ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.22.1
स्वेन च्छन्देन नः सर्वानवधीद्व्यक्तमर्जुनः ।
न ह्यस्य समरे मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनः ॥ ८.२२.१ ॥
ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ବଧ କଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ତା'ଠାରୁ ଆତତାୟୀକୁ ଯମ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
8.22.2
पार्थो ह्येकोऽहरद्भद्रामेकश्चाग्निमतर्पयत् ।
एकश्चेमां महीं जित्वा चक्रे बलिभृतो नृपान् ॥ ८.२२.२ ॥
ପୃଥାର ପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଏକାକୀ ସେହି ଶୁଭ (ଖାଣ୍ଡବ)କୁ ହରଣ କଲା; ଏକାକୀ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲା। ଏକାକୀ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି ରାଜାମାନଙ୍କୁ କର ଦେଉଥିବା କଲା।
8.22.3
एको निवातकवचनानहनद्दिव्यकार्मुकः ।
एकः किरातरूपेण स्थितं शर्वमयोधयत् ॥ ८.२२.३ ॥
ଏକାକୀ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ସହିତ ସେ ନିବାତକବଚମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲା। ଏକାକୀ କିରାତରୂପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶର୍ବ (ଶିବ) ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
8.22.4
एको ह्यरक्षद्भरतानेको भवमतोषयत् ।
तेनैकेन जिताः सर्वे मदीया ह्युग्रतेजसः ॥ ८.२२.४ ॥
ଏକାକୀ ସେ ଭରତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲା; ଏକାକୀ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା। ସେହି ଏକା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଉଗ୍ରତେଜସ୍ବୀ ସମସ୍ତେ ପରାଜିତ ହେଲେ।
8.22.5
न ते निन्द्याः प्रशस्यास्ते यत्ते चक्रुर्ब्रवीहि तत् ।
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा ॥ ८.२२.५ ॥
ସେମାନେ ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହନ୍ତି, ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ସେମାନେ ଯାହା କଲେ ତାହା କୁହ। ହେ ସୂତ, ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପଛକୁ କ'ଣ କଲେ?
8.22.6
हतप्रहतविध्वस्ता विवर्मायुधवाहनाः ।
दीनस्वरा दूयमाना मानिनः शत्रुनिर्जिताः ॥ ८.२२.६ ॥
ଆହତ, ପ୍ରହାରିତ, ବିଧ୍ୱସ୍ତ; କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାହନ ବିହୀନ; ଦୀନ ସ୍ବରବିଶିଷ୍ଟ, ଯନ୍ତ୍ରଣାପ୍ରାପ୍ତ, ଅଭିମାନୀ—ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ।
8.22.7
शिबिरस्थाः पुनर्मन्त्रं मन्त्रयन्ति स्म कौरवाः ।
भग्नदंष्ट्रा हतविषाः पादाक्रान्ता इवोरगाः ॥ ८.२२.७ ॥
ଶିବିରରେ ଥିବା କୌରବମାନେ ପୁନଃ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ; ଭଙ୍ଗା ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷହୀନ, ପାଦତଳେ ଦଳିତ ସାପ ପରି।
8.22.8
तानब्रवीत्ततः कर्णः क्रुद्वः सर्प इव श्वसन् ।
करं करेण निष्पीड्य प्रेक्षमाणस्तवात्मजम् ॥ ८.२२.८ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ କର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ; ସାପ ପରି ଫୁଙ୍କାରି, ହାତରେ ହାତ ଚାପି, ତୁମ ପୁଅକୁ ଚାହିଁ।
8.22.9
यत्तो दृढश्च दक्षश्च धृतिमानर्जुनः सदा ।
सम्बोधयति चाप्येनं यथाकालमधोक्षजः ॥ ८.२२.९ ॥
ଅର୍ଜୁନ ସର୍ବଦା ସତର୍କ, ଦୃଢ଼, ନିପୁଣ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ; ଯଥାସମୟେ ଅଧୋକ୍ଷଜ (କୃଷ୍ଣ) ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି।
8.22.10
सहसाऽस्त्रविसर्गेण वयं तेनाद्य वञ्चिताः ।
श्वस्त्वहं तस्य सङ्कल्पं सर्वं हन्ता महीपते ॥ ८.२२.१० ॥
ହଠାତ୍ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପରେ ଆଜି ଆମେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ହେଲୁ; କିନ୍ତୁ କାଲି ମୁଁ ତାଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପ ସବୁ ନଷ୍ଟ କରିବି, ହେ ରାଜନ।
8.22.11
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुजज्ञे नृपोत्तमान् ।
