ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.36.1
मद्राधिपस्याधिरथिर्महात्मा ।
वचो निशम्याप्रियमप्रतीतः।
उवाच शल्यं विदितं ममैत… ।
द्यथाविधावर्जुनवासुदेवौ ॥ ८.३६.१ ॥
ମଦ୍ରରାଜଙ୍କର ସେହି ଅପ୍ରିୟ ବଚନ ଶୁଣି ଅଧିରଥଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ଜଣା ଅଛି… ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ ଯେମିତି ଅଛନ୍ତି ସେମିତି।”
8.36.2
शौरे रथं वाहयतोऽर्जुनस्य ।
बलं महास्त्राणि च पाण्डवस्य।
अहं विजानामि यथावदद्य ।
परोक्षभूतं तव तत्तु शल्य ॥ ८.३६.२ ॥
ଶୂରଙ୍କ ବଂଶଧର (କୃଷ୍ଣ) ରଥ ଚଳାଉଥିବା ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବଳ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାଅସ୍ତ୍ର — ହେ ଶଲ୍ୟ, ସେସବୁ ମୁଁ ଆଜି ଯଥାର୍ଥ ଜାଣେ; ତୁମ ପାଇଁ ତାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ଥିଲା।
8.36.3
तौ चाप्यहं शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
व्यपेतभीर्योधयिष्यामि कृष्णौ।
सन्तापयत्यभ्यधिकं हि रामा… ।
च्छापोऽद्य मां ब्राह्मणसत्तमाच्च ॥ ८.३६.३ ॥
ସେହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ ମୁଁ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ପରଶୁରାମ… ଅଭିଶାପ ଆଜି ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ସନ୍ତାପ ଦିଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସେହି ଅଭିଶାପ।
8.36.4
पुरा महेन्द्राद्रिवरे समुद्रे ।
तपस्विनं राममुपेत्य शल्य।
अस्त्रार्थिनं माऽद्य शिष्यं गृहाणे… ।
त्यथाऽब्रुवं ब्राह्मणच्छद्मना च ॥ ८.३६.४ ॥
ପୂର୍ବରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖରରେ, ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ, ତପସ୍ବୀ ରାମ (ପରଶୁରାମ) ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ଶଲ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର କାମନା କରି ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶରେ କହିଥିଲି: “ଆଜି ମୋତେ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ…”
8.36.5
तत्रावसं ब्राह्मण इत्यविप्रो ।
ब्रह्मास्त्रलोभादनृतेन चाहम्।
तज्जामदग्न्येन परं महास्त्रं ।
समन्त्रयुक्तं विहितं ममासीत् ॥ ८.३६.५ ॥
ସେଠାରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ “ବ୍ରାହ୍ମଣ” ନାମରେ ବାସ କଲି; ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରର ଲୋଭ ଓ ମିଥ୍ୟା ସହାୟତାରେ। ତେବେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର (ପରଶୁରାମ) ମନ୍ତ୍ରସହିତ ସେହି ପରମ ମହାଅସ୍ତ୍ର ମୋତେ ପ୍ରଦାନ କଲେ।
8.36.6
अस्त्रं यदा तद्विदितं ममासी… ।
त्तदाऽब्रवीद्ब्राह्मणो मां महर्षिः।
आपद्गतेनास्त्रमिदं प्रयोज्यं ।
त्वया रणे गच्छता साधयेति ॥ ८.३६.६ ॥
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଜ୍ଞାତ ହେଲା… ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହର୍ଷି ମୋତେ କହିଲେ: "ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ରଣକୁ ଯାଉଥିବା ତୁମେ ଏହାକୁ ସାଧନ କର।"
8.36.7
तत्रापि मे देवराजेन विघ्नो ।
हितार्थिना फल्गुनस्यैव शल्य।
कृतो विभेदेन ममोरुमेत्य ।
प्रविश्य कीटस्य तनुं विरूपाम् ॥ ८.३६.७ ॥
