મહાભારત · અધ્યાય 8.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.25.1
पितृदेवर्षिसङ्घेभ्योऽभये दत्ते महात्मना ।
सत्कृत्य शंकरं प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ ८.२५.१ ॥
મહાત્માએ પિતૃઓ, દેવો અને ઋષિસંઘોને અભય આપ્યા પછી, લોકપિતામહ બ્રહ્માએ શંકરનો સત્કાર કરીને કહ્યું.
8.25.2
इमान्यसुरदुर्गाणि लोकांस्त्रीनाक्रमन्ति हि ।
कश्च प्रजापतिर्घोरांस्तान्स्रर्वाञ्जहि मा चिरम् ॥ ८.२५.२ ॥
આ અસુરોના દુર્ગો ત્રણેય લોકો પર આક્રમણ કરે છે. હે પ્રજાપતિ, તે સર્વ ભયંકરોનો વિલંબ વિના નાશ કરો.
8.25.3
वरातिसर्गाद्देवेश प्राजापत्यमिदं परम् ।
मयाऽधितिष्ठता दत्तो दानवेभ्यो महान्वरः ॥ ८.२५.३ ॥
હે દેવેશ, પ્રજાપતિનો આ પરમ વર મારા અધિકારમાં હતો ત્યારે મેં દાનવોને એક મહાન વર આપ્યો.
8.25.4
नास्त्यन्यो युधि तेषां वै निहन्ता इति नः श्रुतम् ।
तानतिक्रान्तमर्यादान्नान्यः संहर्तुमर्हति।
त्वामृते सर्वभूतेश त्वं ह्येषां प्रत्यरिर्वधे ॥ ८.२५.४ ॥
યુદ્ધમાં તેમને હણનાર બીજો કોઈ નથી એમ અમે સાંભળ્યું છે. મર્યાદા ઓળંગનારાઓનો સંહાર તમારા સિવાય કોઈ કરી શકે નહીં. હે સર્વભૂતેશ, તેમના વધમાં તમે જ તેમના શત્રુ છો.
8.25.5
स त्वं देव प्रपन्नानां याचतां च दिवोकसाम् ।
कुरु प्रसादं वरद दानवाञ्जहि संयुगे ॥ ८.२५.५ ॥
હે દેવ, શરણે આવેલા અને યાચના કરતા સ્વર્ગવાસીઓ પર તમે કૃપા કરો. હે વરદ, યુદ્ધમાં દાનવોનો વધ કરો.
8.25.6
त्वत्प्रसादाज्जगत्सर्वं सुखमैधत मानद ।
शरण्यस्त्वं हि देवानां वयं त्वां शरणं गताः ॥ ८.२५.६ ॥
હે માનદ, તમારી કૃપાથી સમગ્ર જગત સુખમાં વધ્યું છે. દેવોના શરણદાતા તમે જ છો; તેથી અમે તમારું શરણ લીધું છે.
8.25.7
हन्तव्याः शत्रवः सर्वे युष्माकमिति मे मतिः ।
न त्वेकश्चोत्सहे हन्तुं बलिनः सुरविद्विषः ॥ ८.२५.७ ॥
"બધા શત્રુઓ હણવા યોગ્ય છે, એવો મારો મત છે. પણ એકલો હું એ બળવાન દેવદ્વેષીઓને હણવા સમર્થ નથી."
8.25.8
ते यूयं सहिताः सर्वे मदीयेनापि तेजसा ।
जयध्वं युधि तान्सर्वान्सङ्घातेन महाबलान् ॥ ८.२५.८ ॥
"તમે સૌ સાથે મળીને મારા તેજથી પણ યુદ્ધમાં એ મહાબલવાનોને સંઘબળથી જીતો."
8.25.9
अस्मत्तेजोबलं यावत्तावद्द्विगुणमेव वा ।
तत्तेषामिति मन्यामो दृष्टतेजोबला हि ते ॥ ८.२५.९ ॥
"અમારું તેજ અને બળ જેટલું છે, તેટલું અથવા તેનાથી બમણું તેમનું છે એવું અમે માનીએ છીએ, કારણ કે તેમનું તેજ-બળ અમે જોયું છે."
8.25.10
वध्यास्ते सर्वथा पापा ये युष्मास्वपराधिनः ।
मम तेजोबलार्धेन सर्वे मृद्गथ शात्रवान् ॥ ८.२५.१० ॥
"તમારો અપરાધ કરનારા પાપીઓ સર્વથા વધ યોગ્ય છે. મારા તેજ-બળના અર્ધાથી તમે સૌ એ શત્રુઓને કચડી નાખો."
