Mahābhārata · Adhyāya 8.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.27.1
तमब्रुवन्देवगणा यं भवान्सन्नियोक्ष्यते ।
स भविष्यति देवेश सारथिस्ते न संशयः ॥ ८.२७.१ ॥
Las huestes de los dioses le dijeron: "Aquel que designes, ese, oh señor de los dioses, será tu auriga; no hay duda."
8.27.2
तानब्रवीन्महादेवो मत्तः श्रेष्ठतरो हि यः ।
तं सारथिं कुरुध्वं वै स्वयं सञ्चिन्त्य मा चिरम् ॥ ८.२७.२ ॥
El gran dios les dijo: "Haced auriga a quien sea superior a mí; pensadlo vosotros mismos y no tardéis demasiado."
8.27.3
एतच्छ्रुत्वा वचो देवाः सर्वे गत्वा पितामहम् ।
प्रणिपत्योचुरेकाग्राः प्रसाद्यैनं महर्षिभिः ॥ ८.२७.३ ॥
Al oír estas palabras, todos los dioses fueron al Abuelo, se inclinaron y, unánimes, junto con los grandes sabios, lo propiciaron y hablaron.
8.27.4
त्वया यत्कथितं देव त्रिदशारिनिबर्हणे ।
तथा तत्कृतमस्माभिः प्रसन्नश्च वृषध्वजः ॥ ८.२७.४ ॥
"Oh dios, lo que declaraste para la destrucción de los enemigos de los treinta y tres, lo hemos hecho tal cual, y el de la bandera del toro está complacido."
8.27.5
रथश्च विहितोऽस्माभिर्विचित्रायुधसंवृतः ।
सारथिं च न जानीमः कः स्यात्तस्मिन्रथोत्तमे ॥ ८.२७.५ ॥
"Hemos preparado un carro cubierto de armas variadas; pero no sabemos quién sería el auriga de aquel excelente carro."
8.27.6
तस्माद्विधीयतां कश्चित्सारथिर्देवसत्तम ।
सफलां तां गिरं देव कर्तुमर्हसि नो विभो।
एवमस्मासु हि पुरा भगवन्नुक्तवानसि ॥ ८.२७.६ ॥
"Por tanto, mejor de los dioses, sea designado alguien como auriga; oh poderoso, te corresponde cumplir por nosotros la palabra que antes nos dijiste, oh bienaventurado."
8.27.7
सदैव युक्तो रथसत्तमो वै ।
दुराधर्षो द्रावणः शात्रवाणाम्।
पिनाकधन्वा विहितोऽत्र योद्धा ।
विभीषयन्दानवानुद्यतोऽसौ ॥ ८.२७.७ ॥
Él siempre está preparado, el mejor de los guerreros en carro, que pone en fuga a los enemigos e invencible. Aquí ha sido designado como guerrero, portador del arco Pināka, dispuesto a aterrorizar a los Dānavas.
8.27.8
तथैव वेदाश्च हया रथाग्र्य ।
धरा सशैला च रथो महात्मनः।
नक्षत्रवंशानुगतो वरूथी ।
यस्मिन्योद्धा सारथिनाऽभिरक्ष्यः ॥ ८.२७.८ ॥
Del mismo modo, los Vedas, los caballos, el carro principal, la tierra con sus montañas, y el carro del magnánimo, blindado y siguiendo el linaje de las estrellas, en el cual el guerrero debe ser protegido por el auriga.
8.27.9
तत्र सारथिरेष्टव्यः सर्वैरेतैर्विशेषवान् ॥ ८.२७.९ ॥
Allí debe buscarse un auriga destacado por todas estas cualidades.
8.27.10
तं प्रविष्टा रथं देवा रथयोद्वारमेव च ।
कवचानि च शस्त्राणि कार्मुकं च पितामह ॥ ८.२७.१० ॥
Los dioses han entrado en ese carro, y también la puerta de los guerreros de carro; asimismo las armaduras, las armas y el arco, oh abuelo.
8.27.11
त्वामृते सारथिं तत्र नान्यं पश्यामहे वयम् ।
त्वं हि सर्वैर्गणैर्युक्तोदेवताभ्योऽधिकः प्रभो ॥ ८.२७.११ ॥
Fuera de ti, no vemos otro auriga allí. Tú, oh señor, estás dotado de todas estas cualidades y superas incluso a los dioses.
8.27.12
त्वं देव शक्तो लोकेश नियन्तुं प्रद्रुतानिमान् ।
वेदांश्च सोपनिषदः सारथिर्भव नः स्वयम् ॥ ८.२७.१२ ॥
Oh dios, señor de los mundos, solo tú puedes contener a estos que huyen. Hazte tú mismo nuestro auriga, junto con los Vedas y los Upaniṣads.
