మహాభారతం · అధ్యాయం 8.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.21.1
ततः कर्णं पुरस्कृत्य त्वदीया युद्वदुर्मदाः ।
पुनरावृत्य सङ्ग्रामं चक्रुर्देवासुरोपमम् ॥ ८.२१.१ ॥
అప్పుడు కర్ణుడిని ముందుంచుకొని యుద్ధోన్మత్తులైన మీ వారు మళ్లీ తిరిగి దేవాసురయుద్ధంతో సమానమైన సంగ్రామం చేశారు.
8.21.2
द्विरदनररथाश्वशङ्खशब्दैः ।
परिहृषिता विविधैश्च शस्त्रपातैः।
द्विरदरथपदातिसादिसङ्घाः ।
परिकुपिताभिमुखाः प्रजघ्निरे ते ॥ ८.२१.२ ॥
ఏనుగులు, మనుషులు, రథాలు, గుర్రాల శంఖధ్వనులతో, అనేక విధ ఆయుధపాతాలతో సంతోషించి, ఏనుగు, రథ, కాల్బల, అశ్వదళాలు కోపంతో ఎదురుగా నిలిచి దెబ్బతీశాయి.
8.21.3
शितपरश्वथसासिपट्टसै… ।
रिषुभिरनेकविधैश्च सूदिताः।
द्विरदरथहया महाहवे ।
वरपुरुषैः पुरुषाश्च वाहनैः ॥ ८.२१.३ ॥
వాడి గొడ్డళ్లు, ఈటెలు, ఖడ్గాలు, పట్టిశాలతో... అనేక విధ బాణాలతో చితకగొట్టబడ్డారు; ఆ మహాయుద్ధంలో ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలు, శ్రేష్ఠ పురుషులు, ఇతర మనుషులు, వాహనాలు కూడా చంపబడ్డాయి.
8.21.4
कमलदिनकरेन्दुसन्निभैः ।
सितदशनैः सुमुखाक्षिनासिकैः।
रुचिरमकुटकुण्डलैर्मही ।
पुरुषशिरोभिरुपस्तृता बभौ ॥ ८.२१.४ ॥
కమలం, సూర్యుడు, చంద్రుడుల వంటి, తెల్లని దంతాలు, సుందర ముఖం, కళ్ళు, ముక్కులు కలిగిన, అందమైన కిరీటాలు, కుండలాలు ధరించిన పురుషుల తలలతో భూమి కప్పబడి ప్రకాశించింది.
8.21.5
परिघमुसलशक्तितौमरै… ।
र्नखरभुशुण्डिगदाशतैर्हताः।
द्विरदनरहयाः सहस्रशो ।
रुधिरनदीप्रवहास्तदाऽभवन् ॥ ८.२१.५ ॥
ఇనుప గదలు, రోకళ్లు, శక్తులు, తోమరాలతో... నఖర, భుశుండి, వందలాది గదలతో వేలాది ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలు హతమయ్యాయి; అప్పుడు రక్తనదులు ప్రవహించాయి.
8.21.6
प्रहतरथनराश्वकुञ्जरं ।
प्रतिभयदर्शनमुल्बणव्रणम्।
तदहितहतमाबभौ बलं ।
पितृपतिराष्ट्रमिव प्रजाक्षये ॥ ८.२१.६ ॥
రథాలు, మనుషులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు కొట్టబడి పడిపోయి, చూడ భయంకరంగా, భీకర గాయాలతో, శత్రువులచే చంపబడిన ఆ సైన్యం, ప్రజలు నశించే సమయంలో యముని రాజ్యంలా ప్రకాశించింది.
8.21.7
अथ तव नरदेव सैनिका… ।
स्तव च सुताः सुरसूनुसन्निभाः।
अमितबलपुरः सरा रणे ।
कुरुवृषभाः शिनिपुत्रमभ्ययुः ॥ ८.२१.७ ॥
ఓ నరదేవా, నీ సైనికులు… మరియు దేవకుమారులవలె ఉన్న నీ కుమారులు, అపరిమిత బలశాలురైన నాయకుల నేతృత్వంలో యుద్ధంలో శిని కుమారుని వైపు ముందుకు సాగారు.
8.21.8
तदतिरुधिरभीममाबभौ ।
पुरुषवराश्वरथद्विपाकुलम्।
लवणजलसमुद्वतस्वनं ।
बलमसुरामरसैन्यसप्रभम् ॥ ८.२१.८ ॥
ఆ సేన అతిరక్తంతో భయంకరంగా ప్రకాశించింది; శ్రేష్ఠ వీరులు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో నిండి, ఉప్పునీటి సముద్రం పొంగినట్లు గర్జిస్తూ, అసుర-అమర సేనల వంటి కాంతితో ఉంది.
