มหาภารตะ · อัธยายะ 8.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

8.24.1

भूय एव तु मद्रेश यत्त्वा वक्ष्यामि तच्छृणु ।
यथा पुरावृत्तमिदं युद्धे देवासुरे प्रभो ॥ ८.२४.१ ॥

ข้าแต่พระราชาแห่งมัทระ จงฟังสิ่งที่เราจะเล่าต่อไปนี้ ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ นี่คือเรื่องโบราณเรื่องการรบระหว่างเทพกับอสูร

8.24.2

यदुक्तवान्पितुर्मह्यं मार्कण्डेयो महातपाः ।
ब्रुवतस्तदशेषेण मम राजर्षिसत्तम।
निबोध मनसा चात्र न ते कार्या विचारणा ॥ ८.२४.२ ॥

สิ่งที่มารกัณเฑยะผู้มีตบะยิ่งใหญ่กล่าวแก่บิดาของเรา และเล่าให้เราฟังโดยละเอียดทั้งหมด ข้าแต่ราชฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุด จงรับฟังด้วยใจที่ตั้งมั่น และอย่าให้มีความสงสัยใดๆ ในเรื่องนี้

8.24.3

समुत्पन्नो हि राजानः प्रमोह इति निश्चयम् ।
कृत्वा चैव व्यवस्यन्ति सर्वे धर्मार्थनिश्चयान् ॥ ८.२४.३ ॥

กษัตริย์ทั้งหลายเกิดความหลงขึ้นก่อน แล้วจึงตัดสินใจว่าเป็นเช่นนั้น และเมื่อตัดสินใจแล้ว ทุกพระองค์จึงวินิจฉัยเรื่องธรรมและทรัพย์สมบัติ

8.24.4

देवानामसुराणां च महानासीत्समुच्छ्रयः ।
सैंहिकेयास्तदोद्वृत्ता विबुधानवसूदयन्।
ते निरस्तः कृता देवैर्दानवा बलगर्विताः ॥ ८.२४.४ ॥

ระหว่างเทพกับอสูรเกิดการลุกฮือครั้งใหญ่ ครั้งนั้นบุตรของสิงหิกาลุกขึ้นกำเริบ และเริ่มบดขยี้เหล่าเทพ แต่พวกทานพผู้ทะนงในกำลังของตนถูกเทพปราบและขับไล่กลับไป

8.24.5

तत्रासीत्प्रथमो राजन्सङ्ग्रामस्तारकामयः ।
निर्जिताश्च ततो दैत्या दैवतैरिति नः श्रुतिः ॥ ८.२४.५ ॥

ข้าแต่พระราชา ที่นั่นเกิดการรบครั้งแรกคือสงครามของตารกะ และต่อมาตามที่เราได้ยินมา พวกไทตยะก็ถูกเหล่าเทพพิชิต

8.24.6

भग्नदर्पा निरुत्साहाः पातालं विविशुस्तदा ॥ ८.२४.६ ॥

ความทะนงของพวกเขาถูกทำลาย ความกล้าหาญสิ้นไป เมื่อนั้นพวกเขาจึงเข้าไปยังปาตาล

8.24.7

निर्जितेषु च दैत्येषु तारकस्य सुतास्त्रयः ।
ताराक्षः कमलाक्षश्च विद्युन्माली च पार्थिव ॥ ८.२४.७ ॥

ข้าแต่พระราชา เมื่อพวกไทตยะถูกพิชิตแล้ว ตารกะมีบุตรชายสามคน คือตารากษ์ กมลากษ์ และวิทยุนมาลิน

8.24.8

तप उग्रं समास्थाय नियमे परमे स्थिताः ।
तपसा कर्णयामासुर्देहांस्ताञ्शत्रुकर्शनाः ॥ ८.२४.८ ॥

ทั้งสามตั้งมั่นในการบำเพ็ญตบะอันเข้มงวด และดำรงอยู่ในวินัยอันสูงสุด ผู้ปราบศัตรูเหล่านั้นทรมานร่างกายของตนด้วยการบำเพ็ญตบะ

