มหาภารตะ · อัธยายะ 8.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.29.1
एवं स भगवान्देवः सर्वलोकपितामहः ।
सारथ्यमकरोत्तत्र ब्रह्मा रुद्रोऽभवद्रथी ॥ ८.२९.१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณนั้น ผู้เป็นปู่ของโลกทั้งปวง ได้ทรงทำหน้าที่สารถีที่นั่น พระพรหมได้เป็นสารถี และพระรุทรได้เป็นนักรบในรถ
8.29.2
रथिनोऽभ्यधिको वीर कर्तव्यो रथसारथिः ।
तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ॥ ८.२९.२ ॥
ท่านผู้กล้า สารถีควรประเสริฐกว่านักรบในรถ เพราะฉะนั้น ท่านผู้เป็นพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ ขอจงบังคับม้าทั้งหลายในการรบ
8.29.3
यथा देवगणैस्तत्र वृतो यत्नात्पितामहः ।
तथाऽस्माभिर्भवान्यत्नात्कर्णादभ्यधिको वृतः ॥ ८.२९.३ ॥
เหมือนดังที่เหล่าทวยเทพได้ล้อมปู่ไว้ที่นั่นด้วยความพยายาม เราก็ได้เลือกท่านด้วยความพยายาม โดยถือว่าท่านประเสริฐกว่ากรรณะ
8.29.4
यथा देवैर्महाराज ईश्वरादधिको वृतः ।
तथा देवैर्महाराज क्षिप्रं रुद्रस्यव पितामहः।
नियच्छ तुरगान्युद्वे राधेयस्य महाद्युते ॥ ८.२९.४ ॥
เหมือนดังที่เหล่าเทพได้เลือกผู้ที่ประเสริฐกว่าพระอิศวรแม้ท่านนั้น ข้าแต่มหาราช เช่นนั้นเหล่าเทพก็ได้เลือกปู่ของพระรุทรอย่างรวดเร็ว ข้าแต่ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ขอจงบังคับม้าของราธเตยะ (กรรณะ) ในการรบ
8.29.5
मयाप्येतन्नरश्रेष्ठ बहुशो नरसिंहयोः ।
कथ्यमानं श्रुतं दिव्यमाख्यानमतिमानुषम् ॥ ८.२९.५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ แม้ข้าพเจ้าก็ได้ฟังเรื่องเล่าอันเป็นทิพย์และเหนือมนุษย์นี้มาหลายครั้ง เกี่ยวกับนรสิงห์ทั้งสอง
8.29.6
यथा च चक्रे सारथ्यं भवस्य प्रपितामहः ।
यथाऽसुराश्च निहता इषुणैकेन भारत ॥ ८.२९.६ ॥
ดังที่ปู่ของภวะ (พระศิวะ) ได้ทำหน้าที่สารถี และดังที่อสูรทั้งหลายถูกสังหารด้วยลูกศรเพียงดอกเดียว ข้าแต่ภารตะ
8.29.7
कृष्णस्य चापि विदितं सर्वमेतत्पुरा ह्यभूत् ॥ ८.२९.७ ॥
พระกฤษณะก็ทรงรู้เรื่องทั้งหมดนี้มาแต่ก่อนแล้ว
8.29.8
यथा पितामहो जज्ञे भगवान्सारथिस्तदा ।
अनागतमतिक्रान्तं वेद कृष्णोऽपि तत्त्वतः ॥ ८.२९.८ ॥
เหมือนดังที่ปู่ พระผู้เป็นเจ้า ได้เป็นสารถีในครั้งนั้น พระกฤษณะก็ทรงรู้อดีตและอนาคตโดยแท้จริงเช่นกัน
8.29.9
एतदर्थं विदित्वाऽपि सारथ्यमुपजग्मिवान् ।
