्विरदनरहयाः सहस्रशो ।
रुधिरनदीप्रवहास्तदाऽभवन् ॥ ८.२१.५ ॥
Muertos por mazas de hierro, mazos, lanzas y jabalinas, … y por garras, bhuśuṇḍīs y cientos de mazas, miles de elefantes, hombres y caballos; entonces comenzaron a correr ríos de sangre.
8.21.6
प्रहतरथनराश्वकुञ्जरं ।
प्रतिभयदर्शनमुल्बणव्रणम्।
तदहितहतमाबभौ बलं ।
पितृपतिराष्ट्रमिव प्रजाक्षये ॥ ८.२१.६ ॥
Aquel ejército, derribado con carros, hombres, caballos y elefantes, espantoso de ver, con heridas terribles, abatido por el enemigo, resplandecía como el reino de Yama, señor de los padres, en la destrucción de las gentes.
8.21.7
अथ तव नरदेव सैनिका… ।
स्तव च सुताः सुरसूनुसन्निभाः।
अमितबलपुरः सरा रणे ।
कुरुवृषभाः शिनिपुत्रमभ्ययुः ॥ ८.२१.७ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, tus soldados… y tus hijos, semejantes a los hijos de los dioses, guiados por los de fuerza inmensa, avanzaron en la batalla contra el hijo de Śini.
8.21.8
तदतिरुधिरभीममाबभौ ।
पुरुषवराश्वरथद्विपाकुलम्।
लवणजलसमुद्वतस्वनं ।
बलमसुरामरसैन्यसप्रभम् ॥ ८.२१.८ ॥
Aquel ejército, terrible por la mucha sangre, resplandeció, repleto de excelentes guerreros, caballos, carros y elefantes, rugiendo como el océano salado embravecido, semejante a los ejércitos de demonios y dioses.
8.21.9
सुरपतिसमविक्रमस्तत… ।
स्त्रिदशवरावरजोपमं युधि।
दिनकरकिरणप्रभैः पृषत्कै ।
रवितनयोऽभ्यहनच्छिनिप्रवीरम् ॥ ८.२१.९ ॥
Valiente como el señor de los dioses, entonces… semejante al hermano menor del mejor de los treinta dioses, en la batalla, con flechas de brillo como los rayos del sol, el hijo del sol golpeó al héroe principal de los Śinis.
8.21.10
तमपि सरथवाजिसारथिं ।
शिनिवृषभो विविधैः शरैस्त्वरन्।
भुजगविषसमप्रभै रणे ।
पुरुषवरं समवास्तृणोत्तदा ॥ ८.२१.१० ॥
El toro de los Śinis, con rapidez, con flechas de diversas clases, brillantes como el veneno de serpiente, cubrió entonces en la batalla a aquel mejor de los hombres, junto con su carro, sus caballos y su auriga.
8.21.11
शिनिवृषभशरैर्निपीडितं ।
तव सुहृदो वसुषेणमभ्ययुः।
त्वरितमतिरथा रथर्षभं ।
द्विरदरथाश्वपदातिभिः सह ॥ ८.२१.११ ॥
Tus amigos avanzaron rápidamente hacia Vasuṣeṇa, atormentado por las flechas del toro de los Śinis. Los grandes guerreros de carro acudieron con elefantes, carros, caballos e infantes hacia el toro entre los guerreros de carro.
8.21.12
तदुदधिनिभमाद्रवद्बलं ।
त्वरिततरैः समभिद्रुतं परैः।
द्रुपदसुतमुखैस्तदाऽभवत् ।
पुरुषरथाश्वगजक्षयो महान् ॥ ८.२१.१२ ॥
Aquel ejército, semejante al océano, avanzó corriendo; los enemigos, encabezados por los hijos de Drupada, lo atacaron con gran velocidad, y entonces hubo una gran destrucción de hombres, carros, caballos y elefantes.