8.27.13
योद्वुं बलेन वीर्येण सत्वेन विनयेन च ।
अधिकःसारथिःकार्यो नास्ति चान्योऽधिको भवात् ॥ ८.२७.१३ ॥
Para la batalla, el auriga debe ser el superior en fuerza, valor, entereza y humildad; no hay nadie superior a ti.
8.27.14
स भवांस्तारयत्वस्मान्कुरु सारथ्यमव्यय ।
भवानभ्यधिकस्त्वत्तो नान्योस्ति भविता त्विह ॥ ८.२७.१४ ॥
Que tú, pues, nos conduzcas a la otra orilla; oh imperecedero, ejerce el auriga. Aquí no habrá nadie superior a ti.
8.27.15
त्वं हि देवेश सर्वैस्तु विशिष्टो वदतां वर ।
तं रथं त्वं समारुह्य संयच्छ परमान्हयान् ॥ ८.२७.१५ ॥
Tú, oh señor de los dioses, eres el primero de todos, el mejor de los oradores. Sube a ese carro y gobierna los excelentes caballos.
8.27.16
तव प्रसादाद्वध्येयुर्देव दैवतकण्टकाः ।
स नो रक्ष महाबाहो दैत्येभ्यो महतो भयात् ॥ ८.२७.१६ ॥
Por tu gracia, oh dios, sean abatidos los espinos de los dioses. Oh de brazos poderosos, protégenos tú del gran temor que viene de los daityas.
8.27.17
त्वं हि नो गतिरव्यग्र तवं न्त्रे गोप्ता महाव्रत ।
त्वत्प्रसादात्सुराः सर्वे पूज्यन्ते त्रिदिवे प्रभो ॥ ८.२७.१७ ॥
Tú eres nuestro refugio, oh impertérrito; tú eres nuestro protector, oh de gran voto. Por tu gracia todos los dioses son honrados en el cielo, oh señor.
8.27.18
इति ते शिरसाऽगच्छंस्त्रिलोकेशं पितामहम् ।
देवाः प्रसादयामासुः सारथ्यायेति नः श्रुतम् ॥ ८.२७.१८ ॥
Así, hemos oído, los dioses fueron con la cabeza inclinada ante el abuelo, señor de los tres mundos, y lo aplacaron para el oficio de auriga.
8.27.19
एवमेतत्सुरास्तथ्यं नान्यस्त्वभ्यधिको भवात् ।
सारथित्वं करिष्यामि शङ्करस्य महात्मनः ॥ ८.२७.१९ ॥
Brahmā dijo: "Oh dioses, esto es verdad; no hay nadie superior a Bhava. Seré el auriga del gran Śaṅkara."
8.27.20
सर्वथा रथिनः श्रेयान्कर्तव्यो रथसारथिः ।
तस्मादेतद्यथातत्त्वं ज्ञात्वा युष्मांश्च सङ्गतान्।
संयच्छामि हयानेष विबुधाय कपर्दिने ॥ ८.२७.२० ॥
Un guerrero en carro debe tener siempre un mejor auriga. Por eso, conociendo esto tal como es y viéndoos reunidos aquí, sujetaré yo mismo los caballos para el dios de cabellos enmarañados.
8.27.21
एवमुक्त्वा जटाभारं संयम्य प्रपितामहः ।
परिधायाजिनं गाढं सन्न्यस्य च कमण्डलुम्।
प्रतोदपाणिर्भगवानारुरोह रथं तदा ॥ ८.२७.२१ ॥
Habiendo dicho esto, el bisabuelo recogió el peso de su cabello enmarañado, se ciñó fuertemente la piel de antílope, dejó su vasija de agua y, con el aguijón en la mano, el bienaventurado subió entonces al carro.
8.27.22
सारथौ कल्पिते देवैरीशानस्य महात्मनः ।
तस्मिन्नारोहति रथं कल्पितं लोकसम्भृतम्।
शिरोभिः पतिता भूमौ तुरगा वेदसम्भृताः ॥ ८.२७.२२ ॥
Cuando los dioses nombraron auriga al gran Īśāna, y él subió a aquel carro hecho de los mundos, los caballos formados por los Vedas cayeron al suelo con sus cabezas.
8.27.23
उभाभ्यां लोकनाथाभ्यामास्थितं रथसत्तमम् ।
ओढुं न शक्ता वेदाश्वा जानुभ्यामपतन्महीम् ॥ ८.२७.२३ ॥
Como ambos señores de los mundos subieron a aquel mejor de los carros, los caballos védicos no pudieron soportarlo y cayeron a la tierra de rodillas.
