മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.24.1
भूय एव तु मद्रेश यत्त्वा वक्ष्यामि तच्छृणु ।
यथा पुरावृत्तमिदं युद्धे देवासुरे प्रभो ॥ ८.२४.१ ॥
മദ്രേശാ, ഇനിയും ഞാൻ നിന്നോട് പറയാൻ പോകുന്നത് കേൾക്കൂ. പ്രഭോ, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ നടന്ന ഈ പുരാതന വൃത്താന്തം.
8.24.2
यदुक्तवान्पितुर्मह्यं मार्कण्डेयो महातपाः ।
ब्रुवतस्तदशेषेण मम राजर्षिसत्तम।
निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा ॥ ८.२४.२ ॥
മഹാതപസ്വിയായ മാർക്കണ്ഡേയൻ എന്റെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞതും അദ്ദേഹം എനിക്ക് മുഴുവനായി പറഞ്ഞതും, രാജർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, മനസ്സോടെ ഗ്രഹിക്കൂ. ഇതിൽ നിനക്ക് സംശയം വേണ്ട.
8.24.3
समुत्पन्नो हि राजानः प्रमोह इति निश्चयम् ।
कृत्वा चैव व्यवस्यन्ति सर्वे धर्मार्थनिश्चयान् ॥ ८.२४.३ ॥
രാജാക്കന്മാരിൽ മോഹം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് നിശ്ചയിച്ചിട്ടാണ് അവരെല്ലാം ധർമ്മാർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത്.
8.24.4
देवानामसुराणां च महानासीत्समुच्छ्रयः ।
सैंहिकेयास्तदोद्वृत्ता विबुधानवसूदयन्।
ते निरस्तः कृता देवैर्दानवा बलगर्विताः ॥ ८.२४.४ ॥
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും ഇടയിൽ വലിയ കലഹം ഉണ്ടായി. അപ്പോൾ സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാർ അഹങ്കരിച്ച് ദേവന്മാരെ ഞെരുക്കി; ബലഗർവ്വിതരായ ആ ദാനവന്മാരെ ദേവന്മാർ തോൽപ്പിച്ചു.
8.24.5
तत्रासीत्प्रथमो राजन्सङ्ग्रामस्तारकामयः ।
निर्जिताश्च ततो दैत्या दैवतैरिति नः श्रुतिः ॥ ८.२४.५ ॥
രാജാവേ, അവിടെ ആദ്യത്തെ യുദ്ധം താരകയുദ്ധമായിരുന്നു. പിന്നീട് ദൈത്യന്മാർ ദേവന്മാരാൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
8.24.6
भग्नदर्पा निरुत्साहाः पातालं विविशुस्तदा ॥ ८.२४.६ ॥
അപ്പോൾ അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർന്ന്, ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ട്, അവർ പാതാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
8.24.7
निर्जितेषु च दैत्येषु तारकस्य सुतास्त्रयः ।
ताराक्षः कमलाक्षश्च विद्युन्माली च पार्थिव ॥ ८.२४.७ ॥
രാജാവേ, ദൈത്യന്മാർ പരാജിതരായപ്പോൾ താരകന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു: താരാക്ഷൻ, കമലാക്ഷൻ, വിദ്യുന്മാലി.
8.24.8
तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः ।
तपसा कर्णयामासुर्देहांस्ताञ्शत्रुकर्शनाः ॥ ८.२४.८ ॥
ഉഗ്രമായ തപസ്സ് സ്വീകരിച്ച്, പരമനിയമത്തിൽ സ്ഥിതരായി, ആ ശത്രുനിഗ്രഹികൾ തപസ്സിനാൽ തങ്ങളുടെ ദേഹങ്ങളെ ക്ലേശിപ്പിച്ചു.
8.24.9
दमेन तपसा चैव नियमेन समाधिना ।
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् ॥ ८.२४.९ ॥
ദമത്താലും തപസ്സാലും നിയമത്താലും സമാധിയാലും പ്രസന്നനായ വരദായകനായ പിതാമഹൻ അവർക്ക് വരം നൽകി.
8.24.10
अवध्यत्वं च ते सर्वे सर्वभूतेषु सर्वदा ।
सहिता वरयामासः सर्वलोकपितामहम् ॥ ८.२४.१० ॥
അവരെല്ലാവരും സകല ഭൂതങ്ങളാലും എന്നും അവധ്യരായിരിക്കാനുള്ള വരം സർവലോകപിതാമഹനോട് ഒരുമിച്ച് ചോദിച്ചു.
