ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.24.1
भूय एव तु मद्रेश यत्त्वा वक्ष्यामि तच्छृणु ।
यथा पुरावृत्तमिदं युद्धे देवासुरे प्रभो ॥ ८.२४.१ ॥
ହେ ମଦ୍ରେଶ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି ତାହା ଶୁଣ। ହେ ପ୍ରଭୋ, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଘଟିଥିବା ଏହି ପୁରାତନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ।
8.24.2
यदुक्तवान्पितुर्मह्यं मार्कण्डेयो महातपाः ।
ब्रुवतस्तदशेषेण मम राजर्षिसत्तम।
निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा ॥ ८.२४.२ ॥
ମହାତପା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଥିଲେ, ହେ ରାଜର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନ ଦେଇ ବୁଝ। ଏଥିରେ ତୁମେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
8.24.3
समुत्पन्नो हि राजानः प्रमोह इति निश्चयम् ।
कृत्वा चैव व्यवस्यन्ति सर्वे धर्मार्थनिश्चयान् ॥ ८.२४.३ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କଠାରେ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସମସ୍ତେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି।
8.24.4
देवानामसुराणां च महानासीत्समुच्छ्रयः ।
सैंहिकेयास्तदोद्वृत्ता विबुधानवसूदयन्।
ते निरस्तः कृता देवैर्दानवा बलगर्विताः ॥ ८.२४.४ ॥
ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା। ସେତେବେଳେ ସିଂହିକାର ପୁତ୍ରମାନେ ଉଦ୍ଧତ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ବଳଗର୍ବୀ ସେହି ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ପରାସ୍ତ କଲେ।
8.24.5
तत्रासीत्प्रथमो राजन्सङ्ग्रामस्तारकामयः ।
निर्जिताश्च ततो दैत्या दैवतैरिति नः श्रुतिः ॥ ८.२४.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେଠାରେ ପ୍ରଥମ ସଂଗ୍ରାମ ତାରକ-ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ତା'ପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ ପରାଜିତ ହେଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
8.24.6
भग्नदर्पा निरुत्साहाः पातालं विविशुस्तदा ॥ ८.२४.६ ॥
ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଗର୍ବ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଉତ୍ସାହ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ପାତାଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
8.24.7
निर्जितेषु च दैत्येषु तारकस्य सुतास्त्रयः ।
ताराक्षः कमलाक्षश्च विद्युन्माली च पार्थिव ॥ ८.२४.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦୈତ୍ୟମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ ତାରକଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଥିଲେ: ତାରାକ୍ଷ, କମଳାକ୍ଷ ଓ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ।
8.24.8
तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः ।
तपसा कर्णयामासुर्देहांस्ताञ्शत्रुकर्शनाः ॥ ८.२४.८ ॥
ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା ଅବଲମ୍ବନ କରି, ପରମ ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସେହି ଶତ୍ରୁସଂହାରକମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଜ ଦେହକୁ କ୍ଳେଶ ଦେଲେ।
8.24.9
दमेन तपसा चैव नियमेन समाधिना ।
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् ॥ ८.२४.९ ॥
ଦମ, ତପସ୍ୟା, ନିୟମ ଓ ସମାଧିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବରଦାତା ପିତାମହ ସେମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ।
8.24.10
अवध्यत्वं च ते सर्वे सर्वभूतेषु सर्वदा ।