8.21.9
सुरपतिसमविक्रमस्तत… ।
स्त्रिदशवरावरजोपमं युधि।
दिनकरकिरणप्रभैः पृषत्कै ।
रवितनयोऽभ्यहनच्छिनिप्रवीरम् ॥ ८.२१.९ ॥
దేవేంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమశాలి అప్పుడు… దేవతలలో శ్రేష్ఠుని తమ్ముని వలె, యుద్ధంలో సూర్యకిరణ కాంతిగల బాణాలతో సూర్యపుత్రుడు శిని ప్రవీరుని కొట్టాడు.
8.21.10
तमपि सरथवाजिसारथिं ।
शिनिवृषभो विविधैः शरैस्त्वरन्।
भुजगविषसमप्रभै रणे ।
पुरुषवरं समवास्तृणोत्तदा ॥ ८.२१.१० ॥
శిని వృషభుడు కూడా అతడిని, అతని రథం, గుర్రాలు, సారథితో సహా, వేగంగా వివిధ బాణాలతో—సర్ప విషం వంటి కాంతిగల బాణాలతో—యుద్ధంలో ఆ పురుషోత్తముని అప్పుడు కప్పివేశాడు.
8.21.11
शिनिवृषभशरैर्निपीडितं ।
तव सुहृदो वसुषेणमभ्ययुः।
त्वरितमतिरथा रथर्षभं ।
द्विरदरथाश्वपदातिभिः सह ॥ ८.२१.११ ॥
శిని వృషభుని బాణాలచే పీడింపబడిన వసుషేణుని వైపు నీ మిత్రులు త్వరగా వెళ్లారు. అతిరథులు, ఏనుగులు, రథాలు, గుర్రాలు, కాల్బలంతో కలిసి రథశ్రేష్ఠుని వైపు ముందుకు వచ్చారు.
8.21.12
तदुदधिनिभमाद्रवद्बलं ।
त्वरिततरैः समभिद्रुतं परैः।
द्रुपदसुतमुखैस्तदाऽभवत् ।
पुरुषरथाश्वगजक्षयो महान् ॥ ८.२१.१२ ॥
సముద్రం వంటి ఆ సేన ముందుకు పరుగెత్తింది; శత్రువులు అతి వేగంగా దానిపై దాడి చేశారు, ద్రుపదపుత్రుల నేతృత్వంలో. అప్పుడు మనుషులు, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగుల మహా వినాశనం జరిగింది.
8.21.13
अथ पुरुषवरौ कृताह्निकौ ।
भवमभिपूज्य यथाविधि प्रभुम्।
अरिवधकृतनिश्चयौ द्रुतं ।
तव बलमर्जुनकेशवौ सृतौ ॥ ८.२१.१३ ॥
అనంతరం ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ పురుషులు, నిత్యకర్మలు ముగించి, విధిప్రకారం ప్రభువైన భవుని పూజించి, శత్రువధ నిశ్చయంతో త్వరగా మీ సైన్యం వైపు సాగారు — అర్జునుడు, కేశవుడు.
8.21.14
जलदनिनदनिःस्वनं रथं ।
पवनविधूतपताककेतनम्।
सितहयमुपयान्तमन्तिकं ।
कृतमनसो ददृशुस्तदाऽरयः ॥ ८.२१.१४ ॥
మేఘగర్జన వంటి ధ్వనితో, గాలికి కదులుతున్న పతాకలు ధ్వజాలతో, తెల్లని గుర్రాలతో సమీపిస్తున్న రథాన్ని, అప్పుడు దృఢనిశ్చయులైన శత్రువులు చూశారు.
8.21.15
अथ विष्फार्य गाण्डीवं रथे नृत्यन्निवार्जुनः ।
शरसम्बाधमकरोत्खं दिशः प्रदिशस्तथा ॥ ८.२१.१५ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు గాండీవ ధనువును సారించి, రథంపై నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా, ఆకాశాన్ని, దిక్కులను, ఉపదిక్కులను బాణాలతో నింపాడు.