8.27.24
अभीशुभिस्तु भगवानुद्यम्य च हयान्विभुः ।
अस्तु वीर्यं च शौर्यं च वेदाश्वानामिति प्रभुः।
रथं सञ्चोदयामास देवानां प्रभुरव्ययः ॥ ८.२७.२४ ॥
El Señor alzó las riendas y dijo: «Que los caballos Veda tengan valor y heroísmo». Entonces el imperecedero señor de los dioses hizo avanzar el carro.
8.27.25
ततोऽधिरूढे वरदे रथं पशुपतिस्तदा ।
साधुसाध्विति देवेशं स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ८.२७.२५ ॥
Entonces, cuando el otorgador de dones subió al carro, Paśupati sonrió y dijo al señor de los dioses: «¡Bien hecho, bien hecho!».
8.27.26
याहि देव यतो दैत्याश्चोदयाश्वानरिन्दम ।
पश्य बाह्वोर्बलं मेऽद्य निघ्नतः शात्रवान्रणे ॥ ८.२७.२६ ॥
«Ve, oh dios, adonde están los Daityas; impulsa los caballos, oh domador de enemigos. Mira hoy el poder de mis brazos abatiendo a los enemigos en la batalla.»
8.27.27
ततोऽश्वांश्चोदयामास मनोमारुतरंहसः ।
पुराण्युद्दिश्य खस्थानि दानवानां तरस्विनाम् ॥ ८.२७.२७ ॥
Entonces impulsó los caballos, veloces como la mente y el viento, apuntando a las ciudades de los poderosos Dānava que estaban en el cielo.
8.27.28
ततस्ते सहसोत्पत्य वेदाख्या रथवाजिनः ।
क्षणेन तेन दैत्यानां पुराणि प्रापयन्हरम् ॥ ८.२७.२८ ॥
Entonces aquellos caballos de carro llamados Veda se elevaron de repente y en un instante llevaron a Hara hasta las ciudades de los Daitya.
8.27.29
अथर्वाङ्गिरसौ चास्तां चक्ररक्षौ महात्मनः ।
अथाधिज्यं धनुः कृत्वा शर्वः सन्धाय तं शरम्।
युक्त्वा पाशुपतास्त्रेण त्रिपुरं समचिन्तयत् ॥ ८.२७.२९ ॥
Atharvan y Aṅgiras eran los guardianes de las ruedas de aquel magnánimo. Entonces Śarva, tensando el arco y colocando aquella flecha, la unió al arma Pāśupata y fijó su pensamiento en las tres ciudades.
8.27.30
तस्मिन्स्थिते ततो राजन्रुद्रे सज्जितकार्मुके ।
पुराणि तेन कालेन जग्मुरेकत्वमाशु वै ॥ ८.२७.३० ॥
Oh rey, mientras Rudra permanecía con el arco preparado, aquellas ciudades pronto se unieron en una sola.
8.27.31
एकीभावं गते चैव त्रिपुरत्वमुपागते ।
बभूव तुमुलो हर्षो देवतानां महात्मनाम् ॥ ८.२७.३१ ॥
Cuando se unieron y alcanzaron el estado de tres ciudades, surgió un júbilo tumultuoso entre los dioses magnánimos.
8.27.32
ततो देवगुणाः सर्वे सिद्धाश्च परमर्षयः ।
जयेति वाचो मुमुचुः संस्तुवन्तो महेश्वरम् ॥ ८.२७.३२ ॥
Entonces todas las huestes divinas, los perfectos y los grandes sabios pronunciaron palabras de «¡Victoria!», alabando a Maheśvara.
8.27.33
ततोऽग्रतः प्रादुरभूत्त्रिपुरं जघ्नुषोऽसुरान् ।
अनिर्देश्याग्र्यवपुषो देवस्यासह्यतेजसः ॥ ८.२७.३३ ॥
Entonces apareció ante el dios matador de los asuras la triple ciudad; la forma del dios era indescriptible y suprema, y su esplendor insoportable.
8.27.34
त्रीणि दृष्ट्वैव संस्थानि पुराण्यथ पिनाकधृत् ।
स तद्विकृष्य भगवान्दिव्यं लोकेश्वरो धनुः।
त्रैलोक्यसारं तमिषुं मुमोच त्रिपुरं प्रति ॥ ८.२७.३४ ॥
Al ver las tres ciudades en pie, el portador del Pināka, el bienaventurado señor de los mundos, tensó su arco divino y disparó contra la triple ciudad aquella flecha, esencia de los tres mundos.
8.27.35
एकबाणेन तं देवस्त्रिपुरं परमेश्वरः ।
निजघ्ने सासुरगणं देवदेवो महेश्वरः ॥ ८.२७.३५ ॥
Con una sola flecha, el dios, el supremo Señor, dios de los dioses, Maheśvara, derribó aquella triple ciudad junto con las huestes asuras.