8.24.9

दमेन तपसा चैव नियमेन समाधिना ।
तेषां पितामहः प्रीतो वरदः प्रददौ वरम् ॥ ८.२४.९ ॥

เมื่อปรมาจารย์ผู้ประทานพรทรงพอพระทัยในการข่มใจ ตบะ วินัย และสมาธิของพวกเขา พระองค์จึงประทานพรให้แก่พวกเขา

8.24.10

अवध्यत्वं च ते सर्वे सर्वभूतेषु सर्वदा ।
सहिता वरयामासः सर्वलोकपितामहम् ॥ ८.२४.१० ॥

พวกเขาทั้งหมดร่วมกันขอพรต่อปรมาจารย์แห่งโลกทั้งปวงว่า ขอให้พวกตนไม่อาจถูกทำลายได้ตลอดกาล ในหมู่สรรพสัตว์ทั้งปวง

8.24.11

तानब्रवीत्तदा देवः सर्वलोकगुरुः प्रभुः ।
नास्ति सर्वामरत्वं वै निवर्तध्वमितोऽसुराः।
अन्यं वरं वृणीध्वं वै रोचते यादृशो हि वः ॥ ८.२४.११ ॥

ครั้งนั้นพระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นใหญ่ ผู้เป็นครูแห่งโลกทั้งปวง ตรัสแก่พวกเขาว่า "ความเป็นอมตะสมบูรณ์ไม่มีอยู่จริง ข้าแต่อสูรทั้งหลาย จงหันกลับไปจากที่นี่เถิด จงเลือกพรอย่างอื่นที่ท่านพอใจเถิด"

8.24.12

ततस्ते सहिता राजन्सम्प्रधार्यासकृद्बहुः ।
सर्वलोकेश्वरं वाक्यं प्रणम्यैनमथाऽब्रुवन् ॥ ८.२४.१२ ॥

ข้าแต่พระราชา ครั้งนั้นพวกเขาทั้งหมดร่วมกันปรึกษาหารือกันซ้ำแล้วซ้ำเล่าอย่างยาวนาน แล้วจึงกราบไหว้ผู้เป็นใหญ่แห่งโลกทั้งปวง และกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ต่อพระองค์

8.24.13

वस्तुमिच्छाम नगरं कर्तुं कामगमं शुभम् ।
सर्वकामसमृद्वार्थमवध्यं देवदानवैः ॥ ८.२४.१३ ॥

พวกเราปรารถนาจะสร้างนครอันเป็นมงคล ที่ไปได้ตามใจปรารถนา อุดมด้วยความสำเร็จแห่งความปรารถนาทั้งปวง และไม่อาจถูกทำลายโดยเทพและทานพ

8.24.14

यक्षरक्षोरगगणैर्नानाजातिभिरेव च ।
न कृत्याभिर्न शस्त्रैश्च न शापैर्ब्रह्मवादिनाम्।
वध्येत त्रिपुरं देव प्रयच्छेः प्रपितामह ॥ ८.२४.१४ ॥

ขอให้นครสามชั้นนั้นอย่าถูกทำลายโดยฝูงยักษ์ รากษส และนาค โดยสรรพชีวิตต่างๆ โดยเวทมนตร์ โดยอาวุธ หรือโดยคำสาปของผู้กล่าวพรหมัน ข้าแต่พระเจ้า ปรมาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่ ขอทรงประทานเถิด

8.24.15

वयं पुराणि त्रीण्येव समास्थाय महीमिमाम् ।
विचरिष्याम लोकेऽस्मिंस्त्वत्प्रसादपुरस्कृताः ॥ ८.२४.१५ ॥

พวกเราจะตั้งอยู่บนแผ่นดินนี้ในนครสามแห่งเท่านั้น โดยมีพระกรุณาของพระองค์นำหน้า และจะท่องเที่ยวไปในโลกนี้

8.24.16

ततो वर्षसहस्रेषु समेष्यामः परस्परम् ।
एकीभावं गभिष्यन्ति पुराण्येतानि चानघ ॥ ८.२४.१६ ॥

