മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.21.1
ततः कर्णं पुरस्कृत्य त्वदीया युद्वदुर्मदाः ।
पुनरावृत्य सङ्ग्रामं चक्रुर्देवासुरोपमम् ॥ ८.२१.१ ॥
പിന്നെ കർണ്ണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി യുദ്ധമദം പിടിച്ച നിങ്ങളുടെ സൈനികർ വീണ്ടും തിരിഞ്ഞ് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിന് തുല്യമായ സംഗ്രാമം ചെയ്തു.
8.21.2
द्विरदनररथाश्वशङ्खशब्दैः ।
परिहृषिता विविधैश्च शस्त्रपातैः।
द्विरदरथपदातिसादिसङ्घाः ।
परिकुपिताभिमुखाः प्रजघ्निरे ते ॥ ८.२१.२ ॥
ആനകൾ, മനുഷ്യർ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയുടെ ശംഖനാദത്താലും നാനാവിധ ശസ്ത്രപ്രയോഗങ്ങളാലും ആഹ്ലാദിച്ച്, ആന, രഥം, കാലാൾ, കുതിരപ്പട്ടാളങ്ങൾ കോപത്തോടെ മുന്നിട്ടുനിന്ന് പ്രഹരിച്ചു.
8.21.3
शितपरश्वथसासिपट्टसै… ।
रिषुभिरनेकविधैश्च सूदिताः।
द्विरदरथहया महाहवे ।
वरपुरुषैः पुरुषाश्च वाहनैः ॥ ८.२१.३ ॥
മൂർച്ചയുള്ള കോടാലി, കുന്തം, വാൾ, പട്ടിശം എന്നിവയാലും... നാനാവിധ അമ്പുകളാലും തകർക്കപ്പെട്ടു; ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ആനകളും രഥങ്ങളും കുതിരകളും ശ്രേഷ്ഠ പുരുഷന്മാരും മറ്റു മനുഷ്യരും വാഹനങ്ങളും വീണു.
8.21.4
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः ।
सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः।
रुचिरमकुटकुण्डलैर्मही ।
पुरुषशिरोभिरुपस्तृता बभौ ॥ ८.२१.४ ॥
താമര, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയ്ക്ക് തുല്യമായ, വെണ്മയേറിയ പല്ലുകളും സുന്ദര മുഖവും കണ്ണും മൂക്കുമുള്ള, മനോഹര കിരീടവും കുണ്ഡലവും ധരിച്ച പുരുഷന്മാരുടെ തലകളാൽ ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു ശോഭിച്ചു.
8.21.5
परिघमुसलशक्तितौमरै… ।
र्नखरभुशुण्डिगदाशतैर्हताः।
द्विरदनरहयाः सहस्रशो ।
रुधिरनदीप्रवहास्तदाऽभवन् ॥ ८.२१.५ ॥
ഇരുമ്പ് ഗദ, ഉലക്ക, ശക്തി, തോമരം എന്നിവയാലും... നഖര, ഭുശുണ്ഡി, നൂറുകണക്കിന് ഗദകളാലും ആയിരക്കണക്കിന് ആനകളും മനുഷ്യരും കുതിരകളും വധിക്കപ്പെട്ടു; അന്ന് രക്തനദികൾ ഒഴുകി.
8.21.6
प्रहतरथनराश्वकुञ्जरं ।
प्रतिभयदर्शनमुल्बणव्रणम्।
तदहितहतमाबभौ बलं ।
पितृपतिराष्ट्रमिव प्रजाक्षये ॥ ८.२१.६ ॥
രഥങ്ങളും മനുഷ്യരും കുതിരകളും ആനകളും പ്രഹരമേറ്റു വീണ്, കാണാൻ ഭയങ്കരവും ഭീകര മുറിവുകളുള്ളതുമായ, ശത്രുക്കളാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ സേന, ജനസംഹാര കാലത്ത് യമരാജ്യം പോലെ ശോഭിച്ചു.
