Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 8.33

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

8.33.1

मा सूतपुत्र मन्येत सौवर्णं हस्तिषङ्गवम् ।
प्रयच्छसि मुधैव त्वं द्रक्ष्यस्यद्य धनञ्जयम् ॥ ८.३३.१ ॥

હે સૂતપુત્ર, સોનાનો ગજશ્રેષ્ઠ આપ્યો એમ ન માન. તું વ્યર્થ જ આપે છે; આજે તું ધનંજયને જોઈશ.

8.33.2

मा सूतपुत्र दानेन सौवर्णं हस्तिषङ्गवम् ।
प्रयच्छ पुरुषायाद्य द्रक्ष्यसि त्वं धनञ्जयम् ॥ ८.३३.२ ॥

હે સૂતપુત્ર, દાનથી સોનાનો ગજશ્રેષ્ઠ આપ્યો એમ ન માન. કોઈ પુરુષને આપ; આજે તું ધનંજયને જોઈશ.

8.33.3

बलेन मत्तस्त्यजसि वसु वैश्रवणो यथा ।
अयत्नेनैव राधेय द्रष्टास्यद्य धनञ्जयम् ॥ ८.३३.३ ॥

બળથી મદમસ્ત થઈને કુબેરની જેમ તું ધન ત્યજે છે. હે રાધેય, પ્રયત્ન વિના જ આજે તું ધનંજયને જોઈશ.

8.33.4

पुरा सृजसि यच्चापि वित्तं बहु च मूढवत् ।
अपात्रदानाद्ये दोषास्तान्मोहान्नावबुध्यसे ॥ ८.३३.४ ॥

પહેલાં પણ તેં મૂઢની જેમ ઘણું ધન વહેંચ્યું છે. અપાત્ર દાનના જે દોષ છે તે મોહને કારણે તું સમજતો નથી.

8.33.5

यत्प्रवेदयसे वित्तं बहु तेन खलु त्वया ।
शक्यं बहुविधैर्यज्ञैर्यष्टुं सूत यजस्व तैः ॥ ८.३३.५ ॥

તું કહે છે તે આ વિપુલ ધનથી, હે સૂત, અનેક પ્રકારના યજ્ઞ કરી શકાય. તેમનાથી જ યજ્ઞ કર.

8.33.6

यच्च प्रार्थयसे हन्तुं कृष्णौ मोहाद्वृथैव तत् ।
न हि शुश्रुम सम्मर्दे क्रोष्ट्रा सिंहौ निपातितौ ॥ ८.३३.६ ॥

મોહથી વ્યર્થ જ તું બે કૃષ્ણોને (અર્જુન અને કૃષ્ણને) મારવાની ઇચ્છા રાખે છે, તે પણ વ્યર્થ છે. યુદ્ધમાં શિયાળોએ સિંહોને પાડ્યા હોય એવું અમે સાંભળ્યું નથી.

8.33.7

अप्रार्थितं प्रार्थयसे सुहृदो न हि सन्ति ते ।
ये त्वां निवारयन्त्याशु प्रपतन्तं हुताशने ॥ ८.३३.७ ॥

ન માંગ્યું હોય તે તું માંગે છે; અગ્નિમાં પડતા તને તરત રોકનારા મિત્રો તારી પાસે નથી.

8.33.8

कार्याकार्यं न जानीषे कालपक्कोऽस्यसंशयम् ।
बह्वबद्धमकर्णीयं को हि ब्रूयाज्जिजीविषुः ॥ ८.३३.८ ॥

કરવા યોગ્ય અને ન કરવા યોગ્ય તું જાણતો નથી; નિઃસંદેહ તું કાળથી પાકી ગયો છે. જીવવાની ઇચ્છા ધરાવતો કોણ આટલી અસંબદ્ધ, ન સાંભળવા જેવી વાત કહે?