8.25.11
बिभर्तुं तव तेजोर्धं न शक्ष्याम सुरेश्वर ।
सर्वेषां नो बलार्धेन त्वमेव जहि शात्रवान् ॥ ८.२५.११ ॥
"હે સુરેશ્વર, તમારા તેજનો અડધો ભાગ પણ અમે ધારણ કરી શકીશું નહીં. અમારા સૌના બળના અર્ધાથી તમે જ એ શત્રુઓને હણો."
8.25.12
वयं च सर्वथा देव रक्षणीयास्तथैव च ।
स नो रक्ष महादेव त्वमेव जहि शात्रवान् ॥ ८.२५.१२ ॥
"હે દેવ, અમે સર્વથા રક્ષણ યોગ્ય છીએ. હે મહાદેવ, તમે અમારું રક્ષણ કરો; તમે જ એ શત્રુઓને હણો."
8.25.13
मम तेजो न शक्ता हि सर्वे धारयितुं यदि ।
अहमेनान्वधिष्यामि युष्मत्तेजोर्धसंयुतः ॥ ८.२५.१३ ॥
જો તમે સૌ મારું તેજ ધારણ કરવા સમર્થ ન હો, તો તમારા તેજના અર્ધભાગથી યુક્ત થઈ હું તેમનો વધ કરીશ.
8.25.14
बलार्धं यदि मे देवा न धारयितुमाहवे ।
शक्ताः सर्वे हि सङ्गम्य यूयं तत्प्रब्रवीमि वः ॥ ८.२५.१४ ॥
હે દેવો, જો તમે સૌ એકત્ર થઈને પણ યુદ્ધમાં મારા બળનો અર્ધો ભાગ પણ ધારણ કરવા સમર્થ ન હો, તો તે હું તમને કહું છું.
8.25.15
समा भवन्ति मे सर्वे दानवाश्चामराश्च ये ।
शिवोऽस्मि सर्वभूतानां शिवत्वं तेन मे सुराः ॥ ८.२५.१५ ॥
દાનવો અને અમરો મારા માટે સૌ સમાન છે. હું સર્વ પ્રાણીઓનો કલ્યાણકારી શિવ છું; તેથી, હે દેવો, મારું શિવત્વ તેમના માટે પણ છે.
8.25.16
किन्त्वधर्मेण वर्तन्ते यस्मात्ते सुरशत्रवः ।
तस्माद्वध्या मयाप्येते युष्माकं च हितेप्सया ॥ ८.२५.१६ ॥
પરંતુ આ દેવશત્રુઓ અધર્મથી વર્તે છે, તેથી તમારા હિતની ઇચ્છાથી મારે પણ તેમનો વધ કરવો જોઈએ.
8.25.17
शरणं वः प्रपन्नानां धर्मेण च जिगीषताम् ।
साहाय्यं वः करिष्यामि निहनिष्यामि वो रिपून् ॥ ८.२५.१७ ॥
જેઓ તમારું શરણ લઈ ચૂક્યા છે અને ધર્મથી વિજય ઇચ્છે છે, તેમને હું સહાય કરીશ અને તમારા શત્રુઓનો વધ કરીશ.
8.25.18
दीयतां च बलार्धं मे सर्वैरपि पृथक्पृथक् ।
पशुत्वं चैव मे लोकाः सर्वे कल्पन्तु पीडिताः ॥ ८.२५.१८ ॥
તમે સૌ અલગ અલગ મને તમારા બળનો અર્ધો ભાગ આપો; પીડિત સર્વ લોકો મારા માટે પશુત્વની કલ્પના કરે.
8.25.19
पशूनां तु पतित्वं मे भवत्वद्य दिवौकसः ।
एवं न पापं प्राप्स्यामि पशून्हत्वा सुरद्विपः ॥ ८.२५.१९ ॥
હે સ્વર્ગવાસીઓ, આજે પશુઓ પર મારું આધિપત્ય થાઓ. આ રીતે દેવદ્વેષી પશુઓને મારવાથી મને પાપ નહીં લાગે.
8.25.20
कल्पयध्वं रथं दिव्यं रथाश्वांश्चैव पारगान् ।
धनुः शरं सारथिं च ततो जेष्यामि वो रिपून् ॥ ८.२५.२० ॥
મારા માટે દિવ્ય રથ, શ્રેષ્ઠ ઘોડા, ધનુષ્ય, બાણ અને સારથિ તૈયાર કરો; પછી હું તમારા શત્રુઓને જીતીશ.
8.25.21
इति श्रुत्वा वचो देवा देवदेवस्य भूपतेः ।
विषादमगमन्सर्वे पशुत्वं प्रति शङ्किताः ॥ ८.२५.२१ ॥
દેવોના દેવના આ વચનો સાંભળીને પશુત્વની શંકાથી સર્વ દેવો વિષાદમાં ડૂબી ગયા.
