Mahābhārata · Adhyāya 8.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.35.1
मारिषाधिरथेः श्रुत्वा वाचो युद्धाभिनन्दिनः ।
शल्योऽब्रवीत्पुनः कर्णं निदर्शनमुदाहरन् ॥ ८.३५.१ ॥
Oh, señor, al oír las palabras de Karṇa, hijo de Adhiratha, que se deleitaba en la batalla, Śalya volvió a hablar a Karṇa, relatando una parábola.
8.35.2
जातोऽहं यज्वनां वंशे सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
राज्ञां मूर्धाभिषिक्तानां स्वयं धर्मपरायणः ॥ ८.३५.२ ॥
Yo nací en el linaje de los que ofrecen sacrificios, de los reyes que nunca retroceden en la batalla, de los ungidos en la cabeza; yo mismo estoy consagrado al dharma.
8.35.3
यथैव मत्तो मद्येन त्वं तथा लक्ष्यसे वृष ।
तथाऽद्य त्वां प्रमाद्यन्तं चिकित्सेयं सुहृत्तया ॥ ८.३५.३ ॥
Oh toro, así como pareces embriagado por el vino, así hoy, por amistad, quisiera corregir tu descuido.
8.35.4
इमां काकोपमां कर्ण प्रोच्यमानां निबोध मे ।
श्रुत्वा यथेष्टं कुर्यास्त्वं निहीन कुलपांसन ॥ ८.३५.४ ॥
Karṇa, escucha esta parábola del cuervo que te cuento. Habiéndola oído, haz lo que quieras, vil mancha de tu linaje.
8.35.5
नाहमात्मनि किञ्चिद्वै किल्बिषं कर्ण संस्मरे ।
येन मां त्वं महाबाहो हन्तुमिच्चस्यनागसम् ॥ ८.३५.५ ॥
Karṇa, no recuerdo ninguna falta en mí por la que, oh de brazos poderosos, quieras matarme a mí, que soy inocente.
8.35.6
अवश्यं तु मया वाच्यं बुद्ध्वा तव हिताहितम् ।
विशेषतो रथस्थेन राज्ञश्चैव हितैषिणा ॥ ८.३५.६ ॥
Pero habiendo comprendido tu bien y tu mal, debo hablar, sobre todo yo, que estoy en el carro deseando el bienestar del rey.
8.35.7
समं च विषमं चैव रथिनश्च बलाबलम् ।
श्रमः खेदश्च सततं हयानां रथिना सह ॥ ८.३५.७ ॥
Terreno llano y terreno escabroso, la fuerza y la debilidad del guerrero del carro, el cansancio y el agotamiento constante de los caballos que acompañan al guerrero.
8.35.8
आयुधस्य परिज्ञानं रुतं च मृगपक्षिणाम् ।
सारं चैवाप्यासरं च शल्यानां च प्रतिक्रिया ॥ ८.३५.८ ॥
El pleno conocimiento de las armas, los gritos de las bestias y las aves, la fuerza y la proximidad, y las contramedidas contra las flechas.
8.35.9
अस्त्रयोगं च युद्वं च निमित्तानि तथैव च ।
सर्वमेतन्मया ज्ञेयं रथस्यास्य कुटुम्बिना।
अतस्त्वां कथये कर्ण निदर्शनमिदं पुनः ॥ ८.३५.९ ॥
El uso de las armas, el combate mismo y los presagios: todo esto debo conocerlo como auriga de este carro. Por eso, oh Karṇa, te cuento de nuevo esta ilustración.
8.35.10
वैश्यः किल समुद्रान्ते प्रभूतधनधान्यवान् ।
यज्वा दानपतिः क्षान्तः स्वकर्मस्थोऽभवच्छुचिः ॥ ८.३५.१० ॥
Se dice que a la orilla del océano vivía un mercader, rico en riquezas y grano. Era quien ofrecía sacrificios, señor de la generosidad, paciente, dedicado a su propio deber y puro.
8.35.11
बहुपुत्रः प्रियापत्यः सर्वभूतानुकम्पकः ।
राज्ञो धर्मप्रधानस्य राष्ट्रे वसति निर्भयः ॥ ८.३५.११ ॥
Tenía muchos hijos y amados descendientes, y era compasivo con todos los seres. Vivía sin temor en el reino de un rey que tenía el dharma por principal.