8.33.9

समुद्रतरणं दोर्भ्यां कण्ठे बद्ध्वा यथा शिलाम् ।
गिर्यग्राद्वा निपतनं तादृक्त्व चिकीर्षितम् ॥ ८.३३.९ ॥

ગળામાં પથ્થર બાંધીને હાથે સમુદ્ર તરવા પ્રયત્ન કરવા જેવો, અથવા પર્વતશિખરથી પડવા જેવો, એવો જ તારો આ સંકલ્પ છે.

8.33.10

सहितः सर्वयोधैस्त्वं व्यूढानीकैः सुरक्षितः ।
धनञ्जयेन युध्यस्व श्रेयश्चेत्प्राप्तुमिच्छसि ॥ ८.३३.१० ॥

બધા યોદ્ધાઓ સાથે, વ્યૂહબદ્ધ સેનાઓથી સારી રીતે રક્ષિત થઈને, તું ધનંજય સાથે યુદ્ધ કર, જો તું કલ્યાણ મેળવવા ઇચ્છે છે.

8.33.11

हितार्थं धार्तराष्ट्रस्य ब्रवीमि त्वां न हिंसया ।
श्रद्धस्वेदं मया प्रोक्तं यदि तेऽस्ति जिजीविषा ॥ ८.३३.११ ॥

ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રના હિત માટે હું તને કહું છું, દ્વેષથી નહીં. જો તને જીવવાની ઇચ્છા હોય તો મેં કહેલી આ વાત પર વિશ્વાસ કર.

8.33.12

स्वबाहुवीर्यमाश्रित्य प्रार्थयाम्यर्जुनं रणे ।
त्वं तु मित्रमुखः शत्रुर्मां भीषयितुमिच्छसि ॥ ८.३३.१२ ॥

મારા પોતાના બાહુબળ પર ભરોસો રાખીને હું યુદ્ધમાં અર્જુનને પડકારું છું. પણ તું મિત્રનો ચહેરો ધરાવતો શત્રુ છે, મને ડરાવવા ઇચ્છે છે.

8.33.13

न मामस्मादभिप्रायात्कश्चिदद्य निवर्तयेत् ।
अपीन्द्रो वज्रमुद्यम्य किमु मर्त्यः कथञ्चन ॥ ८.३३.१३ ॥

આજે કોઈ મને આ સંકલ્પથી પાછો વાળી શકશે નહીં; વજ્ર ઉગામનાર ઇન્દ્ર પણ નહીં, તો મર્ત્ય મનુષ્ય કેવી રીતે?

8.33.14

इति कर्णस्य वाक्यान्ते शल्यः प्राहोत्तरं वचः ।
चुकोपयिषुरत्यर्थं कर्णं मद्रेश्वरः पुनः ॥ ८.३३.१४ ॥

કર્ણનું આ વાક્ય પૂરું થતાં, મદ્રેશ્વર શલ્યે કર્ણને અત્યંત ક્રોધિત કરવાની ઇચ્છાથી ફરી ઉત્તર આપ્યો.

8.33.15

यदा वै त्वां फल्गुनबाहुवेगा… ।
ज्ज्याचोदिता वेगवन्तोऽग्निकल्पाः।
अन्वेतारः कङ्कपत्राः शिताग्रा… ।
स्त्यक्ष्यत्येषा स्वां तदा कर्ण बुद्धिः ॥ ८.३३.१५ ॥

ફલ્ગુનના બાહુવેગથી છૂટેલા, પ્રત્યંચાથી પ્રેરિત, અગ્નિ સમાન વેગવાન, કંકપંખી, તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા બાણો જ્યારે તને ઘેરશે… ત્યારે, હે કર્ણ, તું તારી આ બુદ્ધિ છોડી દઈશ.

