మహాభారతం · అధ్యాయం 8.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.29.1
एवं स भगवान्देवः सर्वलोकपितामहः ।
सारथ्यमकरोत्तत्र ब्रह्मा रुद्रोऽभवद्रथी ॥ ८.२९.१ ॥
ఈ విధంగా ఆ భగవంతుడైన దేవుడు, సర్వలోక పితామహుడు, అక్కడ సారథ్యం చేశాడు; బ్రహ్మ సారథి అయ్యాడు, రుద్రుడు రథికుడయ్యాడు.
8.29.2
रथिनोऽभ्यधिको वीर कर्तव्यो रथसारथिः ।
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ॥ ८.२९.२ ॥
వీరుడా, సారథి రథికుని కంటే శ్రేష్ఠుడై ఉండాలి; కాబట్టి పురుషవ్యాఘ్రమా, యుద్ధంలో గుర్రాలను నియంత్రించు.
8.29.3
यथा देवगणैस्तत्र वृतो यत्नात्पितामहः ।
तथाऽस्माभिर्भवान्यत्नात्कर्णादभ्यधिको वृतः ॥ ८.२९.३ ॥
అక్కడ దేవగణాలు పితామహుడిని జాగ్రత్తగా చుట్టుముట్టినట్లు, కర్ణుని కంటే శ్రేష్ఠుడిగా భావించి మమ్మల్ని మేము నిన్ను ప్రయత్నపూర్వకంగా ఎన్నుకున్నాము.
8.29.4
यथा देवैर्महाराज ईश्वरादधिको वृतः ।
तथा देवैर्महाराज क्षिप्रं रुद्रस्यव पितामहः।
नियच्छ तुरगान्युद्वे राधेयस्य महाद्युते ॥ ८.२९.४ ॥
దేవతలు మహారాజా, ఈశ్వరుని కంటే అధికుడిని ఎన్నుకున్నట్లు, దేవతలు త్వరగా రుద్రుని పితామహుడినే ఎన్నుకున్నారు. మహాద్యుతీ, యుద్ధంలో రాధేయుని (కర్ణుని) గుర్రాలను నియంత్రించు.
8.29.5
मयाप्येतन्नरश्रेष्ठ बहुशो नरसिंहयोः ।
कथ्यमानं श्रुतं दिव्यमाख्यानमतिमानुषम् ॥ ८.२९.५ ॥
నరశ్రేష్ఠా, ఇద్దరు నరసింహుల గురించి పలుమార్లు చెప్పబడుతున్న ఈ దివ్యమైన, అతిమానుషమైన ఆఖ్యానాన్ని నేనూ విన్నాను.
8.29.6
यथा च चक्रे सारथ्यं भवस्य प्रपितामहः ।
यथाऽसुराश्च निहता इषुणैकेन भारत ॥ ८.२९.६ ॥
భవుని (శివుని) ప్రపితామహుడు ఎలా సారథ్యం చేశాడో, ఒకే బాణంతో అసురులు ఎలా చంపబడ్డారో, భారతా.
8.29.7
कृष्णस्य चापि विदितं सर्वमेतत्पुरा ह्यभूत् ॥ ८.२९.७ ॥
ఇవన్నీ కృష్ణునికి కూడా ముందే తెలిసి ఉండేవి.
8.29.8
यथा पितामहो जज्ञे भगवान्सारथिस्तदा ।
अनागतमतिक्रान्तं वेद कृष्णोऽपि तत्त्वतः ॥ ८.२९.८ ॥
అప్పుడు పితామహుడైన భగవానుడు సారథి అయినట్లే, కృష్ణుడు కూడా భవిష్యత్తును, గతాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకుంటాడు.
8.29.9
एतदर्थं विदित्वाऽपि सारथ्यमुपजग्मिवान् ।
स्वयम्भूरिव रुद्रस्य कृष्णः पार्थस्य भारत ॥ ८.२९.९ ॥
ఇదే కారణంగా తెలిసినా, భారతా, కృష్ణుడు పార్థునికి సారథ్యం చేయడానికి వచ్చాడు, స్వయంభువుడైన రుద్రునికి సారథ్యం చేసినట్లు.
8.29.10
यदि हन्याच्च कौन्तेयं सूतपुत्रः कथञ्चनः ।
दृष्ट्वा पार्थं हि निहतं स्वयं योत्स्यति केशवः ॥ ८.२९.१० ॥
సూతపుత్రుడు ఏ విధంగానైనా కౌంతేయుని చంపితే, పార్థుడు హతమైనట్లు చూసి కేశవుడు స్వయంగా యుద్ధం చేస్తాడు.