8.21.16
रथान्विमानप्रतिमान्मज्जयन्सायुधध्वजान् ।
ससारथींस्तदा बाणैरभ्राणीवानिलोऽवधीत् ॥ ८.२१.१६ ॥
అప్పుడు అతడు విమానాల వంటి రథాలను, ఆయుధాలు ధ్వజాలు సారథులతో సహా, బాణాలతో ముంచివేసి, వాయువు మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు నాశనం చేశాడు.
8.21.17
गजान्गजप्रयन्तॄंश्च वैजयन्त्यायुधध्वजान् ।
सादिनोऽश्वांश्च पत्तींश्च शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.२१.१७ ॥
ఏనుగులను, ఏనుగు సారథులను, విజయ పతాకలు ఆయుధ ధ్వజాలతో, అశ్వికులను, అశ్వాలను, కాలాటివారిని బాణాలతో యమలోకానికి పంపాడు.
8.21.18
तमन्तकमिव क्रुद्धमनिवार्यं महारथम् ।
दुर्योधनोऽभ्ययादेको निघ्नन्बाणैरजिह्मगैः ॥ ८.२१.१८ ॥
కోపించిన, యముడిలా అడ్డగించరాని ఆ మహారథుని ఎదుర్కొనుటకు దుర్యోధనుడు ఒంటరిగా, సూటిగా ఎగిరే బాణాలతో కొట్టుచు ముందుకు వచ్చాడు.
8.21.19
तस्यार्जुनो धनुः सूतमश्वान्केतुं च सायकैः ।
हत्वा सप्तभिरेकेन च्छत्रं चिच्छेद पत्रिणा ॥ ८.२१.१९ ॥
అర్జునుడు అతని విల్లును, సారథిని, గుర్రాలను, ధ్వజాన్ని బాణాలతో కొట్టి, ఒక రెక్కల బాణంతో అతని ఛత్రాన్ని తెగగొట్టాడు.
8.21.20
नवमं च समाधाय व्यसृजत्प्राणघातिनम् ।
दुर्योधनायेषुवरं तं द्रौणिः सप्तधाऽच्छिनत् ॥ ८.२१.२० ॥
తొమ్మిదవ, ప్రాణహరమైన బాణాన్ని సంధించి దుర్యోధనుని వైపు వదిలాడు; కానీ ద్రోణపుత్రుడు ఆ శ్రేష్ఠ బాణాన్ని ఏడు ముక్కలుగా తెగగొట్టాడు.
8.21.21
ततो द्रौणेर्धनुश्छित्वा हत्वा चाश्वरथाञ्शरैः ।
कृपस्यापि तदत्युग्रं धनुश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ८.२१.२१ ॥
అప్పుడు పాండవుడు ద్రోణపుత్రుని విల్లును తెగగొట్టి, బాణాలతో గుర్రాలను రథాన్ని కొట్టి, కృపుని అతి భయంకర ధనుస్సును కూడా తెగగొట్టాడు.
8.21.22
हार्दिक्यस्य धनुश्छित्त्वा ध्वजं चाश्वांस्तदाऽवधीत् ।
दुःशासनस्येष्वसनं छित्त्वा राधेयमभ्ययात् ॥ ८.२१.२२ ॥
హార్దిక్యుని (కృతవర్మ) విల్లును తెగగొట్టి, అతని ధ్వజాన్ని, గుర్రాలను అప్పుడు సంహరించాడు; తరువాత దుశ్శాసనుని విల్లును తెగగొట్టి, రాధేయుడైన కర్ణుని వైపు వెళ్లాడు.
8.21.23
अथ सात्यकिमुत्सृज्य त्वरन्कर्णोऽर्जुनं त्रिभिः ।
विद्व्वा विव्याध विंशत्या कृष्णं पार्थं पुनःपुनः ॥ ८.२१.२३ ॥
అప్పుడు సాత్యకిని విడిచి, త్వరపడుతూ కర్ణుడు అర్జునుని మూడు బాణాలతో కొట్టి, తరువాత ఇరవై బాణాలతో కృష్ణుని, పార్థుని పదే పదే కొట్టాడు.
8.21.24
न ग्लानिरासीत्कर्णस्य क्षिपतः सायकान्बहून् ।
रणे विनिघ्नतः शत्रून्क्रुद्धस्येव शतक्रतोः ॥ ८.२१.२४ ॥
యుద్ధంలో అనేక బాణాలు వేసి శత్రువులను సంహరిస్తున్న కర్ణునికి అలసట లేదు; అతడు కోపించిన శతక్రతువులా ఉన్నాడు.