8.35.12
पुत्राणां तस्य बालानां कुमाराणां यशस्विनाम् ।
काको बहूनामभवदुच्छिष्टकृतभोजनः ॥ ८.३५.१२ ॥
Entre sus muchos hijos famosos, jóvenes y niños, había un cuervo, que vivía de los restos de la comida que ellos habían dejado.
8.35.13
तस्मैसदा प्रयच्छन्ति वैश्यपुत्राः कुमारकाः ।
मांसोदनं दधि क्षीरं पायसं मधुसर्पिषी ॥ ८.३५.१३ ॥
Los hijos de los comerciantes, los muchachos, siempre le daban arroz con carne, cuajada, leche, arroz con leche, miel y mantequilla clarificada.
8.35.14
स चोच्छिष्टभृतः काको वैश्यपुत्रैः कुमारकैः ।
सदृशान्पक्षिणो दृप्तः श्रेयससश्चावमन्यते ॥ ८.३५.१४ ॥
Aquel cuervo, alimentado con las sobras de los hijos de los comerciantes y de los muchachos, se volvió orgulloso y despreciaba a las aves iguales a él y también a las superiores.
8.35.15
अथ हंसाः समुद्रान्ते प्रजग्मुरतिपातिनः ।
गरुडस्य गतौ तुल्याश्चक्राङ्गा हृष्टचेतसः ॥ ८.३५.१५ ॥
Entonces los cisnes, veloces como Garuḍa en su vuelo, con los miembros marcados con ruedas y el corazón alegre, se fueron a la orilla del océano.
8.35.16
कुमरारकास्तदा हंसान्दृष्ट्वा काकमथाब्रुवन् ।
भवानेव विशिष्टोऽसि पतत्रिभ्यो विहङ्गम ॥ ८.३५.१६ ॥
Entonces los muchachos, al ver a los cisnes, dijeron al cuervo: '¡Oh pájaro, tú eres en verdad el más distinguido entre las aves!'
8.35.17
एतेऽतिपातिनः पश्य विहङ्गान्वियदाश्रितान् ।
एहि त्वमपि शक्तो हि कस्मान्न पतितं त्वया ॥ ८.३५.१७ ॥
'Mira a estas aves veloces que habitan en el cielo. Ven, tú también eres capaz; ¿por qué no has volado?'
8.35.18
प्रतार्यमाणस्तैः सर्वैरल्पबुद्धिभइरण्डजः ।
तद्वचः सत्यमित्येव मौर्ख्याद्दर्पाच्च जज्ञिवान् ॥ ८.३५.१८ ॥
Engañado por todos ellos, aquel ave nacida de huevo, de mente pequeña, por necedad y orgullo, creyó que aquellas palabras eran verdaderas y se dispuso a volar.
8.35.19
तान्सोनुपत्य जिज्ञासुः क एषां श्रेष्ठभागिति ।
उच्छिष्टदर्पितः काको बहूनामेकपातिनाम् ॥ ८.३५.१९ ॥
Acercándose a ellos, deseoso de saber quién entre ellos merecía la mejor parte, el cuervo, hinchado por los restos de comida, preguntó a las muchas aves de un solo vuelo.
8.35.20
तेषां यं प्रवरं मेने हंसानां दूरपातिनाम् ।
स तमाह्वत दुर्बुद्धिः पताव इति पक्षिणम्।
तच्छ्रुत्वा प्राहसन्हंसा ये तत्रासन्समागताः ॥ ८.३५.२० ॥
Entre los cisnes de vuelo lejano, al que él consideró el mejor, aquel de mente necia llamó a ese mismo pájaro: "¡Oh volador!". Al oírlo, los cisnes reunidos allí se rieron.
8.35.21
भाषतो बहु काकस्य बालिश्यात्पततां वराः ।
इदमूचुः स्म चक्राङ्गावचः काकं विङ्गमाः ॥ ८.३५.२१ ॥
Al oír las muchas palabras del cuervo, las aves cakrāṅga, las mejores de los voladores, apenadas por su puerilidad, dijeron esto al cuervo.
