મહાભારત · અધ્યાય 8.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.28.1
इमं चाप्यपरं भूय इति हासं निबोध मे ।
पितुर्मम सकाशे वै ब्राह्मणः प्राह धर्मवित् ॥ ८.२८.१ ॥
મારા પિતાની સમક્ષ ધર્મજ્ઞ બ્રાહ્મણે કહેલી બીજી એક કથા પણ સાંભળો.
8.28.2
श्रुत्वा चैतद्वचश्चित्रं हेतुकार्यार्थतत्त्ववित् ।
कुरु शल्य विनिश्चित्य मा भूदत्र विचारणा ॥ ८.२८.२ ॥
હે શલ્ય, આ અદ્ભુત વચન સાંભળીને, કારણ, કાર્ય અને પ્રયોજનનું તત્ત્વ જાણીને નિશ્ચય કર; અહીં વિચારણામાં સંશય ન રહે.
8.28.3
भार्गवाणां कुले जातो जमदग्निर्महातपाः ।
तस्य रामेति विख्यातः पुत्रस्तेजोगुणान्वितः ॥ ८.२८.३ ॥
ભૃગુ વંશમાં મહાતપસ્વી જમદગ્ની જન્મ્યા; તેમના તેજસ્વી ગુણોથી યુક્ત પુત્ર રામ નામે વિખ્યાત થયા.
8.28.4
स तीव्रं तप आस्थाय सम्प्रसादितवान्भवम् ।
अस्त्रहेतोः प्रसन्नात्मा नियतः संयतेन्द्रियः ॥ ८.२८.४ ॥
તેણે તીવ્ર તપ આચરીને, અસ્ત્રો માટે, પ્રસન્ન મનથી, નિયમિત અને ઇન્દ્રિયોને સંયમમાં રાખીને ભવ (શિવ)ને પ્રસન્ન કર્યા.
8.28.5
तस्मै तुष्टो महादेवो भक्त्या च प्रशमेन च ।
हृद्गतं चास्य विज्ञाय दर्शयामास शङ्करः।
प्रत्यक्षेण महादेवः स्वां तनुं सर्वशङ्करः ॥ ८.२८.५ ॥
તેની ભક્તિ અને શાંતિથી પ્રસન્ન થયેલા મહાદેવ શંકરે તેના હૃદયની ઇચ્છા જાણીને પ્રત્યક્ષ થઈ પોતાનું સ્વરૂપ દર્શાવ્યું.
8.28.6
राम तुष्टोऽस्मि भद्रं ते विदितं तव चेप्सितम् ।
कुरुष्व पूतमात्मानं सर्वमेतदवाप्स्यसि ॥ ८.२८.६ ॥
હે રામ, હું પ્રસન્ન છું; તારું કલ્યાણ થાઓ. તારી ઇચ્છા મને જ્ઞાત છે. તારી જાતને પવિત્ર કર; આ બધું તને પ્રાપ્ત થશે.
8.28.7
दास्यामि ते तदाऽस्त्राणि यदा पूतो भविष्यसि ।
अपात्रमसमर्थं च दहन्त्यस्त्राणि भार्गव ॥ ८.२८.७ ॥
તું પવિત્ર થઈશ ત્યારે હું તને તે અસ્ત્રો આપીશ. હે ભાર્ગવ, અયોગ્ય અને અસમર્થને અસ્ત્રો બાળી નાખે છે.
8.28.8
इत्युक्तो जामदग्न्यस्तु देवदेवेन शूलिना ।
प्रत्युवाच महात्मानं शिरसाऽवनतः प्रभुम् ॥ ८.२८.८ ॥
દેવોના દેવ ત્રિશૂલધારી આમ કહેતાં, જમદગ્નિપુત્ર પરશુરામે મસ્તક નમાવીને તે મહાત્મા પ્રભુને ઉત્તર આપ્યો.