8.29.11
शङ्खचक्रगदापाणिर्धक्ष्यते तव वाहिनीम् ।
न चापि तस्य क्रुद्धस्य वार्ष्णेयस्य महात्मनः।
स्थास्यते प्रत्यनीकेषु कश्चिदत्र नृपस्तव ॥ ८.२९.११ ॥
శంఖం, చక్రం, గదలను చేతబట్టి అతడు నీ సైన్యాన్ని దహిస్తాడు. కోపించిన ఆ మహాత్ముడైన వార్ష్ణేయుని ఎదుట శత్రుసేనలో నీ రాజులలో ఎవ్వరూ నిలువలేరు.
8.29.12
सञ्जय उवाच ।
तं तथा भाषमाणं तु मद्रराजमरिन्दमः।
प्रत्युवाच महाबाहुरदीनात्मा सुतस्तव ॥ ८.२९.१२ ॥
సంజయుడు అన్నాడు: మద్రరాజు ఆ విధంగా మాట్లాడుతుండగా, శత్రువులను అణచే, మహాబాహువైన, ధైర్యమైన మనసు గల నీ కుమారుడు సమాధానమిచ్చాడు.
8.29.13
मावमंस्था महाबाहो कर्णं वैकर्तनं रणे ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं सर्वशास्त्रार्थपरागम् ॥ ८.२९.१३ ॥
ఓ మహాబాహూ, రణంలో వైకర్తనుడైన కర్ణుని అవమానించకు; అతడు సమస్త శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడు, సర్వ శాస్త్రార్థ పారంగతుడు.
8.29.14
यस्य ज्यातलनिर्घोषं श्रुत्वा भयकरं महत् ।
पाण्डवेयानि सैन्यानि विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ८.२९.१४ ॥
ఎవని వింటి నారి భయంకరమైన ధ్వనిని విని పాండవ సైన్యాలు పదిదిక్కులకు పారిపోతాయో.
8.29.15
प्रत्यक्ष ते महाबाहो यथा रात्रौ घटोत्कचः ।
मायाशतानि कुर्वाणो हतो मायापुरस्कृतः ॥ ८.२९.१५ ॥
ఓ మహాబాహూ, రాత్రి ఘటోత్కచుడు వందల కొద్దీ మాయలు చేస్తూ, మాయను ముందుంచుకుని హతుడైనట్లు నీ కళ్ళ ముందే జరిగింది.
8.29.16
न चातिष्ठत बीभत्सुः प्रत्यनीके कथञ्चन ।
एतांश्च दिवसान्सर्वान्भयेन महता वृतः ॥ ८.२९.१६ ॥
ఈ రోజులన్నింటిలో గొప్ప భయంతో చుట్టుముట్టబడిన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) ఏ విధంగానూ శత్రుసేన ఎదుట నిలబడలేదు.
8.29.17
भीमसेनश्च बलवान्धनुष्कोट्याभिचोदितः ।
उक्तश्च संज्ञया राजन्मूढ औदरिको यथा ॥ ८.२९.१७ ॥
బలవంతుడైన భీమసేనుడు ధనుస్సు కొనతో ప్రేరేపించబడి, ఓ రాజా, మూర్ఖుడైన తిండిపోతువాడిలా సంజ్ఞతో పిలువబడ్డాడు.
8.29.18
माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ येन जित्वा महारणे ।
कमप्यर्थं पुरस्कृत्य न हतौ युधि मारिष ॥ ८.२९.१८ ॥
ఓ మారిష, మహారణంలో మాద్రి ఇద్దరు వీర పుత్రులను జయించి, ఏ ప్రయోజనాన్ని ముందుంచుకొని యుద్ధంలో వారిని చంపలేదో.
8.29.19
येन वृष्णिप्रवीरस्तु सात्यकिः सात्वतां वरः ।
निर्जित्य समरे शूरो विस्थश्च बलात्कृतः ॥ ८.२९.१९ ॥
వృష్ణి వీరులలో ప్రముఖుడు, సాత్వతులలో శ్రేష్ఠుడైన సాత్యకిని యుద్ధంలో జయించి, శూరుడైన విస్థుణ్ణి బలవంతంగా లొంగదీసుకున్నవాడు.