8.21.13
अथ पुरुषवरौ कृताह्निकौ ।
भवमभिपूज्य यथाविधि प्रभुम्।
अरिवधकृतनिश्चयौ द्रुतं ।
तव बलमर्जुनकेशवौ सृतौ ॥ ८.२१.१३ ॥
Entonces los dos mejores de los hombres, habiendo cumplido sus ritos diarios y adorado debidamente al señor Bhava, resueltos a matar al enemigo, avanzaron rápidamente hacia tu ejército: Arjuna y Keśava.
8.21.14
जलदनिनदनिःस्वनं रथं ।
पवनविधूतपताककेतनम्।
सितहयमुपयान्तमन्तिकं ।
कृतमनसो ददृशुस्तदाऽरयः ॥ ८.२१.१४ ॥
Entonces los enemigos, de mente resuelta, vieron acercarse el carro, con un estruendo como el de nubes de tormenta, sus banderas y estandartes agitados por el viento, uncido a caballos blancos.
8.21.15
अथ विष्फार्य गाण्डीवं रथे नृत्यन्निवार्जुनः ।
शरसम्बाधमकरोत्खं दिशः प्रदिशस्तथा ॥ ८.२१.१५ ॥
Entonces Arjuna, tensando el arco Gāṇḍīva, como si danzara sobre el carro, llenó el cielo, las direcciones y las direcciones intermedias de flechas.
8.21.16
रथान्विमानप्रतिमान्मज्जयन्सायुधध्वजान् ।
ससारथींस्तदा बाणैरभ्राणीवानिलोऽवधीत् ॥ ८.२१.१६ ॥
Entonces hundió los carros, semejantes a vehículos celestiales, con sus armas, estandartes y aurigas, destruyéndolos con flechas como el viento dispersa las nubes.
8.21.17
गजान्गजप्रयन्तॄंश्च वैजयन्त्यायुधध्वजान् ।
सादिनोऽश्वांश्च पत्तींश्च शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.२१.१७ ॥
Envió al reino de Yama, con flechas, a los elefantes y sus conductores, con banderas de victoria, armas y estandartes, a los jinetes, los caballos y la infantería.
8.21.18
तमन्तकमिव क्रुद्धमनिवार्यं महारथम् ।
दुर्योधनोऽभ्ययादेको निघ्नन्बाणैरजिह्मगैः ॥ ८.२१.१८ ॥
Duryodhana avanzó solo contra aquel gran auriga, airado e irresistible como la Muerte, golpeándolo con flechas de vuelo recto.
8.21.19
तस्यार्जुनो धनुः सूतमश्वान्केतुं च सायकैः ।
हत्वा सप्तभिरेकेन च्छत्रं चिच्छेद पत्रिणा ॥ ८.२१.१९ ॥
Arjuna, habiendo herido con flechas su arco, su auriga, sus caballos y su estandarte, y con una sola flecha emplumada cortó su parasol.
8.21.20
नवमं च समाधाय व्यसृजत्प्राणघातिनम् ।
दुर्योधनायेषुवरं तं द्रौणिः सप्तधाऽच्छिनत् ॥ ८.२१.२० ॥
Tras colocar una novena flecha, que destruye la vida, la disparó contra Duryodhana; pero el hijo de Droṇa cortó aquella excelente flecha en siete pedazos.
8.21.21
ततो द्रौणेर्धनुश्छित्वा हत्वा चाश्वरथाञ्शरैः ।
कृपस्यापि तदत्युग्रं धनुश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ८.२१.२१ ॥
Entonces el Pāṇḍava, habiendo cortado el arco del hijo de Droṇa y herido con flechas sus caballos y su carro, cortó también el arco terriblemente feroz de Kṛpa.
8.21.22
हार्दिक्यस्य धनुश्छित्त्वा ध्वजं चाश्वांस्तदाऽवधीत् ।
दुःशासनस्येष्वसनं छित्त्वा राधेयमभ्ययात् ॥ ८.२१.२२ ॥
Habiendo cortado el arco de Hārdikya (Kṛtavarman), derribó entonces su estandarte y sus caballos; luego, cortando el arco de Duḥśāsana, avanzó hacia Karṇa, el hijo de Rādhā.