แล้วหลังจากผ่านไปนับพันปี พวกเราจะมาพบกันอีก ข้าแต่ผู้ไร้บาป นครทั้งหลายเหล่านี้จะรวมเป็นหนึ่งเดียว

8.24.17

समागतानि चैतानि यो हन्याद्भगवांस्तदा ।
एकेषुणा देववरः स नो मृत्युर्भविष्यति ॥ ८.२४.१७ ॥

เมื่อนครทั้งสามนี้มารวมกันแล้ว พระผู้เป็นเจ้าองค์ใดก็ตามที่เป็นเทพผู้ประเสริฐที่สุด จะยิงให้ถูกด้วยลูกศรดอกเดียว นั่นจะเป็นความตายของพวกเรา

8.24.18

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा दानवानां पितामहः ।
एवमस्त्विति तान्देवः प्रत्युक्त्वा प्राविशद्दिवम् ॥ ८.२४.१८ ॥

เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพวกทานพเหล่านั้นแล้ว ปรมาจารย์เทพจึงตอบพวกเขาว่า "เป็นเช่นนั้นเถิด" แล้วเสด็จขึ้นสู่สวรรค์

8.24.19

ते तु लब्धवराः प्रीताः सम्प्रधार्य परस्परम् ।
पुरत्रयविसृष्ट्यर्थं मयं वव्रुर्महारथाः।
विश्वकार्माणमजरं दैत्यदानवपूजितम् ॥ ८.२४.१९ ॥

ฝ่ายพวกนั้นเมื่อได้รับพรแล้วก็ชื่นชม จึงปรึกษากันเองและเลือกมยะให้สร้างนครทั้งสาม มหารถทั้งหลายเหล่านั้นเลือกมยะผู้เป็นช่างเทียบเท่าวิศวกรรมผู้ไม่แก่ ซึ่งไทตยะและทานพบูชา

8.24.20

ततो मयः स्वतपसा चक्रे धीमान्पुराणि च ।
त्रीणि काञ्चनमेकं वै रौप्यं कार्ष्णायसं तथा ॥ ८.२४.२० ॥

จากนั้นมยะผู้ฉลาด ด้วยพลังแห่งตบะของตน ได้สร้างนครทั้งสาม คือหนึ่งนครทำด้วยทองคำ หนึ่งนครทำด้วยเงิน และอีกหนึ่งนครทำด้วยเหล็กดำ

8.24.21

काञ्चनं दिवि तत्रासीदन्तरिक्षे च राजतम् ।
आयसं चाभवद्भौमं तदा तेषां परन्तप ॥ ८.२४.२१ ॥

ทองคำอยู่บนสวรรค์ เงินอยู่ในอากาศ และเหล็กอยู่บนแผ่นดิน ดูก่อนผู้เผาข้าศึก เมืองทั้งสามนั้นเป็นเช่นนั้น

8.24.22

एकैकं योजनशतं विस्तृतं तावदायतम् ।
दृढं चाट्टालकयुतं बृहत्प्राकारतोरणम् ॥ ८.२४.२२ ॥

เมืองแต่ละเมืองกว้างหนึ่งร้อยโยชน์และยาวเท่ากัน มั่นคง มีหอสังเกตการณ์ มีกำแพงใหญ่และซุ้มประตู

8.24.23

गृहप्रवरसम्बाधमसम्बाधमहापथम् ।
प्रासादैर्विविधैश्चापि द्वारैश्चैवोपशोभितम् ॥ ८.२४.२३ ॥

เมืองนั้นแน่นขนัดด้วยเรือนอันประเสริฐ มีถนนใหญ่กว้างขวาง และงดงามด้วยปราสาทต่าง ๆ และประตูทั้งหลาย

8.24.24

त्रिपुरं तेषु चाप्यासन्राजानो वै पृथक्पृथक् ।
दिव्यमाल्याम्बरधरा दैतेया राजसत्तम ॥ ८.२४.२४ ॥

ในเมืองทั้งสามนั้นมีกษัตริย์อยู่ต่างองค์ต่างปกครอง เป็นไดตยะที่สวมมาลัยและอาภรณ์ทิพย์ ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์