8.21.7
अथ तव नरदेव सैनिका… ।
स्तव च सुताः सुरसूनुसन्निभाः।
अमितबलपुरः सरा रणे ।
कुरुवृषभाः शिनिपुत्रमभ्ययुः ॥ ८.२१.७ ॥
ഹേ നരദേവാ, നിന്റെ സൈനികർ… ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള നിന്റെ പുത്രന്മാർ, അളവറ്റ ബലമുള്ളവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ ശിനിപുത്രന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി.
8.21.8
तदतिरुधिरभीममाबभौ ।
पुरुषवराश्वरथद्विपाकुलम्।
लवणजलसमुद्वतस्वनं ।
बलमसुरामरसैन्यसप्रभम् ॥ ८.२१.८ ॥
ആ സേന അതിരക്തത്താൽ ഭയങ്കരമായി പ്രകാശിച്ചു; ശ്രേഷ്ഠ പുരുഷന്മാരും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ഉപ്പുവെള്ള സമുദ്രം ഉയർന്നതുപോലെ ഗർജ്ജിച്ചു; അസുര-അമര സൈന്യങ്ങളുടെ പ്രഭയോടെ തിളങ്ങി.
8.21.9
सुरपतिसमविक्रमस्तत… ।
स्त्रिदशवरावरजोपमं युधि।
दिनकरकिरणप्रभैः पृषत्कै ।
रवितनयोऽभ्यहनच्छिनिप्रवीरम् ॥ ८.२१.९ ॥
ദേവേന്ദ്രനു തുല്യ വിക്രമൻ പിന്നെ… ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്റെ അനുജനെപ്പോലെ, യുദ്ധത്തിൽ സൂര്യകിരണ പ്രഭയുള്ള അമ്പുകളാൽ സൂര്യപുത്രൻ ശിനിപ്രവീരനെ പ്രഹരിച്ചു.
8.21.10
तमपि सरथवाजिसारथिं ।
शिनिवृषभो विविधैः शरैस्त्वरन्।
भुजगविषसमप्रभै रणे ।
पुरुषवरं समवास्तृणोत्तदा ॥ ८.२१.१० ॥
ശിനിവൃഷഭനും അവനെയും അവന്റെ രഥം, കുതിരകൾ, സാരഥി എന്നിവയോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ നാനാവിധ അമ്പുകളാൽ—സർപ്പവിഷംപോലെ തിളങ്ങുന്ന അമ്പുകളാൽ—യുദ്ധത്തിൽ ആ പുരുഷോത്തമനെ അപ്പോൾ മൂടി.
8.21.11
शिनिवृषभशरैर्निपीडितं ।
तव सुहृदो वसुषेणमभ्ययुः।
त्वरितमतिरथा रथर्षभं ।
द्विरदरथाश्वपदातिभिः सह ॥ ८.२१.११ ॥
ശിനിവൃഷഭന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായ വസുഷേണന്റെ നേർക്ക് നിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ വേഗത്തിൽ ചെന്നു. അതിരഥന്മാർ ആനകൾ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, കാലാളുകൾ എന്നിവയോടൊപ്പം രഥശ്രേഷ്ഠന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി.
8.21.12
तदुदधिनिभमाद्रवद्बलं ।
त्वरिततरैः समभिद्रुतं परैः।
द्रुपदसुतमुखैस्तदाऽभवत् ।
पुरुषरथाश्वगजक्षयो महान् ॥ ८.२१.१२ ॥
സമുദ്രസദൃശമായ ആ സേന മുന്നോട്ട് ഓടി; ശത്രുക്കൾ അതിവേഗത്തിൽ ദ്രുപദപുത്രന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ മനുഷ്യർ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ എന്നിവയുടെ മഹാക്ഷയം ഉണ്ടായി.
8.21.13
अथ पुरुषवरौ कृताह्निकौ ।
भवमभिपूज्य यथाविधि प्रभुम्।
अरिवधकृतनिश्चयौ द्रुतं ।
तव बलमर्जुनकेशवौ सृतौ ॥ ८.२१.१३ ॥
അനന്തരം ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാരും, നിത്യകർമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, വിധിപ്രകാരം പ്രഭുവായ ഭവനെ പൂജിച്ച്, ശത്രുവധനിശ്ചയത്തോടെ വേഗത്തിൽ നിങ്ങളുടെ സേനയിലേക്ക് മുന്നേറി — അർജുനനും കേശവനും.