8.35.22
वयं हंसाश्चरामेमां पृथिवीं मानसौकसः ।
पक्षिणां च वयं नित्यं दूरपातेन पूजिताः ॥ ८.३५.२२ ॥
Nosotros, los cisnes que habitamos el lago Mānasa, recorremos esta tierra; y entre las aves siempre somos honrados por nuestro vuelo lejano.
8.35.23
कथं हंसं नु बलिनं चक्राङ्गं दूरपातिनम् ।
काको भूत्वा निपतने समाह्वयसि दुर्मते।
कथं त्वं पतिता काक सहास्माभिर्ब्रवीहि तत् ॥ ८.३५.२३ ॥
¡Oh cuervo de mente torcida! Siendo cuervo, ¿cómo desafías en el vuelo a un cisne fuerte de vuelo lejano o a un ave cakrāṅga? Oh cuervo, ¿cómo caíste junto con nosotros? Dínoslo.
8.35.24
अथ हंसवचो मूढः कुत्सयित्वा पुनः पुनः ।
प्रजगादोत्तरं काकः कत्थनो जातिलाघवात् ॥ ८.३५.२४ ॥
Entonces el cuervo necio, reprochando una y otra vez las palabras de los cisnes y jactándose por la bajeza de su especie, respondió.
8.35.25
शतमेकं च पातानां पतिताऽस्मि न संशयः ।
शतयोजनमेकैकं विचित्रं विविधं तथा ॥ ८.३५.२५ ॥
He volado cien clases de vuelo, no hay duda; cada uno de cien yojanas, maravilloso y de muchas clases.
8.35.26
उड्डीनमवडीनं च प्रडीनं डीनमेव च ।
निडीनमथ संडीनं तिर्यक्डीनगतानि च ॥ ८.३५.२६ ॥
Elevarse, descender en picado, volar hacia adelante, volar, posarse, volar juntos y los vuelos hechos de lado.
8.35.27
विडीनं परिडीनं च पराडीनं सुडीनकम् ।
अभिडीनं महाडीनं निर्डीनमतिडीनकम् ॥ ८.३५.२७ ॥
Volar separado, volar alrededor, alejarse volando, un vuelo hermoso, volar hacia, un gran vuelo, volar hacia afuera y el vuelo extremo.
8.35.28
अवडीनं प्रडीनं च संडीनं डीनडीनकम् ।
संडीनोड्डीनडीनं च पुनर्डीनविडीनकम् ॥ ८.३५.२८ ॥
Descender en picado, volar hacia adelante, volar juntos, vuelo sobre vuelo, volar juntos, elevarse y volar, y de nuevo posarse y volar separados.
8.35.29
संपातं समुदीषं च ततोऽन्यद्व्यतिरिक्तकम् ।
गतागतं प्रतिगतं बह्वीश्च निकुलीनकाः।
कर्ताऽस्मि मिषतां वोऽद्य ततो द्रक्षयथ मे बलम् ॥ ८.३५.२९ ॥
El descenso en picado, el elevarse juntos, luego otra clase, ir y venir, regresar, y los muchos vuelos de anidar. Los haré hoy ante vuestros ojos; entonces veréis mi fuerza.
8.35.30
तेषामन्यतमेनाहं पतिष्यामि विहायसम् ।
प्रदिशध्वं यथान्यायं केन हंसाः पताम्यहम् ॥ ८.३५.३० ॥
Con uno de ellos volaré al cielo. Oh cisnes, decidme con rectitud: ¿con cuál de ellos volaré?
8.35.31
ते वै ध्रुवं विनिश्चित्य सम्पतध्वं मया सह ।
पातैरेभिः खलु खगाः पतितुं खे निराश्रये ॥ ८.३५.३१ ॥
Habiéndolo decidido con certeza, descended conmigo. Aves, con estas caídas, en verdad caed en el cielo sin apoyo.
8.35.32
एवमुक्ते तु काकेन प्रहस्यैको विहंगमः ।
उवाच काकं राधेय वचनं तन्निबोध मे ॥ ८.३५.३२ ॥
Cuando el cuervo habló así, un ave se rió y dijo al cuervo: Escucha estas palabras mías, oh hijo de Rādhā.
8.35.33
शतमेकं च पातानां त्वं काक पतिता ध्रुवम् ।
एकमेव तु यं पातं विदुः सर्वे विहङ्गमाः।
तमहं पतिता काक नान्यं जानामि कञ्चन ॥ ८.३५.३३ ॥
Cuervo, tú ciertamente conoces ciento una caídas. Pero yo caeré por aquella única caída que todas las aves conocen, cuervo; no conozco ninguna otra.