सहिता वरयामासः सर्वलोकपितामहम् ॥ ८.२४.१० ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ସର୍ବଭୂତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଦା ଅବଧ୍ୟ ରହିବାର ବର ସର୍ବଲୋକ ପିତାମହଙ୍କଠାରେ ମାଗିଲେ।
8.24.11
तानब्रवीत्तदा देवः सर्वलोकगुरुः प्रभुः ।
नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वमितोऽसुराः।
अन्यं वरं वृणीध्वं वै रोचते यादृशो हि वः ॥ ८.२४.११ ॥
ସେତେବେଳେ ସର୍ବଲୋକଗୁରୁ ପ୍ରଭୁ ଦେବ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସର୍ବାମରତ୍ୱ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ। ହେ ଅସୁରଗଣ, ଫେରିଯାଅ। ତୁମମାନଙ୍କୁ ଯାହା ଭଲ ଲାଗେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବର ମାଗ।"
8.24.12
ततस्ते सहिता राजन्सम्प्रधार्यासकृद्बहुः ।
सर्वलोकेश्वरं वाक्यं प्रणम्यैनमथाऽब्रुवन् ॥ ८.२४.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଳିତ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ବହୁତ ବିଚାର କଲେ, ଆଉ ସର୍ବଲୋକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
8.24.13
वस्तुमिच्छाम नगरं कर्तुं कामगमं शुभम् ।
सर्वकामसमृद्वार्थमवध्यं देवदानवैः ॥ ८.२४.१३ ॥
ଆମେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନ କରିପାରୁଥିବା, ଶୁଭ, ସମସ୍ତ କାମନାର ସମୃଦ୍ଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ଏକ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରି ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।
8.24.14
यक्षरक्षोरगगणैर्नानाजातिभिरेव च ।
न कृत्याभिर्न शस्त्रैश्च न शापैर्ब्रह्मवादिनाम्।
वध्येत त्रिपुरं देव प्रयच्छेः प्रपितामह ॥ ८.२४.१४ ॥
ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ନାଗଗଣ, ନାନା ଜାତି, କୃତ୍ୟା, ଅସ୍ତ୍ର ବା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ସେ ତ୍ରିପୁର ବଧ ନ ହେଉ। ହେ ଦେବ, ହେ ପ୍ରପିତାମହ, ବର ଦିଅନ୍ତୁ।
8.24.15
वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् ।
विचरिष्याम लोकेऽस्मिंस्त्वत्प्रसादपुरस्कृताः ॥ ८.२४.१५ ॥
ଆମେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେବଳ ତିନୋଟି ନଗରରେ ବାସ କରି, ଆପଣଙ୍କ କୃପାକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଏହି ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରିବୁ।
8.24.16
ततो वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् ।
एकीभावं गभिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ ॥ ८.२४.१६ ॥
ତା'ପରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଆମେ ପରସ୍ପର ସହ ମିଳିବୁ; ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏହି ନଗରଗୁଡ଼ିକ ଏକୀଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
8.24.17
समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवांस्तदा ।
एकेषुणा देववरः स नो मृत्युर्भविष्यति ॥ ८.२४.१७ ॥
ଏମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ ଯେଉଁ ଭଗବାନ ଏକ ଶରରେ ଏମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ, ସେହି ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ।
8.24.18
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवानां पितामहः ।
एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् ॥ ८.२४.१८ ॥
ସେହି ଦାନବମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପିତାମହ ଦେବ "ଏହା ହେଉ" ବୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
8.24.19
ते तु लब्धवराः प्रीताः सम्प्रधार्य परस्परम् ।
पुरत्रयविसृष्ट्यर्थं मयं वव्रुर्महारथाः।
विश्वकार्माणमजरं दैत्यदानवपूजितम् ॥ ८.२४.१९ ॥