8.33.16

यदा दिर्व्य धनुरादाय पार्थः ।
प्रतापयन्पृतनां सव्यसाची।
त्वां मर्दयिष्यत्यसुखैः पृषत्कै… ।
स्तदापृच्छां त्यक्ष्यसे पाण्डवस्य ॥ ८.३३.१६ ॥

પાર્થ, સવ્યસાચી, દિવ્ય ધનુષ્ય ઉપાડીને સેનાને તપાવતાં, દુઃખદાયી બાણોથી તને ચૂરી નાખશે… ત્યારે, પાંડવ પાસેની તારી આ યાચના તું છોડી દઈશ.

8.33.17

बालश्चन्द्रं मातुरङ्के शयानो ।
यथा कश्चित्प्रार्थयतेऽपहर्तुम्।
तद्वन्मोहाद्दयोतामानं रथस्थं ।
जेतुं पार्थं काङ्क्षसे सूतपुत्र ॥ ८.३३.१७ ॥

માતાના ખોળામાં સૂતેલું બાળક જેમ ચંદ્રને પકડવા ઇચ્છે, તેમ, હે સૂતપુત્ર, મોહથી તું રથ પર ચમકતા પાર્થને જીતવાની આકાંક્ષા રાખે છે.

8.33.18

हरादस्त्रं तीक्ष्णधारं यथाऽद्य ।
सर्वाणि गात्राणि निकर्षसि त्वम्।
सुतीक्ष्णशस्त्रोपमकर्मणेह ।
युयुत्ससे फल्गुनेनाद्य कर्ण ॥ ८.३३.१८ ॥

હરના અસ્ત્ર જેવી તીક્ષ્ણ ધારવાળો તું આજે તારાં બધાં અંગો કાપી રહ્યો છે. અતિ તીક્ષ્ણ શસ્ત્ર સમાન કર્મ કરનારો તું આજે અહીં ફાલ્ગુન સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે, હે કર્ણ.

8.33.19

हन्यादसिं तीक्ष्णधारं यथाऽतः ।
सुतेजनं निहितं वै पृथिव्याम्।
तथा खनस्यद्य शितान्पृषत्का… ।
न्यथार्थयस्यर्जुनेनेह युद्धम् ॥ ८.३३.१९ ॥

તીક્ષ્ણ ધારવાળી તલવારને જમીન પર ગોઠવીને તેના પર જ કોઈ પ્રહાર કરે તેમ, તું આજે તીક્ષ્ણ બાણોથી પોતાને જ ખોદી રહ્યો છે. અહીં અર્જુન સાથે યુદ્ધ ઇચ્છવું એ બીજું કંઈ નથી.

8.33.20

त्रिशूलमाश्लिष्य सुतीक्ष्णधारं ।
सर्वाणि गात्राणि विघर्षसि त्वम्।
सुतीक्ष्णधारोपमकर्मणा त्वं ।
युयुत्ससे योऽर्जुनेनाद्य कर्ण ॥ ८.३३.२० ॥

તીક્ષ્ણ ધારવાળા ત્રિશૂળને ભેટીને તું આજે તારાં બધાં અંગો ઘસી રહ્યો છે. અતિ તીક્ષ્ણ ધાર સમાન કર્મ કરનારો તું, જે આજે અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે, હે કર્ણ.

8.33.21

क्रुद्धं सिंहं केसरिणं बृहन्तं ।
बालो मूढः क्षुद्रमृगस्तरस्वी।
समाह्वयेद्वृष्टमुपेत्य योद्धुं ।
तथा त्वमद्याह्वयसे हि पार्थम् ॥ ८.३३.२१ ॥

મૂર્ખ બાળક, નાનું પ્રાણી બનીને, ક્રોધિત વિશાળ કેશરી સિંહને અથવા કોઈ વૃષભને યુદ્ધ માટે નજીક જઈને પડકારે તેમ, તું આજે પાર્થને પડકારી રહ્યો છે.