8.29.20
सृञ्जयाश्चेतरे सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
असकृन्निर्जिताः सङ्ख्ये स्मयमानेन संयुगे ॥ ८.२९.२० ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందున్న సృంజయులు, ఇతరులందరూ యుద్ధంలో చిరునవ్వుతో ఉన్నవాని చేత పదేపదే ఓడింపబడ్డారు.
8.29.21
तं कथं पाण्डवा युद्वे विजेष्यन्ति महारथम् ।
यो हन्यात्समरे क्रुद्वो वज्रहस्तं पुरन्दरम् ॥ ८.२९.२१ ॥
యుద్ధంలో కోపంతో వజ్రహస్తుడైన పురందరుడిని (ఇంద్రుడిని) సంహరించగల ఆ మహారథుడిని పాండవులు యుద్ధంలో ఎలా జయిస్తారు?
8.29.22
त्वं च सर्वास्त्रविद्वीरः सर्वविद्यास्त्रपारगः ।
बाहुवीर्येण ते तुल्यः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ॥ ८.२९.२२ ॥
నువ్వు సర్వాస్త్రాలు తెలిసిన వీరుడవు, అన్ని విద్యలు మరియు అస్త్రాలలో పారంగతుడవు; భుజబలంలో భూమిపై నీకు సమానుడెవ్వరూ లేరు.
8.29.23
त्वं शल्यभूतः शत्रूणामविषह्यः पराक्रमे ।
ततस्त्वमुच्यसे राजञ्शल्य इत्यरिसूदन ॥ ८.२९.२३ ॥
నువ్వు శత్రువులకు ముల్లువంటివాడవు, పరాక్రమంలో సహించలేనివాడవు; అందుచేత, ఓ రాజా, శత్రుసంహారకా, నిన్ను శల్యుడు అని పిలుస్తారు.
8.29.24
तव बाहुबलं प्राप्य न शेकुः सर्वसात्वताः ।
तव बाहुबलाद्राजन्किं नु कृष्णो बलाधिकः ॥ ८.२९.२४ ॥
నీ భుజబలాన్ని ఎదుర్కోలేక సాత్వతులందరూ నిలువలేకపోయారు; ఓ రాజా, నీ భుజబలం కంటే కృష్ణుడు బలాధికుడా?
8.29.25
यथा हि कृष्णेन बलं धार्यं वै फल्गुने हते ।
तथा कर्णात्ययीभावे त्वया धार्यं महद्बलम् ॥ ८.२९.२५ ॥
ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) చంపబడినప్పుడు కృష్ణుడు ఎలా బలాన్ని ధరించాల్సి వచ్చిందో, కర్ణుడు నశించినప్పుడు నీవు మహా బలాన్ని ధరించాలి.
8.29.26
किमर्थं समरे सैन्यं वासुदेवो न्यवारयत् ।
किमर्थं च भवान्सैन्यं न हनिष्यति मारिष ॥ ८.२९.२६ ॥
యుద్ధంలో వాసుదేవుడు సైన్యాన్ని ఎందుకు నిలువరించాడు? ఓ మారిష, నీవు సైన్యాన్ని ఎందుకు చంపవు?
8.29.27
त्वत्कृते पदवीं गन्तुमिच्छेयं युधि मारिष ।
सोदराणां च वीराणां सर्वेषां च महीक्षिताम् ॥ ८.२९.२७ ॥
ఓ మారిష, యుద్ధంలో నీ కోసం సోదరులు, వీరులు, మరియు రాజులందరూ వెళ్లిన మార్గంలో నేను వెళ్లగోరుతాను.
8.29.28
यन्मां ब्रवीषि गान्धारे अग्रे सैन्यस्य मानद ।
विशिष्टं देवकीपुत्रात्प्रीतिमानस्म्यहं त्वयि ॥ ८.२९.२८ ॥
ఓ గాంధార, గౌరవమిచ్చేవాడా, సైన్యాగ్రంలో నేను దేవకీపుత్రుని కంటే శ్రేష్ఠుడనని నీవు చెప్పడం వల్ల నేను నీపై ప్రీతి చెందాను.
8.29.29
एष सारथ्यमातिष्ठे राधेयस्य यशस्विनः ।
युध्यतः पाण्डवाग्र्येण यथा त्वं वीर मन्यसे ॥ ८.२९.२९ ॥
ఓ వీర, నీవు భావించినట్లుగా, పాండవాగ్రుడితో యుద్ధం చేయుచున్న యశస్వి రాధేయుని (కర్ణుని) సారథ్యాన్ని నేను స్వీకరిస్తున్నాను.