8.21.14
जलदनिनदनिःस्वनं रथं ।
पवनविधूतपताककेतनम्।
सितहयमुपयान्तमन्तिकं ।
कृतमनसो ददृशुस्तदाऽरयः ॥ ८.२१.१४ ॥
മേഘഗർജനം പോലുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, കാറ്റിലിളകുന്ന പതാകകളും കൊടികളുമായി, വെള്ളക്കുതിരകൾ പൂട്ടിയ രഥം അടുത്തെത്തുന്നത് അപ്പോൾ ഉറച്ചമനസ്സുള്ള ശത്രുക്കൾ കണ്ടു.
8.21.15
अथ विष्फार्य गाण्डीवं रथे नृत्यन्निवार्जुनः ।
शरसम्बाधमकरोत्खं दिशः प्रदिशस्तथा ॥ ८.२१.१५ ॥
അനന്തരം അർജുനൻ ഗാണ്ഡീവം വലിച്ചുകുലച്ച്, രഥത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ആകാശവും ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും അമ്പുകളാൽ നിറച്ചു.
8.21.16
रथान्विमानप्रतिमान्मज्जयन्सायुधध्वजान् ।
ससारथींस्तदा बाणैरभ्राणीवानिलोऽवधीत् ॥ ८.२१.१६ ॥
അപ്പോൾ അവൻ വിമാനസദൃശമായ രഥങ്ങളെ, ആയുധങ്ങളും കൊടികളും സാരഥികളുമായി, അമ്പുകളാൽ മുക്കി, കാറ്റ് മേഘങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ നശിപ്പിച്ചു.
8.21.17
गजान्गजप्रयन्तॄंश्च वैजयन्त्यायुधध्वजान् ।
सादिनोऽश्वांश्च पत्तींश्च शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.२१.१७ ॥
ആനകളെയും ആനപ്പാപ്പാന്മാരെയും, വിജയക്കൊടികളും ആയുധങ്ങളും ധ്വജങ്ങളുമുള്ളവരെയും, കുതിരപ്പടയാളികളെയും കുതിരകളെയും കാലാൾപ്പടയെയും അമ്പുകളാൽ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
8.21.18
तमन्तकमिव क्रुद्धमनिवार्यं महारथम् ।
दुर्योधनोऽभ्ययादेको निघ्नन्बाणैरजिह्मगैः ॥ ८.२१.१८ ॥
കോപിച്ച, യമനെപ്പോലെ തടുക്കാനാവാത്ത ആ മഹാരഥനെ ദുര്യോധനൻ ഒറ്റയ്ക്ക്, നേരെ പറക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചുകൊണ്ട് സമീപിച്ചു.
8.21.19
तस्यार्जुनो धनुः सूतमश्वान्केतुं च सायकैः ।
हत्वा सप्तभिरेकेन च्छत्रं चिच्छेद पत्रिणा ॥ ८.२१.१९ ॥
അർജ്ജുനൻ അവന്റെ വില്ലും സാരഥിയെയും കുതിരകളെയും കൊടിയും അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തു; ഒരു ചിറകുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ കുടയും വെട്ടി.
8.21.20
नवमं च समाधाय व्यसृजत्प्राणघातिनम् ।
दुर्योधनायेषुवरं तं द्रौणिः सप्तधाऽच्छिनत् ॥ ८.२१.२० ॥
ഒൻപതാമത്തെ, പ്രാണഘാതകമായ അമ്പ് തൊടുത്ത് ദുര്യോധനനുനേരെ വിട്ടു; എന്നാൽ ദ്രോണപുത്രൻ ആ ശ്രേഷ്ഠമായ അമ്പിനെ ഏഴായി മുറിച്ചു.