8.35.34
पत त्वमपि तत्राशु येन पातेन मन्यसे ॥ ८.३५.३४ ॥
Tú también cae allí pronto, por la caída que consideres apropiada.
8.35.35
अथ काकं प्रजहसुर्ये तत्रासन्समागताः ।
कथमेकेन पातेन हंसः पातशतं जयेत्।
एकेन वायस त्वैनं पातेनाभिभविष्यति ॥ ८.३५.३५ ॥
Entonces los reunidos allí se rieron del cuervo: ¿Cómo podría un cisne vencer cien caídas con una sola? Cuervo, con esa única caída te vencerá.
8.35.36
हंसश्चोत्पतितः काको बलवानाशुविक्रमः ।
प्रपेततुः स्पर्धया च ततस्तौ हंसवायसौ।
उपर्युपरि वेगेन समुद्रं मकरालयम् ॥ ८.३५.३६ ॥
El cisne se elevó, y el cuervo, fuerte y de rápido valor, también se elevó. Entonces, por rivalidad, las dos aves, cisne y cuervo, cayeron veloces una sobre otra hacia el océano, morada de los monstruos marinos.
8.35.37
हंसस्त्वेकेन पातेन काकः पातशतेन च ।
स्पर्धिनौ सहितौ तूर्णं खमास्थाय तरस्विनौ ॥ ८.३५.३७ ॥
El cisne con un solo descenso y el cuervo con cien descensos, los dos rivales, juntos y rápidamente alzándose al cielo, ambos veloces.
8.35.38
हंसस्तु मृदुनैकेन विक्रान्तुमुपचक्रमे ।
पूर्वमेव तु वै काकः स तं तूर्णं प्रचक्रमे ॥ ८.३५.३८ ॥
Pero el cisne, con un solo esfuerzo suave, comenzó a mostrar su fuerza; pero el cuervo ya había empezado rápidamente a hacer lo mismo.
8.35.39
नात्यहीयत काकश्च मुहूर्तमिव सूतज ॥ ८.३५.३९ ॥
Y el cuervo no se quedó atrás ni por un instante, oh hijo de Sūta.
8.35.40
काकोपि हंसं चापल्याच्छीघ्रतां प्रतिदर्शयन् ।
वेगेनातीत्य तरसा पुनरेति मुहुर्मुहुः ॥ ८.३५.४० ॥
El cuervo también, por inconstancia, mostrando su rapidez, superaba al cisne con su velocidad y volvía una y otra vez.
8.35.41
तुण्डेनाभ्यहनच्चैनं कुर्वन्नामापसव्यतः ।
रोरूयन्निव चाप्येनं समाह्वयति वै मुहुः।
विसिस्मापयिषुः पातैर्दर्शयन्नात्मनः क्रियाम् ॥ ८.३५.४१ ॥
Golpeándolo con el pico, haciendo un sonido por la izquierda, como si llorara, lo llamaba una y otra vez; deseando asombrarlo con sus descensos, mostraba su propia habilidad.
8.35.42
अथ तानि विचित्राणि पतितानीतराणि च ।
दृष्ट्वा प्रमुदिताः काका विनेदुरधिकैः स्वरैः ॥ ८.३५.४२ ॥
Entonces, al ver aquellos descensos maravillosos y las demás proezas, los cuervos, encantados, gritaron con voces más fuertes.
8.35.43
हंसाश्चापहसन्ति स्म प्रवदन्ति प्रियाणि च ।
कुर्वाणा विविधान्रावानिच्छन्तो जयमात्मनः ॥ ८.३५.४३ ॥
Los cisnes se burlaban de él y pronunciaban palabras agradables, emitiendo diversos graznidos, deseando la victoria para sí mismos.
8.35.44
उत्पत्योत्पत्य च प्राहुर्मुहूर्तमिति चेति च ।
वृक्षाग्रेभ्यः स्थलेभ्यश्च निपतन्त्युत्पतन्ति च ॥ ८.३५.४४ ॥
Volando una y otra vez, decían: «Un momento, un momento», descendiendo de las copas de los árboles y del suelo, y volviendo a elevarse.