8.21.23
अथ सात्यकिमुत्सृज्य त्वरन्कर्णोऽर्जुनं त्रिभिः ।
विद्व्वा विव्याध विंशत्या कृष्णं पार्थं पुनःपुनः ॥ ८.२१.२३ ॥
Entonces, abandonando a Sātyaki y apresurándose, Karṇa hirió a Arjuna con tres flechas, y luego hirió una y otra vez a Kṛṣṇa y a Pārtha con veinte.
8.21.24
न ग्लानिरासीत्कर्णस्य क्षिपतः सायकान्बहून् ।
रणे विनिघ्नतः शत्रून्क्रुद्धस्येव शतक्रतोः ॥ ८.२१.२४ ॥
No había fatiga en Karṇa, que disparaba muchas flechas y derribaba a sus enemigos en la batalla, como el airado Śatakratu (Indra).
8.21.25
अथ सात्यकिरागत्य कर्णं विद्द्वा शितैः शरैः ।
नवत्या नवभिश्चोग्रैः शतेन पुनरार्पयत् ॥ ८.२१.२५ ॥
Entonces Sātyaki se acercó y atravesó a Karṇa con agudas flechas; con noventa y nueve flechas feroces y de nuevo con cien, volvió a herirlo.
8.21.26
ततः प्रवीराः पार्थानां सर्वे कर्णमपीडयन् ।
युधामन्युः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.२१.२६ ॥
Entonces todos los valientes de los hijos de Pṛthā acosaron a Karṇa: Yudhāmanyu, Śikhaṇḍin, los hijos de Draupadī y los Prabhadrakas.
8.21.27
उत्तमौजा युयुत्सुश्च यमौ पार्षत एव च ।
चेदिकारूशमात्स्यानां केकयानां च यद्बलं ॥ ८.२१.२७ ॥
Uttamaujas, Yuyutsu, los gemelos, Pārṣata, y la fuerza de los Cedis, Karūṣas, Matsyas y Kekayas.
8.21.28
चेकितानश्च बलवान्धर्मराजश्च सुव्रतः ।
एते रथाश्वद्विरदैः पत्तिभिश्चोग्रविक्रमैः ॥ ८.२१.२८ ॥
Y el poderoso Cekitāna y Dharmarāja de votos firmes; estos, con carros, caballos, elefantes e infantes de feroz valor.
8.21.29
परिवार्य रणे कर्णं नानाशस्त्रैरवाकिरन् ।
भाषन्तो वाग्भिरुग्राभिः सर्वे कर्णवधे धृताः ॥ ८.२१.२९ ॥
Rodeando a Karṇa en la batalla, lo cubrieron con armas de muchas clases, todos resueltos a la muerte de Karṇa, pronunciando palabras duras.
8.21.30
तां शस्त्रवृष्टिं बहुधा कर्णश्छित्त्वा शितैः शरैः ।
अपोवाहास्त्रवीर्येण द्रुमं भङ्क्त्वेव मारुतः ॥ ८.२१.३० ॥
Karṇa, cortando aquella lluvia de armas de muchas maneras con agudas flechas, la apartó por el poder de sus armas, como el viento quiebra un árbol.
8.21.31
रथिनः समहामात्रान्गजानश्वान्ससादिनः ।
पत्तिव्रातांश्च सङ्क्रुद्वो निघ्नन्कर्णो व्यदृश्यत ॥ ८.२१.३१ ॥
Enfurecido, Karṇa fue visto abatiendo a los aurigas, a los elefantes con sus grandes conductores, a los caballos con sus jinetes y a las tropas de infantes.
8.21.32
तद्वध्यमानं पाण्डूनां बलं कर्णास्त्रतेजसा ।
विशस्त्रपत्रदेहासु प्राय आसीत्पराङ्मुखम् ॥ ८.२१.३२ ॥
Aquel ejército de los Pāṇḍavas, abatido por el poder de las armas de Karṇa, con sus armas y estandartes perdidos, en su mayor parte dio la espalda y huyó.
8.21.33
अथ कर्णास्त्रमस्त्रेण प्रतिहत्यार्जुनः स्मयन् ।
दिशं खं चैव भूमिं च प्रावृणोच्छरवृष्टिभिः ॥ ८.२१.३३ ॥
Entonces Arjuna, sonriendo, contrarrestó el arma de Karṇa con la suya, y con una lluvia de flechas cubrió las direcciones, el cielo y la tierra.
