મહાભારત · અધ્યાય 8.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.22.1
स्वेन च्छन्देन नः सर्वानवधीद्व्यक्तमर्जुनः ।
न ह्यस्य समरे मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनः ॥ ८.२२.१ ॥
અર્જુને પોતાની ઇચ્છાથી આપણા સૌને સ્પષ્ટપણે હણ્યા. યુદ્ધમાં તેનાથી આતતાયીને યમ પણ છોડાવી ન શકે.
8.22.2
पार्थो ह्येकोऽहरद्भद्रामेकश्चाग्निमतर्पयत् ।
एकश्चेमां महीं जित्वा चक्रे बलिभृतो नृपान् ॥ ८.२२.२ ॥
પૃથાનો પુત્ર અર્જુન એકલો જ એ શુભ (ખાંડવ)ને લઈ ગયો; એકલો જ અગ્નિને તૃપ્ત કર્યો. એકલો જ આ પૃથ્વીને જીતીને રાજાઓને કર ચૂકવનારા બનાવ્યા.
8.22.3
एको निवातकवचनानहनद्दिव्यकार्मुकः ।
एकः किरातरूपेण स्थितं शर्वमयोधयत् ॥ ८.२२.३ ॥
એકલા જ દિવ્ય ધનુષથી તેણે નિવાતકવચોને હણ્યા. એકલા જ કિરાતરૂપે ઊભેલા શર્વ (શિવ) સાથે યુદ્ધ કર્યું.
8.22.4
एको ह्यरक्षद्भरतानेको भवमतोषयत् ।
तेनैकेन जिताः सर्वे मदीया ह्युग्रतेजसः ॥ ८.२२.४ ॥
એકલા જ તેણે ભરતોનું રક્ષણ કર્યું; એકલા જ ભવ (શિવ)ને પ્રસન્ન કર્યા. એ એક જ વડે મારા ઉગ્રતેજસ્વી સર્વ લોકો જીતાયા.
8.22.5
न ते निन्द्याः प्रशस्यास्ते यत्ते चक्रुर्ब्रवीहि तत् ।
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा ॥ ८.२२.५ ॥
તેઓ નિંદનીય નથી, પ્રશંસનીય છે. તેમણે જે કર્યું તે કહે. હે સૂત, ત્યારે પછી દુર્યોધને શું કર્યું?
8.22.6
हतप्रहतविध्वस्ता विवर्मायुधवाहनाः ।
दीनस्वरा दूयमाना मानिनः शत्रुनिर्जिताः ॥ ८.२२.६ ॥
હણાયેલા, પ્રહાર પામેલા, વિખેરાયેલા; કવચ, શસ્ત્ર અને વાહન વિનાના; દીન સ્વરવાળા, પીડિત, અભિમાની—શત્રુઓથી જીતાયેલા.
8.22.7
शिबिरस्थाः पुनर्मन्त्रं मन्त्रयन्ति स्म कौरवाः ।
भग्नदंष्ट्रा हतविषाः पादाक्रान्ता इवोरगाः ॥ ८.२२.७ ॥
છાવણીમાં રહેલા કૌરવો ફરી મંત્રણા કરવા લાગ્યા; તૂટેલા દાંતવાળા, વિષ નષ્ટ થયેલા, પગ નીચે કચડાયેલા સાપની જેમ.
8.22.8
तानब्रवीत्ततः कर्णः क्रुद्वः सर्प इव श्वसन् ।
करं करेण निष्पीड्य प्रेक्षमाणस्तवात्मजम् ॥ ८.२२.८ ॥
ત્યારે ક્રોધિત કર્ણે તેમને કહ્યું; સાપની જેમ ફૂંફાડા મારતા, હાથથી હાથ દબાવતા, તમારા પુત્ર સામે જોતા.
8.22.9
यत्तो दृढश्च दक्षश्च धृतिमानर्जुनः सदा ।
सम्बोधयति चाप्येनं यथाकालमधोक्षजः ॥ ८.२२.९ ॥
અર્જુન સદા સાવધાન, દૃઢ, કુશળ અને ધીરજવાન છે; યોગ્ય સમયે અધોક્ષજ (કૃષ્ણ) તેને પ્રેરે છે.