8.21.21
ततो द्रौणेर्धनुश्छित्वा हत्वा चाश्वरथाञ्शरैः ।
कृपस्यापि तदत्युग्रं धनुश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ८.२१.२१ ॥
പിന്നെ പാണ്ഡവൻ ദ്രോണപുത്രന്റെ വില്ലു മുറിച്ച്, അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുതിരകളെയും രഥത്തെയും തകർത്തു; കൃപന്റെ അതിഭീകരമായ വില്ലും വെട്ടി.
8.21.22
हार्दिक्यस्य धनुश्छित्त्वा ध्वजं चाश्वांस्तदाऽवधीत् ।
दुःशासनस्येष्वसनं छित्त्वा राधेयमभ्ययात् ॥ ८.२१.२२ ॥
ഹാർദിക്യന്റെ (കൃതവർമ്മാവിന്റെ) വില്ലു മുറിച്ച്, അവന്റെ കൊടിയും കുതിരകളും അപ്പോൾ വീഴ്ത്തി; പിന്നെ ദുഃശാസനന്റെ വില്ലു മുറിച്ച് രാധേയനായ കർണ്ണന്റെ നേർക്ക് മുന്നേറി.
8.21.23
अथ सात्यकिमुत्सृज्य त्वरन्कर्णोऽर्जुनं त्रिभिः ।
विद्व्वा विव्याध विंशत्या कृष्णं पार्थं पुनःपुनः ॥ ८.२१.२३ ॥
പിന്നെ സാത്യകിയെ വിട്ട്, ധൃതിയോടെ കർണ്ണൻ അർജ്ജുനനെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; പിന്നെ ഇരുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൃഷ്ണനെയും പാർത്ഥനെയും വീണ്ടുംവീണ്ടും തുളച്ചു.
8.21.24
न ग्लानिरासीत्कर्णस्य क्षिपतः सायकान्बहून् ।
रणे विनिघ्नतः शत्रून्क्रुद्धस्येव शतक्रतोः ॥ ८.२१.२४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അനേകം അമ്പുകൾ എയ്തു ശത്രുക്കളെ വധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന കർണ്ണന് ക്ഷീണമുണ്ടായിരുന്നില്ല; കോപിച്ച ശതക്രതുവിനെപ്പോലെയായിരുന്നു അവൻ.
8.21.25
अथ सात्यकिरागत्य कर्णं विद्द्वा शितैः शरैः ।
नवत्या नवभिश्चोग्रैः शतेन पुनरार्पयत् ॥ ८.२१.२५ ॥
പിന്നെ സാത്യകി വന്ന് കർണ്ണനെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു; തൊണ്ണൂറ്റിയൊമ്പത് ഭയങ്കര ശരങ്ങളാലും പിന്നെയും നൂറ് ശരങ്ങളാലും അവനെ വീണ്ടും മുറിവേല്പിച്ചു.
8.21.26
ततः प्रवीराः पार्थानां सर्वे कर्णमपीडयन् ।
युधामन्युः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.२१.२६ ॥
അപ്പോൾ പാണ്ഡവരുടെ വീരന്മാരെല്ലാം കർണ്ണനെ പീഡിപ്പിച്ചു; യുധാമന്യുവും ശിഖണ്ഡിയും ദ്രൌപദിയുടെ പുത്രന്മാരും പ്രഭദ്രകരും.
8.21.27
उत्तमौजा युयुत्सुश्च यमौ पार्षत एव च ।
चेदिकारूशमात्स्यानां केकयानां च यद्बलं ॥ ८.२१.२७ ॥
ഉത്തമൌജസ്സും യുയുത്സുവും ഇരട്ടകളും പാർഷതനും ചേദി, കാരൂഷ, മത്സ്യ ദേശങ്ങളുടെയും കേകയരുടെയും സൈന്യബലവും.
8.21.28
चेकितानश्च बलवान्धर्मराजश्च सुव्रतः ।
एते रथाश्वद्विरदैः पत्तिभिश्चोग्रविक्रमैः ॥ ८.२१.२८ ॥
ബലവാനായ ചേകിതാനനും നല്ല വ്രതമുള്ള ധർമ്മരാജനും; ഇവരെല്ലാം രഥങ്ങളോടും കുതിരകളോടും ആനകളോടും ഭയങ്കര വിക്രമമുള്ള കാലാൾപ്പടയോടും കൂടി.