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ହିତ କାମନାରେ ମୋ ପାଇଁ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; କୀଟର ବିକୃତ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୋ ଊରୁରେ କଣ୍ଟା ପରି ବିଦ୍ଧ କଲେ।
8.36.8
ममोरुमेत्य प्रबिभेद कीटः ।
सुप्ते गुरौ तत्र शिरो निधाय।
ऊरुप्रभेदाच्च महान्बभूव ।
शरीरतो मे घनशोणितौघः ॥ ८.३६.८ ॥
ମୋ ଊରୁରେ ପ୍ରବେଶ କରି କୀଟଟି ବିଦ୍ଧ କଲା; ସେଠାରେ ଗୁରୁ ଶୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ମୋ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଊରୁ ବିଦ୍ଧ ହେବାରୁ ମୋ ଶରୀରରୁ ଘନ ରକ୍ତର ମହାପ୍ରବାହ ବାହାରିଲା।
8.36.9
गुरोर्भयाच्चापि न चेलिवानहं ।
ततो विबुद्धो ददृशे स विप्रः।
स धैर्ययुक्तं प्रसमीक्ष्य मां वै ।
न त्वं विप्रः कोऽसि सत्यं वदेति ॥ ८.३६.९ ॥
ଗୁରୁଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଚଳିଲି ନାହିଁ। ତା'ପରେ ଜାଗି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଦେଖିଲେ; ଧୈର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ମୋତେ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ସେ କହିଲେ: "ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହଁ, ସତ୍ୟ କୁହ, ତୁମେ କିଏ?"
8.36.10
तस्मै तदाऽऽत्मानमहं यथाव… ।
दाख्यातवान्सूत इत्येव शल्य।
स मां निशाम्याथ महातपस्वी ।
संशप्तवान्रोषपरीतचेताः ॥ ८.३६.१० ॥
ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ନିଜର ପରିଚୟ ଦେଲି: "ମୁଁ ସୂତ।" ତାହା ଶୁଣି ମହାତପସ୍ୱୀ, କ୍ରୋଧରେ ଘେରା ମନ ଥିବା ସେ ମୋତେ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।
8.36.11
सूत त्वया ह्याप्तमिदं तवास्त्रं ।
न कर्मकाले प्रतिभास्यतीति।
अन्यत्र तु स्यात्तव मृत्युकाला… ।
दब्राह्मणे ब्रह्म न हि ध्रुवं स्यात् ॥ ८.३६.११ ॥
ହେ ସୂତ, ତୁମେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଛ, କିନ୍ତୁ କର୍ମକାଳରେ ତାହା ତୁମକୁ ମନେ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ତୁମର ମୃତ୍ୟୁକାଳ ବ୍ୟତୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ରହିବ ନାହିଁ।
8.36.12
तदद्य पर्याप्तमतीव मेऽस्त्र… ।
मुपस्थितेऽस्मिंस्तुमुले विमर्दे ॥ ८.३६.१२ ॥
ତେଣୁ ଆଜି ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।
8.36.13
शल्योग्रधन्वानमहं वरिष्ठं ।
तरस्विनं भीममसह्यवीर्यम्।
सत्यप्रतिज्ञं युधि पाण्डवेयं ।
धनञ्जयं मृत्युमुखं नयिष्ये ॥ ८.३६.१३ ॥
ହେ ଶଲ୍ୟ, ଉଗ୍ର ଧନୁର୍ଧର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଗବାନ, ଭୟଙ୍କର, ଅସହ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁମୁଖକୁ ନେଇଯିବି।
8.36.14
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।
8.36.15
अपांपतिर्वेगवानप्रमेयो ।
निमज्जयिष्यन्बहुलाः प्रजा इव।
महारवं यः कुरुते समुद्रो ।
वेलेव तं वारयाम्यप्रमेयम् ॥ ८.३६.१५ ॥
ବହୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବୁଡ଼ାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ବେଗବାନ, ଅପ୍ରମେୟ ସମୁଦ୍ର ଯେପରି ମହାଗର୍ଜନ କରେ, ସେହିପରି ସେହି ଅପ୍ରମେୟକୁ ମୁଁ ତଟ ପରି ରୋକିବି।
8.36.16
प्रमुञ्चन्तं बाणसङ्घानमेया… ।
न्मर्मच्छिदो वीरहणः सुपत्रान्।
कुन्तीपुत्रं प्रतियोत्स्यामि युद्धे ।
