Mahābhārata · Adhyāya 8.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.26.1
तेजसोऽर्धं सुरा दत्त्वा शङ्कराय महात्मने ।
पशुत्वमपि चोपेत्य विश्वकर्माणमव्ययम् ॥ ८.२६.१ ॥
Los dioses, habiendo dado la mitad de su esplendor al magnánimo Śaṅkara, y habiendo acudido al imperecedero Viśvakarman,
8.26.2
ऊचुः सर्वे समाभाष्य रथः सङ्कल्प्यतामिति ।
विश्वकर्माऽपि सञ्चिन्त्य रथं दिव्यमकल्पयत् ॥ ८.२६.२ ॥
Todos conferenciaron y dijeron: 'Que se conciba un carro.' También Viśvakarman, tras reflexionar, fabricó un carro divino.
8.26.3
समेतां पृथिवीं देवी विशालां पुरमालिनीम् ।
सपर्वतवनद्वीपां चक्रे भूतधरां रथम् ॥ ८.२६.३ ॥
A la diosa Tierra, unida, vasta, ceñida de ciudades, con sus montañas, bosques e islas, la convirtió en el carro que sostiene a los seres.
8.26.4
ईषां नक्षत्रवंशं च छत्रं मेरुमहागिरिम् ।
अनेकद्रुसञ्छन्नं रत्नाकरमनुत्तमम् ॥ ८.२६.४ ॥
El eje de las constelaciones y el timón, el gran monte Meru como sombrilla, y el supremo océano, tesoro de gemas, cubierto de muchos árboles.
8.26.5
हिमवन्तं च विन्ध्यं च नानाद्रुमलताकुलम् ।
अवस्करं प्रतिष्ठानं कल्पयामास वै तदा ॥ ८.२६.५ ॥
El Himālaya y el Vindhya, llenos de muchos árboles y enredaderas, los formó entonces como el cuerpo inferior y la base del carro.
8.26.6
अस्तंगिरिमधिष्ठानं नानाद्विजगणायुतम् ।
चकार भगवांस्त्वष्टा उदयं रथकूबरम् ॥ ८.२६.६ ॥
El bienaventurado Tvaṣṭṛ hizo del monte oriental (el de la salida) el cuerpo central del carro, con el monte occidental (el del ocaso) como base, lleno de bandadas de muchas aves.
8.26.7
मीननक्रझषावासं दानवालयमुत्तमम् ।
समुद्रमक्षं विदधे पत्तनाकरशोभितम् ॥ ८.२६.७ ॥
El océano, morada de peces, cocodrilos y criaturas marinas, la suprema residencia de los dānavas, adornado con ciudades y minas, lo hizo eje.
8.26.8
चक्रं चक्रे चन्द्रमसं तारकागणमण्डितम् ।
दिवाकरं चाप्यपरं चक्रं चक्रेंऽशुमालिनम् ॥ ८.२६.८ ॥
Hizo una rueda la luna, adornada con hostes de estrellas, y la otra rueda el sol, ceñido de rayos.
8.26.9
गङ्गां सरस्वतीं तूणीं चक्रे विश्वकृदव्ययः ।
अलङ्कारा रथस्यासन्नापगाः सरितस्तथा ॥ ८.२६.९ ॥
El inmutable creador del mundo hizo del Gaṅgā y del Sarasvatī el carcaj; los adornos del carro fueron igualmente ríos y corrientes.
8.26.10
त्रीनग्नीन्मन्त्रवच्चक्रे रथस्याथ त्रिवेणुकम् ।
अनुकर्षान्रथे दीप्तान्वरूथांश्चापि तारकाः ॥ ८.२६.१० ॥
Con mantras hizo de los tres fuegos el timón de tres juntas del carro; los brillantes tirantes y cubiertas del carro fueron también estrellas.