8.24.25

काञ्चनं तारकाक्षस्य दिव्यमासीन्महात्मनः ।
राजतं कमलाक्षस्य विद्युन्मालिन आयसम् ॥ ८.२४.२५ ॥

เมืองทิพย์ของตารกากษะผู้ยิ่งใหญ่ทำด้วยทองคำ ของกมลากษะทำด้วยเงิน และของวิทยุนมาลินทำด้วยเหล็ก

8.24.26

त्रयस्ते दैत्यराजानस्त्रीँल्लोकानाशु तेजसा ।
आक्रम्य तस्थुरूचुश्च कश्च नाम प्रजापतिः ॥ ८.२४.२६ ॥

ไดตยาผู้เป็นใหญ่ทั้งสามนั้น ครอบงำโลกทั้งสามด้วยรัศมีของตนอย่างรวดเร็ว ยืนอยู่ที่นั้นแล้วกล่าวว่า "ใครเล่าคือพระประชาบดี"

8.24.27

तेषां दानवमुख्यानां प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
कोट्याश्चाप्रतिवीराणां समाजग्मुस्ततस्ततः ॥ ८.२४.२७ ॥

บรรดาทานพผู้เป็นหัวหน้าเหล่านั้น มีนับเป็นแสนและล้านล้าน และนักรบผู้หาคู่ต่อสู้มิได้นับเป็นโกฏิ ได้มาชุมนุมกันจากทิศนั้นทิศนี้

8.24.28

मांसाशिनः सुदृप्ताश्च सुरैर्विनिकृताः पुरा ।
महदैश्वर्यमिच्छन्तस्त्रिपुरं दुर्गमाश्रिताः ॥ ८.२४.२८ ॥

พวกเขาเป็นผู้กินเนื้อและเย่อหยิ่งยิ่งนัก เคยถูกเทวดาปราบมาก่อน ปรารถนาความยิ่งใหญ่แห่งอำนาจ จึงพึ่งอาศัยตรีปุระซึ่งเข้าถึงได้ยาก

8.24.29

सर्वेषां च पुनश्चैषां सर्वयोगवहो मयः ।
तमाश्रित्य हि ते सर्वेऽवर्तयन्नकुतोभयाः ॥ ८.२४.२९ ॥

มยะผู้ทรงอุบายทุกประการเป็นที่พึ่งของทุกคนและของพวกเขาเหล่านี้อีกทีหนึ่ง พวกเขาทั้งหมดพึ่งพาท่าน จึงดำรงอยู่ได้โดยไม่มีภัยจากทิศใด

8.24.30

यो हि यं मनसा कामं दध्यौ त्रिपुरसंश्रयः ।
तस्मै तस्मै मयस्तं तं विदधे मायया तदा ॥ ८.२४.३० ॥

ผู้อาศัยในตรีปุระจะปรารถนาสิ่งใดในใจ มยะก็ได้สร้างสิ่งนั้นให้แก่ผู้นั้นด้วยมายาของตนในขณะนั้น

8.24.31

तारकाक्षसुतश्चासीद्वरिर्नाम महाबलः ।
तपस्तेपे परमकं येनातुष्यत्पितामहः ॥ ८.२४.३१ ॥

วริ บุตรของตารกากษะ เป็นผู้มีกำลังมหาศาล เขาบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ จนพระปิตามหะทรงพอพระทัย

8.24.32

सन्तुष्टमवृणोद्देवं वापी भवतुः नः पुरे ।
शस्त्रैर्विनिहता यत्र क्षिप्ताः स्युर्बलवत्तराः ॥ ८.२४.३२ ॥

เมื่อพระผู้เป็นเจ้าพอพระทัย เขาจึงขอพรว่า ขอให้มีสระน้ำในเมืองของเรา ซึ่งผู้ที่ถูกศัสตราฆ่าตายแล้วถูกโยนลงไป จะฟื้นคืนมาแข็งแกร่งยิ่งกว่าเดิม

8.24.33

स तु लब्ध्वा वरं वीरस्तारकाक्षसुतो हरिः ।
ससृजे तत्र वापीं तां मृतसञ्जीविनीं प्रभो ॥ ८.२४.३३ ॥