8.22.10
सहसाऽस्त्रविसर्गेण वयं तेनाद्य वञ्चिताः ।
श्वस्त्वहं तस्य सङ्कल्पं सर्वं हन्ता महीपते ॥ ८.२२.१० ॥
અચાનક અસ્ત્ર છોડવાથી આજે આપણે તેના દ્વારા છેતરાયા; પણ આવતીકાલે હું તેનો બધો સંકલ્પ નષ્ટ કરીશ, હે રાજા.
8.22.11
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुजज्ञे नृपोत्तमान् ।
तेऽनुज्ञाता नृपाः सर्वे स्वानि वेश्मानि भेजिरे ॥ ८.२२.११ ॥
આમ કહેવાયેલા તેણે 'ઠીક છે' કહીને શ્રેષ્ઠ રાજાઓને વિદાય આપી; વિદાય પામેલા સર્વ રાજાઓ પોતપોતાના ઘરે ગયા.
8.22.12
सुखोषितास्तां रजनीं हृष्टा युद्वाय निर्ययुः ।
तेऽपश्यन्विहितं व्यूहं धर्मराजेन दुर्जयम्।
प्रयत्नात्कुरुमुख्येन बृहस्पत्युशनोमतात् ॥ ८.२२.१२ ॥
તે રાત સુખેથી વિતાવીને આનંદથી તેઓ યુદ્ધ માટે નીકળ્યા; બૃહસ્પતિ અને ઉશનસના મત મુજબ કુરુશ્રેષ્ઠે પ્રયત્નપૂર્વક ધર્મરાજ દ્વારા રચેલો દુર્જય વ્યૂહ તેમણે જોયો.
8.22.13
अथ प्रतीपकर्तारं प्रवीरं परवीरहा ।
सस्मार वृषभस्कन्धं कर्णं दुर्योधनस्तदा ॥ ८.२२.१३ ॥
ત્યારે શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર દુર્યોધને, પ્રતિપક્ષનો સામનો કરનાર, વૃષભ જેવા ખભાવાળા વીર કર્ણને યાદ કર્યો.
8.22.14
पुरन्दरसमं युद्वे मरुद्गणसमं बले ।
कार्तवीर्यसमं वीर्ये कर्णं राज्ञोऽगमन्मनः ॥ ८.२२.१४ ॥
યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સમાન, બળમાં મરુદ્ગણ સમાન, પરાક્રમમાં કાર્તવીર્ય સમાન કર્ણ તરફ રાજાનું મન ગયું.
8.22.15
सर्वेषां चैव सैन्यानां कर्णमेवागमन्मनः ।
सूतपुत्रं महेष्वासं बन्धुमात्ययिकेष्विव ॥ ८.२२.१५ ॥
બધી સેનાઓનું મન પણ કર્ણ તરફ જ ગયું; સંકટ સમયે સંબંધી તરફ મન જાય તેમ, તે સૂતપુત્ર મહાધનુર્ધર કર્ણ તરફ.
8.22.16
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा ।
यद्वोऽगमन्मनो मन्दाः कर्णं वैकर्तनं प्रति ॥ ८.२२.१६ ॥
હે સૂત, ત્યારે દુર્યોધને પછી શું કર્યું? હે મૂર્ખાઓ, તમારું મન વિકર્તનપુત્ર કર્ણ તરફ કેમ ગયું?
8.22.17
अप्यपश्यत राधेयं शीतार्ता इव भास्करम् ।
कृतेऽवहारे सैन्यानां प्रवृत्ते च रणे पुनः ॥ ८.२२.१७ ॥
સેનાઓ પાછી ખસ્યા પછી અને યુદ્ધ ફરી શરૂ થતાં, ઠંડીથી પીડિત લોકો સૂર્ય તરફ જુએ તેમ, શું તેમણે રાધેય કર્ણ તરફ જોયું?
8.22.18
दुर्योधनं च तत्राजौ पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वाऽपि भृशार्दितम् ॥ ८.२२.१८ ॥
ત્યાં યુદ્ધમાં પાંડવ દ્વારા અતિ પીડિત થયેલા દુર્યોધનને તથા પરાક્રમી પાંડુપુત્રોને જોઈને પણ તેઓ અતિ પીડિત થયા.
8.22.19
कथं वैकर्तनः कर्णस्तत्रायुध्यत सञ्जय ।
कथं च पाण्डवाः सर्वे युयुधुस्तत्र सूतजम् ॥ ८.२२.१९ ॥
સંજય, ત્યાં વૈકર્તન કર્ણે કેવી રીતે યુદ્ધ કર્યું? અને ત્યાં બધા પાંડવોએ તે સૂતપુત્ર સાથે કેવી રીતે યુદ્ધ કર્યું?