8.27.36
बाणतेजोग्निदग्धं तद्विप्रकीर्णं सहस्रधा ।
महदार्तस्वरं कृत्वा नावशेषमुपागतम्।
मद्रेश सासुरगणं प्रापतत्पश्चिमार्णवे ॥ ८.२७.३६ ॥
Abrasada por el fuego del resplandor de la flecha, aquella ciudad, dispersada en mil pedazos y lanzando un gran grito de angustia, no quedó nada. Oh señor de los Madras, junto con su multitud de asuras, cayó en el océano occidental.
8.27.37
एवं हि त्रिपुरं दग्धं दानवाश्चाप्यशेषतः ।
महेश्वरेण क्रुद्धेन त्रैलोक्यस्य हितैषिणा ॥ ८.२७.३७ ॥
Así fueron quemadas las tres ciudades, y los Dānavas también fueron completamente destruidos por el airado Maheśvara, que deseaba el bien de los tres mundos.
8.27.38
स चात्मक्रोधजो विह्निर्दहेत्युक्तो निवारितः ।
त्रैलोक्यमविशेषेण पुनर्दग्धुं प्रचक्रमे ॥ ८.२७.३८ ॥
Aquel fuego nacido de su propia ira, aunque se le había dicho "¡Quema!" y había sido contenido, comenzó de nuevo a quemar indiscriminadamente los tres mundos.
8.27.39
कालाग्निमिव निर्दग्धुमुत्थितं तं पुनः पुनः ।
माकार्षीर्भस्मासाल्लोकानिति त्र्यक्षोऽब्रवीद्वचः ॥ ८.२७.३९ ॥
A aquel fuego, que se alzaba una y otra vez como el fuego del tiempo para consumirlo todo, el de tres ojos le dirigió estas palabras: "No reduzcas los mundos a cenizas."
8.27.40
ततः प्रकृतिमापन्ना देलोकास्तथर्षयः ।
तुष्टुवुर्वाग्भिरग्र्याभिः स्थाणुं त्रिपुरवैरिणम् ॥ ८.२७.४० ॥
Entonces los mundos de los dioses y también los sabios, recobrado su estado natural, alabaron a Sthāṇu, el enemigo de Tripura, con las palabras más excelsas.
8.27.41
तेऽनुज्ञाता भगवता सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।
कृतकामाः प्रसन्नेन प्रजापतिमुखाः सुराः ॥ ८.२७.४१ ॥
Despedidos por el bienaventurado señor, todos los dioses encabezados por Prajāpati, con sus deseos cumplidos, regresaron por donde habían venido.
8.27.42
एवं रुद्रस्य कृतवान्सारथ्यं तु पितामहः ।
संयच्छ तुरगानस्य राधेयस्य महात्मनः ॥ ८.२७.४२ ॥
Así como el abuelo fue auriga de Rudra, de la misma manera sujeta los caballos del magnánimo Rādheya (Karṇa).
8.27.43
त्वं हि कृष्णाच्च कर्णाच्च फल्गुनाच्च गुणाधिकः ।
बलतो रूपतो योगादस्त्रसम्पद एव च ॥ ८.२७.४३ ॥
Tú superas en virtudes a Kṛṣṇa, a Karṇa y a Phalguna (Arjuna), tanto en fuerza como en belleza, en destreza y en riqueza de armas.
8.27.44
समासक्तं महीपाल कुरु मे हितमीप्सितम् ।
युद्वे ह्ययं रुद्रकल्पस्त्वं च ब्रह्मसमोऽनघ।
तस्माच्छक्तौ युवां जेतुं मच्छत्रून्दिवि वा सुरान् ॥ ८.२७.४४ ॥
Oh protector de la tierra, haz de corazón lo que deseo para mi bien. En la batalla este es como Rudra, y tú, oh sin mancha, eres como Brahmā. Por eso ambos podéis vencer a mis enemigos, estén en la tierra o sean los dioses del cielo.
8.27.45
स यथा शल्य कर्णोऽयं श्वंताश्वं कृष्णसारथिम् ।
प्रमथ्य हन्यात्कौन्तेयं तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ८.२७.४५ ॥
Oh Śalya, que se ordene una estrategia tal que Karṇa, habiendo aplastado al hijo de Kuntī —cuyos caballos son blancos y cuyo auriga es Kṛṣṇa—, pueda darle muerte.
8.27.46
त्वयि राज्यं सुखं चैव जीवितं जयमेव च ।
समासक्तं महीपाल कुरु मे हितमीप्सितम् ॥ ८.२७.४६ ॥
En ti reposan el reino, la felicidad, la vida misma y también la victoria. Oh protector de la tierra, haz de corazón lo que deseo para mi bien.
8.27.47
संयच्छास्य हयान्त्राजन्मत्प्रियार्थं परन्तप ॥ ८.२७.४७ ॥
Oh rey, oh abrasador de enemigos, por lo que me es querido, sujeta los caballos de este.