8.21.29
परिवार्य रणे कर्णं नानाशस्त्रैरवाकिरन् ।
भाषन्तो वाग्भिरुग्राभिः सर्वे कर्णवधे धृताः ॥ ८.२१.२९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ വളഞ്ഞ് പലവിധ ആയുധങ്ങൾ അവന്റെ മേൽ വർഷിച്ചു; ക്രൂരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് എല്ലാവരും കർണ്ണവധത്തിനായി ഉറച്ചുനിന്നു.
8.21.30
तां शस्त्रवृष्टिं बहुधा कर्णश्छित्त्वा शितैः शरैः ।
अपोवाहास्त्रवीर्येण द्रुमं भङ्क्त्वेव मारुतः ॥ ८.२१.३० ॥
കർണ്ണൻ ആ ആയുധവർഷത്തെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ പലവിധത്തിൽ ഛേദിച്ച്, തന്റെ അസ്ത്രവീര്യത്താൽ അകറ്റി; കാറ്റ് വൃക്ഷത്തെ ഒടിക്കുന്നതുപോലെ.
8.21.31
रथिनः समहामात्रान्गजानश्वान्ससादिनः ।
पत्तिव्रातांश्च सङ्क्रुद्वो निघ्नन्कर्णो व्यदृश्यत ॥ ८.२१.३१ ॥
കോപിച്ച കർണ്ണൻ രഥികളെയും മഹാമാത്രന്മാരോടു കൂടിയ ആനകളെയും കുതിരകളെയും അവയുടെ സവാരിക്കാരെയും കാലാൾപ്പടയുടെ കൂട്ടങ്ങളെയും വധിച്ചുകൊണ്ട് കാണപ്പെട്ടു.
8.21.32
तद्वध्यमानं पाण्डूनां बलं कर्णास्त्रतेजसा ।
विशस्त्रपत्रदेहासु प्राय आसीत्पराङ्मुखम् ॥ ८.२१.३२ ॥
കർണ്ണന്റെ അസ്ത്രങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ പാണ്ഡവസേന, ആയുധങ്ങളും കൊടികളും നഷ്ടപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളോടെ, മിക്കവാറും പുറംതിരിഞ്ഞോടി.
8.21.33
अथ कर्णास्त्रमस्त्रेण प्रतिहत्यार्जुनः स्मयन् ।
दिशं खं चैव भूमिं च प्रावृणोच्छरवृष्टिभिः ॥ ८.२१.३३ ॥
അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് കർണ്ണന്റെ അസ്ത്രത്തെ തന്റെ അസ്ത്രംകൊണ്ട് തടുത്ത്, ശരവർഷത്താൽ ദിക്കുകളെയും ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും മൂടി.
8.21.34
मुसलानीव सम्पेतुः परिघा इव चेषवः ।
शतघ्न्य इव चाप्यन्ये वज्राण्युग्राणि चापरे ॥ ८.२१.३४ ॥
അമ്പുകൾ മുസലങ്ങൾപോലെയും ഇരുമ്പു ദണ്ഡങ്ങൾപോലെയും വീണു; ചിലത് ശതഘ്നികൾപോലെയും മറ്റു ചിലത് ഭയങ്കരമായ വജ്രങ്ങൾപോലെയും വീണു.
8.21.35
तैर्वध्यमानं तत्सैन्यं सपत्त्यश्वरथद्विपम् ।
निमीलिताक्षमत्यर्थं बभ्राम च ननाद च ॥ ८.२१.३५ ॥
ആ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ സേന, കാലാൾ, കുതിര, രഥം, ആന എന്നിവയോടുകൂടി, കണ്ണടച്ചു വളരെയേറെ ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞ് ഗർജ്ജിച്ചു.