8.25.22
तेषां भावं भवो ज्ञात्वा देवस्तानब्रवीदिदम् ।
मा वोस्तु पशुभावेऽस्मिन्भयं विबुधसत्तमाः ॥ ८.२५.२२ ॥
તેમનો ભાવ જાણીને ભવે તેમને કહ્યું: હે દેવશ્રેષ્ઠો, આ પશુભાવથી તમને ભય ન હો.
8.25.23
श्रूयतां पशुभावस्य विमोक्षः क्रियतां च सः ॥ ८.२५.२३ ॥
પશુભાવમાંથી મુક્તિ વિશે સાંભળો; તે અમલમાં મૂકો.
8.25.24
यो वः पशुपतेश्चर्यां चरिष्यति स मोक्ष्यते ।
पशुत्वादिति सत्यं वः प्रतिजाने समागमे ॥ ८.२५.२४ ॥
તમારામાંથી જે પશુપતિનું વ્રત આચરશે, તે પશુત્વમાંથી મુક્ત થશે. આ સભામાં હું તમને સત્ય તરીકે પ્રતિજ્ઞા આપું છું.
8.25.25
ये चाप्यन्ये चरिष्यन्ति व्रतं मोक्ष्यन्ति तेऽपि च ॥ ८.२५.२५ ॥
બીજા જે કોઈ વ્રત આચરશે, તેઓ પણ મુક્ત થશે.
8.25.26
नैष्ठिकं द्वादशाब्दं वा अर्धमब्दमृतुत्रयम् ।
मासं द्वादशरात्रं गुह्यं व्रतं दिव्यं चरिष्यथ ॥ ८.२५.२६ ॥
બાર વર્ષ, અથવા અર્ધું વર્ષ, અથવા ત્રણ ઋતુઓ, અથવા એક માસ, અથવા બાર રાત્રિ — આ ગુહ્ય દિવ્ય વ્રત તમે આચરશો.
8.25.27
तं तथेत्यब्रुवन्देवा देवदेवनमस्कृतम् ।
ऊचुश्चेदं गृहाणेदं तेजसोऽर्धमिति प्रभुम् ॥ ८.२५.२७ ॥
દેવોએ દેવદેવથી નમસ્કૃત તે પ્રભુને 'તથાસ્તુ' કહ્યું; અને કહ્યું, 'આ લો, આ તમારા તેજનો અડધો ભાગ.'
8.25.28
प्रत्युवाच तथेत्येव शूलधृद्राजसत्तम ।
ततस्ते प्रददुः सर्वे तेजसोऽर्धं महात्मने ॥ ८.२५.२८ ॥
શૂલધારીએ 'તથાસ્તુ' એમ ઉત્તર આપ્યો; પછી તે સૌએ તે મહાત્માને પોતાના તેજનો અડધો ભાગ આપ્યો.
8.25.29
सर्वमादाय सर्वेषां तेजसोऽर्धं दिवौकसाम् ।
तेजसाप्यधिको भूत्वा भूयोऽप्यतिबलोऽभवत् ॥ ८.२५.२९ ॥
સ્વર્ગવાસીઓના સર્વ તેજનો અડધો ભાગ લઈને, તેજમાં પણ અધિક થઈને, તે ફરી અતિબળવાન થયો.
8.25.30
ततः प्रभृति देवानां देवदेवोऽभवद्भवः ।
पतिश्च सर्वभूतानां पशूनां चाभवत्तदा ॥ ८.२५.३० ॥
ત્યારથી ભવ દેવોના દેવ થયા, અને સર્વ ભૂતો તથા પશુઓના પણ સ્વામી થયા.
8.25.31
तस्मात्पशुपतिश्चोक्तो भवत्वाच्च भवेति वै ।
अर्धमादाय सर्वेषां तेजसा प्रज्वलन्निव। ॥ ८.२५.३१ ॥
તેથી તેઓ પશુપતિ કહેવાયા. 'ભવ' પણ કહેવાયા, અને 'ભવેતિ' પણ. સૌનો અર્ધો ભાગ લઈને, પોતાના તેજથી જાણે બળતા હોય તેમ.
8.25.32
भासयामास तान्सर्वान्देवदेवो महाद्युतिः ।
ततोऽभिषिषिच्युः सर्वे सुरा रुद्रं पुरारिणम्। ॥ ८.२५.३२ ॥
દેવદેવ, મહા તેજસ્વી, તે સૌને પ્રકાશિત કર્યા. ત્યારપછી સર્વ દેવોએ પુરારિ રુદ્રનો અભિષેક કર્યો.
8.25.33
महादेव इति ह्यासीद्देवदेवो महेश्वरः ॥ ८.२५.३३ ॥
'મહાદેવ' એ રીતે તેઓ કહેવાયા; દેવદેવ, મહેશ્વર તેઓ જ હતા.