स्वयम्भूरिव रुद्रस्य कृष्णः पार्थस्य भारत ॥ ८.२९.९ ॥
ทรงรู้ความมุ่งหมายนี้ พระกฤษณะจึงเสด็จมารับหน้าที่สารถีของปารถะ ข้าแต่ภารตะ ดังที่พระองค์ผู้เกิดเองได้เป็นสารถีของพระรุทร
8.29.10
यदि हन्याच्च कौन्तेयं सूतपुत्रः कथञ्चनः ।
दृष्ट्वा पार्थं हि निहतं स्वयं योत्स्यति केशवः ॥ ८.२९.१० ॥
หากบุตรของสูตะจะสังหารบุตรของกุนตีได้ด้วยวิธีใดก็ตาม เมื่อเห็นปารถะถูกสังหาร พระเกศวะจะทรงลงรบด้วยพระองค์เอง
8.29.11
शङ्खचक्रगदापाणिर्धक्ष्यते तव वाहिनीम् ।
न चापि तस्य क्रुद्धस्य वार्ष्णेयस्य महात्मनः।
स्थास्यते प्रत्यनीकेषु कश्चिदत्र नृपस्तव ॥ ८.२९.११ ॥
ทรงถือสังข์ จักร และคทาในพระหัตถ์ พระองค์จะเผากองทัพของท่านให้มอดไหม้ เมื่อวีรบุรุษวารษณัยผู้ทรงพระพิโรธและมีพระทัยยิ่งใหญ่นั้น ไม่มีกษัตริย์ของท่านองค์ใดจะยืนหยัดได้ในหมู่ข้าศึกต่อพระพักตร์พระองค์
8.29.12
सञ्जय उवाच ।
तं तथा भाषमाणं तु मद्रराजमरिन्दमः।
प्रत्युवाच महाबाहुरदीनात्मा सुतस्तव ॥ ८.२९.१२ ॥
สัญชัยกล่าวว่า ขณะที่กษัตริย์แห่งมัทระกำลังตรัสเช่นนั้น บุตรของท่านผู้ทำลายศัตรู มีแขนอันแข็งแรงและมีจิตใจไม่ท้อถอย ก็ได้ตอบท่านนั้น
8.29.13
मावमंस्था महाबाहो कर्णं वैकर्तनं रणे ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं सर्वशास्त्रार्थपरागम् ॥ ८.२९.१३ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนอันแข็งแรง อย่าดูหมิ่นกรรณะ บุตรของวิกรตนะ ในการรบ เขาเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถือศัสตรา และเป็นผู้ที่เข้าถึงความหมายของตำราทั้งปวงอย่างลึกซึ้ง
8.29.14
यस्य ज्यातलनिर्घोषं श्रुत्वा भयकरं महत् ।
पाण्डवेयानि सैन्यानि विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ८.२९.१४ ॥
เสียงสายธนูของผู้ใดดังก้องน่ากลัวอย่างยิ่ง เมื่อได้ยินแล้ว กองทัพของปาณฑพก็แตกกระจายไปในทิศทั้งสิบ
8.29.15
प्रत्यक्ष ते महाबाहो यथा रात्रौ घटोत्कचः ।
मायाशतानि कुर्वाणो हतो मायापुरस्कृतः ॥ ८.२९.१५ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนอันแข็งแรง ดังที่ฆฏอุตกจะถูกสังหารในเวลากลางคืน ขณะที่เขาสร้างมายานับร้อยและเอามายาขึ้นนำหน้า เรื่องนี้เกิดขึ้นต่อหน้าต่อตาท่าน
8.29.16
न चातिष्ठत बीभत्सुः प्रत्यनीके कथञ्चन ।
एतांश्च दिवसान्सर्वान्भयेन महता वृतः ॥ ८.२९.१६ ॥