ବର ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ପରସ୍ପର ବିଚାର କରି ତ୍ରିପୁର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମୟଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ; ସେ ଅଜର ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ସମାନ, ଦୈତ୍ୟଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
8.24.20
ततो मयः स्वतपसा चक्रे धीमान्पुराणि च ।
त्रीणि काञ्चनमेकं वै रौप्यं कार्ष्णायसं तथा ॥ ८.२४.२० ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୟ ନିଜ ତପସ୍ୟାର ବଳରେ ତିନୋଟି ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ — ଗୋଟିଏ ସୁନାର, ଗୋଟିଏ ରୂପାର ଓ ଗୋଟିଏ କଳା ଲୁହାର।
8.24.21
काञ्चनं दिवि तत्रासीदन्तरिक्षे च राजतम् ।
आयसं चाभवद्भौमं तदा तेषां परन्तप ॥ ८.२४.२१ ॥
ସୁନାର ନଗର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲା; ରୂପାର ନଗର ଅନ୍ତରୀକ୍ଷରେ ଥିଲା; ଲୁହାର ନଗର ପୃଥିବୀରେ ଥିଲା — ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।
8.24.22
एकैकं योजनशतं विस्तृतं तावदायतम् ।
दृढं चाट्टालकयुतं बृहत्प्राकारतोरणम् ॥ ८.२४.२२ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଗର ଶହେ ଯୋଜନ ଓସାର ଓ ସେତିକି ଲମ୍ବ ଥିଲା; ତାହା ଦୃଢ଼, ଅଟ୍ଟାଳିକାଯୁକ୍ତ, ବିଶାଳ ପ୍ରାକାର ଓ ତୋରଣଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
8.24.23
गृहप्रवरसम्बाधमसम्बाधमहापथम् ।
प्रासादैर्विविधैश्चापि द्वारैश्चैवोपशोभितम् ॥ ८.२४.२३ ॥
ସେ ନଗର ଉତ୍ତମ ଗୃହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିସ୍ତୃତ ମହାପଥଯୁକ୍ତ, ବିବିଧ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଦ୍ୱାରରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
8.24.24
त्रिपुरं तेषु चाप्यासन्राजानो वै पृथक्पृथक् ।
दिव्यमाल्याम्बरधरा दैतेया राजसत्तम ॥ ८.२४.२४ ॥
ସେହି ତିନି ନଗରରେ ମଧ୍ୟ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ରାଜା ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦୈତ୍ୟ ଥିଲେ — ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
8.24.25
काञ्चनं तारकाक्षस्य दिव्यमासीन्महात्मनः ।
राजतं कमलाक्षस्य विद्युन्मालिन आयसम् ॥ ८.२४.२५ ॥
ମହାତ୍ମା ତାରକାକ୍ଷଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, କମଳାକ୍ଷଙ୍କର ରୌପ୍ୟମୟ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କର ଲୌହମୟ ଥିଲା।
8.24.26
त्रयस्ते दैत्यराजानस्त्रीँल्लोकानाशु तेजसा ।
आक्रम्य तस्थुरूचुश्च कश्च नाम प्रजापतिः ॥ ८.२४.२६ ॥
ସେହି ତିନି ଦୈତ୍ୟରାଜ ନିଜ ତେଜରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରି ଠିଆ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ପ୍ରଜାପତି କିଏ?'
8.24.27
तेषां दानवमुख्यानां प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोट्याश्चाप्रतिवीराणां समाजग्मुस्ततस्ततः ॥ ८.२४.२७ ॥
ସେହି ପ୍ରଧାନ ଦାନବମାନଙ୍କର ପ୍ରଯୁତ ଓ ଅର୍ବୁଦ, ଏବଂ ଅପ୍ରତିବୀରମାନଙ୍କର କୋଟି ଏଠାରୁ ସେଠାରୁ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
8.24.28
मांसाशिनः सुदृप्ताश्च सुरैर्विनिकृताः पुरा ।
महदैश्वर्यमिच्छन्तस्त्रिपुरं दुर्गमाश्रिताः ॥ ८.२४.२८ ॥
ମାଂସଭୋଜୀ ଓ ଅତି ଗର୍ବିତ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ; ମହାନ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୁର୍ଗମ ତ୍ରିପୁରକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
8.24.29
सर्वेषां च पुनश्चैषां सर्वयोगवहो मयः ।
तमाश्रित्य हि ते सर्वेऽवर्तयन्नकुतोभयाः ॥ ८.२४.२९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର, ଏବଂ ପୁଣି ଏମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ସର୍ବ ଯୋଗର ଧାରକ ମୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କୌଣସି ଭୟ ବିନା ରହୁଥିଲେ।