ज्यां कर्षतामुत्तमं मर्त्यलोके ॥ ८.३६.१६ ॥
ବାଣ ସମୂହ ନିକ୍ଷେପକାରୀ, ମର୍ମସ୍ଥାନ ଭେଦକାରୀ, ବୀରଘାତୀ, ସୁପକ୍ଷ ବାଣରେ... ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ଯିଏ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଧନୁର ଜ୍ୟା ଆକର୍ଷଣକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ।
8.36.17
एवं बलेनातिबलं महास्त्रं ।
समुद्रकल्पं सुदुरापमुग्रम्।
शरौघिणं पार्थिवान्मज्जयन्तं ।
वेलेव पार्थमिषुभिर्वारयिष्ये ॥ ८.३६.१७ ॥
ଏହିପରି ବଳରେ ଅତିବଳବାନ, ମହାଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ସମୁଦ୍ରସମ, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଉଗ୍ର, ଶରବର୍ଷଣ କରି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବୁଡ଼ାଉଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ, ତଟ ଯେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ରୋକେ, ସେହିପରି ମୁଁ ବାଣରେ ରୋକିବି।
8.36.18
कृती कृतास्त्रो दृढहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
सुरासुरान्युधि वै यो जयेत ।
तेनाद्य मे पश्य युद्वं सुघोरम् ॥ ८.३६.१८ ॥
ନିପୁଣ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ସିଦ୍ଧ, ଦୃଢ଼ହସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ବିନାଶକ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କୁ ଜିତିପାରେ ଯେ—ତାଙ୍କ ସହିତ ଆଜି ମୋର ଅତି ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖ।
8.36.19
अभीर्मानी पाण्डवो युद्वकामो ।
ह्यमानुषैरस्यति मां महास्त्रैः।
तस्यास्त्रमस्त्रैरभिभूय सङ्ख्ये ।
बाणोत्तमैः पातयिष्यामि पार्थम् ॥ ८.३६.१९ ॥
ନିର୍ଭୟ, ଅଭିମାନୀ, ଯୁଦ୍ଧକାମୀ ପାଣ୍ଡବ ଅମାନୁଷ ମହାସ୍ତ୍ରରେ ମୋତେ ଆଘାତ କରୁଛି। ତାର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରାଜିତ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପାତିତ କରିବି।
8.36.20
सहस्ररश्मिप्रतिमं ज्वलन्तं ।
दिशश्च सर्वाः प्रतपन्तमुग्रम्।
तमोनुदं मेघ इवातिमात्रं ।
धनञ्जयं छादयिष्यामि बाणैः ॥ ८.३६.२० ॥
ସହସ୍ର କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ତପାଉଥିବା, ଉଗ୍ର, ଅନ୍ଧାର ଦୂରକାରୀ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ, ମେଘ ପରି ଅତ୍ୟଧିକ ବାଣରେ ମୁଁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବି।
8.36.21
वैश्वानरं धूमकेतुं ज्वलन्तं ।
तेजस्विनं नरवीरान्दहन्तम्।
पर्जन्यभूतः शरवर्षैर्यथाऽग्निं ।
तथा पार्थं शमयिष्यामि युद्धे ॥ ८.३६.२१ ॥
ବୈଶ୍ୱାନର ପରି, ଧୂମକେତୁଯୁକ୍ତ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ତେଜସ୍ୱୀ, ବୀର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦହୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ—ମେଘ ହୋଇ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପରି—ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଶାନ୍ତ କରିବି।
8.36.22
आशीविषं दृष्टिहणं सुघोरं ।
सुतीक्ष्णदंष्ट्रं ज्वलनप्रभवाम्।
क्रोधात्प्रदीप्तानलवद्दहन्तं ।