และตลอดวันทั้งหลายเหล่านี้ พีภัตสุ (อรชุน) ซึ่งถูกความกลัวอย่างยิ่งครอบงำ ไม่ได้ยืนหยัดต่อกองทัพข้าศึกไม่ว่าด้วยวิธีใดเลย
8.29.17
भीमसेनश्च बलवान्धनुष्कोट्याभिचोदितः ।
उक्तश्च संज्ञया राजन्मूढ औदरिको यथा ॥ ८.२९.१७ ॥
ส่วนภีมเสนผู้มีกำลัง ถูกกระตุ้นด้วยปลายคันธนู ข้าแต่พระราชา และถูกสั่งด้วยสัญญาณ เหมือนคนโง่เขลาที่ตะกละ
8.29.18
माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ येन जित्वा महारणे ।
कमप्यर्थं पुरस्कृत्य न हतौ युधि मारिष ॥ ८.२९.१८ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เขาได้เอาชนะบุตรผู้กล้าทั้งสองของมาทรีในสงครามใหญ่ แต่ไม่ได้สังหารทั้งสองในการรบ โดยมีเป้าหมายบางอย่างอยู่เบื้องหน้า
8.29.19
येन वृष्णिप्रवीरस्तु सात्यकिः सात्वतां वरः ।
निर्जित्य समरे शूरो विस्थश्च बलात्कृतः ॥ ८.२९.१९ ॥
ผู้ที่ทำให้สาตยกิ วีรบุรุษผู้ประเสริฐของวฤษณี และผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สาตวัต พ่ายแพ้ในสงคราม และทำให้วีรบุรุษวิสถะถูกปราบด้วยกำลัง
8.29.20
सृञ्जयाश्चेतरे सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
असकृन्निर्जिताः सङ्ख्ये स्मयमानेन संयुगे ॥ ८.२९.२० ॥
สฤญชัยทั้งปวงและคนอื่นๆ ที่มีธฤษฏทยุมนะนำหน้า ถูกผู้ที่สู้รบพร้อมรอยยิ้มพ่ายแพ้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าในสงคราม
8.29.21
तं कथं पाण्डवा युद्वे विजेष्यन्ति महारथम् ।
यो हन्यात्समरे क्रुद्वो वज्रहस्तं पुरन्दरम् ॥ ८.२९.२१ ॥
ปาณฑพจะชนะในสงครามได้อย่างไรเล่า ต่อมหารถผู้นั้น ผู้ซึ่งในความโกรธอาจสังหารในการรบซึ่งปุรันทระ ผู้ถือสายฟ้าในมือ
8.29.22
त्वं च सर्वास्त्रविद्वीरः सर्वविद्यास्त्रपारगः ।
बाहुवीर्येण ते तुल्यः पृथिव्यां नास्ति कश्चन ॥ ८.२९.२२ ॥
ท่านเป็นวีรบุรุษผู้รู้อาวุธทั้งปวง ผู้ชำนาญในศาสตร์และอาวุธทั้งปวง ไม่มีผู้ใดบนแผ่นดินเสมอท่านในกำลังแขน
8.29.23
त्वं शल्यभूतः शत्रूणामविषह्यः पराक्रमे ।
ततस्त्वमुच्यसे राजञ्शल्य इत्यरिसूदन ॥ ८.२९.२३ ॥
ท่านเป็นดั่งหนามแก่ศัตรู ทนทานไม่ได้ในความกล้าหาญ ฉะนั้นท่านจึงถูกเรียกว่าศัลยะ ข้าแต่พระราชา ผู้ทำลายข้าศึก
8.29.24
तव बाहुबलं प्राप्य न शेकुः सर्वसात्वताः ।
तव बाहुबलाद्राजन्किं नु कृष्णो बलाधिकः ॥ ८.२९.२४ ॥