8.21.36
निष्कैवल्यं तदा युद्वं प्रापुरश्वनरद्विपाः ।
हन्यमानाः शरैरार्तास्तदा भीताः प्रदुद्रुवुः ॥ ८.२१.३६ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധം അഭയമില്ലാത്തതായി; കുതിരകളും മനുഷ്യരും ആനകളും അമ്പേറ്റു വേദനിച്ചും ഭയന്നും ഓടി.
8.21.37
त्वदीयानां तदा युद्वे संसक्तानां जयैषिणाम् ।
गिरिमस्तं समासाद्य प्रत्यपद्यत भानुमान् ॥ ८.२१.३७ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ മുഴുകി വിജയം ആഗ്രഹിച്ച നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിനിടയിൽ, തേജസ്വിയായ സൂര്യൻ പർവതശിഖരത്തിലെത്തി അസ്തമിച്ചു.
8.21.38
तमसा च महाराज रजसा च विशेषतः ।
न किञ्चित्प्रत्यपश्याम शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ ८.२१.३८ ॥
മഹാരാജാവേ, ഇരുട്ടിനാലും വിശേഷിച്ച് പൊടിയാലും, നല്ലതോ ചീത്തയോ ഒന്നും ഞങ്ങൾക്ക് കാണാനായില്ല.
8.21.39
ते त्रस्यन्तो महेष्वासा रात्रियुद्वस्य भारत ।
अपयानं ततश्चक्रुः सहिताः सर्वयोधिभिः ॥ ८.२१.३९ ॥
ഭാരതാ, രാത്രിയുദ്ധത്തിൽ ഭയന്ന ആ മഹാധനുർധരന്മാർ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളോടുമൊപ്പം പിൻവാങ്ങി.
8.21.40
कौरवेष्वपयातेषु तदा राजन्दिनक्षये ।
जयं सुमनसः प्राप्य पार्थाः स्वशिबिरं ययुः ॥ ८.२१.४० ॥
രാജാവേ, ദിവസാന്ത്യത്തിൽ കൗരവർ പിൻവാങ്ങിയപ്പോൾ, വിജയം നേടി സന്തോഷമനസ്കരായ പാർഥന്മാർ തങ്ങളുടെ പാളയത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
8.21.41
वादित्रशब्दैर्विविधैः सिंहनादैः सगर्जितैः ।
परानुवहन्तश्च स्तुवन्तश्चाच्युतार्जुनौ ॥ ८.२१.४१ ॥
വിവിധ വാദ്യശബ്ദങ്ങളോടും സിംഹനാദങ്ങളോടും ഗർജ്ജനങ്ങളോടും കൂടി, ശത്രുക്കളെ കേൾപ്പിച്ചും അച്യുതനെയും അർജുനനെയും സ്തുതിച്ചും അവർ നീങ്ങി.
8.21.42
कृतेऽवहारे तैर्वीरैः सैनिकाः सर्व एव ते ।
आशीर्वाचः पाण्डवेषु प्रायुञ्जन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४२ ॥
ആ വീരന്മാർ പിൻവാങ്ങിയശേഷം, ആ സൈനികരും രാജാക്കന്മാരും പാണ്ഡവരുടെമേൽ ആശീർവാദവാക്കുകൾ ചൊരിഞ്ഞു.
8.21.43
ततः कृतेऽवहारे च प्रहृष्टास्तत्र पाण्डवाः ।
निशायां शिबिरं गत्वा न्यवसन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४३ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധവിരാമമായപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പാണ്ഡവർ സന്തോഷിച്ചു. രാത്രിയിൽ പാളയത്തിലേക്ക് പോയി രാജാക്കന്മാർ അവിടെ താമസിച്ചു.
8.21.44
ततो रक्षः पिशाचाश्च श्वापदाश्चैव सङ्घशः ।
जग्मुरायोधनं घोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ॥ ८.२१.४४ ॥
അപ്പോൾ രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുക്കളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും കൂട്ടം കൂട്ടമായി ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പോയി; അത് രുദ്രന്റെ കളിസ്ഥലം പോലെയായിരുന്നു.