तेऽनुज्ञाता नृपाः सर्वे स्वानि वेश्मानि भेजिरे ॥ ८.२२.११ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ 'ଠିକ୍' ବୋଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ; ବିଦାୟ ପାଇ ସମସ୍ତ ରାଜା ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
8.22.12
सुखोषितास्तां रजनीं हृष्टा युद्वाय निर्ययुः ।
तेऽपश्यन्विहितं व्यूहं धर्मराजेन दुर्जयम्।
प्रयत्नात्कुरुमुख्येन बृहस्पत्युशनोमतात् ॥ ८.२२.१२ ॥
ସେହି ରାତ୍ରି ସୁଖରେ କଟାଇ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ; ବୃହସ୍ପତି ଓ ଉଶନାଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୟତ୍ନରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଅଜେୟ ବ୍ୟୂହ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।
8.22.13
अथ प्रतीपकर्तारं प्रवीरं परवीरहा ।
सस्मार वृषभस्कन्धं कर्णं दुर्योधनस्तदा ॥ ८.२२.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ହନ୍ତା ଦୁର୍ଯୋଧନ, ପ୍ରତିପକ୍ଷର ବିରୋଧୀ, ବୃଷଭ-ସ୍କନ୍ଧ ବୀର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
8.22.14
पुरन्दरसमं युद्वे मरुद्गणसमं बले ।
कार्तवीर्यसमं वीर्ये कर्णं राज्ञोऽगमन्मनः ॥ ८.२२.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ, ବଳରେ ମରୁଦ୍ଗଣତୁଲ୍ୟ, ବୀର୍ଯ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟତୁଲ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ରାଜାଙ୍କ ମନ ଗଲା।
8.22.15
सर्वेषां चैव सैन्यानां कर्णमेवागमन्मनः ।
सूतपुत्रं महेष्वासं बन्धुमात्ययिकेष्विव ॥ ८.२२.१५ ॥
ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଯାଇଥିଲା; ବିପଦ ସମୟରେ ବନ୍ଧୁ ପ୍ରତି ମନ ଯାଏ ପରି, ସେଇ ସୂତପୁତ୍ର ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତି।
8.22.16
ततो दुर्योधनः सूत पश्चात्किमकरोत्तदा ।
यद्वोऽगमन्मनो मन्दाः कर्णं वैकर्तनं प्रति ॥ ८.२२.१६ ॥
ହେ ସୂତ, ତା’ ପରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ କ’ଣ କଲେ? ହେ ମୂର୍ଖମାନେ, ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କ ମନ ବିକର୍ତ୍ତନପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତି କାହିଁକି ଗଲା?
8.22.17
अप्यपश्यत राधेयं शीतार्ता इव भास्करम् ।
कृतेऽवहारे सैन्यानां प्रवृत्ते च रणे पुनः ॥ ८.२२.१७ ॥
ସୈନ୍ୟମାନେ ଫେରିଯିବା ପରେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ଶୀତରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଁବା ପରି କ’ଣ ସେମାନେ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ?
8.22.18
दुर्योधनं च तत्राजौ पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वाऽपि भृशार्दितम् ॥ ८.२२.१८ ॥
ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ିତ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
8.22.19
कथं वैकर्तनः कर्णस्तत्रायुध्यत सञ्जय ।
कथं च पाण्डवाः सर्वे युयुधुस्तत्र सूतजम् ॥ ८.२२.१९ ॥
ସଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲା? ଏବଂ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ସେଇ ସୂତପୁତ୍ର ସହିତ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?
8.22.20
कर्णो ह्येको महाबाहुर्हन्यात्पार्थान्ससृञ्जयान् ।
कर्णस्य भुजयोर्वीर्यं शक्रविष्णुसमं युधि ॥ ८.२२.२० ॥
ମହାବାହୁ କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହିତ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରେ। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାହୁର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ।
8.22.21
तस्य शस्त्राणि घोराणि विक्रमश्च महात्मनः ।
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मत्तो दुर्योधनो नृपः ॥ ८.२२.२१ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପରାକ୍ରମ ଅଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମତ୍ତ ହୋଇଗଲେ।
8.22.22
दुर्योधनं ततो दृष्ट्वा पाण्डवेन भृशार्दितम् ।
पराक्रान्तान्पाण्डुसुतान्दृष्ट्वा चापि महारथः ॥ ८.२२.२२ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ହେ ମହାରଥ...