เมื่อประสบกับกำลังแขนของท่าน สาตวตะทั้งปวงก็ไม่อาจยืนหยัดต่อสู้ได้ ข้าแต่พระราชา กฤษณะมีกำลังมากกว่ากำลังแขนของท่านจริงหรือ
8.29.25
यथा हि कृष्णेन बलं धार्यं वै फल्गुने हते ।
तथा कर्णात्ययीभावे त्वया धार्यं महद्बलम् ॥ ८.२९.२५ ॥
ดังที่กฤษณะต้องรับกำลังอันยิ่งใหญ่เมื่อพัลคุนะ (อรชุน) ถูกสังหาร ท่านก็ต้องรับกำลังอันยิ่งใหญ่เช่นนั้นเมื่อกรรณะล้มลง
8.29.26
किमर्थं समरे सैन्यं वासुदेवो न्यवारयत् ।
किमर्थं च भवान्सैन्यं न हनिष्यति मारिष ॥ ८.२९.२६ ॥
เหตุใดวาสุเทพจึงยับยั้งกองทัพในการรบ และเหตุใดท่านผู้เจริญ ท่านจึงจะไม่สังหารกองทัพนั้น
8.29.27
त्वत्कृते पदवीं गन्तुमिच्छेयं युधि मारिष ।
सोदराणां च वीराणां सर्वेषां च महीक्षिताम् ॥ ८.२९.२७ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เพื่อท่าน ในการรบ ข้าปรารถนาจะก้าวไปตามทางที่พี่น้อง วีรบุรุษ และกษัตริย์ทั้งปวงเคยเดินไปแล้ว
8.29.28
यन्मां ब्रवीषि गान्धारे अग्रे सैन्यस्य मानद ।
विशिष्टं देवकीपुत्रात्प्रीतिमानस्म्यहं त्वयि ॥ ८.२९.२८ ॥
ข้าแต่คันธาระ ผู้ให้เกียรติ ที่ท่านกล่าวว่าข้าประเสริฐกว่าบุตรของเทวกีที่อยู่หน้ากองทัพ ข้าพอใจในตัวท่านยิ่งนัก
8.29.29
एष सारथ्यमातिष्ठे राधेयस्य यशस्विनः ।
युध्यतः पाण्डवाग्र्येण यथा त्वं वीर मन्यसे ॥ ८.२९.२९ ॥
ตามที่ท่านคิด ข้าแต่วีรบุรุษ ข้าจะรับหน้าที่สารถีให้แก่บุตรแห่งราธาผู้มีชื่อเสียง ขณะที่เขาต่อสู้กับผู้เลิศของปาณฑพ
8.29.30
समयश्च हि मे वीर कश्चिद्वैकर्तनं प्रति ।
उत्सृजेयं यथाश्रद्वमहं वाचोऽस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३० ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ข้ามีข้อตกลงอย่างหนึ่งเกี่ยวกับไวกรรตนะ (กรรณะ) คือในที่ประทับของถ้อยคำเหล่านี้ ข้าอาจพูดตามที่ศรัทธาของข้าปรารถนา
8.29.31
तथेति राजन्पुत्रस्ते सह कर्णेन मारिष ।
अब्रवीत्मद्रराजानं सर्वक्षत्रस्य सन्निधौ ॥ ८.२९.३१ ॥
ข้าแต่พระราชา บุตรของท่านพร้อมด้วยกรรณะกล่าวว่า "เป็นเช่นนั้น" และในที่ประทับของกษัตริย์ทั้งปวง เขาได้กล่าวกับพระราชาแห่งมัทระ
8.29.32
सारथ्यस्याभ्युपगमाच्छल्येनाश्वासितस्तदा ।
दुर्योधनस्तदा हृष्टः कर्णं तमभिषस्वजे ॥ ८.२९.३२ ॥
เมื่อศัลยะรับหน้าที่สารถี ทุรโยธน์ซึ่งอุ่นใจด้วยเหตุนั้นก็ปีติยินดี และโอบกอดกรรณะ
8.29.33
अब्रवीच्च पुनः कर्णं स्तूयमानः सुतस्तव ।