8.24.11
तानब्रवीत्तदा देवः सर्वलोकगुरुः प्रभुः ।
नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वमितोऽसुराः।
अन्यं वरं वृणीध्वं वै रोचते यादृशो हि वः ॥ ८.२४.११ ॥
അപ്പോൾ സർവലോകഗുരുവായ പ്രഭുദേവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: "സമ്പൂർണ്ണ അമരത്വം ഇല്ല. അസുരന്മാരേ, മടങ്ങിപ്പോകൂ. നിങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ള മറ്റൊരു വരം ചോദിച്ചുകൊള്ളൂ."
8.24.12
ततस्ते सहिता राजन्सम्प्रधार्यासकृद्बहुः ।
सर्वलोकेश्वरं वाक्यं प्रणम्यैनमथाऽब्रुवन् ॥ ८.२४.१२ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ അവരെല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പലതവണ ആലോചിച്ച്, സർവലോകേശ്വരനെ നമസ്കരിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
8.24.13
वस्तुमिच्छाम नगरं कर्तुं कामगमं शुभम् ।
सर्वकामसमृद्वार्थमवध्यं देवदानवैः ॥ ८.२४.१३ ॥
ഞങ്ങൾ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതും ശുഭകരവും സകല കാമങ്ങളുടെയും സമൃദ്ധിയുള്ളതും ദേവദാനവന്മാർക്ക് വധിക്കാനാകാത്തതുമായ ഒരു നഗരം നിർമ്മിച്ച് വസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
8.24.14
यक्षरक्षोरगगणैर्नानाजातिभिरेव च ।
न कृत्याभिर्न शस्त्रैश्च न शापैर्ब्रह्मवादिनाम्।
वध्येत त्रिपुरं देव प्रयच्छेः प्रपितामह ॥ ८.२४.१४ ॥
യക്ഷരാലും രാക്ഷസരാലും നാഗഗണങ്ങളാലും നാനാജാതിക്കാരാലും കൃത്യകളാലും ആയുധങ്ങളാലും ബ്രഹ്മവാദികളുടെ ശാപങ്ങളാലും ആ ത്രിപുരം വധിക്കപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ. ദേവാ, പ്രപിതാമഹാ, വരം നൽകിയാലും.
8.24.15
वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् ।
विचरिष्याम लोकेऽस्मिंस्त्वत्प्रसादपुरस्कृताः ॥ ८.२४.१५ ॥
ഈ ഭൂമിയിൽ മൂന്നു നഗരങ്ങളിൽ മാത്രം വസിച്ച്, അങ്ങയുടെ അനുഗ്രഹം മുന്നിൽ വെച്ച് ഞങ്ങൾ ഈ ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കും.
8.24.16
ततो वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् ।
एकीभावं गभिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ ॥ ८.२४.१६ ॥
അതിനുശേഷം ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഞങ്ങൾ പരസ്പരം കൂടിച്ചേരും; ഹേ നിഷ്പാപാ, ഈ നഗരങ്ങൾ ഏകീഭാവം പ്രാപിക്കും.
8.24.17
समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवांस्तदा ।
एकेषुणा देववरः स नो मृत्युर्भविष्यति ॥ ८.२४.१७ ॥
ഇവ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നപ്പോൾ ഏത് ഭഗവാനാണ് ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് ഇവയെ ഹനിക്കുന്നത്, ആ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ ഞങ്ങൾക്ക് മൃത്യുവാകും.
8.24.18
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवानां पितामहः ।
एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् ॥ ८.२४.१८ ॥
ആ ദാനവന്മാരുടെ വാക്കു കേട്ട് പിതാമഹനായ ദേവൻ "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞ് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
8.24.19
ते तु लब्धवराः प्रीताः सम्प्रधार्य परस्परम् ।
पुरत्रयविसृष्ट्यर्थं मयं वव्रुर्महारथाः।
विश्वकार्माणमजरं दैत्यदानवपूजितम् ॥ ८.२४.१९ ॥
വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ആ മഹാരഥന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി പരസ്പരം ആലോചിച്ച് ത്രിപുരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ മയനെ വരിച്ചു; അജരനായ വിശ്വകർമ്മാവും ദൈത്യദാനവന്മാരാൽ പൂജിതനുമായവൻ.