8.35.45
अवमत्य च हंसं तमिदं काकोऽब्रवीद्वचः ।
योऽसावुत्पतितो हंसः सोऽसावेव प्रहीयते ॥ ८.३५.४५ ॥
Despreciando a aquel cisne, el cuervo dijo estas palabras: «Aquel cisne que se elevó es precisamente el que ahora se queda atrás».
8.35.46
अथ हंसस्तु तच्छ्रुत्वा भाषितं पततांवरः ।
विगाह्य हंसो विक्षोभ्य प्रापतत्पश्चिमां दिशम् ॥ ८.३५.४६ ॥
Entonces el cisne, el mejor de los voladores, al oír aquellas palabras, se sumergió, agitó las aguas y voló hacia la dirección occidental.
8.35.47
उपर्युपरि वेगेन सागरं मकरालयम् ।
बहुसत्वसमाकीर्णं वीचीभिर्भीमदर्शनम् ॥ ८.३५.४७ ॥
Volando con velocidad, cada vez más alto, pasó sobre el océano, morada de los makaras, repleto de muchas criaturas, terrible de ver por sus olas.
8.35.48
अथाचिरेण राधेय काको वेगादहीयत ।
ततोऽतीव परिश्रान्तः कथञ्चिद्वंसमन्वगात् ॥ ८.३५.४८ ॥
Entonces, al poco tiempo, oh hijo de Rādhā, el cuervo quedó atrás en velocidad; y luego, sumamente agotado, de algún modo siguió al cisne.
8.35.49
भीश्चैनमाविशत्तीव्रं काकं कर्ण विचेतसम् ।
द्वीपान्द्रुमान्वितान्पश्यन्विश्रमार्थं श्रमातुरः।
निपतेयं क्कनु श्रान्त इति तस्मिञ्जलार्णवे ॥ ८.३५.४९ ॥
Oh Karṇa, el miedo se apoderó de aquel cuervo agotado, cuya mente estaba confundida. Viendo las islas cubiertas de árboles, deseoso de descanso, pensó: "¿Dónde podré posarme, tan cansado?" en aquel océano de agua.
8.35.50
अवगाह्य समुद्रोऽपि बहुसत्वगणालयः ।
महान्भूतशतोद्भूसी नभसस्तु विशिष्यते ॥ ८.३५.५० ॥
Incluso el océano, gran morada de innumerables multitudes de seres en los que surgen cientos de criaturas, es superado por el cielo.
8.35.51
गाम्भीर्यार्द्वि समुद्रस्य न विशेषं कुलाधम ।
दिशश्च नाम्भसां कर्ण समुद्रस्था विदुर्जनाः।
विपश्चितोप्यपारत्वात्किं पुनः कर्ण वायसः ॥ ८.३५.५१ ॥
Oh Karṇa, el más bajo de los linajes, la profundidad y la extensión del océano no difieren. Ni siquiera quienes habitan en el océano conocen las direcciones de sus aguas, Karṇa; por ser ilimitado, ni los sabios lo saben. Entonces, ¿qué sabría un cuervo, oh Karṇa?
8.35.52
अथ हंसोप्यतिक्रामन्मुहूर्तमिव दूरतः ।
अतिक्रम्य च चक्राङ्गः काकं तं समुदैक्षत ॥ ८.३५.५२ ॥
Entonces el cisne también, volando desde lejos como por un instante, dejó atrás al cuervo; y el pájaro cakravāka, habiéndolo sobrepasado, observó atentamente a aquel cuervo.
8.35.53
शनकैः परिहीनं तं परिश्रान्तमचेतसम् ।
अवेक्षमाणस्तं काकं प्रत्यागम्य हसन्निव ॥ ८.३५.५३ ॥
Observando a aquel cuervo, poco a poco quedado atrás, totalmente agotado y sin sentido, volviendo como si se riera.
8.35.54
तं प्रहस्य च चक्राङ्गः काकं मन्दगतिं तदा ।
हीयमानमथो दृष्ट्वा हंसः प्राह यथार्थवत्।
उज्जिहीर्षुर्निमज्जन्तं स्मरन्सत्पुरुषव्रतम् ॥ ८.३५.५४ ॥
Riéndose de él, el cisne de miembros como ruedas, al ver al cuervo de movimientos lentos y debilitado, habló con acierto, deseando levantar al que se hundía, recordando el voto de los hombres buenos.
