Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 8.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

8.30.1

अयं ते कर्ण सारथ्यं मद्रराजः करिष्यति ।
कृष्णादभ्यधिको यन्ता देवेशस्येव मातलिः ॥ ८.३०.१ ॥

હે કર્ણ, આ મદ્રરાજ તારું સારથ્ય કરશે. દેવેન્દ્રના સારથી માતલિની જેમ, કૃષ્ણથી પણ શ્રેષ્ઠ સારથી તરીકે તે હશે.

8.30.2

यथा हरिहयैर्युक्तं सङ्गृह्णाति स मातलिः ।
शल्यस्तथा तवाद्यायं संयन्ता रथवाजिनाम् ॥ ८.३०.२ ॥

માતલિ હરિ-અશ્વોથી જોડેલા રથને જેમ સંભાળે છે, તેમ આજે તારા રથના અશ્વોનો સારથી આ શલ્ય હશે.

8.30.3

योधे त्वयि रथस्थे च मद्रराजे च सारथौ ।
रथश्रेष्ठो ध्रुवं सङ्ख्ये पार्थानभिभविष्यति ॥ ८.३०.३ ॥

તું યોદ્ધા રથમાં ઊભો હોય અને મદ્રરાજ સારથી હોય ત્યારે, આ શ્રેષ્ઠ રથ યુદ્ધમાં પાર્થોને નિશ્ચયે હરાવશે.

8.30.4

ततो दुर्योधनो भूयो मद्रराजं तरस्विनम् ।
उवाच राजन्सङ्ग्रामेऽध्युषिते पर्युपस्थिते ॥ ८.३०.४ ॥

ત્યારે દુર્યોધને ફરીથી વેગવાન મદ્રરાજને કહ્યું — હે રાજન, યુદ્ધ નજીક આવ્યું અને સેના પડાવ નાખીને રહી હતી ત્યારે.

8.30.5

कर्णस्य यच्छ सङ्ग्रामे मद्रराज हयोत्तमान् ।
त्वयाऽभिगुप्तो राधेयो विजेष्यति धनञ्जयम् ॥ ८.३०.५ ॥

હે મદ્રરાજ, યુદ્ધમાં કર્ણના શ્રેષ્ઠ અશ્વોને સંભાળીને ચલાવ. તારા દ્વારા સુરક્ષિત રાધેય ધનંજયને જીતશે.

8.30.6

इत्युक्तो रथमास्थाय तथेति प्राह भारत ।
शल्येऽभ्युपगते कर्णः सारथिं सुमनाऽब्रवीत् ॥ ८.३०.६ ॥

આમ કહેવાયા પછી, રથમાં ચઢીને "ઠીક છે" કહીને — હે ભારત, શલ્ય સંમત થતાં કર્ણ પ્રસન્નચિત્તે સારથીને બોલ્યો.

8.30.7

त्वं सूत स्यन्दनं मह्यं कल्पयेत्यसकृत्त्वरन् ॥ ८.३०.७ ॥

હે સારથિ, મારા માટે રથ તૈયાર કર, એમ તે ઉતાવળે વારંવાર બોલ્યો.

8.30.8

ततो जैत्रं रथवरं गन्धर्वनगरोपमम् ।
विधिवत्कल्पितं भद्रं जयेत्युक्त्वा न्यवेदयत् ॥ ८.३०.८ ॥

પછી સારથિએ વિજય અપાવનાર, ઉત્તમ, ગંધર્વનગર જેવો, વિધિપૂર્વક સજાવેલો શુભ રથ 'જય થાઓ' કહીને રજૂ કર્યો.

8.30.9

तं रथं रथिनां श्रेष्ठः कर्णोऽभ्यर्च्य यथाविधि ।
सम्पादितं ब्रह्मविदा पूर्वमेव पुरोधसा ॥ ८.३०.९ ॥

રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણે, પહેલેથી બ્રહ્મજ્ઞ પુરોહિતે તૈયાર કરાવેલા તે રથની વિધિપૂર્વક પૂજા કરી.

8.30.10

कृत्वा प्रदक्षिणं यत्नादुपस्थाय च भास्करम् ।
समीपस्थं मद्रराजमारोह त्वमथाब्रवीत् ॥ ८.३०.१० ॥

યત્નપૂર્વક પ્રદક્ષિણા કરીને અને સૂર્યને નમસ્કાર કરીને, પાસે ઊભેલા મદ્રરાજને તેણે કહ્યું, 'તમે ચઢો.'

8.30.11

ततः कर्णस्य दुर्धर्षं स्यन्दनप्रवरं महत् ।
आरुरोह महातेजाः शल्यः सिंह इवाचलम् ॥ ८.३०.११ ॥

પછી મહાતેજસ્વી શલ્ય કર્ણના તે દુર્ધર્ષ, શ્રેષ્ઠ, વિશાળ રથ પર સિંહ પર્વત પર ચઢે તેમ ચઢ્યા.

