Mahābhārata · Adhyāya 8.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.29.1
एवं स भगवान्देवः सर्वलोकपितामहः ।
सारथ्यमकरोत्तत्र ब्रह्मा रुद्रोऽभवद्रथी ॥ ८.२९.१ ॥
Así el bienaventurado dios, abuelo de todos los mundos, actuó allí como auriga; Brahmā se convirtió en el auriga y Rudra en el guerrero del carro.
8.29.2
रथिनोऽभ्यधिको वीर कर्तव्यो रथसारथिः ।
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ॥ ८.२९.२ ॥
Oh héroe, el auriga debe ser superior al guerrero del carro; por tanto, oh tigre entre los hombres, sujeta los caballos en la batalla.
8.29.3
यथा देवगणैस्तत्र वृतो यत्नात्पितामहः ।
तथाऽस्माभिर्भवान्यत्नात्कर्णादभ्यधिको वृतः ॥ ८.२९.३ ॥
Tal como las huestes de los dioses rodearon cuidadosamente al abuelo allí, así nosotros te hemos elegido con cuidado, considerándote superior incluso a Karṇa.
8.29.4
यथा देवैर्महाराज ईश्वरादधिको वृतः ।
तथा देवैर्महाराज क्षिप्रं रुद्रस्यव पितामहः।
नियच्छ तुरगान्युद्वे राधेयस्य महाद्युते ॥ ८.२९.४ ॥
Tal como los dioses eligieron a uno superior incluso al Señor, oh gran rey, así los dioses eligieron rápidamente al abuelo de Rudra. Oh de gran esplendor, sujeta los caballos de Rādheya (Karṇa) en la batalla.
8.29.5
मयाप्येतन्नरश्रेष्ठ बहुशो नरसिंहयोः ।
कथ्यमानं श्रुतं दिव्यमाख्यानमतिमानुषम् ॥ ८.२९.५ ॥
Por mí también, oh mejor de los hombres, esta narración divina y sobrehumana ha sido escuchada, relatada muchas veces acerca de los dos leones entre los hombres.
8.29.6
यथा च चक्रे सारथ्यं भवस्य प्रपितामहः ।
यथाऽसुराश्च निहता इषुणैकेन भारत ॥ ८.२९.६ ॥
Cómo el bisabuelo de Bhava (Śiva) actuó como auriga, y cómo los demonios fueron abatidos por una sola flecha, oh Bhārata.
8.29.7
कृष्णस्य चापि विदितं सर्वमेतत्पुरा ह्यभूत् ॥ ८.२९.७ ॥
Kṛṣṇa también conocía todo esto desde antes.
8.29.8
यथा पितामहो जज्ञे भगवान्सारथिस्तदा ।
अनागतमतिक्रान्तं वेद कृष्णोऽपि तत्त्वतः ॥ ८.२९.८ ॥
Así como el abuelo, el bienaventurado Señor, fue entonces auriga, Kṛṣṇa también conoce en verdad lo futuro y lo pasado.
8.29.9
एतदर्थं विदित्वाऽपि सारथ्यमुपजग्मिवान् ।
स्वयम्भूरिव रुद्रस्य कृष्णः पार्थस्य भारत ॥ ८.२९.९ ॥
Sabiendo incluso este propósito, Kṛṣṇa vino a ser auriga de Pārtha, oh Bhārata, como el Autoexistente lo fue de Rudra.
8.29.10
यदि हन्याच्च कौन्तेयं सूतपुत्रः कथञ्चनः ।
दृष्ट्वा पार्थं हि निहतं स्वयं योत्स्यति केशवः ॥ ८.२९.१० ॥
Si el hijo del auriga mata de algún modo al hijo de Kuntī, Keśava, al ver a Pārtha muerto, combatirá él mismo.
8.29.11
शङ्खचक्रगदापाणिर्धक्ष्यते तव वाहिनीम् ।
न चापि तस्य क्रुद्धस्य वार्ष्णेयस्य महात्मनः।
स्थास्यते प्रत्यनीकेषु कश्चिदत्र नृपस्तव ॥ ८.२९.११ ॥
Con la concha, el disco y la maza en la mano, consumirá tu ejército. Ante aquel magnánimo descendiente de los Vṛṣṇi, encolerizado, ningún rey tuyo se mantendrá firme entre las filas enemigas.
8.29.12
सञ्जय उवाच ।
तं तथा भाषमाणं तु मद्रराजमरिन्दमः।
प्रत्युवाच महाबाहुरदीनात्मा सुतस्तव ॥ ८.२९.१२ ॥
Sañjaya dijo: Mientras el rey de los Madra hablaba así, tu hijo, domador de enemigos, de brazos poderosos y espíritu indomable, le respondió.