कुन्तीपुत्रं शमयिष्यामि भल्लैः ॥ ८.३६.२२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହନକାରୀ, ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଷ ଛଡ଼ାଉଥିବା, ଅତି ଭୟଙ୍କର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ, ଅଗ୍ନିରୁ ଜାତ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଭଲ୍ଲମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କରିବି।
8.36.23
प्रवाहिणं बलवन्तं महौजसं ।
प्रभञ्जनं मातरिश्वानमुग्रम्।
युद्धे सहिष्ये हिमवानिवाचलो ।
धनञ्जयं क्रुद्धममृष्यमाणम्। ॥ ८.३६.२३ ॥
ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ବଳବାନ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଝଡ଼ ବାୟୁ ମାତରିଶ୍ୱା ପରି ଉଗ୍ର — କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହିମାଳୟ ପରି ଅଟଳ ହୋଇ ସହିବି।
8.36.24
विशारदं रथमार्गेषु शक्तं ।
धुर्यं नित्यं समरेषु प्रवीरम्।
लोके वरं सर्वधनुर्धराणां ।
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.२४ ॥
ରଥଯୁଦ୍ଧର ପଥରେ ନିପୁଣ, ସମର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ଅଗ୍ରଣୀ ବୀର, ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବି।
8.36.25
अद्याहवे यस्य न तुल्यमन्यं ।
मन्ये मनुष्यं धनुराददानम्।
सर्वामिमां यः पृथिवीं सहेत ।
तथापि तेनाद्य रणे समेष्ये ॥ ८.३६.२५ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହିଁ; ଧନୁ ଧରିଥିବା ଏପରି ମନୁଷ୍ୟ ମୁଁ ମନେ କରେ ନାହିଁ, ଯିଏ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବ; ତଥାପି ଆଜି ରଣରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ହିଁ ମୁଁ ମୁକାବିଲା କରିବି।
8.36.26
यः सर्वभूतानि सदैवतानि ।
प्रस्थेऽजयत्खाण्डवे सव्यसाची
को जीवितं रक्षमाणो हि तेन ।
युयुत्सतेऽस्त्रैर्मानुषो मामृतेऽन्यः ॥ ८.३६.२६ ॥
ଖାଣ୍ଡବ ବନରେ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ? ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ?
8.36.27
मानी कृतास्त्रः कृतहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
तस्याहमद्यातिरथस्य काया… ।
च्छिरो हरिष्यामि शितैः पृषत्कैः। ॥ ८.३६.२७ ॥
ଅହଙ୍କାରୀ, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧକାରୀ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱବିଶିଷ୍ଟ, ସଂହାରକ — ସେହି ଅତିରଥଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଆଜି ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ହରଣ କରିବି।
8.36.28
योत्स्याम्येनं शल्य धनञ्जयं वै ।
मृत्युं पुरस्कृत्य रणे जयं वा।
अन्यो हि न ह्येकरथेन मर्त्यो ।
युध्येत यः पाण्डवमिन्द्रकल्पम् ॥ ८.३६.२८ ॥
ହେ ଶଲ୍ୟ, ମୁଁ ଏହି ଧନଞ୍ଜୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଗରେ ରଖି, ରଣରେ ଜୟ ପାଇବା ପାଇଁ। ଇନ୍ଦ୍ରସମ ପାଣ୍ଡବ ସହ ଏକ ରଥରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମର୍ତ୍ୟ ନାହିଁ।
8.36.29
तस्याहवे पौरुषं पाण्डवस्य ।
ब्रूयां पृष्टः समितौ क्षत्रियाणाम्
किं त्वं मूर्खः प्रहसन्मूढचेता ।
आख्यासि मे पौरुषं फल्गुनस्य ॥ ८.३६.२९ ॥
ସେହି ରଣରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପୌରୁଷ ବିଷୟରେ, ସଭାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଚରାଗଲେ ମୁଁ କହିବି। କିନ୍ତୁ ହେ ମୂର୍ଖ, ହସୁ ହସୁ ମୋହିତ ଚିତ୍ତ ତୁମେ ମୋତେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ପୌରୁଷ କାହିଁକି କହୁଛ?