8.22.20
कर्णो ह्येको महाबाहुर्हन्यात्पार्थान्ससृञ्जयान् ।
कर्णस्य भुजयोर्वीर्यं शक्रविष्णुसमं युधि ॥ ८.२२.२० ॥
મહાબાહુ કર્ણ એકલો જ સૃંજયો સહિત પાર્થોને હણી શકે. યુદ્ધમાં કર્ણના ભુજોનું પરાક્રમ ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુ સમાન છે.
8.22.21
तस्य शस्त्राणि घोराणि विक्रमश्च महात्मनः ।
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मत्तो दुर्योधनो नृपः ॥ ८.२२.२१ ॥
તે મહાત્માના ભયંકર શસ્ત્રો અને પરાક્રમ છે. યુદ્ધમાં કર્ણનો આશ્રય લઈને રાજા દુર્યોધન મદોન્મત્ત થયો છે.
8.22.22
दुर्योधनं ततो दृष्ट्वा पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा चापि महारथः ॥ ८.२२.२२ ॥
પછી પાંડવ દ્વારા અત્યંત પીડિત દુર્યોધનને જોઈને, અને પરાક્રમી પાંડુપુત્રોને પણ જોઈને, હે મહારથ...
8.22.23
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मन्दो दुर्योधनः पुनः ।
जेतुमुत्सहते पार्थान्सपुत्रान्सहकेशवान् ॥ ८.२२.२३ ॥
કર્ણનો આશ્રય લઈને મૂર્ખ દુર્યોધન યુદ્ધમાં ફરી પાર્થોને, તેમના પુત્રો અને કેશવ સહિત જીતવા ઇચ્છે છે.
8.22.24
यः सौबलं तथा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णं चाग्रतिमं युद्वे देवैरपि दुरुत्सहम् ॥ ८.२२.२४ ॥
હે તાત, જે (દુર્યોધન) સૌબલ શકુનિને અને યુદ્ધમાં અગ્રગણ્ય, દેવતાઓ માટે પણ દુર્જય કર્ણને નીતિમાન માને છે.
8.22.25
मन्यतेऽभ्यधिकं पार्थादेवं चास्य हृदि स्थितम् ।
विजेष्यति रणे कर्ण एकः पर्थान्ससोमकान्।
मम चैव सदा मन्दः शंसते नित्यमग्रतः ॥ ८.२२.२५ ॥
કર્ણ પાર્થ કરતાં પણ અધિક છે એવું તે માને છે; તેના હૃદયમાં આ જ વાત સ્થિર છે. યુદ્ધમાં કર્ણ એકલો જ પાર્થો અને સોમકોને જીતશે, એમ તે મૂર્ખ મારી સામે સતત કહે છે.
8.22.26
अहो बत महद्दुःखं यत्र पाण्डुसुतान्रणे ।
नातरद्रभसः कर्णो दैवं नूनं परायणम् ॥ ८.२२.२६ ॥
અરે, યુદ્ધમાં પાંડુપુત્રોને પાર કરવામાં ઉગ્ર કર્ણ સફળ ન થયો — આ કેવું મહાન દુઃખ! નિશ્ચયે દૈવ જ પરમ આશ્રય છે.
8.22.27
अहो द्यूतस्य निष्ठेयं घोरा सम्प्रति वर्तते ॥ ८.२२.२७ ॥
અરે, દ્યૂતનું આ ભયંકર પરિણામ હમણાં થઈ રહ્યું છે.
8.22.28
अहो तीव्राणि दुःखानि दुर्योधनकृतान्यहम् ।
सोढा घोराणि बहुशः शल्यभूतानि सञ्जय ॥ ८.२२.२८ ॥
અરે, દુર્યોધને કરેલાં તીવ્ર દુઃખો મેં વારંવાર સહન કર્યાં છે — તે ભયંકર હતાં, કાંટાની જેમ ભોંકાતાં. હે સંજય!
8.22.29
सौबलं च तदा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णश्च रभसो नित्यं राजा त चाप्यनुव्रतः ॥ ८.२२.२९ ॥
હે તાત! ત્યારે સૌબલ (શકુનિ)ને તે નીતિમાન માને છે; કર્ણ સદા ઉગ્ર છે; રાજા પણ તેનો જ અનુયાયી છે.