8.30.12

ततः शल्याश्रितं दृष्ट्वा कर्णः स्वं रथमुत्तमम् ।
अध्यतिष्ठद्यथाऽम्भोदं विद्युत्वन्तं दिवाकरः ॥ ८.३०.१२ ॥

પછી શલ્યને રથ પર આશ્રિત જોઈને કર્ણ પોતાના ઉત્તમ રથ પર ચઢ્યો, જેમ સૂર્ય વીજળીવાળા મેઘ પર ચઢે.

8.30.13

तावेकरथमारूढावादित्याग्निसमत्विषौ ।
अभ्राजेतां यथा मेघं सूर्याग्नी सहितौ दिवि ॥ ८.३०.१३ ॥

આદિત્ય અને અગ્નિના તેજ સમાન એ બંને એક જ રથ પર સવાર થઈ, આકાશમાં સૂર્ય અને અગ્નિ સાથે મેઘને પ્રકાશિત કરે તેમ ચમક્યા.

8.30.14

संस्तूयमानौ तौ वीरौ तदास्तां द्युतिमत्तमौ ।
ऋत्विक्सदस्यैरिन्द्राग्नी स्तूयमानाविवाध्यरे ॥ ८.३०.१४ ॥

ત્યારે સ્તુતિ પામતા એ બંને અતિ તેજસ્વી વીરો, યજ્ઞમાં ઋત્વિજો અને સદસ્યો જેમની સ્તુતિ કરે છે તે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સમાન શોભ્યા.

8.30.15

स शल्यसङ्गृहीताश्वे रथे कर्णः स्थितो बभौ ।
धनुर्विष्फारयन्घोरं परिवेषीव भास्करः ॥ ८.३०.१५ ॥

શલ્યે જેના ઘોડાની લગામ પકડી હતી એવા રથ પર ઊભેલો કર્ણ, ભયંકર ધનુષ્યની પણછ ખેંચતો, પરિવેશથી ઘેરાયેલા સૂર્ય જેવો શોભ્યો.

8.30.16

आस्थितः स रथश्रेष्ठं कर्णः शरगभस्तिमान् ।
प्रबभौ पुरुषव्याघ्रो मन्दरस्थ इवांशुमान् ॥ ८.३०.१६ ॥

શ્રેષ્ઠ રથ પર આરૂઢ એ કર્ણ, બાણરૂપી કિરણોથી તેજસ્વી થઈ, પુરુષોમાં વ્યાઘ્ર સમાન, મંદર પર્વત પર સ્થિત સૂર્ય જેમ ચમક્યો.

8.30.17

तं रथस्थं महाबाहुं युद्वायामिततेजसम् ।
दुर्योधनस्तु राधेयमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ८.३०.१७ ॥

રથ પર ઊભેલા એ મહાબાહુ, યુદ્ધમાં અપાર તેજસ્વી કર્ણને દુર્યોધને આ વચન કહ્યું.

8.30.18

अकृतं द्रोणभीष्माभ्यां दुष्करं कर्म संयुगे ।
कुरुष्वाधिरथे वीर मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥ ८.३०.१८ ॥

હે અધિરથપુત્ર, વીર! દ્રોણ અને ભીષ્મ જે ન કરી શક્યા તેવું દુષ્કર કર્મ, સર્વ ધનુર્ધરો જોતા હોય ત્યારે, યુદ્ધમાં કર.

8.30.19

मनोगतं मम ह्यासीद्भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
अर्जुनं भीमसेनं च निहन्ताराविति ध्रुवम् ॥ ८.३०.१९ ॥

મહારથી ભીષ્મ અને દ્રોણ અર્જુન અને ભીમસેનને ચોક્કસ હણી નાખશે, એવું મારા મનમાં હતું.

8.30.20

ताभ्यां यदकृतं वीर वीरकर्म महामृधे ।
तत्कर्म कुरु राधेय वज्रपाणिरिवापरः ॥ ८.३०.२० ॥

હે વીર રાધેય, તે બંનેએ આ મહાયુદ્ધમાં જે વીરકર્મ ન કર્યું, તે તું વજ્રપાણિ ઇન્દ્રની જેમ બીજો બનીને કર.

8.30.21

गृहाण धर्मराजं वा जहि वा त्वं धनञ्जयम् ।
भीमसेनं च राधेय माद्रीपुत्रौ यमावपि ॥ ८.३०.२१ ॥

હે રાધેય, ધર્મરાજને પકડ અથવા ધનંજયને હણ; ભીમસેનને અને માદ્રીના બંને યમજ પુત્રોને પણ.

8.30.22

जयश्च तेऽस्तु भद्रं ते प्रयाहि पुरुषर्षभ ।
पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि कुरु सर्वाणि भस्मसात् ॥ ८.३०.२२ ॥

તને વિજય મળે, તારું કલ્યાણ થાય. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, આગળ વધ; પાંડુપુત્રની બધી સેનાઓને ભસ્મ કરી નાખ.

8.30.23

ततस्तूर्यसहस्राणि भेरीणामयुतानि च ।
वाद्यमानान्यरोचन्त मेघशब्दो यथा दिवि ॥ ८.३०.२३ ॥

પછી હજારો વાજિંત્રો અને દસ હજાર ભેરીઓ વાગવા લાગી; આકાશમાં મેઘગર્જના જેવો તેનો નાદ ગુંજ્યો.