8.35.55
बहूनि पतितानि त्वमाचक्षाणो मुहुर्मुहुः ।
पतस्यव्याहरन्खेदं ततो गर्ह्यं प्रभाषसे ॥ ८.३५.५५ ॥
Una y otra vez hablas de las muchas cosas caídas; mientras caes, hablando confusamente con dolor, luego pronuncias palabras reprochables.
8.35.56
जलं नाम पतितं काक यत्त्वं पतसि साम्प्रतम् ।
जलं स्पृशसि पक्षाभ्यां तुण्डेन च पुनः पुनः ॥ ८.३५.५६ ॥
¡Oh cuervo!, aquello en que ahora caes se llama agua; tocas el agua una y otra vez con tus alas y tu pico.
8.35.57
प्रब्रूहि कतमोऽयं ते पातो वर्तति वायस ।
एह्येहि काक शीघ्रं त्वमेष त्वां परिपालये ॥ ८.३५.५७ ॥
Dime, cuervo, ¿cuál es este tuyo de caída? Ven, ven, cuervo, rápido; te protegeré.
8.35.58
स पक्षाभ्यां स्पृशन्नार्तस्तुण्डेन च जलं तदा ।
काको दृढं परिश्रान्तः सहसा निपपात ह ॥ ८.३५.५८ ॥
Entonces, angustiado, tocando el agua con sus alas y su pico, el cuervo, totalmente agotado, cayó de repente.
8.35.59
सागराम्भसि तं दृष्ट्वा पततन्तं दीनचेतसम् ।
म्रियमाणमिदं वाक्यं हंसः काकमुवाच ह ॥ ८.३५.५९ ॥
Al verlo caer en las aguas del océano con el corazón abatido, muriendo, el cisne dijo al cuervo estas palabras.
8.35.60
शतमेकं च पातानां पताम्यहमिति स्म ह ।
श्लाघन्नात्मानमद्य त्वं काक भाषितवानसि ॥ ८.३५.६० ॥
"Vuelo uno de cien vuelos", así, alabándote a ti mismo, has hablado ahora, oh cuervo.
8.35.61
स त्वमेकशतं पातं पतन्नभ्यधिको मया ।
कथमेवं परिश्रान्तः पतितोऽसि महार्णवे ॥ ८.३५.६१ ॥
Tú, que vuelas uno de cien vuelos, no eres superior a mí. ¿Cómo, pues, tan agotado, has caído en el gran océano?
8.35.62
प्रत्युवाच ततः काकः सीदमान इदं वचः ।
उपरीतं तदा हंसं प्रसमीक्ष्य प्रसादयन् ॥ ८.३५.६२ ॥
Entonces el cuervo, que se hundía, respondió estas palabras, viendo al cisne suspendido arriba, tratando de apaciguarlo.
8.35.63
उच्छिष्टान्नेन पुष्टोऽहं दर्पोत्सिक्तः कुसत्वतः ।
सुपर्ण इव चात्मानं ज्ञातवान्पुत्रलाघवात् ॥ ८.३५.६३ ॥
Alimentado con sobras, hinchado de orgullo por mi naturaleza vil, me creí semejante al águila, por la ligereza de un niño.
8.35.64
शरणं त्वां प्रपन्नोऽहमुदकान्तमवाप्नुयाम् ।
हंसेदानीं परिश्रान्तमापदो मां समुद्वर ॥ ८.३५.६४ ॥
He venido buscando tu refugio, para alcanzar la orilla del agua. Oh cisne, ahora levántame, agotado, de esta calamidad.
8.35.65
यदि नाम पुनर्जीवन्गच्छेयं स्वं निवेशनम् ।
नैनं पुनर्हीनमपि क्षेप्ताऽहं खे विचारिणम् ॥ ८.३५.६५ ॥
Si logro vivir y volver de nuevo a mi morada, nunca más arrojaré a este vil que recorre el cielo.
8.35.66
तमेवं करुणं दीनं विलपन्तमचेतसम् ।
काककाकेति वाशन्तं निमज्जन्तं महार्णवे।
कृपयाऽभिपरीतो वै कृपां चक्रे दुरात्मनि ॥ ८.३५.६६ ॥
Así, lamentándose piadosamente, miserable e insensato, gritando «Cuervo, cuervo», hundiéndose en el gran océano, abrumado por la compasión, tuvo misericordia de aquel malvado.