8.28.9
यदा जानासि देवेश पात्रं मामस्त्रधारणे ।
तदा शुश्रूषतेऽस्त्राणि भवान्मे दातुमर्हति ॥ ८.२८.९ ॥
હે દેવેશ, અસ્ત્રો ધારણ કરવા માટે હું પાત્ર છું એમ આપ જાણતા હો, તો ત્યારે મને તે અસ્ત્રો આપવા આપને યોગ્ય છે. હું સેવા કરવા ઇચ્છું છું.
8.28.10
ततः स तपसा चैव व्रतेन नियमेन च ।
पूजोपहारबलिभिर्होममन्त्रपुरस्कृतैः ॥ ८.२८.१० ॥
પછી તેણે તપથી, વ્રતથી, નિયમથી, તથા હોમ-મંત્રોથી યુક્ત પૂજા, ઉપહાર અને બલિ વડે આરાધના કરી.
8.28.11
समाराधितवाञ्शर्वं बहुवर्षगणांस्तदा ।
प्रसन्नश्च महादेवो भार्गवस्य महात्मनः ॥ ८.२८.११ ॥
ત્યારે તેણે ઘણાં વર્ષો સુધી શર્વ (શિવ)ને પ્રસન્ન કર્યા; અને તે મહાત્મા ભાર્ગવ પર મહાદેવ પ્રસન્ન થયા.
8.28.12
असकृच्चाब्रवीत्तस्य गुणान्देव्याः सकाशतः ।
भक्तिमानेष सततं मयि रामो दृढव्रतः ॥ ८.२८.१२ ॥
દેવીની સમીપથી તેના ગુણો તેમણે વારંવાર કહ્યા: "આ રામ મારા પ્રત્યે સતત ભક્તિ ધરાવે છે, દૃઢવ્રતી છે."
8.28.13
एवमस्य गुणान्प्रीतो बहुशो कथयद्विभुः ।
देवतानां पितॄणां च समक्षमरिसूदन ॥ ८.२८.१३ ॥
આ રીતે પ્રસન્ન થયેલા સર્વસમર્થ શિવ દેવો અને પિતૃઓની સમક્ષ તેના ગુણોનું વારંવાર વર્ણન કરતા હતા, હે શત્રુસંહારક.
8.28.14
एतस्मिन्नेव काले तु दैत्या ह्यासन्महाबलाः ।
तैस्तदा दर्पमोहाद्वै अबाध्यन्त दिवौकसः ॥ ८.२८.१४ ॥
તે સમયે મહાબળવાન દૈત્યો હતા; તેઓએ અભિમાન અને મોહથી સ્વર્ગવાસી દેવોને પીડ્યા.
8.28.15
ततः सम्भूय विबुधास्तान्हन्तुं कृतनिश्चयाः ।
चक्रुः शत्रुवधे यत्नं दैत्याञ्चेतुमशक्नुवन् ॥ ८.२८.१५ ॥
પછી દેવોએ એકત્ર થઈને તેમને મારવાનો નિશ્ચય કર્યો; દૈત્યોને જીતી ન શકતાં તેમણે શત્રુવધનો પ્રયત્ન કર્યો.
8.28.16
अभिगम्य ततो देवा महेश्वरमुमापतिम् ।
प्रासादयंस्तदा भक्त्या जहि शत्रुगणानिति ॥ ८.२८.१६ ॥
પછી દેવો ઉમાપતિ મહેશ્વર પાસે જઈ ભક્તિથી તેમને પ્રસન્ન કરતા બોલ્યા, 'શત્રુગણોનો સંહાર કરો.'
8.28.17
प्रतिज्ञाय ततो देवो देवतानां रिपुक्षयम् ।
रामं भार्गवमाहूय सोऽभ्यभाषत शङ्करः ॥ ८.२८.१७ ॥
દેવોના શત્રુઓના નાશનું વચન આપીને પછી દેવ શંકરે ભાર્ગવ રામને બોલાવી તેમને કહ્યું.