8.24.20
ततो मयः स्वतपसा चक्रे धीमान्पुराणि च ।
त्रीणि काञ्चनमेकं वै रौप्यं कार्ष्णायसं तथा ॥ ८.२४.२० ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ മയൻ തന്റെ തപോബലത്താൽ മൂന്നു പുരങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു — ഒന്ന് സ്വർണ്ണത്താലും, ഒന്ന് വെള്ളിയാലും, ഒന്ന് കറുത്ത ഇരുമ്പാലും.
8.24.21
काञ्चनं दिवि तत्रासीदन्तरिक्षे च राजतम् ।
आयसं चाभवद्भौमं तदा तेषां परन्तप ॥ ८.२४.२१ ॥
സ്വർണ്ണപുരം സ്വർഗ്ഗത്തിലായിരുന്നു; വെള്ളിപുരം അന്തരീക്ഷത്തിലും; ഇരുമ്പുപുരം ഭൂമിയിലും ആയിരുന്നു — ഹേ ശത്രുതാപനാ.
8.24.22
एकैकं योजनशतं विस्तृतं तावदायतम् ।
दृढं चाट्टालकयुतं बृहत्प्राकारतोरणम् ॥ ८.२४.२२ ॥
ഓരോ പുരവും നൂറു യോജന വീതിയും അത്രതന്നെ നീളവുമുള്ളതായിരുന്നു; അത് ദൃഢവും കാവൽ ഗോപുരങ്ങളോടു കൂടിയതും വലിയ മതിലും തോരണങ്ങളുമുള്ളതുമായിരുന്നു.
8.24.23
गृहप्रवरसम्बाधमसम्बाधमहापथम् ।
प्रासादैर्विविधैश्चापि द्वारैश्चैवोपशोभितम् ॥ ८.२४.२३ ॥
ആ പുരം ശ്രേഷ്ഠമായ ഗൃഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും വിശാലമായ മഹാവീഥികളുള്ളതും വിവിധ പ്രാസാദങ്ങളും കവാടങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.
8.24.24
त्रिपुरं तेषु चाप्यासन्राजानो वै पृथक्पृथक् ।
दिव्यमाल्याम्बरधरा दैतेया राजसत्तम ॥ ८.२४.२४ ॥
ആ ത്രിപുരങ്ങളിലും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം രാജാക്കന്മാരുണ്ടായിരുന്നു; ദിവ്യമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച ദൈതേയന്മാരായിരുന്നു അവർ — ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ.
8.24.25
काञ्चनं तारकाक्षस्य दिव्यमासीन्महात्मनः ।
राजतं कमलाक्षस्य विद्युन्मालिन आयसम् ॥ ८.२४.२५ ॥
മഹാത്മാവായ താരകാക്ഷന്റേത് ദിവ്യമായ സ്വർണ്ണമയം, കമലാക്ഷന്റേത് വെള്ളിമയം, വിദ്യുന്മാലിയുടേത് ഇരുമ്പുമയം.
8.24.26
त्रयस्ते दैत्यराजानस्त्रीँल्लोकानाशु तेजसा ।
आक्रम्य तस्थुरूचुश्च कश्च नाम प्रजापतिः ॥ ८.२४.२६ ॥
ആ മൂന്ന് ദൈത്യരാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വേഗത്തിൽ കീഴടക്കി നിന്നു; 'പ്രജാപതി ആരാണ്?' എന്ന് അവർ ചോദിച്ചു.
8.24.27
तेषां दानवमुख्यानां प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोट्याश्चाप्रतिवीराणां समाजग्मुस्ततस्ततः ॥ ८.२४.२७ ॥
ആ പ്രധാന ദാനവന്മാരുടെ പ്രയുതങ്ങളും അർബുദങ്ങളും, അപ്രതിവീരന്മാരുടെ കോടികളും അവിടെയുമിവിടെയുമായി ഒത്തുചേർന്നു.
8.24.28
मांसाशिनः सुदृप्ताश्च सुरैर्विनिकृताः पुरा ।
महदैश्वर्यमिच्छन्तस्त्रिपुरं दुर्गमाश्रिताः ॥ ८.२४.२८ ॥
മാംസഭോജികളും അതിഗർവ്വികളുമായ അവർ, മുമ്പ് ദേവന്മാരാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; മഹത്തായ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിച്ച് ദുർഗ്ഗമമായ ത്രിപുരത്തെ ആശ്രയിച്ചു.