8.35.67
अथ तं पततं दीनं जलक्लिन्नमचेतनम् ।
पद्भ्यामुत्क्षिप्य वेपन्तं पृष्ठमारो पयत्तदा ॥ ८.३५.६७ ॥
Entonces, levantando con sus patas a aquel que caía, miserable, empapado, insensible y temblando, lo colocó sobre su lomo.
8.35.68
स हंसः पृष्ठमारोप्य काकं कर्ण विचेतसम् ।
अविस्मयंस्तदा कर्ण पुनरेव समानयत्।
तमेव देशं तरसा स्पर्धया पेततुर्यतः ॥ ८.३५.६८ ॥
Aquel cisne, colocando al cuervo sin sentido sobre su lomo, oh Karṇa, sin asombro lo devolvió de nuevo; ambos, compitiendo velozmente, volaron al mismo lugar de donde habían venido.
8.35.69
उत्सृज्य त्वब्रवीन्मैवं पुनः कार्यं त्वयेति ह ।
स्थाप्य चैनं पुनर्द्वीपे समाश्वस्य च विक्लवम्।
गतो यथेप्सितं देशं हंसो मन इवाशुगः ॥ ८.३५.६९ ॥
Soltándolo, dijo: «No hagas eso otra vez; tendrás que hacerlo de nuevo». Luego, dejándolo de nuevo en la isla y consolando al afligido, el cisne se fue tan veloz como la mente al lugar que deseaba.
8.35.70
एवमुच्छिष्टपुष्टः स काकोऽहंसपराजितः ।
बलं वीर्यं महत्कर्ण त्यक्त्वा क्षान्तिमुपागतः ॥ ८.३५.७० ॥
Así aquel cuervo, alimentado de sobras y vencido por el cisne, oh Karṇa, abandonando su gran fuerza y valor, llegó a un estado de paciente sumisión.
8.35.71
उच्छिष्टभोजनः काको यथा वैश्यकुले पुरा ।
एवं त्वमुच्छिष्टभृतो धार्तराष्ट्रैर्न संशयः ॥ ८.३५.७१ ॥
Igual que el cuervo que una vez comió sobras en la casa de un mercader, así tú, alimentado de sobras por los hijos de Dhṛtarāṣṭra, sin duda.
8.35.72
सदृशाञ्श्रेयसश्चापि सर्वान्कर्णावमन्यसे ।
द्रोणद्रौणिकृपैर्गुप्तो भीष्मेणान्यैश्च कौरवैः ॥ ८.३५.७२ ॥
Karṇa, desprecias a todos tus iguales y superiores, aunque estás protegido por Droṇa, Drauṇi, Kṛpa, Bhīṣma y los demás Kauravas.
8.35.73
विराटनगरे पार्थमेकं किं नावधीस्तदा ।
यत्र व्यस्ताः समस्ताश्च निर्जिताः स्थ किरीटिना
सृगाला इव सिंहेन क्व ते वीर्यं तदा गतम् ॥ ८.३५.७३ ॥
¿Por qué no mataste entonces a aquel Pārtha solitario en la ciudad de Virāṭa, donde vosotros, dispersos y reunidos, fuisteis vencidos por el coronado? Como chacales ante un león, ¿adónde fue entonces tu valor?
8.35.74
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा समरे सव्यसाचिना ।
पश्यतां कुरवीराणां प्रथमं त्वं पलायितः ॥ ८.३५.७४ ॥
Al ver a tu hermano muerto en batalla por el diestro en ambas manos, fuiste tú el primero en huir mientras los héroes de los Kurus miraban.
8.35.75
तथा द्वैतवने कर्ण गन्धर्वैः समभिद्रुतान् ।
कुरून्सदारानुत्सृज्य त्वमेवाग्रे पलायितः ॥ ८.३५.७५ ॥
Así también, Karṇa, en el bosque de Dvaita, cuando los gandharvas atacaron a los Kurus por todos lados, abandonaste a los Kurus con sus esposas y fuiste el primero en huir.