8.24.30
यो हि यं मनसा कामं दध्यौ त्रिपुरसंश्रयः ।
तस्मै तस्मै मयस्तं तं विदधे मायया तदा ॥ ८.२४.३० ॥
ତ୍ରିପୁରବାସୀ ଯେଉଁ କାମନା ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲା, ମୟ ସେହି କାମନାକୁ ତାହା ପାଇଁ ନିଜ ମାୟାରେ ସେତେବେଳେ ରଚି ଦେଲେ।
8.24.31
तारकाक्षसुतश्चासीद्वरिर्नाम महाबलः ।
तपस्तेपे परमकं येनातुष्यत्पितामहः ॥ ८.२४.३१ ॥
ତାରକାକ୍ଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ବରି ନାମକ ମହାବଳୀ ଥିଲା। ସେ ପରମ ତପସ୍ୟା କଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପିତାମହ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
8.24.32
सन्तुष्टमवृणोद्देवं वापी भवतुः नः पुरे ।
शस्त्रैर्विनिहता यत्र क्षिप्ताः स्युर्बलवत्तराः ॥ ८.२४.३२ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ସେ ବର ମାଗିଲା: ଆମ ନଗରରେ ଏକ ବାପୀ ରହୁ; ଯେଉଁଠାରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପକାଇଲେ ସେମାନେ ଅଧିକ ବଳବାନ ହେବେ।
8.24.33
स तु लब्ध्वा वरं वीरस्तारकाक्षसुतो हरिः ।
ससृजे तत्र वापीं तां मृतसञ्जीविनीं प्रभो ॥ ८.२४.३३ ॥
ସେହି ବୀର ତାରକାକ୍ଷପୁତ୍ର ହରି ବର ପାଇ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଠାରେ ମୃତସଞ୍ଜୀବନୀ ସେହି ବାପୀ ସୃଷ୍ଟି କଲା।
8.24.34
येन रूपेण यो दैत्यो येन वेषेण चाप्यथ ।
क्षिप्यते निहतो वाप्यां तादृशेनैव जायते।
सम्पूर्णबलवीर्यस्तु राजञ्छौर्यसमन्वितः ॥ ८.२४.३४ ॥
ଯେଉଁ ରୂପ ଓ ଯେଉଁ ବେଶରେ ହତ ଦୈତ୍ୟକୁ ବାପୀରେ ପକାଯାଏ, ସେହି ରୂପରେ ସେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ହେ ରାଜନ୍, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
8.24.35
एवं वीर्येण संयुक्तां कृतां तेन महात्मना ।
तां प्राप्य त्रैपुरा वापीं लोकान्सर्वान्बबाधिरे ॥ ८.२४.३५ ॥
ଏହିପରି ବୀର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ସେହି ବାପୀ ପାଇ ତ୍ରିପୁରର ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
8.24.36
महता तपसा सिद्धाः सुराणां भयवर्धनाः ।
एकस्मिन्निहते दैत्ये सृजन्ति स्म दशासुरान्।
न तेषां विद्यते युद्वे क्षयो राजन्कथञ्चन ॥ ८.२४.३६ ॥
ମହା ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ, ଦେବତାଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେମାନେ ଜଣେ ଦୈତ୍ୟ ହତ ହେଲେ ଦଶ ଅସୁର ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
8.24.37
ततस्ते लोभमोहाभ्यामभिभूता विचेतसः ।
निर्भीकाः सहिताः सर्वे स्थापिताः समलोलुपाः ॥ ८.२४.३७ ॥
ତେବେ ସେମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଅଭିଭୂତ, ବିବେକହୀନ, ନିର୍ଭୟ, ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ସମାନ ଭାବେ ଲୋଭୀ ହୋଇ ସ୍ଥିତ ହେଲେ।
8.24.38
विद्राव्य सगणान्देवांस्तत्रतत्र तदातदा ।
विचेरुः स्वेन कामेन वरदानेन दर्पिताः ॥ ८.२४.३८ ॥
ଦେବତା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗଣଙ୍କୁ ଏଠି ସେଠି, ସମୟେ ସମୟେ ତଡ଼ି ଦେଇ, ବରଦାନରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
8.24.39
देवोद्यानानि सर्वाणि स्थानानि च दिवौकसाम् ।
ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्रम्याञ्चनपदांस्तथा।
उत्सादयन्त मर्यादां दानवा दुष्टचारिणः ॥ ८.२४.३९ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟାନ, ସ୍ଥାନ, ଋଷିମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ଓ ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମ ଏବଂ ଜନପଦ, ଦୁଷ୍ଟାଚାରୀ ଦାନବମାନେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭାଙ୍ଗି ଉଚ୍ଛେଦ କଲେ।
8.24.40