8.36.30
अत्यप्रियो यः पुरुषो निष्ठुरो हि ।
क्षुद्रः क्षेप्ता क्षमिणश्चाक्षमावान्।
हन्यामहं त्वादृशानां शतानि ।
क्षमाम्यहं क्षमिणां काल एषः ॥ ८.३६.३० ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରିୟ, ନିଷ୍ଠୁର, କ୍ଷୁଦ୍ର, ନିନ୍ଦୁକ ଏବଂ କ୍ଷମାଶୀଳଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଅସହିଷ୍ଣୁ ମନୁଷ୍ୟକୁ, ତୁମ ପରି ଶହେ ଜଣଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ କ୍ଷମାଶୀଳଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ କ୍ଷମା କରେ — ଏହା ଏବେ ସମୟ।
8.36.31
अवोचस्त्वं पाण्डवार्ये प्रियाणि ।
प्रधर्षयन्मां मूढवत्पापकर्मन्।
मय्यार्जवे जिह्ममतिर्यतस्त्वं ।
मित्रद्रोही साप्तपदं हि मित्रम् ॥ ८.३६.३१ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପ୍ରିୟ ବଚନ କହିଲ; କିନ୍ତୁ ହେ ପାପକର୍ମୀ, ମୂର୍ଖ ପରି ତୁମେ ମୋତେ ଅପମାନ କରୁଛ। ମୋ ପ୍ରତି ସରଳତାରେ ତୁମ ମନ ବଙ୍କା; ତୁମେ ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ। ସପ୍ତପଦୀ ମିତ୍ରତା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ରତା।
8.36.32
कालस्त्वयं प्रत्युपयाति दारुणो ।
दुर्योधनो युद्धमुपागमद्यत्।
तस्यार्थसिद्धिं त्वभिकाङ्क्षमाण… ।
स्तमन्वेष्ये यत्र चैकान्तमस्ति ॥ ८.३६.३२ ॥
ଦେଖ, ଭୟଙ୍କର ସମୟ ନିକଟକୁ ଆସୁଛି; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ତାର କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି କାମନା କରି… ଯେଉଁଠି ଏକାନ୍ତ ଅଛି ସେଠାକୁ ମୁଁ ଖୋଜିବି।
8.36.33
तथाप्यहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये रणे मद्विधस्यैव कर्म।
न प्राकृतः सज्जते वै कदाचि… ।
द्यः प्रत्युदीयात्कृष्णधनञ्जयौ तौ ॥ ८.३६.३३ ॥
ତଥାପି, ପାଣ୍ଡବ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହ ମୁଁ ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ମୋ ପରି ଲୋକର କର୍ମ ଏହା। କୌଣସି ସାଧାରଣ ମଣିଷ କେବେ ବି… କୃଷ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
8.36.34
मित्रं मिन्देर्नन्दतेः प्रीयतेर्वा ।
सन्त्रायतेर्मिनुतेर्मोदतेर्वा।
दुर्योधने सर्वमिदं ममास्ति ।
तच्चापि सर्वं मम वेत्ति राजा ॥ ८.३६.३४ ॥
'ମିତ୍ର' ଶବ୍ଦ 'ମିଦ୍' (ବାନ୍ଧିବା), 'ନନ୍ଦ୍' (ଆନନ୍ଦିତ ହେବା), 'ପ୍ରୀ' (ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା), 'ତ୍ରା' (ରକ୍ଷା କରିବା), 'ମିନ୍' (ମାପିବା) କିମ୍ବା 'ମୁଦ୍' (ହର୍ଷିତ ହେବା) ଧାତୁରୁ ଆସେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କଠାରେ ମୋର ଏ ସବୁ ଅଛି; ସେ ରାଜା ମୋର ଏ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।
8.36.35
शत्रुः शदेः शासतेर्वा श्यतेर्वा ।
शृणातेर्वा श्वसतेः सीदतेर्वा।
श्रमेः शुचो बहुशः सूदतेश्च ।
प्रायेण सर्वं त्वयि तच्च मह्यम् ॥ ८.३६.३५ ॥
ଶତ୍ରୁ ଶଦ୍, ଶାସ୍, ଶ୍ୟୈ, ଶୃ, ଶ୍ଵସ୍, ସଦ୍ ଧାତୁରୁ, ଶୋକ, ଶ୍ରମ, ବାରମ୍ବାର ଏବଂ ସୂଦ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଆସେ; ଏ ସବୁ ପ୍ରାୟ ତୁମ ଓ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
8.36.36
दुर्योधनार्थं तव च प्रियार्थं ।
यशोर्थमात्मार्थमपीश्वरार्थम्।
तस्मादहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये यत्नात्कर्म च पश्य मेऽद्य ॥ ८.३६.३६ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ, ତୁମ ପାଇଁ, ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ଯଶ ପାଇଁ, ଆତ୍ମା ପାଇଁ, ଈଶ୍ୱର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ; ତେଣୁ ମୁଁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଆଜି ମୋ କର୍ମ ଯତ୍ନରେ ଦେଖ।