8.28.18
रिपून्भार्गव देवानां जहि सर्वान्समागतान् ।
लोकानां हितकामार्थं मत्प्रियार्थं तथैव च ॥ ८.२८.१८ ॥
હે ભાર્ગવ, દેવોના એકત્ર થયેલા સર્વ શત્રુઓનો સંહાર કરો — લોકોના હિત માટે અને મારા પ્રિય માટે પણ.
8.28.19
का शक्तिर्मम देवेश अकृतास्त्रस्य संयुगे ।
निहन्तुं दानवान्सर्वान्कृतास्त्रान्युद्धदुर्मदान् ॥ ८.२८.१९ ॥
હે દેવેશ, યુદ્ધમાં અસ્ત્રવિદ્યા વગરના મારામાં, અસ્ત્રનિપુણ અને યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત એવા સર્વ દાનવોને હણવાની શી શક્તિ છે?
8.28.20
गच्छ त्वं मदनुज्ञानान्निहनिष्यसि शात्रवान् ।
विजित्य च रिपून्सर्वान्गुणान्प्राप्स्यसि पुष्कलान् ॥ ८.२८.२० ॥
જા, મારી અનુજ્ઞાથી તું શત્રુઓનો વધ કરીશ; સર્વ શત્રુઓને જીતીને તું પુષ્કળ ફળ પામીશ.
8.28.21
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं प्रतिगृह्य च सर्वशः ।
रामः कृतस्वस्त्ययनः प्रययौ दानवान्प्रति ॥ ८.२८.२१ ॥
આ વચન સાંભળીને અને સંપૂર્ણ સ્વીકારીને, રામે મંગળવિધિ કરીને દાનવો તરફ પ્રયાણ કર્યું.
8.28.22
ततोऽजयद्देवशत्रून्महादर्पबलान्वितान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शैः प्रहारैरेव भार्गवः ॥ ८.२८.२२ ॥
પછી ભાર્ગવે વજ્ર અને અશનિ સમાન પ્રહારોથી મહાદર્પ અને બળથી યુક્ત દેવશત્રુઓને જીતી લીધા.
8.28.23
स दानवैः क्षततनुर्जामदग्न्यो नृपोत्तम ।
संस्पृष्टः स्थाणुना सद्यो निर्व्रणः समपद्यत ॥ ८.२८.२३ ॥
હે નૃપોત્તમ, દાનવોથી શરીરે ઘાયલ થયેલા જામદગ્ન્ય, સ્થાણુના સ્પર્શથી તત્કાળ ઘાવરહિત થયા.
8.28.24
प्रीतश्च भगवान्देवः कर्मणा तेन तस्य वै ।
वरान्प्रादाद्बहुविधान्भार्गवाय महात्मने ॥ ८.२८.२४ ॥
તે કર્મથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન દેવે મહાત્મા ભાર્ગવને અનેક પ્રકારના વર આપ્યા.
8.28.25
उक्तश्च प्रीतियुक्तेन देवदेवेन शूलिना ॥ ८.२८.२५ ॥
અને પ્રસન્ન થયેલા ત્રિશૂલધારી દેવદેવે આમ કહ્યું.
8.28.26
निपातात्तव शस्त्राणां शरीरे याऽभवद्रुजा ।
तया ते मानुषं कर्म व्यपोहं भृगुनन्दन।
गृहाणास्त्राणि दिव्यानि मत्सकाशाद्यथेप्सितं ॥ ८.२८.२६ ॥
હે ભૃગુનંદન, શસ્ત્રોના આઘાતથી તમારા શરીરમાં જે પીડા થઈ હતી, તે માનવીય કર્મને હું દૂર કરું છું. મારી પાસેથી જેમ ઇચ્છો તેમ દિવ્ય અસ્ત્રો ગ્રહણ કરો.
8.28.27
ततोऽस्त्राणि समग्राणि वरांश्च मनसेप्सितान् ।
लब्ध्वा बहुविधान्रामः प्रणम्यशिरसा शिवम्।
अनुज्ञां प्राप्य देवेशाज्जगाम स महातपाः ॥ ८.२८.२७ ॥
પછી રામે સંપૂર્ણ અસ્ત્રો અને મનથી ઇચ્છેલા અનેક પ્રકારના વરદાન મેળવ્યા. શિવને મસ્તક નમાવી પ્રણામ કરી, દેવેશ્વરની અનુમતિ મેળવી તે મહાતપસ્વી ચાલ્યા ગયા.