जहि पार्थान्रणे सर्वान्महेन्द्रो दानवानिव ॥ ८.२९.३३ ॥
บุตรของท่านซึ่งกำลังได้รับคำสรรเสริญ ได้กล่าวกับกรรณะอีกครั้งว่า "จงสังหารบุตรแห่งปฤถาทั้งหมดในสงคราม ดั่งที่พระมเหนทร์สังหารดานพทั้งหลาย"
8.29.34
स शल्येनाभ्युपगते हयानां सन्नियच्छने ।
कर्णो हृष्टमना भूयो दुर्योधनभाषत ॥ ८.२९.३४ ॥
เมื่อศัลยะตกลงจะขับม้า กรรณะซึ่งใจปีติยินดีจึงกล่าวกับทุรโยธน์อีกครั้ง
8.29.35
नातिहृष्टमना ह्येष मद्रराजोऽभिभाषते ।
राजन्मधुरया वाचा पुनरेनं ब्रवीहि वै ॥ ८.२९.३५ ॥
พระราชาแห่งมัทระผู้นี้ยังพูดด้วยใจที่ไม่ปีติยินดีนัก ข้าแต่พระราชา จงกล่าวกับเขาอีกครั้งด้วยถ้อยคำอ่อนหวาน
8.29.36
ततो राजा महाप्राज्ञः सर्वास्त्रकुशलो बली ।
दुर्योधनोऽब्रवीच्छल्यं मद्रराजं महीपतिम् ॥ ८.२९.३६ ॥
ครั้นแล้ว พระราชาทุรโยธน์ผู้มีปัญญายิ่ง ชำนาญในอาวุธทั้งปวงและมีกำลัง ได้กล่าวกับศัลยะ พระราชาแห่งมัทระ ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน
8.29.37
पूरयन्निव घोषेण मेघगम्भीरया गिरा ।
शल्य कर्णोऽर्जुनेनाद्य योद्वव्यमिति मन्यते ॥ ८.२९.३७ ॥
ทุรโยธน์กล่าวเสมือนทำให้อากาศเต็มด้วยเสียง ด้วยถ้อยคำอันลึกดุจเมฆ ว่า "ศัลยะ กรรณะคิดว่าวันนี้ตนต้องต่อสู้กับอรชุน"
8.29.38
तस्य त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ।
कर्णो हत्वेतरान्सर्वान्फल्गुनं हन्तुमिच्छति।
तस्याभीषुग्रहे राजन्प्रयाचे त्वां पुनः पुनः ॥ ८.२९.३८ ॥
"ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ จงควบคุมม้าของเขาในการรบ กรรณะปรารถนาจะสังหารพัลคุนะ หลังจากสังหารคนอื่นทั้งปวงแล้ว ข้าแต่พระราชา ข้าขอร้องท่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า ให้จับบังเหียนม้าแทนเขา"
8.29.39
पार्थस्य सचिवः कृष्णो यथाऽभीषुग्रहो वरः ।
तथा त्वमपि राधेयं सर्वतः परिपालय ॥ ८.२९.३९ ॥
"ดังที่กฤษณะ สหายของปารถะ (อรชุน) ผู้เป็นผู้จับบังเหียนที่ประเสริฐที่สุด ได้ทำอยู่ ฉันใด ท่านก็ควรคุ้มครองบุตรแห่งราธา (กรรณะ) ทุกด้านฉันนั้น"
8.29.40
ततः शल्यः परिष्वज्य सुतं ते वाक्यमब्रवीत् ।
दुर्योधनममित्रघ्नं प्रीतो मद्राधिपस्तदा ॥ ८.२९.४० ॥
ครั้นแล้ว ศัลยะ พระราชาแห่งมัทระ มีความยินดี จึงโอบกอดบุตรของท่าน คือทุรโยธน์ ผู้สังหารศัตรู และกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
8.29.41
एवं चेन्मन्यसे राजन्गान्धारे प्रियदर्शन ।