निःस्थानाश्च कृता देवा ऋषयः पितृभिः सह ।
दैत्यैस्त्रिभिस्त्रयो लोका ह्याक्रान्तास्तैः सुरेतरैः ॥ ८.२४.४० ॥
ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃଗଣ ସ୍ଥାନହୀନ ହେଲେ; ଦେବବିରୋଧୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଦଖଲ କଲେ।
8.24.41
पीड्यमानेषु लोकेषु ततः शक्रो मरुद्वृतः ।
पुराण्यायोधयाञ्चक्रे वज्रहस्तः समन्ततः ॥ ८.२४.४१ ॥
ଲୋକମାନେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ମରୁତ୍ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ବଜ୍ରହସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଚାରିପଟୁ ନଗରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
8.24.42
नाशकत्तान्यभेद्यानि यदा भेत्तुं पुरन्दरः ।
पुराणि वरदत्तानि धात्रा तेन नराधिप ॥ ८.२४.४२ ॥
ହେ ନରାଧିପ! ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ଅଭେଦ୍ୟ ନଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଭେଦିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ; କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବରରୂପେ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
8.24.43
तदा भीतः सुरपतिर्मुक्त्वा तानि पुराण्यथ ।
तैरेव विबुधैः सार्धं पितामहमरिन्दम।
जगामाथ तदाख्यातुं विप्रकारं सुरेतरैः ॥ ८.२४.४३ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀତ ସୁରପତି ସେହି ନଗରଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି, ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସୁରେତରମାନେ କରିଥିବା ଅପମାନ କହିବାକୁ।
8.24.44
ते तत्त्वं सर्वमाख्याय शिरोभिः सम्प्रणम्य च ।
तद्वधोपायमाचक्ष्व भगवन्निति चाब्रुवन् ॥ ८.२४.४४ ॥
ସେମାନେ ସବୁ ସତ୍ୟ କହି, ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ହେ ଭଗବାନ, ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଉପାୟ କୁହନ୍ତୁ।'
8.24.45
श्रुत्वा तद्भगवान्देवो देवानिदमुवाच ह ।
श्रूयतां त्रिदशाः सर्वे यथेदं वाक्यगौरवम् ॥ ८.२४.४५ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଭଗବାନ ଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ତ୍ରିଦଶଗଣ, ସମସ୍ତେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହି ବାକ୍ୟର ଗମ୍ଭୀରତା।'
8.24.46
दुरात्मानोऽसुरा नित्यं ते चापि विबुधा मम ।
न शक्नुवन्ति ते सर्वे युष्मान्वै पीडयन्ति ते ॥ ८.२४.४६ ॥
ଦୁରାତ୍ମା ଅସୁରମାନେ ସଦା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି।
8.24.47
अहं समस्तु सर्वेषां भूतानां नात्र संशयः ।
अविनीता निहन्तव्या इत्येवं प्रब्रवीमि वः ॥ ८.२४.४७ ॥
ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମାନ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅବିନୀତମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ମୁଁ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କୁ କହୁଛି।
8.24.48
एकेषुणा विभेद्यानि तानि दुर्गाणि नान्यथा ।
शक्तस्तु तानि बाणेन भेत्तुं कामं त्रिलोचनः ॥ ८.२४.४८ ॥
ସେହି ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ଭେଦ କରାଯାଇପାରେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ତ୍ରିଲୋଚନ ହିଁ ସେହି ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭେଦ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
8.24.49
ते यूयं स्थाणुमीशानं जिष्मुमक्लिष्टकारिणम् ।
योद्वारं वृणुत क्षिप्रं स तान्हन्ता सुरेतरान् ॥ ८.२४.४९ ॥
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍ଥାଣୁ, ଈଶାନ, ଜିଷ୍ଣୁ, ଅନାୟାସେ କର୍ମକାରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ବରଣ କରନ୍ତୁ; ସେ ସେହି ସୁରେତରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।