8.36.37
शल्याद्याहं सङ्गतः पाण्डवेन ।
मुच्येयं चेज्जीवमानः कथञ्चित्।
शश्वन्मृत्योः स्यामनाधृष्यरूपो ।
व्यक्तं तस्मात्संयुगाद्विप्रमुक्ताः ॥ ८.३६.३७ ॥
ଶଲ୍ୟ ପ୍ରଭୃତି ସହିତ, ପାଣ୍ଡବ ସହିତ ମିଶି, ମୁଁ ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଞ୍ଚି ମୁକ୍ତ ହେବି, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ସଦା ଅଜେୟ ରୂପ ପାଇବି; ସ୍ପଷ୍ଟ, ସେହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ।
8.36.38
अस्त्रं ब्राह्मं मनसा सञ्जपन्वै ।
यदाऽस्यते क्रोधितः सव्यसाची।
तदापि मे नैव मुच्येत पार्थो ।
न चेत्पतेद्विषमे मेऽद्य चक्रम् ॥ ८.३६.३८ ॥
ମନରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଜପି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ସବ୍ୟସାଚୀ ଯେତେବେଳେ ତାହା ଛାଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥ ମୁକ୍ତ ହେବ ନାହିଁ; ଯଦି ଆଜି ମୋ ଚକ୍ର ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ ନ ପଡ଼େ।
8.36.39
अस्त्राणि विद्ध्वा समरे गतानि ।
ब्राह्माणि दिव्यान्यथ मानुषाणि।
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्यं ।
नागोत्तमं नाग इव प्रभिन्नः ॥ ८.३६.३९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମ, ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନୁଷ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି, ମତ୍ତ ହାତୀ ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଜକୁ ସାମ୍ନା କରେ, ସେପରି ମୁଁ ସେ ଉଗ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିବି।
8.36.40
वैवस्वताद्दण्डहस्ताद्वरुणाद्वापि पाशिनः ।
सगदाद्वा धनपतेः सवज्राद्वा सुराधिपात् ॥ ८.३६.४० ॥
ଦଣ୍ଡଧାରୀ ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କଠାରୁ, ପାଶଧାରୀ ବରୁଣଙ୍କଠାରୁ, ଗଦାଧାରୀ ଧନପତି କୁବେରଙ୍କଠାରୁ, କିମ୍ବା ବଜ୍ରଧାରୀ ସୁରାଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ।
8.36.41
अथान्यस्मादपि सुरादमित्रादाततायिनः ।
इति शल्य विजानीहि यथा नाहं बिभेम्युत ॥ ८.३६.४१ ॥
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତା ଠାରୁ, କିମ୍ବା ଆତତାୟୀ ଶତ୍ରୁ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ — ହେ ଶଲ୍ୟ, ଜାଣ ଯେ ମୁଁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ।
8.36.42
तस्मान्न मे भयं पार्थान्नापि चैव जनार्दनात् ।
सह युद्धं हि मे ताभ्यां साम्पराये भविष्यति ॥ ८.३६.४२ ॥
ତେଣୁ ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ କିମ୍ବା ଜନାର୍ଦନଙ୍କଠାରୁ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ; ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ସହ ମୋର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ।
8.36.43
श्वभ्रे ते पततां चक्रमिति मां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे प्राप्तस्यैकायनं भयम् ॥ ८.३६.४३ ॥
'ତୁମ ଚକ୍ର ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ିବ' ବୋଲି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ କହିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ଓ ରଣଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଭୟ।