8.24.29
सर्वेषां च पुनश्चैषां सर्वयोगवहो मयः ।
तमाश्रित्य हि ते सर्वेऽवर्तयन्नकुतोभयाः ॥ ८.२४.२९ ॥
ഇവരെല്ലാവർക്കും, വീണ്ടും ഇവർക്കും, സർവ്വയോഗങ്ങളും വഹിക്കുന്നവൻ മയനായിരുന്നു; അവനെ ആശ്രയിച്ച് അവരെല്ലാം ഒരിടത്തുനിന്നും ഭയമില്ലാതെ വർത്തിച്ചു.
8.24.30
यो हि यं मनसा कामं दध्यौ त्रिपुरसंश्रयः ।
तस्मै तस्मै मयस्तं तं विदधे मायया तदा ॥ ८.२४.३० ॥
ത്രിപുരവാസി ഏത് ആഗ്രഹം മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചുവോ, അത് അപ്പോൾ മയൻ തന്റെ മായയാൽ അവനുവേണ്ടി സൃഷ്ടിച്ചു.
8.24.31
तारकाक्षसुतश्चासीद्वरिर्नाम महाबलः ।
तपस्तेपे परमकं येनातुष्यत्पितामहः ॥ ८.२४.३१ ॥
താരകാക്ഷന്റെ പുത്രനായ വരി എന്ന മഹാബലവാനുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ പരമമായ തപസ്സ് ചെയ്തു; അതിനാൽ പിതാമഹൻ പ്രസന്നനായി.
8.24.32
सन्तुष्टमवृणोद्देवं वापी भवतुः नः पुरे ।
शस्त्रैर्विनिहता यत्र क्षिप्ताः स्युर्बलवत्तराः ॥ ८.२४.३२ ॥
സന്തുഷ്ടനായ ദേവനോട് അവൻ വരം ചോദിച്ചു: നമ്മുടെ നഗരത്തിൽ ഒരു കുളം ഉണ്ടാകട്ടെ; ആയുധങ്ങളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരെ അതിൽ എറിഞ്ഞാൽ അവർ കൂടുതൽ ബലവാന്മാരാകട്ടെ.
8.24.33
स तु लब्ध्वा वरं वीरस्तारकाक्षसुतो हरिः ।
ससृजे तत्र वापीं तां मृतसञ्जीविनीं प्रभो ॥ ८.२४.३३ ॥
ആ വീരനായ താരകാക്ഷപുത്രൻ ഹരി വരം ലഭിച്ചശേഷം, പ്രഭോ, അവിടെ മൃതസഞ്ജീവനിയായ ആ കുളം സൃഷ്ടിച്ചു.
8.24.34
येन रूपेण यो दैत्यो येन वेषेण चाप्यथ ।
क्षिप्यते निहतो वाप्यां तादृशेनैव जायते।
सम्पूर्णबलवीर्यस्तु राजञ्छौर्यसमन्वितः ॥ ८.२४.३४ ॥
ഏത് രൂപത്തിലും ഏത് വേഷത്തിലും കൊല്ലപ്പെട്ട ദൈത്യനെ കുളത്തിൽ എറിയുന്നുവോ, അതേ രൂപത്തിൽ അവൻ ജനിക്കുന്നു. രാജാവേ, അവൻ പൂർണ്ണബലവീര്യശൗര്യങ്ങളോടെ വരുന്നു.
8.24.35
एवं वीर्येण संयुक्तां कृतां तेन महात्मना ।
तां प्राप्य त्रैपुरा वापीं लोकान्सर्वान्बबाधिरे ॥ ८.२४.३५ ॥
ഇപ്രകാരം വീര്യസമ്പന്നമായി, ആ മഹാത്മാവ് സൃഷ്ടിച്ച ആ കുളം ലഭിച്ച്, ത്രിപുരത്തിലെ അസുരന്മാർ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പീഡിപ്പിച്ചു.