8.30.24

प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं रथस्थो रथरुत्तमः ।
अभ्यभाषत राधेयः शल्यं युद्धविशारदम् ॥ ८.३०.२४ ॥

તે વચનો સ્વીકારીને રથ પર ઊભેલા રથશ્રેષ્ઠ રાધેયે યુદ્ધનિપુણ શલ્યને કહ્યું.

8.30.25

चोदयाश्वान्महाबाहो यावद्वन्मि धनञ्जयम् ।
भीमसेनं यमौ चोभौ राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ८.३०.२५ ॥

હે મહાબાહો, ઘોડાઓને હાંક, જ્યાં સુધી હું ધનંજય સુધી, ભીમસેન સુધી, બંને યમળ ભાઈઓ સુધી અને રાજા યુધિષ્ઠિર સુધી પહોંચું ત્યાં સુધી.

8.30.26

अद्य पश्यतु मे शल्य बाहुवीर्यं धनञ्जयः ।
अस्यतः कङ्कपत्राणां सहस्राणि शतानि च ॥ ८.३०.२६ ॥

હે શલ્ય, આજે ધનંજય મારા બાહુવીર્યને જુએ, જ્યારે હું કંકપંખવાળા હજારો અને સેંકડો બાણ છોડું.

8.30.27

अद्य क्षेप्स्याम्यहं शल्य शरान्परमतेजनान् ।
पाण्डवानां विनाशाय दुर्योधनजयाय च ॥ ८.३०.२७ ॥

હે શલ્ય, આજે હું અત્યંત તીક્ષ્ણ બાણ છોડીશ; પાંડવોના વિનાશ માટે અને દુર્યોધનની જીત માટે.

8.30.28

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य शल्यः कर्णं वचोऽब्रवीत् ।
कथं नु तान्महावीर्यान्पाण्डवानवमन्यसे ॥ ८.३०.२८ ॥

તેનું આ વચન સાંભળીને શલ્યે કર્ણને કહ્યું, "તે મહાવીર્યવાન પાંડવોની તું કેમ અવગણના કરે છે?"

8.30.29

सर्वास्त्रज्ञान्महेष्वासान्सर्वानेन महाबलान् ।
अनिवर्तिनो महाभागानजय्यान्सत्यविक्रमान्।
अपि सञ्जनयेयुर्ये भयं साक्षाच्छतक्रतोः ॥ ८.३०.२९ ॥

સર્વ અસ્ત્રોના જાણકાર, મહાન ધનુર્ધર, મહાબળવાન, પાછા ન હટનારા, મહાભાગ્યશાળી, અજેય અને સત્યપરાક્રમી એવા તેઓ સાક્ષાત ઇન્દ્રને પણ ભય ઉપજાવી શકે છે.

8.30.30

यदा श्रोष्यसि निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
राधेय पार्थधनुषस्तदा नैवं वदिष्यसि ॥ ८.३०.३० ॥

હે રાધેય, પાર્થના ધનુષનો ઘોષ — વીજળીના કડાકા જેવો એ ઘોષ — જ્યારે તું સાંભળીશ, ત્યારે તું આ રીતે નહીં બોલે.

8.30.31

यदा द्रक्ष्यसि भीमेन कुञ्जरानीकमाहवे ।
विशीर्णदन्तं निहतं तदा नैवं वदिष्यसि ॥ ८.३०.३१ ॥

યુદ્ધમાં ભીમ દ્વારા દાંત તૂટેલા અને મરાયેલા હાથીઓના સૈન્યને જ્યારે તું જોઈશ, ત્યારે તું આમ નહીં કહે.

8.30.32

यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे धर्मपुत्रं यमौ तथा ।
शितैः पृषत्कैः कुर्वाणानभ्रच्छायामिवाम्बरे ॥ ८.३०.३२ ॥

યુદ્ધમાં ધર્મપુત્ર અને બંને જોડિયા ભાઈઓને તીક્ષ્ણ બાણોથી આકાશમાં મેઘછાયા જેવી છાયા કરતા તું જોઈશ ત્યારે તું આમ નહીં કહે.

8.30.33

अस्यतः क्षिण्वतश्चारीँल्लघुहस्तान्दुरासदान् ।
पार्थिवागपि चान्यांस्त्वं तदा नैवं वदिष्यसि ॥ ८.३०.३३ ॥

ઝડપી હાથવાળા, પહોંચવા મુશ્કેલ વીરો બાણ છોડતા અને ફેંકતા ફરતા, તથા અન્ય રાજાઓને પણ તું જોઈશ ત્યારે તું આમ નહીં કહે.

8.30.34

अनादृत्य तु तद्वाक्यं मद्रराजे भाषितम् ।
द्रक्ष्यस्यद्येत्यवोचत्तं शल्यं कर्णो जनेश्वर ॥ ८.३०.३४ ॥

મદ્રરાજે કહેલા તે વચનની અવગણના કરીને કર્ણે શલ્યને કહ્યું, "આજે તું જોઈશ." હે જનેશ્વર!