तस्मात्ते यत्प्रियं किञ्चित्तत्सर्वं करवाण्यहम् ॥ ८.२९.४१ ॥
ท่านกษัตริย์ โอ้โอรสของคานธารี ผู้มีโฉมงามน่าชม หากท่านเห็นเช่นนั้น ข้าพเจ้าจะกระทำทุกสิ่งที่เป็นที่รักของท่าน
8.29.42
यत्रास्मि भरतश्रेष्ठ योग्यः कर्मणि कर्हिचित् ।
तत्र सर्वात्मना युक्तो वक्ष्ये कार्यं परन्तप ॥ ८.२९.४२ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรต โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู ในงานใดก็ตามที่ข้าพเจ้าสมควรจะรับทำได้เมื่อใดก็ตาม ข้าพเจ้าจะทำงานนั้นด้วยความตั้งใจทั้งหมดของตน
8.29.43
यत्तु कर्णमहं ब्रूयां हितकामः प्रियाप्रिये ।
मम तत्क्षमतां सर्वं भवान्कर्णश्च सर्वशः ॥ ८.२९.४३ ॥
สิ่งใดที่ข้าพเจ้าจะกล่าวแก่กรรณะด้วยความปรารถนาดี ไม่ว่าจะเป็นคำที่ถูกใจหรือไม่ถูกใจ ขอท่านและกรรณะได้โปรดยกโทษให้ข้าพเจ้าในทุกสิ่งนั้น ไม่ว่าในทางใดทั้งสิ้น
8.29.44
ईशानस्य यथा ब्रह्मा यथा पार्थस्य केशवः ।
तथा नित्यं हिते युक्तो मद्रराज भवस्व नः ॥ ८.२९.४४ ॥
ดังที่พระพรหมเป็นเช่นพระอีศาน และดังที่พระเกศวะเป็นเช่นปารถะ ขอท่านจงมุ่งมั่นอยู่เสมอในประโยชน์ของพวกเรา โอ้เจ้าแห่งมัทระ
8.29.45
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः ।
अनाचरितमार्याणां वृत्तमेतच्चतुर्विधम् ॥ ८.२९.४५ ॥
การตำหนิตนเอง การยกยอตนเอง การตำหนิผู้อื่น และการสรรเสริญผู้อื่น ความประพฤติสี่ประการนี้ผู้ประเสริฐทั้งหลายไม่ปฏิบัติกัน
8.29.46
यत्तु विद्वन्प्रवक्ष्यामि प्रत्ययार्थमहं तव ।
आत्मनः स्तवसंयुक्तं तन्निबोध यथातथम् ॥ ८.२९.४६ ॥
โอ้ผู้มีปัญญา เพื่อให้ท่านเชื่อข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงการยกย่องตนเอง จงฟังให้ถูกต้องตามที่เป็นจริง
8.29.47
अहं शक्रस्य सारथ्ये योग्यो मातलिवत्प्रभो ।
अप्रमादात्प्रयोगाच्च ज्ञानविद्याचिकित्सनैः ॥ ८.२९.४७ ॥
โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่ ข้าพเจ้าสมควรเป็นสารถีของพระศักระ เช่นเดียวกับมาตลี ด้วยความไม่ประมาท ด้วยการฝึกฝน และด้วยความรู้ วิชา และความชำนาญ
8.29.48
ततः पार्थेन सङ्ग्रामे युध्यमानस्य तेऽनघ ।
वाहयिष्यामि तुरगान्विज्वरो भव सूतज ॥ ८.२९.४८ ॥
ดังนั้น โอ้ผู้ไร้บาป เมื่อท่านต่อสู้กับปารถะในสงคราม ข้าพเจ้าจะขับม้าให้ จงปลดเปลื้องความกังวลเสีย โอ้บุตรแห่งสารถี