8.33.22

मा सूतपुत्राह्वय राजपुत्रं ।
महावीर्यं केसरिणं यथैव।
वने शृगालः पिशितेन तृप्तः ।
पार्थं समासाद्य विनङ्क्ष्यसि त्वम् ॥ ८.३३.२२ ॥

હે સૂતપુત્ર, રાજપુત્રને પડકાર ન આપ. જંગલમાં માંસથી તૃપ્ત શિયાળ મહાવીર્ય સિંહને પડકારે તેમ, પાર્થ પાસે જઈને તું નાશ પામીશ.

8.33.23

ईषादन्तं महानागं प्रभिन्नकरटामुखम् ।
शशको हयसे युद्वे कर्ण पार्थं धनञ्जयम् ॥ ८.३३.२३ ॥

હે કર્ણ, જેમ સસલું મદ ઝરતા મુખવાળા અને હળના દંડ જેવા દાંતવાળા મહાગજને યુદ્ધમાં પડકારે, તેમ તું ધનંજય પાર્થને યુદ્ધમાં પડકારે છે.

8.33.24

विलस्थं कृष्णसर्पं त्वं जाल्यात्काष्ठेन विध्यसि ।
महाविषं पूर्णकोपं यत्पार्थं योद्वुमिच्छसि ॥ ८.३३.२४ ॥

દરમાં પડેલા મહાવિષ, ક્રોધથી ભરેલા કાળા સાપને અજ્ઞાનથી લાકડીથી છંછેડે તેમ, તું પાર્થ સાથે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે.

8.33.25

सिंहं केसरिणं क्रुद्धमभिक्रम्याभिनर्दसे ।
शृगाल इव मूढस्त्वं नृसिंहं कर्ण पाण्डवम् ॥ ८.३३.२५ ॥

હે કર્ણ, મૂર્ખ શિયાળ ક્રોધિત કેસરી સિંહની સામે જઈને ગર્જે તેમ, તું પાંડવ નૃસિંહની સામે ગર્જે છે.

8.33.26

सुपर्णं पतगश्रेष्ठं वैनतेयं तरस्विनम् ।
स्वगेवाह्वयसे पार्थं तथा कर्णं धनञ्जयम् ॥ ८.३३.२६ ॥

હે કર્ણ, પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ, વેગવાન વૈનતેય ગરુડને કોઈ પોતાના માળામાં બેસીને પડકારે તેમ, તું ધનંજય પાર્થને પડકારે છે.

8.33.27

सर्वाम्भसां निधिं भीमं मूर्तिमन्तं झषाकुलम् ।
चन्द्रोदये विवर्धन्तमप्लुवस्त्वं तितीर्षसि ॥ ८.३३.२७ ॥

બધા જળનો ભંડાર, ભયંકર, મૂર્તિમાન, માછલીઓથી ભરેલો, ચંદ્રોદયે વધતો સમુદ્ર તું નાવ વિના પાર કરવા ઇચ્છે છે.

8.33.28

ऋषभं दुन्दुभिग्रीवं तीक्ष्णशृङ्गं प्रहारिणम् ।
वत्स आह्वयसे युद्वे कर्ण पार्थं धनञ्जयम् ॥ ८.३३.२८ ॥

કર્ણ, વત્સ! યુદ્ધમાં ઋષભ જેવા, દુંદુભિ જેવી ગ્રીવાવાળા, તીક્ષ્ણ શિંગડાવાળા, પ્રહાર કરનાર પાર્થ ધનંજયને તું પડકારે છે.

8.33.29

महामेघं महाघोषं दर्दुरः प्रतिनर्दसि ।
बाणतोयप्रदं काले नरपर्जन्यमर्जुनम् ॥ ८.३३.२९ ॥

અરે દેડકા! મહામેઘ, મહાઘોષ, યોગ્ય સમયે બાણવર્ષા કરનાર નરપર્જન્ય અર્જુનને તું પ્રતિગર્જના કરે છે.

8.33.30

यथा च श्वा गृहस्थस्तु व्याघ्रं वनगतं भषेत् ।
तथा त्वं भषसे कर्ण नरव्याघ्रं धनञ्जयम् ॥ ८.३३.३० ॥

વનમાં ગયેલા વાઘ પર ઘરનો કૂતરો જેમ ભસે, તેમ હે કર્ણ, તું નરવ્યાઘ્ર ધનંજય પર ભસે છે.