8.22.23
कर्णमाश्रित्य सङ्ग्रामे मन्दो दुर्योधनः पुनः ।
जेतुमुत्सहते पार्थान्सपुत्रान्सहकेशवान् ॥ ८.२२.२३ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୂର୍ଖ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁଣି ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ସହିତ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
8.22.24
यः सौबलं तथा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णं चाग्रतिमं युद्वे देवैरपि दुरुत्सहम् ॥ ८.२२.२४ ॥
ହେ ତାତ, ଯେ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ସୌବଳ ଶକୁନିଙ୍କୁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ନୀତିମାନ ବୋଲି ମାନେ।
8.22.25
मन्यतेऽभ्यधिकं पार्थादेवं चास्य हृदि स्थितम् ।
विजेष्यति रणे कर्ण एकः पर्थान्ससोमकान्।
मम चैव सदा मन्दः शंसते नित्यमग्रतः ॥ ८.२२.२५ ॥
କର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ସେ ମନେ କରେ; ତାର ହୃଦୟରେ ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଓ ସୋମକମାନଙ୍କୁ ଜିତିବ ବୋଲି ସେ ମୂର୍ଖ ମୋ ସାମନାରେ ସର୍ବଦା କହେ।
8.22.26
अहो बत महद्दुःखं यत्र पाण्डुसुतान्रणे ।
नातरद्रभसः कर्णो दैवं नूनं परायणम् ॥ ८.२२.२६ ॥
ଅହୋ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ଉଗ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ହେଲା ନାହିଁ — ଏହା କେଡ଼େ ମହାନ ଦୁଃଖ! ନିଶ୍ଚୟ ଦୈବ ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।
8.22.27
अहो द्यूतस्य निष्ठेयं घोरा सम्प्रति वर्तते ॥ ८.२२.२७ ॥
ଅହୋ, ଦ୍ୟୂତର ଏହି ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ ଏବେ ଘଟୁଛି।
8.22.28
अहो तीव्राणि दुःखानि दुर्योधनकृतान्यहम् ।
सोढा घोराणि बहुशः शल्यभूतानि सञ्जय ॥ ८.२२.२८ ॥
ଅହୋ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଘଟାଯାଇଥିବା ତୀବ୍ର ଦୁଃଖ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ସହିଛି — ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୟଙ୍କର, କଣ୍ଟାପରି ବିଝନ୍ତି। ହେ ସଞ୍ଜୟ!
8.22.29
सौबलं च तदा तात नीतिमानिति मन्यते ।
कर्णश्च रभसो नित्यं राजा त चाप्यनुव्रतः ॥ ८.२२.२९ ॥
ହେ ତାତ! ସେତେବେଳେ ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ ସେ ନୀତିମାନ ବୋଲି ମନେ କରେ; କର୍ଣ୍ଣ ସର୍ବଦା ଉଗ୍ର; ରାଜା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କରି ଅନୁଗାମୀ।
8.22.30
यदेवं वर्तमानेषु महायुद्वेषु सञ्जय ।
अश्रौषं निहतान्पुत्रान्नित्यमेव विनिर्जितान् ॥ ८.२२.३० ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ! ଏହିପରି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି ଯେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ନିରନ୍ତର ନିହତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜିତ ହେଉଛନ୍ତି।
8.22.31
न पाण्डवानां समरे कश्चिदस्ति हतः किल ।
स्त्रीमध्यमिव गाहन्ते दैवं तु बलवत्तरम् ॥ ८.२२.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ହତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି; ସେମାନେ ଯେମିତି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦୈବ ଅଧିକ ବଳବାନ।
8.22.32
राजन्पूर्वनिमित्तानि धर्मिष्ठानि विचिन्तय। ॥ ८.२२.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବର ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ଶୁଭାଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
8.22.33
अतिक्रान्तं हि यत्कार्यं पश्चाच्चिन्तयते नरः ।
तच्चास्य न भवेत्कार्यं चिन्तया च विनश्यति ॥ ८.२२.३३ ॥
ଅତୀତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଣିଷ ପରେ ଚିନ୍ତା କରେ; ସେ ଚିନ୍ତା ସେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣେ ନାହିଁ, ଓ ଚିନ୍ତାରେ ସେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