8.24.36
महता तपसा सिद्धाः सुराणां भयवर्धनाः ।
एकस्मिन्निहते दैत्ये सृजन्ति स्म दशासुरान्।
न तेषां विद्यते युद्वे क्षयो राजन्कथञ्चन ॥ ८.२४.३६ ॥
മഹാതപസ്സിനാൽ സിദ്ധരായ, ദേവന്മാർക്ക് ഭയം വർധിപ്പിച്ച അവർ ഒരു ദൈത്യൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ പത്ത് അസുരന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു. രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ അവർക്ക് ഒരു വിധത്തിലും ക്ഷയമില്ല.
8.24.37
ततस्ते लोभमोहाभ्यामभिभूता विचेतसः ।
निर्भीकाः सहिताः सर्वे स्थापिताः समलोलुपाः ॥ ८.२४.३७ ॥
അപ്പോൾ അവർ ലോഭത്താലും മോഹത്താലും കീഴടക്കപ്പെട്ടവരായി, വിവേകം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, നിർഭയരായി, എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു, തുല്യമായി അത്യാഗ്രഹികളായി സ്ഥാപിതരായി.
8.24.38
विद्राव्य सगणान्देवांस्तत्रतत्र तदातदा ।
विचेरुः स्वेन कामेन वरदानेन दर्पिताः ॥ ८.२४.३८ ॥
ദേവന്മാരെയും അവരുടെ ഗണങ്ങളെയും ഇവിടെയും അവിടെയും, ഓരോ സമയത്തും ഓടിച്ചു, വരദാനത്താൽ ഗർവിതരായി അവർ സ്വേച്ഛപോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
8.24.39
देवोद्यानानि सर्वाणि स्थानानि च दिवौकसाम् ।
ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्रम्याञ्चनपदांस्तथा।
उत्सादयन्त मर्यादां दानवा दुष्टचारिणः ॥ ८.२४.३९ ॥
ദേവോദ്യാനങ്ങളെല്ലാം, ദേവന്മാരുടെ സ്ഥാനങ്ങളും, ഋഷിമാരുടെ പുണ്യവും മനോഹരവുമായ ആശ്രമങ്ങളും, ജനപദങ്ങളും ദുഷ്ടാചാരികളായ ദാനവർ മര്യാദ തകർത്തുകൊണ്ട് ഉലച്ചു.
8.24.40
निःस्थानाश्च कृता देवा ऋषयः पितृभिः सह ।
दैत्यैस्त्रिभिस्त्रयो लोका ह्याक्रान्तास्तैः सुरेतरैः ॥ ८.२४.४० ॥
ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും പിതൃക്കളും സ്ഥാനമില്ലാത്തവരാക്കപ്പെട്ടു; ദേവവിരോധികളായ ആ ദൈത്യർ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി.
8.24.41
पीड्यमानेषु लोकेषु ततः शक्रो मरुद्वृतः ।
पुराण्यायोधयाञ्चक्रे वज्रहस्तः समन्ततः ॥ ८.२४.४१ ॥
ലോകങ്ങൾ പീഡിതമായപ്പോൾ മരുത്തുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ നഗരങ്ങളെ നാലുപാടും ആക്രമിച്ചു.
8.24.42
नाशकत्तान्यभेद्यानि यदा भेत्तुं पुरन्दरः ।
पुराणि वरदत्तानि धात्रा तेन नराधिप ॥ ८.२४.४२ ॥
ഹേ നരാധിപാ! പുരന്ദരനായ ഇന്ദ്രന് ആ ഭേദിക്കാനാകാത്ത നഗരങ്ങളെ തകർക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവ ബ്രഹ്മാവ് വരമായി നൽകിയവയായിരുന്നു.
8.24.43
तदा भीतः सुरपतिर्मुक्त्वा तानि पुराण्यथ ।
तैरेव विबुधैः सार्धं पितामहमरिन्दम।
जगामाथ तदाख्यातुं विप्रकारं सुरेतरैः ॥ ८.२४.४३ ॥
അപ്പോൾ ഭയന്ന സുരപതി ആ നഗരങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ ദേവന്മാരോടൊപ്പം, ശത്രുദമനാ, പിതാമഹന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി; അസുരന്മാർ വരുത്തിയ അപമാനം അറിയിക്കാൻ.
8.24.44
ते तत्त्वं सर्वमाख्याय शिरोभिः सम्प्रणम्य च ।
तद्वधोपायमाचक्ष्व भगवन्निति चाब्रुवन् ॥ ८.२४.४४ ॥
അവർ എല്ലാ സത്യവും പറഞ്ഞ് തലകുനിച്ച് വണങ്ങി, 'ഭഗവാനേ, അവരെ വധിക്കാനുള്ള ഉപായം പറഞ്ഞുതന്നാലും' എന്നു പറഞ്ഞു.