8.26.11
ओषधीर्वीरुधश्चैव घण्टाजालं च भानुमत् ।
अलञ्चकार च रथं मासपक्षर्तुभिर्विभुः ॥ ८.२६.११ ॥
Con hierbas, enredaderas y una red radiante de campanas, el poderoso adornó el carro; con meses, quincenas y estaciones también lo adornó.
8.26.12
अहोरात्रैः कलाभिश्च काष्ठाभिरयनैस्तथा ।
द्यां युगं युगपर्वाणि संवर्तकबलाहरकान् ॥ ८.२६.१२ ॥
Con días y noches, con las unidades de tiempo, los instantes y los solsticios; con el cielo, las edades, las junturas de las edades y las nubes de la disolución cósmica…
8.26.13
शम्यां धृतिं च मेधां च स्थितिं सन्नतिमेव च ।
ऋग्वेदं सामवेदं च धुर्यावश्वावकल्पयत् ॥ ८.२६.१३ ॥
Śamyā, dhṛti, medhā, sthiti y sannati, y el Ṛgveda y el Sāmaveda — estos los dispuso como los dos caballos de la yunta.
8.26.14
पृष्ठाश्वौ तु यजुर्वेदः कल्पितोऽथर्वणस्तथा ।
अश्वानां चाप्यलङ्कारं विदधे पदसञ्चयम् ॥ ८.२६.१४ ॥
Como caballos traseros fueron dispuestos el Yajurveda y asimismo el Atharvaveda; también creó el adorno de los caballos y la acumulación de sus pasos.
8.26.15
सिनीवालीमनुमतिं कुहूं राकां च सुप्रभाम् ।
योक्ताणि चक्रे चाश्वानां कूश्माण्डांश्चापि पन्नगान्। ॥ ८.२६.१५ ॥
Sinīvālī, Anumati, Kuhū, Rākā y la resplandeciente Suprabhā los hizo riendas de los caballos; y también a los Kūṣmāṇḍas y a las serpientes.
8.26.16
तालपृष्ठोऽथ नहुषः कार्कोटकधनञ्जयौ ।
इतरे चाभवन्नागा हयानां वाहबन्धनम् ॥ ८.२६.१६ ॥
Tālapṛṣṭha, luego Nahuṣa, Kārkoṭaka y Dhanañjaya; y las demás serpientes se volvieron las ataduras que sujetan a los caballos.
8.26.17
अभीशवः षडङ्गानि कल्पितानि महीपते ।
ओङ्कारः कल्पितस्तस्य प्रतोदो विश्वकर्मणा ॥ ८.२६.१७ ॥
Oh señor de la tierra, las riendas y los seis miembros fueron creados; el sílaba Oṃ fue formado como su forma, y su aguijón fue hecho por Viśvakarman.
8.26.18
यज्ञाः सर्वे पृथक्लृप्ता रथाङ्गानि च भागशः ।
अधिष्ठानं मनश्चासीत्परिरथ्या सरस्वती ॥ ८.२६.१८ ॥
Todos los sacrificios fueron dispuestos por separado, y las partes del carro se formaron porción a porción; la mente era su asiento, y el Sarasvatī su senda circular.
8.26.19
नानावर्णानि शस्त्राणि पताकाः पवनेरिताः ।
विद्युदिन्द्रधनुर्युक्तं रथं दीप्त्या व्यदीपयत् ॥ ८.२६.१९ ॥
Armas de muchos colores y banderas agitadas por el viento, unidas al relámpago y al arcoíris, hizo brillar aquel carro con su resplandor.
8.26.20
वर्म योद्धुं च विहितं नमो ग्रहगणाकुलम् ।
अभेद्यं भानुमच्चित्रं कालचक्रपरिक्षतम् ॥ ८.२६.२० ॥
La armadura, dispuesta para la batalla, estaba llena de grupos de planetas; era impenetrable, radiante con el sol, maravillosa y marcada por la rueda del tiempo.