8.21.25
अथ सात्यकिरागत्य कर्णं विद्द्वा शितैः शरैः ।
नवत्या नवभिश्चोग्रैः शतेन पुनरार्पयत् ॥ ८.२१.२५ ॥
అప్పుడు సాత్యకి వచ్చి కర్ణుని వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు; తొంభై తొమ్మిది భయంకర బాణాలతో, మరల వంద బాణాలతో అతన్ని మళ్లీ గాయపరిచాడు.
8.21.26
ततः प्रवीराः पार्थानां सर्वे कर्णमपीडयन् ।
युधामन्युः शिखण्डी च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.२१.२६ ॥
అప్పుడు పాండవుల వీరులందరూ కర్ణుని బాధించారు; యుధామన్యుడు, శిఖండి, ద్రౌపదీ కుమారులు, ప్రభద్రకులు కూడా.
8.21.27
उत्तमौजा युयुत्सुश्च यमौ पार्षत एव च ।
चेदिकारूशमात्स्यानां केकयानां च यद्बलं ॥ ८.२१.२७ ॥
ఉత్తమౌజసుడు, యుయుత్సుడు, యమళ సోదరులు, పార్షతుడు, చేది, కారూష, మత్స్య దేశాల సేనలు, కేకయుల బలము.
8.21.28
चेकितानश्च बलवान्धर्मराजश्च सुव्रतः ।
एते रथाश्वद्विरदैः पत्तिभिश्चोग्रविक्रमैः ॥ ८.२१.२८ ॥
బలవంతుడైన చేకితానుడు, సుదృఢ వ్రతుడైన ధర్మరాజు, వీరందరూ రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, భయంకర పరాక్రమ పదాతులతో.
8.21.29
परिवार्य रणे कर्णं नानाशस्त्रैरवाकिरन् ।
भाषन्तो वाग्भिरुग्राभिः सर्वे कर्णवधे धृताः ॥ ८.२१.२९ ॥
యుద్ధంలో కర్ణుని చుట్టుముట్టి, నానా ఆయుధాలతో అతని మీద వర్షం కురిపించారు; కఠిన మాటలు పలుకుతూ, అందరూ కర్ణవధకు దృఢంగా నిలిచారు.
8.21.30
तां शस्त्रवृष्टिं बहुधा कर्णश्छित्त्वा शितैः शरैः ।
अपोवाहास्त्रवीर्येण द्रुमं भङ्क्त्वेव मारुतः ॥ ८.२१.३० ॥
కర్ణుడు ఆ ఆయుధవర్షాన్ని పలు విధాలుగా వాడి బాణాలతో ఖండించి, తన అస్త్రశక్తితో దూరంగా తరిమాడు; గాలి వృక్షాన్ని విరిచినట్లుగా.
8.21.31
रथिनः समहामात्रान्गजानश्वान्ससादिनः ।
पत्तिव्रातांश्च सङ्क्रुद्वो निघ्नन्कर्णो व्यदृश्यत ॥ ८.२१.३१ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన కర్ణుడు రథికులను, మహావతులతో కూడిన ఏనుగులను, గుర్రాలను, వాటి స్వారీదారులను, కాలాళ్ళ సమూహాలను సంహరిస్తూ కనిపించాడు.
8.21.32
तद्वध्यमानं पाण्डूनां बलं कर्णास्त्रतेजसा ।
विशस्त्रपत्रदेहासु प्राय आसीत्पराङ्मुखम् ॥ ८.२१.३२ ॥
కర్ణుని అస్త్రాల తేజస్సుతో హతమవుతున్న ఆ పాండవ సైన్యం, ఆయుధాలు, ధ్వజాలు కోల్పోయి, ఎక్కువగా వెనుదిరిగి పారిపోయింది.
8.21.33
अथ कर्णास्त्रमस्त्रेण प्रतिहत्यार्जुनः स्मयन् ।
दिशं खं चैव भूमिं च प्रावृणोच्छरवृष्टिभिः ॥ ८.२१.३३ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు చిరునవ్వుతో కర్ణుని అస్త్రాన్ని తన అస్త్రంతో ప్రతిహతం చేసి, బాణవర్షంతో దిక్కులను, ఆకాశాన్ని, భూమిని కప్పాడు.
8.21.34
मुसलानीव सम्पेतुः परिघा इव चेषवः ।
शतघ्न्य इव चाप्यन्ये वज्राण्युग्राणि चापरे ॥ ८.२१.३४ ॥
బాణాలు రోకళ్ళలా, ఇనుపదండాల్లా కురిశాయి; కొన్ని శతఘ్నుల్లా, మరికొన్ని భయంకర వజ్రాల్లా పడ్డాయి.