8.24.45
श्रुत्वा तद्भगवान्देवो देवानिदमुवाच ह ।
श्रूयतां त्रिदशाः सर्वे यथेदं वाक्यगौरवम् ॥ ८.२४.४५ ॥
അത് കേട്ട ഭഗവാനായ ദേവൻ ദേവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ത്രിദശരേ, എല്ലാവരും കേൾക്കുവിൻ, ഈ വാക്കിന്റെ ഗൗരവം.'
8.24.46
दुरात्मानोऽसुरा नित्यं ते चापि विबुधा मम ।
न शक्नुवन्ति ते सर्वे युष्मान्वै पीडयन्ति ते ॥ ८.२४.४६ ॥
ദുരാത്മാക്കളായ അസുരന്മാർ എപ്പോഴും, ദേവന്മാരും എന്റേതാണ്; അവർക്കെല്ലാം കഴിയുന്നില്ല, അവർ നിങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
8.24.47
अहं समस्तु सर्वेषां भूतानां नात्र संशयः ।
अविनीता निहन्तव्या इत्येवं प्रब्रवीमि वः ॥ ८.२४.४७ ॥
ഞാൻ എല്ലാ ജീവികളോടും സമനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ അവിനീതരെ വധിക്കണം എന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
8.24.48
एकेषुणा विभेद्यानि तानि दुर्गाणि नान्यथा ।
शक्तस्तु तानि बाणेन भेत्तुं कामं त्रिलोचनः ॥ ८.२४.४८ ॥
ആ കോട്ടകളെ ഒരേ ഒരു അമ്പുകൊണ്ടേ തുളയ്ക്കാൻ കഴിയൂ, മറ്റൊന്നല്ല. ത്രിനേത്രനായ ശിവന് മാത്രമേ ആ അമ്പുകൊണ്ട് അവയെ ഇഷ്ടാനുസരണം തുളയ്ക്കാൻ കഴിയൂ.
8.24.49
ते यूयं स्थाणुमीशानं जिष्मुमक्लिष्टकारिणम् ।
योद्वारं वृणुत क्षिप्रं स तान्हन्ता सुरेतरान् ॥ ८.२४.४९ ॥
നിങ്ങളെല്ലാവരും സ്ഥാണു, ഈശാനൻ, ജിഷ്ണു, അനായാസം കർമ്മം ചെയ്യുന്നവൻ എന്നിവനെ വേഗം യോദ്ധാവായി വരിക്കുക; അവൻ ആ സുരേതരരെ വധിക്കും.
8.24.50
ते देवास्तेन वाक्येन चोदिताः प्रणताः स्थिताः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै तपस्तप्त्वा सुरर्षभाः।
शुभात्मानो महात्मानो जग्मुर्वै वृषभध्वजम् ॥ ८.२४.५० ॥
ആ വാക്കിനാൽ പ്രേരിതരായ ആ ദേവന്മാർ നമസ്കരിച്ചുനിന്നു; ദിവ്യമായി ആയിരം വർഷം തപസ്സുചെയ്ത്, ശുദ്ധാത്മാക്കളായ ആ സുരശ്രേഷ്ഠന്മാർ വൃഷഭധ്വജനെ സമീപിച്ചു.
8.24.51
ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा शरण्यं शरणागताः ।
तपः परममाजग्मुर्गृणन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ८.२४.५१ ॥
ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽനിർത്തി, ശരണ്യനെ ശരണമായി കരുതി വന്നു; പരമതപസ്സോടെ, ശാശ്വതബ്രഹ്മത്തെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് എത്തി.
8.24.52
अनङ्गमथनं सर्वे भवं सर्वात्मना गताः ।
देवदेवं परं स्थाणुं वरदं त्र्यम्बकं शिवम् ॥ ८.२४.५२ ॥
എല്ലാവരും പൂർണ്ണാത്മനാ അനംഗമഥനനായ ഭവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു; ദേവദേവനും പരനും സ്ഥാണുവും വരദായകനും ത്ര്യംബകനും ശിവനുമായവനെ.