8.26.21
एवमस्मिन्महाराज कल्पिते रथसत्तमे ।
त्वष्ट्रा मनुजशार्दूल द्विषतां भयवर्धने ॥ ८.२६.२१ ॥
Así, oh gran rey, sobre aquel mejor de los carros preparado por Tvaṣṭṛ, oh tigre entre los hombres, que aumenta el temor de los enemigos,
8.26.22
स्वान्यायुधानि दिव्यानि न्यदधाच्छङ्करो रथे ।
ध्वजयष्टिं वियत्कृत्वा स्थापयामास गोवृषम् ॥ ८.२६.२२ ॥
Śaṅkara colocó sus propias armas divinas sobre aquel carro; haciendo del cielo mismo el mástil del estandarte, colocó en él el emblema del toro (Nandi).
8.26.23
ब्रह्मदण्डः कालदम्डो रुद्रदण्डश्च ते ज्वराः ।
परिष्कारा र्थस्यासन्समन्ताद्दिशमुद्धताः ॥ ८.२६.२३ ॥
El bastón de Brahmā, el bastón del Tiempo y el bastón de Rudra —esas armas abrasadoras, semejantes a fiebres— eran los adornos del carro, alzados por todos lados.
8.26.24
विचित्रमृतुभिः षड्भिः कृत्वा संवत्सरं धनुः ।
छायामेवात्मनश्चक्रे धनुर्ज्यामक्षयां ध्रुवाम् ॥ ८.२६.२४ ॥
Habiendo hecho aquel arco maravilloso, el año formado por las seis estaciones, creó su propia semejanza; su cuerda era imperecedera y firme.
8.26.25
कालो हि भगवान्रुद्रस्तच्च संवत्सरं धनुः ।
तस्माद्रौद्री कालरात्री ज्या कृता धनुषो जरा ॥ ८.२६.२५ ॥
El tiempo es en verdad el bendito Rudra, y ese año es el arco. Por eso la terrible noche oscura del tiempo fue hecha cuerda del arco, que es la vejez.
8.26.26
ततो रथे रथाश्वांस्तानृषयः समयोजयन् ।
एकैकशः सुसंहृष्टानादाय सुधृतव्रताः ॥ ८.२६.२६ ॥
Entonces los sabios firmes en sus votos, muy complacidos, tomaron uno a uno aquellos caballos del carro y los uncieron al carro.
8.26.27
दक्षिणस्यां धुरि कृत ऋग्वेदो मन्त्रपारगैः ।
सव्यतः सामवेदश्च युक्तो राजन्महर्षिभिः ॥ ८.२६.२७ ॥
Oh rey, en la timonera derecha fue colocado el Ṛgveda por los maestros de los mantras, y a la izquierda los grandes sabios uncieron el Sāmaveda.
8.26.28
पार्ष्ठिदक्षिणतो युक्तो यजुर्वेदः सुरद्विजैः ।
इतरस्यां तथा पार्ष्ठ्यां युक्तो राजन्नथर्वणः ॥ ८.२६.२८ ॥
En el lado derecho trasero el Yajurveda fue uncido por los dioses y los nacidos dos veces, y de igual modo, oh rey, en el otro lado trasero fue uncido el Atharvaveda.
8.26.29
एवं ते वाजिनो युक्ता यज्ञविद्भिस्तथा रथे ।
अशोभन्त तथा युक्ता यथैवाध्वरमध्यगाः ॥ ८.२६.२९ ॥
Así, aquellos caballos uncidos al carro por los conocedores del sacrificio resplandecían como si fueran hacia el centro de un sacrificio.
8.26.30
कल्पयित्वा रथं दिव्यं ततो बाणमकल्पयत् ।
चिन्तयित्वा हरिं विष्णुमव्ययं यज्ञवाहनम् ॥ ८.२६.३० ॥
Habiendo preparado el carro divino, entonces fabricó la flecha, meditando en el imperecedero Hari Viṣṇu, cuya montura es el sacrificio.
8.26.31
शरं सङ्कल्पयाञ्चक्रे विश्वकर्मा महामनाः ।
तस्य वाजांश्च पुङ्खं च कल्पयामास वै तदा ॥ ८.२६.३१ ॥
Viśvakarman, de gran ánimo, concibió una flecha; entonces también preparó sus plumas y su encaje.