8.35.76
हत्वा जित्वा च गन्धर्वांश्चित्रसेनमुखान्रणे ।
कर्ण दुर्योधनं पार्थः सभ्रातृकममोक्षयत् ॥ ८.३५.७६ ॥
Habiendo matado y vencido en batalla a los gandharvas encabezados por Citrasena, Pārtha liberó a Duryodhana junto con sus hermanos, oh Karṇa.
8.35.77
पुनः प्रभावः पार्थस्य पुराणः केशवस्य च ।
कथितः कर्ण रामेण सभायां कुरुसंसदि ॥ ८.३५.७७ ॥
De nuevo, Karṇa, el antiguo poder de Pārtha y de Keśava fue proclamado por Rāma (Paraśurāma) en la asamblea del consejo de los Kurus.
8.35.78
सततं च त्वमश्रौषीर्वचनं द्रोणभीष्मयोः ।
अवध्यौ वदतोः कृष्णौ सन्निधौ च महीक्षिताम् ॥ ८.३५.७८ ॥
Has oído constantemente las palabras de Droṇa y Bhīṣma: que los dos Kṛṣṇas, al hablar en presencia de los reyes, son invencibles.
8.35.79
कियन्तं तत्र वक्ष्यामि येनयेन धनञ्जयः ।
त्वत्तोऽतिरिक्तः सर्वेभ्यो भूतेभ्यो ब्राह्मणो यथा ॥ ८.३५.७९ ॥
¿Cuánto diré allí, en qué aspectos Dhanañjaya te supera, como el brahmán supera a todos los seres?
8.35.80
इदानीमेव द्रष्टासि प्रधाने स्यन्दने स्थितौ ।
पुत्रं च वसुदेवस्य कुन्तीपुत्रं च पाण्डवम् ॥ ८.३५.८० ॥
Ahora mismo lo verás: sobre el carro principal, al hijo de Vasudeva y al Pāṇḍava, hijo de Kuntī.
8.35.81
यथाऽश्रयत चक्राङ्गं वायसो बुद्धिमास्थितः ।
तथाश्रयस्व वार्ष्णेयं पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ८.३५.८१ ॥
Así como el cuervo sabio se refugió en una parte de la rueda del carro, así debes tú refugiarte en el descendiente de Vṛṣṇi y en el Pāṇḍava Dhanañjaya.
8.35.82
यदा त्वं युधि विक्रान्तौ वासुदेवधनञ्जयौ ।
द्रष्टास्येकरथे कर्ण तदा नैवं वदिष्यसि ॥ ८.३५.८२ ॥
Karṇa, cuando en la batalla veas a los dos valientes, Vāsudeva y Dhanañjaya, en un mismo carro, entonces no hablarás así.
8.35.83
यदा शरशतैः पार्थो दर्पं तव वधिष्यति ।
तदा त्वमन्तरं द्रष्टा आत्मनश्चार्जुनस्य च ॥ ८.३५.८३ ॥
Cuando Pārtha, con cientos de flechas, destruya tu orgullo, entonces verás la diferencia entre tú y Arjuna.
8.35.84
देवासुरमनुष्येषु प्रख्यातौ यौ नरोत्तमौ ।
तौ मावमंस्था मौर्ख्यात्त्वं स्वद्योत इव रोचनौ ॥ ८.३५.८४ ॥
No desprecies, por necedad, a aquellos dos mejores de los hombres, renombrados entre dioses, asuras y humanos. Tú eres como una luciérnaga; ellos, como dos luces resplandecientes.
8.35.85
सूर्याचन्द्रमसौ यद्वत्तद्वदजुनकेशवौ ।
प्रकाश्येनाभिविख्यातौ त्वं तु खद्योतवन्नृषु ॥ ८.३५.८५ ॥
Como el sol y la luna, así Arjuna y Keśava son famosos abiertamente por su luz; pero tú, entre los hombres, eres como una luciérnaga.
8.35.86
एवं विद्वन्मावमंस्थाः सूतपुत्राच्युतार्जुनौ ।
नरसिंहौ नरश्वा त्वं जोषमास्स्व विकत्थसे ॥ ८.३५.८६ ॥
Sabiendo esto, no desprecies al hijo del auriga, a Acyuta ni a Arjuna; ellos son leones entre los hombres, mientras que tú eres un perro entre hombres. Guarda silencio; te jactas en vano.