8.21.35
तैर्वध्यमानं तत्सैन्यं सपत्त्यश्वरथद्विपम् ।
निमीलिताक्षमत्यर्थं बभ्राम च ननाद च ॥ ८.२१.३५ ॥
ఆ బాణాలచే హతమవుతున్న ఆ సైన్యం, కాల్బలం, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా, కళ్ళు మూసుకొని అతిగా తిరుగుతూ, గర్జిస్తూ ఉంది.
8.21.36
निष्कैवल्यं तदा युद्वं प्रापुरश्वनरद्विपाः ।
हन्यमानाः शरैरार्तास्तदा भीताः प्रदुद्रुवुः ॥ ८.२१.३६ ॥
అప్పుడు యుద్ధం ఆశ్రయం లేనిదయ్యింది; గుర్రాలు, మనుషులు, ఏనుగులు బాణాలచే కొట్టబడి బాధతో, భయంతో పారిపోయాయి.
8.21.37
त्वदीयानां तदा युद्वे संसक्तानां जयैषिणाम् ।
गिरिमस्तं समासाद्य प्रत्यपद्यत भानुमान् ॥ ८.२१.३७ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో నిమగ్నమై విజయాన్ని కోరుకుంటున్న మీ వారి మధ్య, తేజోవంతుడైన సూర్యుడు పర్వత శిఖరాన్ని చేరి అస్తమించాడు.
8.21.38
तमसा च महाराज रजसा च विशेषतः ।
न किञ्चित्प्रत्यपश्याम शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ ८.२१.३८ ॥
మహారాజా, చీకటి చేత, ముఖ్యంగా ధూళి చేత, మంచిదైనా చెడ్డదైనా ఏదీ మేము చూడలేకపోయాము.
8.21.39
ते त्रस्यन्तो महेष्वासा रात्रियुद्वस्य भारत ।
अपयानं ततश्चक्रुः सहिताः सर्वयोधिभिः ॥ ८.२१.३९ ॥
భారతా, రాత్రి యుద్ధానికి భయపడిన ఆ మహా విలుకాండ్రు, అందరు యోధులతో కలిసి వెనక్కి తగ్గారు.
8.21.40
कौरवेष्वपयातेषु तदा राजन्दिनक्षये ।
जयं सुमनसः प्राप्य पार्थाः स्वशिबिरं ययुः ॥ ८.२१.४० ॥
రాజా, రోజు ముగిసే సమయంలో కౌరవులు వెనుదిరిగినప్పుడు, విజయం పొంది సంతోషమనస్కులైన పార్థులు తమ శిబిరానికి వెళ్లారు.
8.21.41
वादित्रशब्दैर्विविधैः सिंहनादैः सगर्जितैः ।
परानुवहन्तश्च स्तुवन्तश्चाच्युतार्जुनौ ॥ ८.२१.४१ ॥
వివిధ వాద్య ధ్వనులతో, సింహనాదాలు, గర్జనలతో, శత్రువులకు వినిపించేలా, అచ్యుతుడిని మరియు అర్జునుని స్తుతిస్తూ వారు వెళ్లారు.
8.21.42
कृतेऽवहारे तैर्वीरैः सैनिकाः सर्व एव ते ।
आशीर्वाचः पाण्डवेषु प्रायुञ्जन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४२ ॥
ఆ వీరులు వెనుదిరిగిన తరువాత, ఆ సైనికులందరూ, రాజులు పాండవులపై ఆశీర్వచనాలు పలికారు.
8.21.43
ततः कृतेऽवहारे च प्रहृष्टास्तत्र पाण्डवाः ।
निशायां शिबिरं गत्वा न्यवसन्त नरेश्वराः ॥ ८.२१.४३ ॥
అప్పుడు యుద్ధవిరామం జరిగినపుడు అక్కడి పాండవులు సంతోషించారు. రాత్రి శిబిరానికి వెళ్ళి రాజులు అక్కడ నివసించారు.
8.21.44
ततो रक्षः पिशाचाश्च श्वापदाश्चैव सङ्घशः ।
जग्मुरायोधनं घोरं रुद्रस्याक्रीडसन्निभम् ॥ ८.२१.४४ ॥
అప్పుడు రాక్షసులు, పిశాచాలు, క్రూరమృగాలు గుంపులుగా ఆ భయంకర యుద్ధభూమికి వెళ్ళాయి; అది రుద్రుని క్రీడాస్థలంలా ఉంది.