8.22.30
यदेवं वर्तमानेषु महायुद्वेषु सञ्जय ।
अश्रौषं निहतान्पुत्रान्नित्यमेव विनिर्जितान् ॥ ८.२२.३० ॥
હે સંજય! આ રીતે મહાયુદ્ધો ચાલતાં હતાં ત્યારે મેં સાંભળ્યું કે મારા પુત્રો સતત માર્યા ગયા અને સંપૂર્ણ પરાજિત થયા.
8.22.31
न पाण्डवानां समरे कश्चिदस्ति हतः किल ।
स्त्रीमध्यमिव गाहन्ते दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ८.२२.३१ ॥
યુદ્ધમાં પાંડવોમાંથી કોઈ માર્યું ગયું નથી; તેઓ જાણે સ્ત્રીઓની વચ્ચે પ્રવેશતા હોય તેમ છે. પરંતુ દૈવ વધુ બળવાન છે.
8.22.32
राजन्पूर्वनिमित्तानि धर्मिष्ठानि विचिन्तय। ॥ ८.२२.३२ ॥
હે રાજન, પૂર્વના ધર્મસંગત શુકનોનો વિચાર કરો.
8.22.33
अतिक्रान्तं हि यत्कार्यं पश्चाच्चिन्तयते नरः ।
तच्चास्य न भवेत्कार्यं चिन्तया च विनश्यति ॥ ८.२२.३३ ॥
જે કાર્ય વીતી ગયું છે તેની ચિંતા માણસ પછી કરે છે; એ ચિંતા તે કાર્યને પાછું લાવતી નથી, અને ચિંતાથી તે નાશ પામે છે.
8.22.34
तदिदं तव कार्यं तु दूरप्राप्तं विजानता ।
न कृतं यत्त्वया पूर्वं प्राप्ताप्राप्तविचारणम् ॥ ८.२२.३४ ॥
તેથી આ તમારું કાર્ય છે, જેનું પરિણામ દૂર સુધી પહોંચે છે. જાણનારે તે કરવું જોઈતું હતું; પણ તમે પહેલાં શું મળશે અને શું નહીં મળે તેનો વિચાર ન કર્યો.
8.22.35
उक्तोऽसि बहुधा राज्ञन्मा युध्यस्वेति पाण्डवैः ।
न च तत्त्वग्रहीर्द्वेषात्पाण्डवेषु विशाम्पते ॥ ८.२२.३५ ॥
હે રાજન, 'યુદ્ધ ન કરો' એવું પાંડવોએ તમને ઘણી વાર કહ્યું હતું; પણ હે પ્રજાપતિ, તમે દ્વેષને લીધે તે સ્વીકાર્યું નહીં.
8.22.36
त्वया पापानि घोराणि समाचीर्णानि पाण्डुषु ।
त्वत्कृते वर्तते घोरः पार्थिवानां जनक्षयः ॥ ८.२२.३६ ॥
તમે પાંડવો સામે ઘોર પાપકર્મો કર્યાં; તમારા કારણે જ રાજાઓનો ભયંકર સંહાર ચાલી રહ્યો છે.
8.22.37
तत्त्विदानीमतिक्रान्तं मा शुचो भरतर्षभ ।
शृणु सर्वं यथावृत्तं घोरं वैशसमुच्यते ॥ ८.२२.३७ ॥
હવે તે વીતી ગયું છે, હે ભરતર્ષભ, શોક ન કરો. જે જેમ બન્યું તે બધું સાંભળો. તે ભયંકર સંહાર હવે કહેવાય છે.
8.22.38
प्रभातायां रजन्यां तु कर्णो राजानमभ्ययात् ।
समेत्य च महाबाहुर्दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ ८.२२.३८ ॥
રાત વીતી પ્રભાત થતાં કર્ણ રાજા પાસે ગયો. મહાબાહુ કર્ણે દુર્યોધનને મળીને કહ્યું.
8.22.39
अद्य राजन्समेष्यामि पाण्डवेन यशस्विना ।
निहनिष्यामि तं वीरं स वा मां निहनिष्यति ॥ ८.२२.३९ ॥
આજે, હે રાજન, હું યશસ્વી પાંડવ સાથે ભિડાઈશ. હું તે વીરને મારી નાખીશ, અથવા તે મને મારી નાખશે.