8.36.44
तस्माद्बिभेमि बलवद्ब्राह्मणव्याहृतादहम् ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.४४ ॥
ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ; କାରଣ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ହିଁ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ପ୍ରଭୁ।
8.36.45
कदाचिब्राह्मणस्याथ योग्यहेतेरहं नृप ।
अजानन्नक्षिपं बाणं घोररूपं भयावहम् ॥ ८.३६.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏକଦା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ କାରଣରୁ ମୁଁ ଅଜାଣତରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲି।
8.36.46
होमधेन्वास्ततो वत्सः प्रमत्त इषुणा हतः ।
चरन्वै विजने शल्य ततोऽनु व्याजहार सः ॥ ८.३६.४६ ॥
ତା'ପରେ ହୋମଧେନୁର ବାଛୁରୀ, ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ବୁଲୁଥିବାବେଳେ ଅସାବଧାନରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲା। ହେ ଶଲ୍ୟ, ପରେ ସେ କହିଲେ।
8.36.47
यस्माद्वत्सस्त्वया चात्र होमधेन्वा हतो नृप ।
तस्मात्त्वमपि राधेय वाक्शल्यं महदाप्नुहि ॥ ८.३६.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯେହେତୁ ଏଠାରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହୋମଧେନୁର ବାଛୁରୀ ହତ ହେଲା, ତେଣୁ ହେ ରାଧେୟ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମହାନ ବାକ୍ଶଲ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ।
8.36.48
श्वभ्रे ते पतिता चक्रं युध्यमानस्य शत्रुणा ।
प्राप्त एकायने काले मृत्युसाधारणे त्वयि ॥ ८.३६.४८ ॥
ଗାତରେ ତୁମ ଚକ୍ର ପଡ଼ିଗଲା; ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଉପରେ ସେହି କାଳ ଆସିଲା, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁର ଏକମାତ୍ର ପଥ।
8.36.49
स्पर्धसे येन सङ्ग्रामे यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
तत एव ध्रुवं मृत्युं सूत प्राप्स्यसि संयुगे ॥ ८.३६.४९ ॥
ଯାହା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଛ ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ହେ ସୂତ, ସେଥିରୁ ହିଁ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବ।
8.36.50
अहं प्रसादयाञ्चक्रे ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ ८.३६.५० ॥
କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି।
8.36.51
गवां दशशतं वित्तं बलीवर्दांश्च षट्शतम् ।
प्रच्छन्नं काञ्चनैः कामं ब्राह्मणार्थमहं तदा ॥ ८.३६.५१ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ହଜାରେ ଗାଈ, ଛଅଶହ ବଳଦ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ସୁନା ଦେଲି।
8.36.52
दासीशतं निष्ककण्ठं शतमश्वतरीरथान् ।
कन्यानां निष्ककण्ठीनां सहस्रं समलंकृतम् ॥ ८.३६.५२ ॥
ସୁନା ମୁଦ୍ରାର କଣ୍ଠହାର ପିନ୍ଧିଥିବା ଶହେ ଦାସୀ, ଶହେ ଖଚ୍ଚର-ରଥ ଏବଂ ସୁନା ମୁଦ୍ରାର କଣ୍ଠହାର ପିନ୍ଧି ସଜ୍ଜିତ ହଜାରେ କନ୍ୟା (ଦେଲି)।
8.36.53
ईषादन्तान्नागशतान्दासीदासशतानि च ।
दद्मि तैर्द्विजमुख्यो मे प्रसादं न चकार सः ॥ ८.३६.५३ ॥
ହଳ-ଦଣ୍ଡ ପରି ଦାନ୍ତଥିବା ଶହେ ହାତୀ ଏବଂ ଶହଶହ ଦାସ-ଦାସୀ ମୁଁ ଦେଲି; ତଥାପି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ମୋ ଉପରେ କୃପା କଲେ ନାହିଁ।
8.36.54
कृष्णानां श्वेतवत्सानां गोशतानि चतुर्दश ।
ददन्हि न लभे तस्मात्प्रसादं द्विजसत्तमात् ॥ ८.३६.५४ ॥