8.29.30
समयश्च हि मे वीर कश्चिद्वैकर्तनं प्रति ।
उत्सृजेयं यथाश्रद्वमहं वाचोऽस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३० ॥
ఓ వీర, వైకర్తనుని (కర్ణుని) విషయంలో నాకొక నిబంధన ఉంది: ఈ మాటల సమక్షంలో నా ఇష్టానుసారం నేను మాట్లాడగలను.
8.29.31
तथेति राजन्पुत्रस्ते सह कर्णेन मारिष ।
अब्रवीत्मद्रराजानं सर्वक्षत्रस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३१ ॥
రాజా, నీ కుమారుడు కర్ణునితో కలిసి "అలాగే కానివ్వు" అని అన్నాడు; సర్వ క్షత్రియుల సమక్షంలో మద్రరాజుతో మాట్లాడాడు.
8.29.32
सारथ्यस्याभ्युपगमाच्छल्येनाश्वासितस्तदा ।
दुर्योधनस्तदा हृष्टः कर्णं तमभिषस्वजे ॥ ८.२९.३२ ॥
శల్యుడు సారథ్యం అంగీకరించడంతో ఊరట పొందిన దుర్యోధనుడు సంతోషించి కర్ణుని కౌగిలించుకున్నాడు.
8.29.33
अब्रवीच्च पुनः कर्णं स्तूयमानः सुतस्तव ।
जहि पार्थान्रणे सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ॥ ८.२९.३३ ॥
స్తుతించబడిన నీ కుమారుడు మళ్ళీ కర్ణునితో అన్నాడు: "మహేంద్రుడు దానవులను చంపినట్లు, యుద్ధంలో పార్థులందరినీ సంహరించు."
8.29.34
स शल्येनाभ्युपगते हयानां सन्नियच्छने ।
कर्णो हृष्टमना भूयो दुर्योधनभाषत ॥ ८.२९.३४ ॥
శల్యుడు గుర్రాలను నడపడానికి అంగీకరించగా, మనసు సంతోషించిన కర్ణుడు మళ్ళీ దుర్యోధనునితో మాట్లాడాడు.
8.29.35
नातिहृष्टमना ह्येष मद्रराजोऽभिभाषते ।
राजन्मधुरया वाचा पुनरेनं ब्रवीहि वै ॥ ८.२९.३५ ॥
ఈ మద్రరాజు పూర్తిగా సంతోషమనస్కుడై మాట్లాడటం లేదు. రాజా, మధురమైన మాటలతో ఇతనితో మళ్ళీ మాట్లాడు.
8.29.36
ततो राजा महाप्राज्ञः सर्वास्त्रकुशलो बली ।
दुर्योधनोऽब्रवीच्छल्यं मद्रराजं महीपतिम् ॥ ८.२९.३६ ॥
అప్పుడు మహాప్రాజ్ఞుడూ, సర్వాస్త్రకుశలుడూ, బలవంతుడూ అయిన రాజు దుర్యోధనుడు మద్రరాజు శల్యునితో, భూపతితో మాట్లాడాడు.
8.29.37
पूरयन्निव घोषेण मेघगम्भीरया गिरा ।
शल्य कर्णोऽर्जुनेनाद्य योद्वव्यमिति मन्यते ॥ ८.२९.३७ ॥
మేఘ గంభీరమైన స్వరంతో, ఘోషను నింపుతున్నట్లుగా (దుర్యోధనుడు ఇలా అన్నాడు): "ఓ శల్యా, ఈ రోజు కర్ణుడు అర్జునునితో యుద్ధం చేయాలని భావిస్తున్నాడు."
8.29.38
तस्य त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ।
कर्णो हत्वेतरान्सर्वान्फल्गुनं हन्तुमिच्छति।
तस्याभीषुग्रहे राजन्प्रयाचे त्वां पुनः पुनः ॥ ८.२९.३८ ॥
"ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, యుద్ధంలో అతని గుర్రాలను నియంత్రించు. మిగతావారినందరినీ చంపి ఫల్గునుడిని (అర్జునుడిని) చంపాలని కర్ణుడు కోరుతున్నాడు. ఓ రాజా, అతని కళ్లెం పట్టుకోమని నిన్ను మళ్లీ మళ్లీ అడుగుతున్నాను."