8.22.34
तदिदं तव कार्यं तु दूरप्राप्तं विजानता ।
न कृतं यत्त्वया पूर्वं प्राप्ताप्राप्तविचारणम् ॥ ८.२२.३४ ॥
ତେଣୁ ଏହା ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାର ଫଳ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ। ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଏହା କରିବା ଉଚିତ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଆଗରୁ ଭାବିଲେ ନାହିଁ କ'ଣ ମିଳିବ ଓ କ'ଣ ମିଳିବ ନାହିଁ।
8.22.35
उक्तोऽसि बहुधा राज्ञन्मा युध्यस्वेति पाण्डवैः ।
न च तत्त्वग्रहीर्द्वेषात्पाण्डवेषु विशाम्पते ॥ ८.२२.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, 'ଯୁଦ୍ଧ କର ନାହିଁ' ବୋଲି ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର କହିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଆପଣ ଦ୍ୱେଷବଶତଃ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ।
8.22.36
त्वया पापानि घोराणि समाचीर्णानि पाण्डुषु ।
त्वत्कृते वर्तते घोरः पार्थिवानां जनक्षयः ॥ ८.२२.३६ ॥
ଆପଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଘୋର ପାପକର୍ମ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ରାଜାମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଘଟୁଛି।
8.22.37
तत्त्विदानीमतिक्रान्तं मा शुचो भरतर्षभ ।
शृणु सर्वं यथावृत्तं घोरं वैशसमुच्यते ॥ ८.२२.३७ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ଅତୀତ ହୋଇଗଲାଣି, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଶୋକ କର ନାହିଁ। ଯାହା ଯେପରି ଘଟିଲା ସବୁ ଶୁଣ। ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂହାର ଏବେ କୁହାଯାଉଛି।
8.22.38
प्रभातायां रजन्यां तु कर्णो राजानमभ्ययात् ।
समेत्य च महाबाहुर्दुर्योधनमथाब्रवीत् ॥ ८.२२.३८ ॥
ରାତି ପାହିଲେ ପ୍ରଭାତରେ କର୍ଣ୍ଣ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମହାବାହୁ କର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଭେଟି କହିଲେ।
8.22.39
अद्य राजन्समेष्यामि पाण्डवेन यशस्विना ।
निहनिष्यामि तं वीरं स वा मां निहनिष्यति ॥ ८.२२.३९ ॥
ଆଜି, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଯଶସ୍ବୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିବି। ମୁଁ ସେହି ବୀରକୁ ବଧ କରିବି, ନଚେତ୍ ସେ ମୋତେ ବଧ କରିବ।
8.22.40
बहुत्वान्मम कार्याणां तथा पार्थस्य भारत ।
नाभूत्समागमो राजन्मम चैवार्जुनस्य च ॥ ८.२२.४० ॥
ହେ ଭାରତ, ମୋ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କର ବହୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବାରୁ, ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ ହୋଇନଥିଲା।
8.22.41
इदं तु मे यथाप्रज्ञं शृणु वाक्यं विशाम्पते ।
अनिहत्य रणे पार्थं नाहमेष्यामि भारत ॥ ८.२२.४१ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ: ହେ ଭାରତ, ରଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବଧ ନକରି ମୁଁ ଫେରିବି ନାହିଁ।
8.22.42
हतप्रवीरे सैन्येऽस्मिन्मयि चावस्थिते युधि ।
अभियास्यति मां पार्थः शक्रशक्तिविनाकृतम् ॥ ८.२२.४२ ॥
ଏ ସେନାର ବୀରମାନେ ହତ ହେଲେ ଏବଂ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରହିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ ମୋ ଉପରେ ପାର୍ଥ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ।
8.22.43
ततः श्रेयस्करं यच्च तन्निबोध जनेश्वर ।
आयुधानां च मे वीर्यं दिव्यानामर्जुनस्य च ॥ ८.२२.४३ ॥
ତା'ପରେ ଯାହା କଲ୍ୟାଣକାରୀ ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ଜନେଶ୍ୱର — ମୋ ଅସ୍ତ୍ରର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ବୀର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
8.22.44
कार्यस्य महतो भेदे लाघवे दूरपातने ।