8.29.13
मावमंस्था महाबाहो कर्णं वैकर्तनं रणे ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं सर्वशास्त्रार्थपरागम् ॥ ८.२९.१३ ॥
¡Oh tú de brazos poderosos, no desprecies en la batalla a Karṇa, hijo de Vikartana; es el mejor de todos los portadores de armas, versado en el sentido de todos los tratados.
8.29.14
यस्य ज्यातलनिर्घोषं श्रुत्वा भयकरं महत् ।
पाण्डवेयानि सैन्यानि विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ८.२९.१४ ॥
Al oír el terrible estruendo de cuya cuerda de arco huyen los ejércitos de los Pāṇḍava hacia las diez direcciones.
8.29.15
प्रत्यक्ष ते महाबाहो यथा रात्रौ घटोत्कचः ।
मायाशतानि कुर्वाणो हतो मायापुरस्कृतः ॥ ८.२९.१५ ॥
¡Oh tú de brazos poderosos!, así como Ghaṭotkaca, de noche, al crear cientos de ilusiones y poner la ilusión por delante, fue muerto, esto ocurrió ante tus propios ojos.
8.29.16
न चातिष्ठत बीभत्सुः प्रत्यनीके कथञ्चन ।
एतांश्च दिवसान्सर्वान्भयेन महता वृतः ॥ ८.२९.१६ ॥
Y durante todos estos días, Bībhatsu (Arjuna), rodeado de gran temor, no se mantuvo firme en modo alguno frente al ejército enemigo.
8.29.17
भीमसेनश्च बलवान्धनुष्कोट्याभिचोदितः ।
उक्तश्च संज्ञया राजन्मूढ औदरिको यथा ॥ ८.२९.१७ ॥
Y el poderoso Bhīmasena, incitado con la punta del arco, ¡oh rey!, fue llamado por señas como a un necio glotón.
8.29.18
माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ येन जित्वा महारणे ।
कमप्यर्थं पुरस्कृत्य न हतौ युधि मारिष ॥ ८.२९.१८ ॥
¡Oh señor!, habiendo vencido en la gran batalla a los dos héroes hijos de Mādrī, no los mató en combate, poniendo algún propósito por delante.
8.29.19
येन वृष्णिप्रवीरस्तु सात्यकिः सात्वतां वरः ।
निर्जित्य समरे शूरो विस्थश्च बलात्कृतः ॥ ८.२९.१९ ॥
Aquel por quien Sātyaki, el mejor de los héroes vṛṣṇis y el mejor de los sātvatas, fue vencido en batalla, y el héroe Visthaḥ fue sometido por la fuerza.
8.29.20
सृञ्जयाश्चेतरे सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
असकृन्निर्जिताः सङ्ख्ये स्मयमानेन संयुगे ॥ ८.२९.२० ॥
Todos los Sṛñjaya y los demás, encabezados por Dhṛṣṭadyumna, fueron derrotados repetidamente en el combate por aquel que luchaba sonriendo.
8.29.21
तं कथं पाण्डवा युद्वे विजेष्यन्ति महारथम् ।
यो हन्यात्समरे क्रुद्वो वज्रहस्तं पुरन्दरम् ॥ ८.२९.२१ ॥
¿Cómo vencerán los Pāṇḍava en la batalla a aquel gran guerrero que, enfurecido, podría matar en combate a Purandara, el portador del rayo?
8.29.22
त्वं च सर्वास्त्रविद्वीरः सर्वविद्यास्त्रपारगः ।
बाहुवीर्येण ते तुल्यः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ॥ ८.२९.२२ ॥
Tú eres un héroe que conoce todas las armas, maestro de todas las ciencias y las armas; en la fuerza de tus brazos no hay nadie en la tierra igual a ti.
8.29.23
त्वं शल्यभूतः शत्रूणामविषह्यः पराक्रमे ।
ततस्त्वमुच्यसे राजञ्शल्य इत्यरिसूदन ॥ ८.२९.२३ ॥
Tú eres como una espina para los enemigos, insoportable en valor; por eso, oh rey, se te llama Śalya, oh destructor de enemigos.
8.29.24
तव बाहुबलं प्राप्य न शेकुः सर्वसात्वताः ।
तव बाहुबलाद्राजन्किं नु कृष्णो बलाधिकः ॥ ८.२९.२४ ॥
Al enfrentarse a tu fuerza de brazos, todos los sātvatas no pudieron resistir; oh rey, ¿es Kṛṣṇa acaso superior en fuerza a tu fuerza de brazos?