วีรบุรุษผู้นั้นคือหริ บุตรของตารกากษะ ได้รับพรแล้ว ดูก่อนพระผู้เป็นใหญ่ จึงสร้างสระน้ำที่ชุบชีวิตคนตายขึ้นที่นั่น

8.24.34

येन रूपेण यो दैत्यो येन वेषेण चाप्यथ ।
क्षिप्यते निहतो वाप्यां तादृशेनैव जायते।
सम्पूर्णबलवीर्यस्तु राजञ्छौर्यसमन्वितः ॥ ८.२४.३४ ॥

ไดตยะตนใด ในรูปร่างใดและเครื่องแต่งกายใด เมื่อถูกฆ่าแล้วถูกโยนลงในสระ ก็จะเกิดใหม่ในรูปร่างนั้นนั่นเอง ดูก่อนพระราชา เขาจะกลับมามีกำลังและพลังเต็มเปี่ยม พร้อมด้วยความกล้าหาญ

8.24.35

एवं वीर्येण संयुक्तां कृतां तेन महात्मना ।
तां प्राप्य त्रैपुरा वापीं लोकान्सर्वान्बबाधिरे ॥ ८.२४.३५ ॥

เมื่อได้สระน้ำอันเต็มไปด้วยพลังเช่นนั้น ซึ่งผู้ยิ่งใหญ่ท่านนั้นสร้างขึ้น พวกไตรปุระจึงเบียดเบียนโลกทั้งปวง

8.24.36

महता तपसा सिद्धाः सुराणां भयवर्धनाः ।
एकस्मिन्निहते दैत्ये सृजन्ति स्म दशासुरान्।
न तेषां विद्यते युद्वे क्षयो राजन्कथञ्चन ॥ ८.२४.३६ ॥

เหล่าอสูรผู้สำเร็จด้วยตบะอันยิ่งใหญ่ เพิ่มความหวาดกลัวแก่เทวดา เมื่อไดตยะตนหนึ่งถูกฆ่า พวกเขาก็สร้างอสูรขึ้นได้สิบตน ดูก่อนพระราชา ในการรบ พวกเขาไม่มีวันถูกทำลายได้เลยโดยประการใด

8.24.37

ततस्ते लोभमोहाभ्यामभिभूता विचेतसः ।
निर्भीकाः सहिताः सर्वे स्थापिताः समलोलुपाः ॥ ८.२४.३७ ॥

ลำดับนั้น พวกเขาถูกความโลภและความหลงครอบงำ จิตใจปั่นป่วน ไร้ความกลัว รวมกันทั้งหมด ตั้งตนมั่นคง ต่างก็ละโมบอย่างเท่าเทียมกัน

8.24.38

विद्राव्य सगणान्देवांस्तत्रतत्र तदातदा ।
विचेरुः स्वेन कामेन वरदानेन दर्पिताः ॥ ८.२४.३८ ॥

พวกเขาขับไล่เทวดาพร้อมบริวารไปทั่วทุกหนทุกแห่งครั้งแล้วครั้งเล่า ด้วยความเย่อหยิ่งเพราะพร ท่องเที่ยวไปตามความปรารถนาของตน

8.24.39

देवोद्यानानि सर्वाणि स्थानानि च दिवौकसाम् ।
ऋषीणामाश्रमान्पुण्यान्रम्याञ्चनपदांस्तथा।
उत्सादयन्त मर्यादां दानवा दुष्टचारिणः ॥ ८.२४.३९ ॥

สวนทั้งหมดของเทวดา ที่อยู่ของเทพทั้งหลาย อาศรมอันศักดิ์สิทธิ์และน่ารื่นรมย์ของฤๅษี และแว่นแคว้นทั้งหลาย ทานพผู้ประพฤติชั่วได้ทำลายจนสิ้น ทำลายระเบียบที่ตั้งไว้

8.24.40

निःस्थानाश्च कृता देवा ऋषयः पितृभिः सह ।
दैत्यैस्त्रिभिस्त्रयो लोका ह्याक्रान्तास्तैः सुरेतरैः ॥ ८.२४.४० ॥