सौष्ठवे चास्त्रपाते च सव्यसाची न मत्समः ॥ ८.२२.४४ ॥
ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଭେଦନରେ, ଚପଳତାରେ, ଦୂରରୁ ପ୍ରହାରରେ, କୌଶଳରେ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମୋ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି।
8.22.45
प्राणे शौर्येऽथ विज्ञाने विक्रमे चापि भारत ।
निमित्तज्ञानयोगे च सव्यसाची न मत्समः ॥ ८.२२.४५ ॥
ପ୍ରାଣରେ, ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ, ବିଜ୍ଞାନରେ, ବିକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭାରତ, ଶକୁନ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ମୋ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି।
8.22.46
सर्वायुधमहामात्रं विजयं नाम तद्वनुः ।
इन्द्रार्थं प्रियकामेन निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ८.२२.४६ ॥
ସେହି ଧନୁର ନାମ 'ବିଜୟ', ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ମହାମାତ୍ୟ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରୀତ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଏହା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
8.22.47
येन दैत्यगणान्राजञ्जितवान्वै शतक्रतुः ।
यस्य घोषेण दैत्यानां व्यामुह्यन्त दिशो दश ॥ ८.२२.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦୈତ୍ୟଗଣଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ଯାହାର ଘୋଷରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ଦଶ ଦିଗ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
8.22.48
तद्भार्गवाय प्रायच्छच्छक्रः परमसम्मतम् ।
तद्दिव्यं भार्गवो मह्यमददद्वनुरत्तमम् ॥ ८.२२.४८ ॥
ସେହି ପରମ ସମ୍ମାନିତ ଧନୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ସେହି ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଭାର୍ଗବ ମୋତେ ଦେଲେ।
8.22.49
तेन योत्स्ये महाबाहुमर्जुनं जयतां वरम् ।
यथेन्द्रः समरे सर्वान्दैतेयान्वै समागतान्।
निजघान तथा सर्वाञ्जेष्यामि युधि पाण्डवान् ॥ ८.२२.४९ ॥
ସେହି ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସମରରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜୟ କରିବି।
8.22.50
धनुर्घोरं रामदत्तं गाण्डीवात्तद्विशिष्यते ।
त्रिस्सप्तकृत्वः पृथिवी धनुषा येन निर्जिता ॥ ८.२२.५० ॥
ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଧନୁ ଗାଣ୍ଡୀବଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏକବିଂଶତି ଥର ପୃଥିବୀ ଜୟ କରାଯାଇଥିଲା।
8.22.51
धनुषो ह्यस्य कर्माणि दिव्यानि प्राह भार्गवः ।
तद्रामो ह्यददन्मह्यं तेन योत्स्यामि पाण्डवम् ॥ ८.२२.५१ ॥
ଏହି ଧନୁର ଦିବ୍ୟ କର୍ମସମୂହ ଭାର୍ଗବ କହିଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ରାମ ଏହା ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ; ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
8.22.52
अद्य दुर्योधनाहं त्वां नन्दयिष्ये सबान्धवम् ।
निहत्य समरे वीरमर्जुनं जयतां वरम् ॥ ८.२२.५२ ॥
ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ କରିବି। ସମରରେ ବୀର ଓ ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ବଧ କରି।
8.22.53
सपर्वतवनद्वीपा हतवीरा ससागरा ।
पुत्रपौत्रप्रतिष्ठा ते भविष्यत्यद्य पार्थिव ॥ ८.२२.५३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପର୍ବତ, ବନ, ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀ, ବୀରମାନେ ହତ ହେବା ପରେ ଆଜି ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରମାନଙ୍କଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ।
8.22.54
नाशक्यं विद्यते मेऽद्य त्वत्प्रियार्थं विशेषतः ।
सम्यग्धर्मानुरक्तस्य सिद्विरात्मवतो यथा ॥ ८.२२.५४ ॥