ଧଳା ବାଛୁରି ସହିତ କଳା ଗାଈ ଚଉଦଶହ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ କୃପା ପାଇଲି ନାହିଁ।
8.36.55
यत्किञ्चिन्मामकं वित्तं त्वदधीनं करोमि तत् ।
इति मां याचमानं वै ब्राह्मणः प्रत्यवारयत्।
क्रोधदीप्तेक्षणः शळ्य निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ८.३६.५५ ॥
"ମୋ ପାଖରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ଧନ ମୁଁ ତୁମ ଅଧୀନ କରିଦେଉଛି" — ଏପରି ଯାଚନା କରୁଥିବା ମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ। ହେ ଶଲ୍ୟ, କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଆଖିରେ ଯେମିତି ଦୃଷ୍ଟିରେ ହିଁ ଦଗ୍ଧ କରୁଥିବା ପରି।
8.36.56
व्याहृतं यन्मया सूत तत्तथा न तदन्यथा ।
अनृतोक्तं प्रजां हन्यात्ततः पापमवाप्नुयाम् ॥ ८.३६.५६ ॥
ହେ ସୂତ, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ତାହା ସେମିତି ଅଟେ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ନୁହେଁ। ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ପ୍ରଜା ବିନଷ୍ଟ ହେବ; ତେବେ ମୁଁ ପାପ ପାଇବି।
8.36.57
तस्माद्धर्माभिरक्षार्थं नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
मा त्वं ब्रह्मगतिं हिंस्याः प्रायश्चित्तं कृतं त्वया ॥ ८.३६.५७ ॥
ତେଣୁ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣର ମାର୍ଗକୁ ତୁମେ ହିଂସା କର ନାହିଁ; ତୁମେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିସାରିଛ।
8.36.58
मद्वाक्यं नानृतं लोके कश्चित्कुर्यात्समाप्नुहि ।
यन्मयोक्तं सरोषेण गच्छ सूतज माचिरम् ॥ ८.३६.५८ ॥
ମୋ ବାକ୍ୟ ଜଗତରେ କେବେ ମିଥ୍ୟା ହୁଏ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ତାହା ତୁମେ ପାଇବ; ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଯାଅ।
8.36.59
इति मामसकृत्क्रुद्धः स उवाच द्बिजोत्तमः ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.५९ ॥
ଏହିପରି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ: ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ହିଁ ସୁଖଦୁଃଖର ପ୍ରଭୁ।
8.36.60
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न शल्य मधुसूदनाम् ।
तस्माद्बिभेम्यहं शापात्तेन सत्येन ते शपे ॥ ८.३६.६० ॥
ମୁଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ, ହେ ଶଲ୍ୟ, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ଅଭିଶାପକୁ ଭୟ କରେ; ସେହି ସତ୍ୟ ନାମରେ ଶପଥ କରି ତୁମକୁ କହୁଛି।
8.36.61
सह युद्धं समेताभ्यामद्येदं समुपस्थितम् ।
युद्वेऽस्मिञ्जीवितं मेऽद्य शल्य संशयमागतम् ॥ ८.३६.६१ ॥
ଆଜି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ହେ ଶଲ୍ୟ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଜି ମୋ ଜୀବନ ସନ୍ଦେହରେ ପଡିଛି।
8.36.62
शक्रोऽप्यमरराट् ताभ्यामुपगम्याहवं सह ।
संशयं परमं गच्छेत्कथं वा मन्यते भवान् ॥ ८.३६.६२ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଗଲେ ପରମ ସନ୍ଦେହରେ ପଡିବେ। ଆପଣ ଏହାକୁ କିପରି ଭାବନ୍ତି?
8.36.63
इत्येवं ते मयाऽऽख्यातं क्षिप्तेन न सुहृत्तया ।
जानामि त्वाऽधिक्षिपन्तं दोषमात्मगतं शृणु ॥ ८.३६.६३ ॥
ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ବନ୍ଧୁଭାବରେ ନୁହେଁ, ନିନ୍ଦା କରି। ତୁମେ ନିଜ ଭିତରର ଦୋଷ ଉପରେ ହିଁ ଆକ୍ଷେପ କରୁଛ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ; ସେହି ଦୋଷ ଶୁଣ।