เทวดา ฤๅษี และปิตฤทั้งหลายถูกทำให้ไร้ที่อยู่ และโลกทั้งสามถูกไดตยะทั้งสามซึ่งเป็นศัตรูของเทวดาเข้ายึดครอง

8.24.41

पीड्यमानेषु लोकेषु ततः शक्रो मरुद्वृतः ।
पुराण्यायोधयाञ्चक्रे वज्रहस्तः समन्ततः ॥ ८.२४.४१ ॥

ขณะที่โลกทั้งหลายถูกเบียดเบียน ท้าวศักระผู้ล้อมรอบด้วยมรุตทั้งหลาย ถือสายฟ้าวัชระในมือ ก็ยกทัพเข้าโจมตีเมืองทั้งหลายจากทุกด้าน

8.24.42

नाशकत्तान्यभेद्यानि यदा भेत्तुं पुरन्दरः ।
पुराणि वरदत्तानि धात्रा तेन नराधिप ॥ ८.२४.४२ ॥

ข้าแต่จอมมนุษย์ เมื่อพระปุรันทระผู้ทำลายเมืองทั้งหลายไม่อาจทำลายเมืองเหล่านั้นได้ เพราะเมืองเหล่านั้นเป็นเมืองที่ไม่อาจเจาะทะลุได้ ซึ่งพระพรหมผู้เป็นผู้สร้างได้ประทานเป็นพรไว้

8.24.43

तदा भीतः सुरपतिर्मुक्त्वा तानि पुराण्यथ ।
तैरेव विबुधैः सार्धं पितामहमरिन्दम।
जगामाथ तदाख्यातुं विप्रकारं सुरेतरैः ॥ ८.२४.४३ ॥

ครั้งนั้น เทพผู้เป็นใหญ่แห่งเทวดาเกิดความหวาดกลัว จึงละทิ้งเมืองเหล่านั้นไป แล้วพร้อมด้วยเหล่าเทพนั้นเอง ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ได้ไปยังปิตามหะเพื่อกราบทูลความเสียหายที่พวกอสูรได้ก่อขึ้น

8.24.44

ते तत्त्वं सर्वमाख्याय शिरोभिः सम्प्रणम्य च ।
तद्वधोपायमाचक्ष्व भगवन्निति चाब्रुवन् ॥ ८.२४.४४ ॥

เหล่าเทพได้เล่าความจริงทั้งหมดให้พระองค์ฟัง แล้วก้มศีรษะกราบลง กล่าวว่า "ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขอทรงบอกวิธีที่จะปราบพวกอสูรนั้นแก่พวกข้าพระองค์ด้วยเถิด"

8.24.45

श्रुत्वा तद्भगवान्देवो देवानिदमुवाच ह ।
श्रूयतां त्रिदशाः सर्वे यथेदं वाक्यगौरवम् ॥ ८.२४.४५ ॥

ครั้นได้ทรงสดับดังนั้นแล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงเป็นพระเจ้าจึงตรัสแก่เหล่าเทพว่า "ข้าแต่เทวดาทั้งสามสิบองค์ ขอทุกองค์จงฟังถ้อยคำอันทรงคุณค่านี้"

8.24.46

दुरात्मानोऽसुरा नित्यं ते चापि विबुधा मम ।
न शक्नुवन्ति ते सर्वे युष्मान्वै पीडयन्ति ते ॥ ८.२४.४६ ॥

อสูรผู้มีจิตชั่วร้ายอยู่เสมอ และเทวดาทั้งหลายก็เป็นของเรา แต่พวกเขาทั้งหมดไม่อาจทำได้ พวกนั้นก็ยังเบียดเบียนพวกเจ้าอยู่

8.24.47

अहं समस्तु सर्वेषां भूतानां नात्र संशयः ।
अविनीता निहन्तव्या इत्येवं प्रब्रवीमि वः ॥ ८.२४.४७ ॥