8.22.40
बहुत्वान्मम कार्याणां तथा पार्थस्य भारत ।
नाभूत्समागमो राजन्मम चैवार्जुनस्य च ॥ ८.२२.४० ॥
હે ભારત, મારા અને પાર્થના ઘણાં કાર્યોને કારણે, હે રાજન, મારો અને અર્જુનનો મેળાપ થયો નહોતો.
8.22.41
इदं तु मे यथाप्रज्ञं शृणु वाक्यं विशाम्पते ।
अनिहत्य रणे पार्थं नाहमेष्यामि भारत ॥ ८.२२.४१ ॥
હે વિશાંપતિ, મારી બુદ્ધિ પ્રમાણે આ વચન સાંભળો: હે ભારત, રણમાં પાર્થને માર્યા વિના હું પાછો નહીં ફરું.
8.22.42
हतप्रवीरे सैन्येऽस्मिन्मयि चावस्थिते युधि ।
अभियास्यति मां पार्थः शक्रशक्तिविनाकृतम् ॥ ८.२२.४२ ॥
આ સેનાના વીરો હણાઈ જાય અને હું યુદ્ધમાં ઊભો હોઉં ત્યારે, ઇન્દ્રશક્તિ વિનાના મારા પર પાર્થ આક્રમણ કરશે.
8.22.43
ततः श्रेयस्करं यच्च तन्निबोध जनेश्वर ।
आयुधानां च मे वीर्यं दिव्यानामर्जुनस्य च ॥ ८.२२.४३ ॥
પછી જે કલ્યાણકારી છે તે સાંભળો, હે જનેશ્વર — મારાં શસ્ત્રોનું પરાક્રમ અને અર્જુનનાં દિવ્ય શસ્ત્રોનું પરાક્રમ પણ.
8.22.44
कार्यस्य महतो भेदे लाघवे दूरपातने ।
सौष्ठवे चास्त्रपाते च सव्यसाची न मत्समः ॥ ८.२२.४४ ॥
મહાન કાર્યને ભેદવામાં, ચપળતામાં, દૂરથી પ્રહાર કરવામાં, કૌશલ્યમાં અને અસ્ત્ર છોડવામાં સવ્યસાચી મારા સમાન નથી.
8.22.45
प्राणे शौर्येऽथ विज्ञाने विक्रमे चापि भारत ।
निमित्तज्ञानयोगे च सव्यसाची न मत्समः ॥ ८.२२.४५ ॥
પ્રાણમાં, શૌર્યમાં, વિજ્ઞાનમાં, વિક્રમમાં પણ, હે ભારત, શકુનજ્ઞાનના યોગમાં સવ્યસાચી મારા સમાન નથી.
8.22.46
सर्वायुधमहामात्रं विजयं नाम तद्वनुः ।
इन्द्रार्थं प्रियकामेन निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ८.२२.४६ ॥
તે ધનુષ્યનું નામ 'વિજય' છે, સર્વ આયુધોનો મહામાત્ય; ઇન્દ્ર માટે, તેને પ્રિય કરવાની ઇચ્છાથી વિશ્વકર્માએ તે રચ્યું.
8.22.47
येन दैत्यगणान्राजञ्जितवान्वै शतक्रतुः ।
यस्य घोषेण दैत्यानां व्यामुह्यन्त दिशो दश ॥ ८.२२.४७ ॥
હે રાજન, જેનાથી શતક્રતુ ઇન્દ્રે દૈત્યગણોને જીત્યા, જેના ઘોષથી દૈત્યોની દસે દિશાઓ મૂંઝાઈ ગઈ.
8.22.48
तद्भार्गवाय प्रायच्छच्छक्रः परमसम्मतम् ।
तद्दिव्यं भार्गवो मह्यमददद्वनुरत्तमम् ॥ ८.२२.४८ ॥
તે પરમ સન્માનિત ધનુષ્ય ઇન્દ્રે ભાર્ગવને આપ્યું; તે દિવ્ય ઉત્તમ ધનુષ્ય ભાર્ગવે મને આપ્યું.