8.33.31

शृगालो हि वने कर्ण शशैः परिवृतो वसन् ।
मन्यते सिंहमात्मानं यावत्सिंहं न पश्यति ॥ ८.३३.३१ ॥

હે કર્ણ, વનમાં સસલાંઓથી ઘેરાયેલો શિયાળ જ્યાં સુધી સિંહને ન જુએ ત્યાં સુધી પોતાને સિંહ માને છે.

8.33.32

तथा त्वमपि राधेय सिंहमात्मानमिच्छसि ।
अपश्यञ्शत्रुदमनं नरसिंहं रणेऽर्जुनम् ॥ ८.३३.३२ ॥

એ જ રીતે, હે રાધેય, તું પણ પોતાને સિંહ માનવા ઇચ્છે છે; યુદ્ધમાં શત્રુદમન નરસિંહ અર્જુનને તેં જોયો નથી.

8.33.33

व्याघ्रं त्वं मन्यसेऽऽत्मानं यावत्कृष्णौ न पश्यसि ।
समास्थितावेकरथे सूर्याचन्द्रमसाविव ॥ ८.३३.३३ ॥

એક જ રથ પર ઊભેલા બે કૃષ્ણોને, સૂર્ય અને ચંદ્રની જેમ, તું જ્યાં સુધી જોતો નથી, ત્યાં સુધી તું પોતાને વાઘ માને છે.

8.33.34

यावद्ग्राण्डीवघोषं त्वं न शृणोषि महाहवे ।
तावदेव त्वया कर्ण शक्यं वक्तुं यथेच्छसि ॥ ८.३३.३४ ॥

હે કર્ણ, મહાયુદ્ધમાં ગાંડીવનો ઘોષ તું સાંભળે નહીં ત્યાં સુધી જ તું ઇચ્છે તેમ બોલી શકે છે.

8.33.35

रथशङ्खधनुःशब्दैर्नादयन्तं दिशो दश ।
नर्दन्तमिव शार्दूलं दृष्ट्वा क्रोष्टा भविष्यसि ॥ ८.३३.३५ ॥

રથ, શંખ અને ધનુષના અવાજથી દસ દિશાઓ ગજાવતા, વાઘની જેમ ગર્જતા તેને જોઈને તું શિયાળ બની જઈશ.

8.33.36

नित्यमेव शृगालस्त्वं नित्यं सिंहो धनञ्जयः ।
वीरप्रद्वेषणान्मूढ तस्मात्क्रोष्टेव लक्ष्यसे ॥ ८.३३.३६ ॥

તું હંમેશા શિયાળ છે અને ધનંજય હંમેશા સિંહ છે. હે મૂર્ખ, વીરો પ્રત્યેના દ્વેષને કારણે તું શિયાળ જેવો દેખાય છે.

8.33.37

यथाऽऽखुः स्याद्विडालश्च श्वा व्याघ्रश्च बलाबले ।
यथा शृगालः सिंहश्च यथा च शशकुञ्जरौ ॥ ८.३३.३७ ॥

ઉંદર અને બિલાડી, કૂતરો અને વાઘ બળ-નિર્બળતામાં જેમ ભિન્ન છે, શિયાળ અને સિંહ, અને સસલું તથા હાથી જેમ ભિન્ન છે,

8.33.38

यथाऽनृतं च सत्यं च यथा चापि विषामृते ।
तथा त्वमपि पार्थश्च प्रख्यातावात्मकर्मभिः ॥ ८.३३.३८ ॥

અસત્ય અને સત્ય, ઝેર અને અમૃત જેમ ભિન્ન છે, તેમ જ તું અને પાર્થ પોતાનાં કર્મોથી પ્રસિદ્ધ થયા છો.