เราเสมอกันกับสรรพสัตว์ทั้งปวง ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย แต่ผู้ที่ไม่ฟังคำสั่งสอนควรถูกปราบ เราจึงกล่าวแก่พวกเจ้าดังนี้

8.24.48

एकेषुणा विभेद्यानि तानि दुर्गाणि नान्यथा ।
शक्तस्तु तानि बाणेन भेत्तुं कामं त्रिलोचनः ॥ ८.२४.४८ ॥

ป้อมปราการเหล่านั้นอาจถูกเจาะได้ด้วยลูกศรดอกเดียวเท่านั้น ไม่มีวิธีอื่น มีเพียงพระผู้มีสามตา ผู้ทรงสามารถเจาะป้อมเหล่านั้นได้ตามพระประสงค์ด้วยลูกศรนั้น

8.24.49

ते यूयं स्थाणुमीशानं जिष्मुमक्लिष्टकारिणम् ।
योद्वारं वृणुत क्षिप्रं स तान्हन्ता सुरेतरान् ॥ ८.२४.४९ ॥

พวกเจ้าทั้งหมดจงรีบเลือกพระสถาณุผู้ไม่หวั่นไหว พระอีศานผู้เป็นใหญ่ ผู้มีชัย ผู้กระทำโดยไม่ลำบากเป็นนักรบของพวกเจ้า พระองค์จะทรงสังหารเหล่าอสูรเหล่านั้น

8.24.50

ते देवास्तेन वाक्येन चोदिताः प्रणताः स्थिताः ।
दिव्यं वर्षसहस्रं वै तपस्तप्त्वा सुरर्षभाः।
शुभात्मानो महात्मानो जग्मुर्वै वृषभध्वजम् ॥ ८.२४.५० ॥

เหล่าเทวดาถูกกระตุ้นด้วยถ้อยคำนั้น จึงก้มกราบและยืนอยู่ แล้วเหล่าเทพผู้ประเสริฐที่มีจิตบริสุทธิ์และมีใจยิ่งใหญ่ ได้บำเพ็ญตบะเป็นเวลาหนึ่งพันปีทิพย์ แล้วจึงไปยังพระผู้มีธงเป็นรูปโค

8.24.51

ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा शरण्यं शरणागताः ।
तपः परममाजग्मुर्गृणन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ८.२४.५१ ॥

เหล่าเทวดาเอาพระพรหมนำหน้า มาเป็นผู้ขอพึ่งพิงแด่พระผู้เป็นที่พึ่ง ด้วยตบะอันสูงสุด สรรเสริญพรหมอันนิรันดร์ แล้วจึงมาถึง

8.24.52

अनङ्गमथनं सर्वे भवं सर्वात्मना गताः ।
देवदेवं परं स्थाणुं वरदं त्र्यम्बकं शिवम् ॥ ८.२४.५२ ॥

เทวดาทั้งหมดได้พึ่งพิงพระภวะผู้ทำลายกามเทพด้วยตัวตนทั้งสิ้น คือเทพแห่งเทพ ผู้สูงสุด พระสถาณุผู้ไม่หวั่นไหว ผู้ประทานพร ผู้มีสามตา ผู้เป็นมงคลคือพระศิวะ

8.24.53

शर्वमीड्यमजं रुद्रं शशाङ्काङ्कितमूर्धजम् ।
तुष्टुवुर्वाग्भिरुग्राभिर्भयेष्वभयमच्युतम्।
सर्वात्मानं महात्मानं येनाप्तं विश्वमात्मना ॥ ८.२४.५३ ॥

พระศรวะผู้ควรแก่การสรรเสริญ ผู้ไม่มีกำเนิด พระรุทรผู้มีจันทร์เป็นเครื่องประดับศีรษะ เหล่าเทวดาสรรเสริญด้วยถ้อยคำอันรุนแรง พระองค์ทรงเป็นผู้ไม่กลัวในยามภัยทั้งหลาย เป็นผู้ไม่เสื่อมสลาย เป็นอาตมันของทุกสิ่ง เป็นมหาตมัน ผู้ที่โลกทั้งสิ้นถูกแผ่ซ่านไปด้วยอาตมันของพระองค์