8.22.49
तेन योत्स्ये महाबाहुमर्जुनं जयतां वरम् ।
यथेन्द्रः समरे सर्वान्दैतेयान्वै समागतान्।
निजघान तथा सर्वाञ्जेष्यामि युधि पाण्डवान् ॥ ८.२२.४९ ॥
તે ધનુષ્યથી હું વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ મહાબાહુ અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરીશ. જેમ ઇન્દ્રે સમરભૂમિમાં એકઠા થયેલા સર્વ દૈત્યોનો સંહાર કર્યો હતો, તેમ હું યુદ્ધમાં સર્વ પાંડવોને જીતીશ.
8.22.50
धनुर्घोरं रामदत्तं गाण्डीवात्तद्विशिष्यते ।
त्रिस्सप्तकृत्वः पृथिवी धनुषा येन निर्जिता ॥ ८.२२.५० ॥
રામે આપેલું તે ભયાનક ધનુષ્ય ગાંડીવ કરતાં શ્રેષ્ઠ છે; જેના વડે એકવીસ વાર પૃથ્વી જીતવામાં આવી હતી.
8.22.51
धनुषो ह्यस्य कर्माणि दिव्यानि प्राह भार्गवः ।
तद्रामो ह्यददन्मह्यं तेन योत्स्यामि पाण्डवम् ॥ ८.२२.५१ ॥
આ ધનુષ્યનાં દિવ્ય કાર્યો ભાર્ગવે કહ્યાં છે. તેથી જ રામે તે મને આપ્યું; તેનાથી હું પાંડવ સાથે યુદ્ધ કરીશ.
8.22.52
अद्य दुर्योधनाहं त्वां नन्दयिष्ये सबान्धवम् ।
निहत्य समरे वीरमर्जुनं जयतां वरम् ॥ ८.२२.५२ ॥
હે દુર્યોધન, આજે હું તને સ્વજનો સહિત આનંદિત કરીશ. યુદ્ધમાં વીર અને વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુનને હણીને.
8.22.53
सपर्वतवनद्वीपा हतवीरा ससागरा ।
पुत्रपौत्रप्रतिष्ठा ते भविष्यत्यद्य पार्थिव ॥ ८.२२.५३ ॥
હે રાજા, પર્વતો, વનો, દ્વીપો અને સાગરો સહિત આ પૃથ્વી, વીરો હણાયા પછી આજે તારા પુત્રો અને પૌત્રોમાં પ્રતિષ્ઠિત થશે.
8.22.54
नाशक्यं विद्यते मेऽद्य त्वत्प्रियार्थं विशेषतः ।
सम्यग्धर्मानुरक्तस्य सिद्विरात्मवतो यथा ॥ ८.२२.५४ ॥
આજે તારા પ્રિય માટે, ખાસ કરીને મારા માટે, કંઈ પણ અશક્ય નથી; સમ્યક્ ધર્મમાં અનુરક્ત અને આત્મસંયમી પુરુષને સિદ્ધિ મળે તેમ.
8.22.55
न हि मे विक्रमं सोढुं स शक्तोऽग्निं तरुर्यथा ।
अवश्यं तु मया वाच्यं येन हीनोऽस्मि फल्गुनात् ॥ ८.२२.५५ ॥
વૃક્ષ અગ્નિને સહી ન શકે તેમ તે મારો પરાક્રમ સહી શકતો નથી. તોપણ ફલ્ગુનથી હું કઈ બાબતમાં ઊણો છું તે મારે અવશ્ય કહેવું જોઈએ.
8.22.56
ज्या तस्य धनुषो दिव्या तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
सारथिस्तस्य गोविन्दो मम तादृङ्ग विद्यते ॥ ८.२२.५६ ॥
તેના ધનુષ્યની પણછ દિવ્ય છે, તેમજ બે મહાન અક્ષય ભાથાં પણ. તેનો સારથિ ગોવિંદ છે; મારી પાસે પણ એવો જ છે.
8.22.57
तस्य दिव्यं धनुः श्रेष्ठं गाण्डीवमजितं युधि ।
विजयं च महद्दिव्यं ममापि धनुरुत्तमम् ॥ ८.२२.५७ ॥
તેનું દિવ્ય અને શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય યુદ્ધમાં અજેય ગાંડીવ છે; મારું મહાન દિવ્ય અને ઉત્તમ ધનુષ્ય વિજય છે.