8.26.32
पुण्यगन्धवहं राजञ्श्वसनं राजसत्तम ।
अग्नीषोमौ शरमुखे कल्पयामास वै तदा ॥ ८.२६.३२ ॥
¡Oh, mejor de los reyes! Entonces colocó en la punta de la flecha el viento que porta fragancia sagrada, y a Agni y Soma.
8.26.33
अग्नीषोमात्मकं कृत्स्नमुच्यते वैष्णवं जगत् ।
विष्णुरात्मा भगवतो भवस्यामिततेजसः ॥ ८.२६.३३ ॥
Se dice que todo el mundo está compuesto de Agni y Soma, y que pertenece a Viṣṇu; Viṣṇu es el ser del divino Bhava, de esplendor ilimitado.
8.26.34
तस्माद्धनुर्ज्यासंस्पर्शं स विषेहे शरस्य वै ।
तस्मिञ्शरे तीक्ष्णमन्युममुञ्चद्दुःसहं प्रभुः ॥ ८.२६.३४ ॥
Por eso aquel señor soportó el contacto de la cuerda del arco con la flecha, y en esa flecha liberó una ira aguda e insoportable.
8.26.35
भृग्वङ्गिरोमन्युभवः क्रोधाग्निरतिदुःसहः ।
स नीललोहितो धूम्रः कृत्तिवासा भयानकः ॥ ८.२६.३५ ॥
Aquel fuego de ira, nacido de la cólera de Bhṛgu y Aṅgiras, era sumamente insoportable; era azul-rojizo, humeante, vestido con una piel y aterrador.
8.26.36
आदित्यायुतसङ्काशस्तेजोज्वालावृतो भवः ।
दुश्चर्यच्यावको जेता हन्ता ब्रह्मद्विषां वरः ॥ ८.२६.३६ ॥
Bhava, igual a diez mil soles y envuelto en llamas de esplendor; Duścaryacyāvaka, el conquistador, el mejor destructor de los enemigos de los brahmanes.
8.26.37
तस्याङ्गानि समाश्रित्य स्थितं विश्वमिदं जगत् ।
जङ्गमाजङ्गमं राजञ्छुशुभेऽद्भुतदर्शनम् ॥ ८.२६.३७ ॥
Apoyado en sus miembros, este mundo entero, móvil e inmóvil, permanece, oh rey, y él resplandeció en una visión maravillosa.
8.26.38
दृष्टा तु तं रथं दिव्यं कवची स शरासनी ।
आददे स शरं दिव्यं सोमविष्ण्वग्निवायुजम् ॥ ८.२६.३८ ॥
Al ver aquel carro divino, el arquero acorazado tomó la flecha divina nacida de Soma, Viṣṇu, Agni y Vāyu.
8.26.39
तमादाय महादेवस्त्रासयन्दैत्यदानवान् ।
आरुरोह तदा यत्तः कम्पयन्निव रोदसी ॥ ८.२६.३९ ॥
Tomándola, el gran dios, aterrorizando a los daityas y dānavas, entonces dispuesto, subió al carro como si hiciera temblar el cielo y la tierra.
8.26.40
महर्षिभिः स्तूयमानो वन्द्यमानश्च वन्दिभिः ।
उपनृत्तश्चाप्सरसां गणैर्नृत्तविशारदैः ॥ ८.२६.४० ॥
Alabado por los grandes sabios, honrado con reverencias por los bardos, y danzado ante él por las huestes de apsarás diestras en la danza.
8.26.41
स शोभमानो वरदः खङ्गी बाणी शरासनी ।
हसन्निवाब्रवीद्देवः सारथिः को भवेदिति ॥ ८.२६.४१ ॥
Resplandeciente, otorgador de dones, armado de espada, flechas y arco, el dios habló como riendo: «¿Quién podría ser el auriga?»