ଆଜି ତୁମ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ମୋ ପାଇଁ, କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଯେପରି ସମ୍ୟକ୍ ଧର୍ମରେ ଅନୁରକ୍ତ ଓ ଆତ୍ମସଂଯମୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ।
8.22.55
न हि मे विक्रमं सोढुं स शक्तोऽग्निं तरुर्यथा ।
अवश्यं तु मया वाच्यं येन हीनोऽस्मि फल्गुनात् ॥ ८.२२.५५ ॥
ଗଛ ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ସହି ନ ପାରେ, ସେପରି ସେ ମୋ ବିକ୍ରମକୁ ସହି ପାରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ କେଉଁ ବିଷୟରେ ହୀନ ତାହା ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ କହିବି।
8.22.56
ज्या तस्य धनुषो दिव्या तथाऽक्षय्ये महेषुधी ।
सारथिस्तस्य गोविन्दो मम तादृङ्ग विद्यते ॥ ८.२२.५६ ॥
ତାଙ୍କ ଧନୁର ଦଉଡ଼ି ଦିବ୍ୟ, ସେହିପରି ଅକ୍ଷୟ ଦୁଇଟି ମହା ତୂଣୀର। ତାଙ୍କ ସାରଥି ଗୋବିନ୍ଦ; ମୋ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଜଣେ ଅଛନ୍ତି।
8.22.57
तस्य दिव्यं धनुः श्रेष्ठं गाण्डीवमजितं युधि ।
विजयं च महद्दिव्यं ममापि धनुरुत्तमम् ॥ ८.२२.५७ ॥
ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ଗାଣ୍ଡୀବ; ମୋର ମହାନ ଦିବ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ବିଜୟ।
8.22.58
तत्राहमधिकः पार्थाद्वनुषा तेन पार्थिव ।
येन चाप्यधिको वीरः पाण्डवस्तन्निबोध मे ॥ ८.२२.५८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଧନୁ ହେତୁ ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ; ଏବଂ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ସେ ବୀର ପାଣ୍ଡବ ମୋଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ, ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ।
8.22.59
रश्मिग्राहश्च दाशार्हः सर्वलोकनमस्कृतः ।
अग्निदत्तश्च वै दिव्यो रथः काञ्चनभूषणः ॥ ८.२२.५९ ॥
ଲଗାମ ଧରିବା ଦାଶାର୍ହ, ଯାହାକୁ ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି; ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଦେଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।
8.22.60
अच्छेद्याः सर्वतो वीर वाजिनश्च मनोजवाः ।
ध्वजश्च दिव्यो द्युतिमान्वानरोपि भयङ्करः ॥ ८.२२.६० ॥
ହେ ବୀର, ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଅଛେଦ୍ୟ ଏବଂ ମନ ପରି ବେଗବାନ; ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଦିବ୍ୟ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ତା'ଉପରର ବାନର ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର।
8.22.61
कृष्णश्च जगतः स्रष्टा रथं तमभिरक्षति ।
एभिस्त्रिभिरहं हीनो युद्वुमिच्छामि पाण्डवम् ॥ ८.२२.६१ ॥
ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା କୃଷ୍ଣ ସେହି ରଥକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ତିନିଟି ବିନା ମୁଁ ପାଣ୍ଡବ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
8.22.62
अयं तु सदृशः शौरेः शल्यः समितिशोभनः ।
सारथ्यं यदि मे कुर्याद्द्रुवस्ते विजयो भवेत् ॥ ८.२२.६२ ॥
ଏହି ଶଲ୍ୟ ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ସମାନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାଯୁକ୍ତ। ସେ ଯଦି ମୋର ସାରଥ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ତୁମର ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
8.22.63
तस्य मे सारथिः शल्यो भवत्वसुकरः परैः ।
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु मे ॥ ८.२२.६३ ॥
ମୋର ସାରଥି ଶଲ୍ୟ ହେଉ; ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ସହଜରେ ଜିଣି ନ ପାରନ୍ତୁ। ନାରାଚ ଓ ଗୃଧ୍ରପତ୍ର ବାଣରେ ଭରା ଶକଟ ମୋ ପାଇଁ ଗଡୁ।
8.22.64
रथाश्च मुख्या राजेन्द्र युक्ता वाजिभिरुत्तमैः ।
आयान्तु पश्चात्सततं मामेव भरतर्षभ ॥ ८.२२.६४ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ରଥ ସର୍ବଦା ମୋ ପଛରେ ଆସନ୍ତୁ। ହେ ଭରତର୍ଷଭ!