8.22.58
तत्राहमधिकः पार्थाद्वनुषा तेन पार्थिव ।
येन चाप्यधिको वीरः पाण्डवस्तन्निबोध मे ॥ ८.२२.५८ ॥
હે રાજા, એ ધનુષ્યને કારણે હું પાર્થથી ચડિયાતો છું; અને જે કારણથી તે વીર પાંડવ મારાથી પણ ચડિયાતો છે, તે મારી પાસેથી સાંભળો.
8.22.59
रश्मिग्राहश्च दाशार्हः सर्वलोकनमस्कृतः ।
अग्निदत्तश्च वै दिव्यो रथः काञ्चनभूषणः ॥ ८.२२.५९ ॥
લગામ પકડનાર દાશાર્હ છે, જેને સર્વ લોક નમસ્કાર કરે છે; અને અગ્નિએ આપેલો દિવ્ય રથ સોનાના આભૂષણોથી શોભે છે.
8.22.60
अच्छेद्याः सर्वतो वीर वाजिनश्च मनोजवाः ।
ध्वजश्च दिव्यो द्युतिमान्वानरोपि भयङ्करः ॥ ८.२२.६० ॥
હે વીર, તેના ઘોડા ચારેબાજુથી અછેદ્ય અને મનની જેમ વેગવાન છે; તેની ધ્વજા દિવ્ય અને તેજસ્વી છે, અને તેના પરનો વાનર પણ ભયંકર છે.
8.22.61
कृष्णश्च जगतः स्रष्टा रथं तमभिरक्षति ।
एभिस्त्रिभिरहं हीनो युद्वुमिच्छामि पाण्डवम् ॥ ८.२२.६१ ॥
જગતના સર્જક કૃષ્ણ તે રથનું રક્ષણ કરે છે. આ ત્રણ વિના હું પાંડવ સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છું છું.
8.22.62
अयं तु सदृशः शौरेः शल्यः समितिशोभनः ।
सारथ्यं यदि मे कुर्याद्द्रुवस्ते विजयो भवेत् ॥ ८.२२.६२ ॥
આ શલ્ય શૌરિ (કૃષ્ણ) સમાન છે અને યુદ્ધમાં શોભનારો છે. જો તે મારું સારથ્ય કરે, તો તારો વિજય નિશ્ચિત થશે.
8.22.63
तस्य मे सारथिः शल्यो भवत्वसुकरः परैः ।
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु मे ॥ ८.२२.६३ ॥
મારો સારથિ શલ્ય થાઓ; શત્રુઓ તેને સહેલાઈથી જીતી ન શકે. નારાચ અને ગૃધ્રપત્ર બાણોથી ભરેલાં ગાડાં મારા માટે ચાલે.
8.22.64
रथाश्च मुख्या राजेन्द्र युक्ता वाजिभिरुत्तमैः ।
आयान्तु पश्चात्सततं मामेव भरतर्षभ ॥ ८.२२.६४ ॥
હે રાજેન્દ્ર, ઉત્તમ ઘોડાથી જોડાયેલા મુખ્ય રથો સતત મારી પાછળ આવે. હે ભરતર્ષભ!
8.22.65
एवमभ्यधिकः पार्थाद्भविष्यामि गुणैरहम् ।
शल्योप्यभ्यधिकः कृष्णादर्जुनादपिचाप्यहम् ॥ ८.२२.६५ ॥
આ રીતે હું ગુણોમાં પાર્થ (અર્જુન) કરતાં શ્રેષ્ઠ થઈશ. શલ્ય પણ કૃષ્ણ કરતાં શ્રેષ્ઠ થશે, અને હું પણ અર્જુન કરતાં શ્રેષ્ઠ થઈશ.
8.22.66
यथाऽश्वहृदयं वेद दाशार्हः परवीरहा ।
तथा शल्यो विजानीते हयज्ञानं महारथः ॥ ८.२२.६६ ॥
દાશાર્હ (કૃષ્ણ), શત્રુવીરોના સંહારક, જેમ અશ્વહૃદય જાણે છે, તેમ મહારથી શલ્ય અશ્વજ્ઞાન સારી રીતે જાણે છે.
8.22.67
बाहुवीर्ये समो नास्ति मद्रराजस्य कश्चन ।
तथाऽस्त्रे मत्समो नास्ति कश्चिदेव धनुर्धरः ॥ ८.२२.६७ ॥
બાહુબળમાં મદ્રરાજ શલ્ય જેટલો કોઈ નથી, અને અસ્ત્રમાં મારા જેટલો કોઈ ધનુર્ધર નથી.