8.28.28
एवमेतत्पुरावृत्तं तथा कथितवानृषिः ॥ ८.२८.२८ ॥
આ પ્રાચીન વૃત્તાંત આ રીતે જ બન્યો હતો; તે ઋષિએ આ રીતે જ કહ્યું હતું.
8.28.29
भार्गवोऽपि ददौ सर्वं धनुर्वेदं महात्मने ।
कर्णाय पुरुषव्याघ्रः सुप्रीतेनान्तरात्मना ॥ ८.२८.२९ ॥
ભાર્ગવે પણ તે મહાત્મા કર્ણને સંપૂર્ણ ધનુર્વેદ આપ્યો. પુરુષવ્યાઘ્ર એવા તે ભાર્ગવે અત્યંત પ્રસન્ન અંતરાત્માથી આ કર્યું.
8.28.30
वृजिनं न भवेत्किञ्चिदस्य कर्णस्य पार्थिव ।
सूतेन वर्धितो नित्यं न सूतो नृप एव सः ॥ ८.२८.३० ॥
હે રાજા, કર્ણને કોઈ અનિષ્ટ ન થાય. સૂત દ્વારા સદા ઉછેરાયેલો તે ખરેખર સૂત નથી, હે નૃપ.
8.28.31
विशुद्धयोनिं विज्ञाय दिव्यान्यस्त्राण्यदाद्भृगुः ।
नापि सूतकुले जातं मन्ये कर्णं कथञ्चन।
देवपुत्रमदं मन्ये क्षत्रियाणां कुलोद्भवम् ॥ ८.२८.३१ ॥
શુદ્ધ જન્મ જાણીને ભૃગુએ તેને દિવ્ય અસ્ત્રો આપ્યાં. કર્ણ કોઈ પણ રીતે સૂતકુળમાં જન્મ્યો છે એમ હું માનતો નથી. આ દેવપુત્ર અને ક્ષત્રિય કુળમાં જન્મેલો છે એમ હું માનું છું.
8.28.32
विसृष्टमविबोधार्थं कुलस्येंति मतिर्मम ।
सर्वथा न ह्यसो शल्य कर्णः सूतकुलोद्भवः ॥ ८.२८.३२ ॥
અજ્ઞાનથી કુળે ત્યજેલો એવો મારો મત છે. હે શલ્ય, કર્ણ કોઈ પણ રીતે સૂતકુળમાં જન્મ્યો નથી.
8.28.33
सकुण्डलं सकवचं दीर्घबाहुमरिन्दमम् ।
कथमादित्यसङ्काशं मृगी सिंहं प्रसूयते ॥ ८.२८.३३ ॥
કુંડળ અને કવચ ધારણ કરનાર, લાંબા હાથવાળો, શત્રુઓનું દમન કરનાર, સૂર્ય સમાન — હરણી સિંહને કેવી રીતે જન્મ આપે?
8.28.34
पश्य ह्यस्य भुजौ पीनौ नागराजकरोपमौ ।
वक्षः पश्य विशालं च सर्वशस्त्रसहं रणे ॥ ८.२८.३४ ॥
એના પુષ્ટ બાહુ જુઓ, ગજરાજની સૂંઢ સમાન. વિશાળ છાતી જુઓ, જે યુદ્ધમાં બધાં શસ્ત્રો સહન કરી શકે.
8.28.35
न त्वेव प्राकृतः कश्चित्कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
महात्माह्येष राजेन्द्र रामशिष्यः प्रतापवान् ॥ ८.२८.३५ ॥
કર્ણ સામાન્ય માણસ નથી; તે વૈકર્તન અને વૃષ છે. હે રાજેન્દ્ર, આ મહાત્મા પરશુરામનો શિષ્ય અને પ્રતાપી છે.