8.24.53
शर्वमीड्यमजं रुद्रं शशाङ्काङ्कितमूर्धजम् ।
तुष्टुवुर्वाग्भिरुग्राभिर्भयेष्वभयमच्युतम्।
सर्वात्मानं महात्मानं येनाप्तं विश्वमात्मना ॥ ८.२४.५३ ॥
ശർവ്വനെ, സ്തുത്യനെ, അജനെ, രുദ്രനെ, ചന്ദ്രലാഞ്ഛിതജടയുള്ളവനെ അവർ ഉഗ്രവാക്കുകളാൽ സ്തുതിച്ചു; ഭയങ്ങളിൽ അഭയനും അച്യുതനും സർവാത്മാവും മഹാത്മാവുമായവൻ, തന്റെ ആത്മാവിനാൽ വിശ്വം വ്യാപിച്ചവൻ.
8.24.54
तपोविशेषैर्विविधैर्योगं यो वेद चात्मनः ।
यः साङ्ख्यमात्मना वेत्ति यस्य चात्मा वेशे सदा ॥ ८.२४.५४ ॥
വിവിധ വിശേഷതപസ്സുകളാൽ ആത്മയോഗം അറിയുന്നവൻ; ആത്മാവിനാൽ സാംഖ്യം അറിയുന്നവൻ; ആരുടെ ആത്മാവ് എപ്പോഴും ദേഹത്തിൽ വസിക്കുന്നുവോ അവൻ.
8.24.55
तं ते ददृशुरीशानं तेजोराशिमुमापतिम् ।
परेण यत्नेन भवं त्रिदशाः शर्वमीश्वरम्।
अनन्यसदृशं लोके प्रतपन्तमकल्मषम् ॥ ८.२४.५५ ॥
ദേവന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ — ഈശാനനെ, തേജോരാശിയായ ഉമാപതിയെ — വലിയ പ്രയത്നത്തോടെ കണ്ടു. ഭവനെ, ശർവനെ, ഈശ്വരനെ, ലോകത്തിൽ തുല്യനില്ലാത്തവനായി ജ്വലിക്കുന്ന, കളങ്കമറ്റവനെ.
8.24.56
एकश्च भगवांस्तत्र नानारूपमकल्पयत् ।
आत्मनः प्रतिरूपाणि रूपाण्यथ महात्मनि।
परस्परस्य चापश्यन्सर्वे परमविस्मिताः ॥ ८.२४.५६ ॥
അവിടെ ഏകനായ ഭഗവാൻ തന്നിൽനിന്നുതന്നെ നാനാരൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; ആ മഹാത്മാവിൽ ആ രൂപങ്ങൾ കണ്ട് എല്ലാവരും അത്യന്തം വിസ്മയിച്ച് പരസ്പരം നോക്കി.
8.24.57
सर्वभूतमयं दृष्ट्वा तमजं जगतः परिम् ।
देवा ब्रह्मर्षयश्चैव शिरोभिर्धरणीं गताः ॥ ८.२४.५७ ॥
സർവഭൂതമയനും അജനും ജഗത്തിന്റെ നാഥനുമായ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട് ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും തലകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.
8.24.58
तान्स्वस्तिवाच्य चाभ्यर्च्य समुत्थाप्य च शङ्करः ।
ब्रूतब्रूतेति भगवान्स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ८.२४.५८ ॥
അവരെ സ്വസ്തിവചനം ചൊല്ലി, പൂജിച്ച്, എഴുന്നേൽപ്പിച്ച ശേഷം, ശങ്കരനായ ഭഗവാൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, 'പറയൂ, പറയൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
8.24.59
त्र्यम्बकेणाभ्यनुज्ञातास्ततस्ते स्वस्थचेतसः ।
नमो नमो नमस्तेऽस्तु प्रभो इत्यब्रुवन्भवम् ॥ ८.२४.५९ ॥
ത്ര്യംബകന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ചശേഷം അവർ സ്വസ്ഥചിത്തരായി, 'നമോ നമോ നമസ്തേ, പ്രഭോ!' എന്നു ഭവനോടു പറഞ്ഞു.
8.24.60
नमो देवाधिदेवाय प्रियाधाघ्नेऽतिमन्यवे ।
प्रजापतिमखघ्नाय प्रजापतिभिरीड्यते ॥ ८.२४.६० ॥
ദേവാധിദേവന് നമസ്കാരം; പ്രിയത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനും അതിക്രോധിയുമായവന് നമസ്കാരം; പ്രജാപതിയുടെ യജ്ഞം നശിപ്പിച്ചവന് നമസ്കാരം, പ്രജാപതികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവന്.