8.22.65
एवमभ्यधिकः पार्थाद्भविष्यामि गुणैरहम् ।
शल्योप्यभ्यधिकः कृष्णादर्जुनादपिचाप्यहम् ॥ ८.२२.६५ ॥
ଏହିପରି ମୁଁ ଗୁଣରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହେବି। ଶଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହେବେ, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ହେବି।
8.22.66
यथाऽश्वहृदयं वेद दाशार्हः परवीरहा ।
तथा शल्यो विजानीते हयज्ञानं महारथः ॥ ८.२२.६६ ॥
ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ), ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ, ଯେପରି ଅଶ୍ୱର ହୃଦୟ ଜାଣନ୍ତି, ସେହିପରି ମହାରଥ ଶଲ୍ୟ ଅଶ୍ୱବିଦ୍ୟା ଭଲ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
8.22.67
बाहुवीर्ये समो नास्ति मद्रराजस्य कश्चन ।
तथाऽस्त्रे मत्समो नास्ति कश्चिदेव धनुर्धरः ॥ ८.२२.६७ ॥
ବାହୁବଳରେ ମଦ୍ରରାଜ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି; ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୋ ସମାନ କୌଣସି ଧନୁର୍ଧର ନାହାନ୍ତି।
8.22.68
तथा शल्यसमो नास्ति हयज्ञाने हि कश्चन ।
सोऽयमभ्यधिकः कृष्णाद्भविष्यति रथो मम ॥ ८.२२.६८ ॥
ସେହିପରି ଅଶ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋ ଏହି ରଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଥଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।
8.22.69
एवं कृते रथस्थोऽहं गुणैरभ्यधिकोऽर्जुनात् ।
विजयेयमहं सङ्ख्ये फल्गुनं कुरुसत्तम ॥ ८.२२.६९ ॥
ଏପରି ହେଲେ, ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ମୁଁ ଗୁଣରେ ଅର୍ଜୁନଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଜିତିବି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
8.22.70
समुद्यातुं न शक्ष्यन्ति देवा अपि सवासवाः ।
एतत्कृतं महाराज त्वयेच्छामि परन्तप ॥ ८.२२.७० ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ହେଉ ବୋଲି ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
8.22.71
क्रियतामेष कामो मे मा वः कालोऽत्यगादयम् ।
एवं कृते कृतं मह्यं त्वया सर्वं भविष्यति ॥ ८.२२.७१ ॥
ମୋ ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ; ଆପଣଙ୍କ ଏହି ସମୟ ବ୍ୟର୍ଥ ନ ଯାଉ। ଏପରି ହେଲେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ସବୁ ସିଦ୍ଧ ହେବ।
8.22.72
ततो द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे यत्करिष्यामि भारत ।
सर्वथा पाण्डवान्सङ्ख्ये विजेष्ये वै समागतान् ॥ ८.२२.७२ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭରତବଂଶୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ କଣ କରେ ତାହା ଆପଣ ଦେଖିବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସମବେତ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଥା ନିଶ୍ଚୟ ଜିତିବି।
8.22.73
न हि मे समरे शक्ताः समुद्यातुं सुरासुराः ।
किमु पाण्डुसुता राजन्रणे मानुषयोनयः ॥ ८.२२.७३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସହ ମୁକାବିଲା କରି ପାରିବେ ନାହିଁ; ମନୁଷ୍ୟଯୋନିରେ ଜାତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ତ କିଛି ନୁହଁନ୍ତି।
8.22.74
एवमुक्तस्तव सुतः कर्णेनाहवशोभिना ।
सम्पूज्य सम्प्रहृष्टात्मा ततो राधेयमब्रवीत् ॥ ८.२२.७४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାପ୍ରାପ୍ତ କର୍ଣ୍ଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ରାଧେୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
8.22.75
एवमेतत्करिष्यामि यथा त्वं कर्ण मन्यसे ।
सोपासङ्गा रथाः साश्वाः स्वनुयास्यन्ति संयुगे ॥ ८.२२.७५ ॥
କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଯେପରି ଭାବୁଛ ସେପରି ହିଁ ମୁଁ କରିବି; ତୂଣୀର ସହିତ ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ା ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।
8.22.76
नाराचान्गार्ध्रपत्रांश्च शकटानि वहन्तु ते ।
अनुयास्याम कर्ण त्वां वयं सर्वे च पार्थिवाः ॥ ८.२२.७६ ॥
ନାରାଚ ଓ ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷ ବାଣମାନ ତୁମ ଗାଡ଼ିରେ ବୋହି ନେଉ; କର୍ଣ୍ଣ, ଆମେ ସମସ୍ତ ରାଜା ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ।
8.22.77
एवमुक्त्वा महाराज तव पुत्रः प्रतापवान् ।
अभिगम्याब्रवीद्राजा मद्रराजमिदं वचः ॥ ८.२२.७७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହା କହି ଆପଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମୀ ପୁତ୍ର ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।