8.24.50
ते देवास्तेन वाक्येन चोदिताः प्रणताः स्थिताः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै तपस्तप्त्वा सुरर्षभाः।
शुभात्मानो महात्मानो जग्मुर्वै वृषभध्वजम् ॥ ८.२४.५० ॥
ସେହି ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ସେହି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଣତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ; ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମହାତ୍ମା ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
8.24.51
ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा शरण्यं शरणागताः ।
तपः परममाजग्मुर्गृणन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ८.२४.५१ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶରଣ୍ୟଙ୍କ ଶରଣାଗତ ହୋଇ ଆସିଲେ; ପରମ ତପସ୍ୟା ସହିତ, ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ସେମାନେ ଆସିଲେ।
8.24.52
अनङ्गमथनं सर्वे भवं सर्वात्मना गताः ।
देवदेवं परं स्थाणुं वरदं त्र्यम्बकं शिवम् ॥ ८.२४.५२ ॥
ସମସ୍ତେ ସର୍ବାତ୍ମାରେ ଅନଙ୍ଗମଥନ ଭବଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ; ଦେବଦେବ, ପର, ସ୍ଥାଣୁ, ବରଦାତା, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ଶିବଙ୍କୁ।
8.24.53
शर्वमीड्यमजं रुद्रं शशाङ्काङ्कितमूर्धजम् ।
तुष्टुवुर्वाग्भिरुग्राभिर्भयेष्वभयमच्युतम्।
सर्वात्मानं महात्मानं येनाप्तं विश्वमात्मना ॥ ८.२४.५३ ॥
ଶର୍ବ, ସ୍ତୁତ୍ୟ, ଅଜ, ରୁଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କିତ ଜଟାଧାରୀଙ୍କୁ ସେମାନେ ଉଗ୍ର ବାକ୍ୟରେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭୟରେ ଅଭୟ, ଅଚ୍ୟୁତ, ସର୍ବାତ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ଯେଉଁ ସ୍ୱଆତ୍ମାରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପ୍ତ।
8.24.54
तपोविशेषैर्विविधैर्योगं यो वेद चात्मनः ।
यः साङ्ख्यमात्मना वेत्ति यस्य चात्मा वेशे सदा ॥ ८.२४.५४ ॥
ବିବିଧ ବିଶେଷ ତପସ୍ୟାରେ ଯେ ଆତ୍ମଯୋଗ ଜାଣେ; ଯେ ଆତ୍ମାରେ ସାଂଖ୍ୟ ଜାଣେ, ଏବଂ ଯାହାର ଆତ୍ମା ସଦା ଦେହରେ ବାସ କରେ।
8.24.55
तं ते ददृशुरीशानं तेजोराशिमुमापतिम् ।
परेण यत्नेन भवं त्रिदशाः शर्वमीश्वरम्।
अनन्यसदृशं लोके प्रतपन्तमकल्मषम् ॥ ८.२४.५५ ॥
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ — ଈଶାନ, ତେଜୋରାଶି, ଉମାପତିଙ୍କୁ — ମହା ପ୍ରୟାସରେ ଦେଖିଲେ। ଭବ, ଶର୍ବ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଯିଏ ଜଗତରେ ଅତୁଳନୀୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ।
8.24.56
एकश्च भगवांस्तत्र नानारूपमकल्पयत् ।
आत्मनः प्रतिरूपाणि रूपाण्यथ महात्मनि।
परस्परस्य चापश्यन्सर्वे परमविस्मिताः ॥ ८.२४.५६ ॥
ସେଠାରେ ଏକାକୀ ଭଗବାନ ନିଜଠାରୁ ନାନା ରୂପ ରଚିଲେ; ପରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କଠାରେ ସେ ରୂପଗୁଳି ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁଲେ।
8.24.57
सर्वभूतमयं दृष्ट्वा तमजं जगतः परिम् ।
देवा ब्रह्मर्षयश्चैव शिरोभिर्धरणीं गताः ॥ ८.२४.५७ ॥
ସର୍ବଭୂତମୟ, ଅଜ, ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତା ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମସ୍ତକରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
8.24.58
तान्स्वस्तिवाच्य चाभ्यर्च्य समुत्थाप्य च शङ्करः ।
ब्रूतब्रूतेति भगवान्स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ८.२४.५८ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ କରି, ପୂଜା କରି ଓ ଉଠାଇ ଶଙ୍କର ଭଗବାନ ହସି ହସି କହିଲେ, 'କୁହ, କୁହ।'
8.24.59