8.24.61
नमः स्तुताय स्तुत्याय स्तूयमानाय शम्भवे ।
विलोहिताय रुद्राय नीलग्रीवाय शूलिने ॥ ८.२४.६१ ॥
സ്തുതനായവനും സ്തുത്യനായവനും സ്തൂയമാനനായവനും ശംഭുവിനും നമസ്കാരം. വിലോഹിതനും രുദ്രനും നീലഗ്രീവനും ശൂലധാരിക്കും നമസ്കാരം.
8.24.62
अमोघाय मृगाक्षाय प्रवरायुधयोधिने ।
अर्हाय चैव शुद्वाय क्षयाय क्रथनाय च ॥ ८.२४.६२ ॥
അമോഘനും മൃഗാക്ഷനും ശ്രേഷ്ഠായുധയോദ്ധാവിനും അർഹനും ശുദ്ധനും നമസ്കാരം. ക്ഷയകർത്താവിനും ക്രഥനകർത്താവിനും നമസ്കാരം.
8.24.63
दुर्वारणाय शुक्राय ब्रह्मणे ब्रह्मचारिणे ।
ईशानायाप्रमेयाय निहन्त्रे चर्मवाससे ॥ ८.२४.६३ ॥
ദുർവാരണനും ശുക്രനും ബ്രഹ്മാവിനും ബ്രഹ്മചാരിക്കും നമസ്കാരം. ഈശാനനും അപ്രമേയനും നിഹന്താവിനും ചർമവസ്ത്രധാരിക്കും നമസ്കാരം.
8.24.64
तपोरताय पिङ्गाय व्रतिने कृत्तिवाससे ।
कुमारपित्रे त्र्यक्षाय प्रवरायुधधारिणे ॥ ८.२४.६४ ॥
തപോരതനും പിംഗനും വ്രതിക്കും കൃത്തിവാസസ്സിനും നമസ്കാരം. കുമാരന്റെ പിതാവിനും ത്ര്യക്ഷനും ശ്രേഷ്ഠായുധധാരിക്കും നമസ്കാരം.
8.24.65
प्रपन्नार्तिविनाशाय ब्रह्मद्विट्सङ्घघातिने ।
वनस्पतीनां पतये वनानां पतये नमः ॥ ८.२४.६५ ॥
ശരണം പ്രാപിച്ചവരുടെ ദുഃഖം നശിപ്പിക്കുന്നവനും ബ്രഹ്മദ്വേഷികളുടെ സംഘത്തെ വധിക്കുന്നവനും നമസ്കാരം. വനസ്പതികളുടെ പതിക്കും വനങ്ങളുടെ പതിക്കും നമസ്കാരം.
8.24.66
गवां च पतये नित्यं यज्ञानां पतये नमः ।
नमोस्तु ते ससैन्याय त्र्यम्बकायामितौजसे।
मनोवाक्कर्मभिर्देव त्वां प्रपन्नान्भजस्व नः ॥ ८.२४.६६ ॥
പശുക്കളുടെയും യജ്ഞങ്ങളുടെയും പതിക്ക് എന്നും നമസ്കാരം. സൈന്യസഹിതനായ ത്ര്യംബകനും അമിതൗജസ്സിനും നമസ്കാരം. ദേവാ, മനസ്സും വാക്കും കർമ്മവും കൊണ്ട് ശരണം പ്രാപിച്ച ഞങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കേണമേ.
8.24.67
ततः प्रसन्नो भगवान्स्वागतेनाभिनन्द्य च ।
प्रोवाच व्येतु वस्त्रासो ब्रूत किं करवाणि वः ॥ ८.२४.६७ ॥
അപ്പോൾ പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ സ്വാഗതത്താൽ അവരെ അഭിനന്ദിച്ച് പറഞ്ഞു: ഭയം വെടിയുക; പറയുക, നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?
8.24.68
देवाः शर्वस्य वचनं श्रुत्वा हर्षमुपागताः ॥ ८.२४.६८ ॥
ശർവ്വന്റെ (ശിവന്റെ) വാക്ക് കേട്ട് ദേവന്മാർ സന്തോഷിച്ചു.