8.29.39
पार्थस्य सचिवः कृष्णो यथाऽभीषुग्रहो वरः ।
तथा त्वमपि राधेयं सर्वतः परिपालय ॥ ८.२९.३९ ॥
"పార్థుని సఖుడైన కృష్ణుడు, శ్రేష్ఠమైన కళ్లెం పట్టువాడై ఉన్నట్లుగా, నీవు కూడా రాధేయుడిని (కర్ణుడిని) అన్ని వైపుల నుండి రక్షించు."
8.29.40
ततः शल्यः परिष्वज्य सुतं ते वाक्यमब्रवीत् ।
दुर्योधनममित्रघ्नं प्रीतो मद्राधिपस्तदा ॥ ८.२९.४० ॥
అప్పుడు సంతోషించిన మద్రాధిపతి శల్యుడు నీ కుమారుడు, శత్రుఘాతకుడైన దుర్యోధనుడిని కౌగిలించుకొని ఈ మాటలు అన్నాడు.
8.29.41
एवं चेन्मन्यसे राजन्गान्धारे प्रियदर्शन ।
तस्मात्ते यत्प्रियं किञ्चित्तत्सर्वं करवाण्यहम् ॥ ८.२९.४१ ॥
"ఓ రాజా, గాంధారీ పుత్రా, ప్రియదర్శనా, నీవు ఇలా భావిస్తే, నీకు ఏది ప్రియమైనదో అదంతా నేను చేస్తాను."
8.29.42
यत्रास्मि भरतश्रेष्ठ योग्यः कर्मणि कर्हिचित् ।
तत्र सर्वात्मना युक्तो वक्ष्ये कार्यं परन्तप ॥ ८.२९.४२ ॥
"ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఏ పనికి నేను ఎప్పుడైనా అర్హుడనో, అందులో పూర్తిగా నిమగ్నుడనై, ఓ పరంతపా, ఆ కార్యాన్ని చెబుతాను."
8.29.43
यत्तु कर्णमहं ब्रूयां हितकामः प्रियाप्रिये ।
मम तत्क्षमतां सर्वं भवान्कर्णश्च सर्वशः ॥ ८.२९.४३ ॥
కర్ణునితో హితకామనతో ప్రియమైనదైనా అప్రియమైనదైనా నేను ఏమి చెప్పినా, అది అంతా మీరు, కర్ణుడు సర్వవిధాలా నన్ను క్షమించండి.
8.29.44
ईशानस्य यथा ब्रह्मा यथा पार्थस्य केशवः ।
तथा नित्यं हिते युक्तो मद्रराज भवस्व नः ॥ ८.२९.४४ ॥
ఈశానునికి బ్రహ్మ, పార్థునికి కేశవుడు ఎలా ఉన్నారో, అలాగే మద్రరాజా, మీరు ఎల్లప్పుడూ మా హితంలో నిమగ్నులై ఉండండి.
8.29.45
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः ।
अनाचरितमार्याणां वृत्तमेतच्चतुर्विधम् ॥ ८.२९.४५ ॥
ఆత్మనింద, ఆత్మస్తుతి, పరనింద, పరస్తుతి — ఈ నాలుగు విధాల ప్రవర్తనను ఆర్యులు ఆచరించరు.
8.29.46
यत्तु विद्वन्प्रवक्ष्यामि प्रत्ययार्थमहं तव ।
आत्मनः स्तवसंयुक्तं तन्निबोध यथातथम् ॥ ८.२९.४६ ॥
విద్వాంసుడా, నీకు నమ్మకం కలిగించేందుకు నేను నా గురించి ప్రశంసతో కూడిన విషయం చెబుతాను; దాన్ని యథాతథంగా విను.
8.29.47
अहं शक्रस्य सारथ्ये योग्यो मातलिवत्प्रभो ।
अप्रमादात्प्रयोगाच्च ज्ञानविद्याचिकित्सनैः ॥ ८.२९.४७ ॥
ప్రభూ, నేను ఇంద్రుని సారథ్యానికి మాతలి వలె యోగ్యుడను; అప్రమత్తత, అభ్యాసం, జ్ఞానం, విద్య, నైపుణ్యాల ద్వారా.
8.29.48
ततः पार्थेन सङ्ग्रामे युध्यमानस्य तेऽनघ ।
वाहयिष्यामि तुरगान्विज्वरो भव सूतज ॥ ८.२९.४८ ॥
ఆ తరువాత, పాపరహితుడా, నీవు పార్థునితో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు నేను గుర్రాలను నడిపిస్తాను; సూతపుత్రా, జ్వరరహితుడవై ఉండు.