त्र्यम्बकेणाभ्यनुज्ञातास्ततस्ते स्वस्थचेतसः ।
नमो नमो नमस्तेऽस्तु प्रभो इत्यब्रुवन्भवम् ॥ ८.२४.५९ ॥
ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେମାନେ ସ୍ୱସ୍ଥଚିତ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ନମୋ ନମୋ ନମସ୍ତେ, ହେ ପ୍ରଭୋ!' — ଭବଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
8.24.60
नमो देवाधिदेवाय प्रियाधाघ्नेऽतिमन्यवे ।
प्रजापतिमखघ्नाय प्रजापतिभिरीड्यते ॥ ८.२४.६० ॥
ଦେବାଧିଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରିୟର ନାଶକ, ଅତିକ୍ରୋଧୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ନାଶକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯାହାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
8.24.61
नमः स्तुताय स्तुत्याय स्तूयमानाय शम्भवे ।
विलोहिताय रुद्राय नीलग्रीवाय शूलिने ॥ ८.२४.६१ ॥
ସ୍ତୁତ, ସ୍ତୁତ୍ୟ ଓ ସ୍ତୂୟମାନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଲୋହିତ, ରୁଦ୍ର, ନୀଳଗ୍ରୀବ, ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
8.24.62
अमोघाय मृगाक्षाय प्रवरायुधयोधिने ।
अर्हाय चैव शुद्वाय क्षयाय क्रथनाय च ॥ ८.२४.६२ ॥
ଅମୋଘ, ମୃଗାକ୍ଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଅର୍ହ ଓ ଶୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କ୍ଷୟକାରୀ ଓ କ୍ରଥନକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
8.24.63
दुर्वारणाय शुक्राय ब्रह्मणे ब्रह्मचारिणे ।
ईशानायाप्रमेयाय निहन्त्रे चर्मवाससे ॥ ८.२४.६३ ॥
ଦୁର୍ବାରଣ, ଶୁକ୍ର, ବ୍ରହ୍ମ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଈଶାନ, ଅପ୍ରମେୟ, ନିହନ୍ତା, ଚର୍ମବସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
8.24.64
तपोरताय पिङ्गाय व्रतिने कृत्तिवाससे ।
कुमारपित्रे त्र्यक्षाय प्रवरायुधधारिणे ॥ ८.२४.६४ ॥
ତପୋରତ, ପିଙ୍ଗ, ବ୍ରତୀ, କୃତ୍ତିବାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। କୁମାରଙ୍କ ପିତା, ତ୍ର୍ୟକ୍ଷ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
8.24.65
प्रपन्नार्तिविनाशाय ब्रह्मद्विट्सङ्घघातिने ।
वनस्पतीनां पतये वनानां पतये नमः ॥ ८.२४.६५ ॥
ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖନାଶକ, ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱେଷୀ ଦଳର ସଂହାରକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବନସ୍ପତିଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବନଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
8.24.66
गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।
नमोस्तु ते ससैन्याय त्र्यम्बकायामितौजसे।
मनोवाक्कर्मभिर्देव त्वां प्रपन्नान्भजस्व नः ॥ ८.२४.६६ ॥
ଗାଈମାନଙ୍କ ପତି ଓ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ସଦା ନମସ୍କାର। ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ଅମିତୌଜସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବ, ମନ, ବାକ୍ୟ ଓ କର୍ମରେ ଶରଣାଗତ ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।
8.24.67
ततः प्रसन्नो भगवान्स्वागतेनाभिनन्द्य च ।
प्रोवाच व्येतु वस्त्रासो ब्रूत किं करवाणि वः ॥ ८.२४.६७ ॥
ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ସ୍ୱାଗତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କରି କହିଲେ: ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର; କୁହ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବି?
8.24.68
देवाः शर्वस्य वचनं श्रुत्वा हर्षमुपागताः ॥ ८.२४.६८ ॥
ଶର୍ବ (ଶିବ)ଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ହର୍ଷ ପାଇଲେ।