8.22.68
तथा शल्यसमो नास्ति हयज्ञाने हि कश्चन ।
सोऽयमभ्यधिकः कृष्णाद्भविष्यति रथो मम ॥ ८.२२.६८ ॥
તેવી જ રીતે અશ્વજ્ઞાનમાં શલ્ય જેટલો કોઈ નથી. તેથી મારો આ રથ કૃષ્ણના રથ કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ થશે.
8.22.69
एवं कृते रथस्थोऽहं गुणैरभ्यधिकोऽर्जुनात् ।
विजयेयमहं सङ्ख्ये फल्गुनं कुरुसत्तम ॥ ८.२२.६९ ॥
આમ થશે તો, રથમાં ઊભો રહીને હું ગુણોમાં અર્જુન કરતાં શ્રેષ્ઠ બનીને યુદ્ધમાં ફલ્ગુનને જીતીશ, હે કુરુશ્રેષ્ઠ.
8.22.70
समुद्यातुं न शक्ष्यन्ति देवा अपि सवासवाः ।
एतत्कृतं महाराज त्वयेच्छामि परन्तप ॥ ८.२२.७० ॥
ઇન્દ્ર સહિત દેવો પણ તેના પર આક્રમણ કરી શકશે નહીં. હે મહારાજ, હે શત્રુતાપક, હું ઇચ્છું છું કે આ તમારા દ્વારા કરાય.
8.22.71
क्रियतामेष कामो मे मा वः कालोऽत्यगादयम् ।
एवं कृते कृतं मह्यं त्वया सर्वं भविष्यति ॥ ८.२२.७१ ॥
મારી આ ઇચ્છા પૂર્ણ થાય; તમારો આ સમય વેડફાય નહીં. આમ કરાય તો તમારા વડે મારું સર્વ કાર્ય સિદ્ધ થશે.
8.22.72
ततो द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे यत्करिष्यामि भारत ।
सर्वथा पाण्डवान्सङ्ख्ये विजेष्ये वै समागतान् ॥ ८.२२.७२ ॥
ત્યારે, હે ભરતવંશી, યુદ્ધમાં હું શું કરું છું તે તમે જોશો. યુદ્ધમાં એકઠા થયેલા પાંડવોને હું સર્વ રીતે અવશ્ય જીતીશ.
8.22.73
न हि मे समरे शक्ताः समुद्यातुं सुरासुराः ।
किमु पाण्डुसुता राजन्रणे मानुषयोनयः ॥ ८.२२.७३ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં દેવો અને અસુરો પણ મારો સામનો કરી શકતા નથી; તો મનુષ્યયોનિમાં જન્મેલા પાંડુપુત્રો શું વિસાતમાં?
8.22.74
एवमुक्तस्तव सुतः कर्णेनाहवशोभिना ।
सम्पूज्य सम्प्रहृष्टात्मा ततो राधेयमब्रवीत् ॥ ८.२२.७४ ॥
યુદ્ધમાં શોભતા કર્ણે આમ કહ્યું ત્યારે તમારા પુત્રે તેમનો સત્કાર કરીને, હર્ષિત મનથી રાધેયને કહ્યું.
8.22.75
एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वं कर्ण मन्यसे ।
सोपासङ्गा रथाः साश्वाः स्वनुयास्यन्ति संयुगे ॥ ८.२२.७५ ॥
કર્ણ, તું માને છે તેમ જ હું કરીશ; ભાથાં સહિતના રથો અને ઘોડાઓ યુદ્ધમાં તારી પાછળ ચાલશે.
8.22.76
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु ते ।
अनुयास्याम कर्ण त्वां वयं सर्वे च पार्थिवाः ॥ ८.२२.७६ ॥
નારાચ અને ગીધની પાંખવાળા બાણો તારાં ગાડાં વહન કરે; કર્ણ, અમે સર્વ રાજાઓ તારી પાછળ ચાલીશું.
8.22.77
एवमुक्त्वा महाराज तव पुत्रः प्रतापवान् ।
अभिगम्याब्रवीद्राजा मद्रराजमिदं वचः ॥ ८.२२.७७ ॥
હે મહારાજ, આમ કહીને તમારો પરાક્રમી પુત્ર મદ્રરાજ પાસે જઈને આ વચન બોલ્યો.