8.29.25
यथा हि कृष्णेन बलं धार्यं वै फल्गुने हते ।
तथा कर्णात्ययीभावे त्वया धार्यं महद्बलम् ॥ ८.२९.२५ ॥
Así como Kṛṣṇa tuvo que soportar gran fuerza cuando Phalguna (Arjuna) fue abatido, así debes tú sostener gran fuerza cuando Karṇa caiga.
8.29.26
किमर्थं समरे सैन्यं वासुदेवो न्यवारयत् ।
किमर्थं च भवान्सैन्यं न हनिष्यति मारिष ॥ ८.२९.२६ ॥
¿Por qué Vāsudeva contuvo al ejército en la batalla? Y, oh buen señor, ¿por qué no matarás tú al ejército?
8.29.27
त्वत्कृते पदवीं गन्तुमिच्छेयं युधि मारिष ।
सोदराणां च वीराणां सर्वेषां च महीक्षिताम् ॥ ८.२९.२७ ॥
Oh buen señor, en la batalla, por ti deseo seguir el camino que han recorrido los hermanos, los héroes y todos los reyes.
8.29.28
यन्मां ब्रवीषि गान्धारे अग्रे सैन्यस्य मानद ।
विशिष्टं देवकीपुत्रात्प्रीतिमानस्म्यहं त्वयि ॥ ८.२९.२८ ॥
Oh Gāndhāra, dador de honra, porque dices que yo soy superior al hijo de Devakī al frente del ejército, estoy complacido contigo.
8.29.29
एष सारथ्यमातिष्ठे राधेयस्य यशस्विनः ।
युध्यतः पाण्डवाग्र्येण यथा त्वं वीर मन्यसे ॥ ८.२९.२९ ॥
Como tú piensas, oh héroe, asumo el oficio de auriga del glorioso hijo de Rādhā (Karṇa), mientras combate contra el primero de los Pāṇḍava.
8.29.30
समयश्च हि मे वीर कश्चिद्वैकर्तनं प्रति ।
उत्सृजेयं यथाश्रद्वमहं वाचोऽस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३० ॥
Oh héroe, tengo una condición respecto a Vaikartana (Karṇa): en presencia de estas palabras, podré hablar como desee.
8.29.31
तथेति राजन्पुत्रस्ते सह कर्णेन मारिष ।
अब्रवीत्मद्रराजानं सर्वक्षत्रस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३१ ॥
Así, oh rey, tu hijo, junto con Karṇa, dijo: "Que así sea", y en presencia de todos los guerreros se dirigió al rey de los Madras.
8.29.32
सारथ्यस्याभ्युपगमाच्छल्येनाश्वासितस्तदा ।
दुर्योधनस्तदा हृष्टः कर्णं तमभिषस्वजे ॥ ८.२९.३२ ॥
Tranquilizado por la aceptación de Śalya de ser auriga, Duryodhana entonces se alegró y abrazó a Karṇa.
8.29.33
अब्रवीच्च पुनः कर्णं स्तूयमानः सुतस्तव ।
जहि पार्थान्रणे सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ॥ ८.२९.३३ ॥
Entonces, tu hijo, siendo alabado, dijo de nuevo a Karṇa: "Derriba en batalla a todos los hijos de Pṛthā, como Mahendra derribó a los Dānavas."
8.29.34
स शल्येनाभ्युपगते हयानां सन्नियच्छने ।
कर्णो हृष्टमना भूयो दुर्योधनभाषत ॥ ८.२९.३४ ॥
Cuando Śalya aceptó conducir los caballos, Karṇa, con el ánimo alegre, volvió a hablar a Duryodhana.
8.29.35
नातिहृष्टमना ह्येष मद्रराजोऽभिभाषते ।
राजन्मधुरया वाचा पुनरेनं ब्रवीहि वै ॥ ८.२९.३५ ॥
Este rey de los Madras no habla con el ánimo muy alegre. Oh rey, háblale de nuevo con palabras dulces.
8.29.36
ततो राजा महाप्राज्ञः सर्वास्त्रकुशलो बली ।
दुर्योधनोऽब्रवीच्छल्यं मद्रराजं महीपतिम् ॥ ८.२९.३६ ॥
Entonces el rey Duryodhana, de gran sabiduría, diestro en todas las armas y poderoso, habló a Śalya, rey de los Madras, señor de la tierra.