8.21.34
मुसलानीव सम्पेतुः परिघा इव चेषवः ।
शतघ्न्य इव चाप्यन्ये वज्राण्युग्राणि चापरे ॥ ८.२१.३४ ॥
Las flechas cayeron como mazas y barras de hierro; algunas como shataghnis, otras como feroces rayos.
8.21.35
तैर्वध्यमानं तत्सैन्यं सपत्त्यश्वरथद्विपम् ।
निमीलिताक्षमत्यर्थं बभ्राम च ननाद च ॥ ८.२१.३५ ॥
Aquel ejército, abatido por esas flechas, junto con infantes, caballos, carros y elefantes, vagaba en gran manera con los ojos cerrados, y rugía.
8.21.36
निष्कैवल्यं तदा युद्वं प्रापुरश्वनरद्विपाः ।
हन्यमानाः शरैरार्तास्तदा भीताः प्रदुद्रुवुः ॥ ८.२१.३६ ॥
Entonces la batalla quedó sin refugio; caballos, hombres y elefantes, heridos por las flechas, afligidos y aterrorizados, huyeron.
8.21.37
त्वदीयानां तदा युद्वे संसक्तानां जयैषिणाम् ।
गिरिमस्तं समासाद्य प्रत्यपद्यत भानुमान् ॥ ८.२१.३७ ॥
Entonces, mientras vuestros guerreros estaban empeñados en la batalla, ansiosos de victoria, el resplandeciente sol llegó a la cima de la montaña y se puso.
8.21.38
तमसा च महाराज रजसा च विशेषतः ।
न किञ्चित्प्रत्यपश्याम शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ ८.२१.३८ ॥
Oh gran rey, por la oscuridad y sobre todo por el polvo, no pudimos ver nada, ni lo favorable ni lo adverso.
8.21.39
ते त्रस्यन्तो महेष्वासा रात्रियुद्वस्य भारत ।
अपयानं ततश्चक्रुः सहिताः सर्वयोधिभिः ॥ ८.२१.३९ ॥
Oh Bhārata, aquellos grandes arqueros, temblando ante la batalla nocturna, junto con todos los guerreros, emprendieron la retirada.
8.21.40
कौरवेष्वपयातेषु तदा राजन्दिनक्षये ।
जयं सुमनसः प्राप्य पार्थाः स्वशिबिरं ययुः ॥ ८.२१.४० ॥
Oh rey, cuando los Kauravas se retiraron al final del día, los hijos de Pṛthā, alegres de corazón tras obtener la victoria, regresaron a su campamento.
8.21.41
वादित्रशब्दैर्विविधैः सिंहनादैः सगर्जितैः ।
परानुवहन्तश्च स्तुवन्तश्चाच्युतार्जुनौ ॥ ८.२१.४१ ॥
Con los sonidos de diversos instrumentos, con rugidos de león y bramidos, proclamándolo a los enemigos y alabando a Acyuta y Arjuna, avanzaban.
8.21.42
कृतेऽवहारे तैर्वीरैः सैनिकाः सर्व एव ते ।
आशीर्वाचः पाण्डवेषु प्रायुञ्जन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४२ ॥
Cuando aquellos héroes se hubieron retirado, todos los soldados y los señores de los hombres pronunciaron palabras de bendición sobre los Pāṇḍavas.
8.21.43
ततः कृतेऽवहारे च प्रहृष्टास्तत्र पाण्डवाः ।
निशायां शिबिरं गत्वा न्यवसन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४३ ॥
Entonces, cuando se hubo hecho el cese de la batalla, los Pāṇḍavas se alegraron; yendo al campamento de noche, los reyes allí se alojaron.
8.21.44
ततो रक्षः पिशाचाश्च श्वापदाश्चैव सङ्घशः ।
जग्मुरायोधनं घोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ॥ ८.२१.४४ ॥
Entonces rakṣas, piśācas y bestias de presa acudieron en tropel a aquel terrible campo de batalla, semejante al juego de Rudra.