8.29.37
पूरयन्निव घोषेण मेघगम्भीरया गिरा ।
शल्य कर्णोऽर्जुनेनाद्य योद्वव्यमिति मन्यते ॥ ८.२९.३७ ॥
Llenando el aire con un sonido, como con una voz profunda como una nube, (Duryodhana dijo): "Śalya, Karṇa piensa que hoy debe combatir con Arjuna."
8.29.38
तस्य त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ।
कर्णो हत्वेतरान्सर्वान्फल्गुनं हन्तुमिच्छति।
तस्याभीषुग्रहे राजन्प्रयाचे त्वां पुनः पुनः ॥ ८.२९.३८ ॥
"Oh tigre entre los hombres, controla sus caballos en la batalla. Habiendo matado a todos los demás, Karṇa desea matar a Phalguna (Arjuna). Oh rey, te suplico una y otra vez que tomes las riendas por él."
8.29.39
पार्थस्य सचिवः कृष्णो यथाऽभीषुग्रहो वरः ।
तथा त्वमपि राधेयं सर्वतः परिपालय ॥ ८.२९.३९ ॥
"Así como Kṛṣṇa, compañero de Pārtha (Arjuna) y el mejor conductor de las riendas, lo hace, así también tú debes proteger al hijo de Rādhā (Karṇa) por todos lados."
8.29.40
ततः शल्यः परिष्वज्य सुतं ते वाक्यमब्रवीत् ।
दुर्योधनममित्रघ्नं प्रीतो मद्राधिपस्तदा ॥ ८.२९.४० ॥
Entonces Śalya, rey de los Madras, complacido, abrazó a tu hijo Duryodhana, matador de enemigos, y pronunció estas palabras.
8.29.41
एवं चेन्मन्यसे राजन्गान्धारे प्रियदर्शन ।
तस्मात्ते यत्प्रियं किञ्चित्तत्सर्वं करवाण्यहम् ॥ ८.२९.४१ ॥
"Oh rey, hijo de Gāndhārī, de hermoso aspecto, si así lo piensas, haré todo lo que te sea grato."
8.29.42
यत्रास्मि भरतश्रेष्ठ योग्यः कर्मणि कर्हिचित् ।
तत्र सर्वात्मना युक्तो वक्ष्ये कार्यं परन्तप ॥ ८.२९.४२ ॥
"Oh mejor de los Bharatas, en cualquier tarea para la que alguna vez sea apto, con todo mi corazón, cumpliré esa tarea, oh abrasador de enemigos."
8.29.43
यत्तु कर्णमहं ब्रूयां हितकामः प्रियाप्रिये ।
मम तत्क्षमतां सर्वं भवान्कर्णश्च सर्वशः ॥ ८.२९.४३ ॥
Lo que yo le diga a Karṇa, deseando su bien, sea agradable o desagradable, que tú y Karṇa me perdonéis todo ello en cada aspecto.
8.29.44
ईशानस्य यथा ब्रह्मा यथा पार्थस्य केशवः ।
तथा नित्यं हिते युक्तो मद्रराज भवस्व नः ॥ ८.२९.४४ ॥
Como Brahmā lo es para Īśāna, y como Keśava lo es para Pārtha, así sé siempre devoto de nuestro bien, oh rey de los Madras.
8.29.45
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः ।
अनाचरितमार्याणां वृत्तमेतच्चतुर्विधम् ॥ ८.२९.४५ ॥
Autocensura, autoelogio, censura de otros y alabanza de otros: esta conducta cuádruple no es practicada por los nobles.
8.29.46
यत्तु विद्वन्प्रवक्ष्यामि प्रत्ययार्थमहं तव ।
आत्मनः स्तवसंयुक्तं तन्निबोध यथातथम् ॥ ८.२९.४६ ॥
Oh sabio, para que tengas confianza, te diré algo que contiene mi propia alabanza; escúchalo tal como es.
8.29.47
अहं शक्रस्य सारथ्ये योग्यो मातलिवत्प्रभो ।
अप्रमादात्प्रयोगाच्च ज्ञानविद्याचिकित्सनैः ॥ ८.२९.४७ ॥
Oh señor, soy apto para ser auriga de Indra, como Mātali, por vigilancia, práctica, conocimiento, saber y destreza.
8.29.48
ततः पार्थेन सङ्ग्रामे युध्यमानस्य तेऽनघ ।
वाहयिष्यामि तुरगान्विज्वरो भव सूतज ॥ ८.२९.४८ ॥
Entonces, oh sin mancha, cuando luches con Pārtha en la batalla, conduciré los caballos; líbrate de la angustia, oh hijo de auriga.