మహాభారతం · అధ్యాయం 8.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.36.1
मद्राधिपस्याधिरथिर्महात्मा ।
वचो निशम्याप्रियमप्रतीतः।
उवाच शल्यं विदितं ममैत… ।
द्यथाविधावर्जुनवासुदेवौ ॥ ८.३६.१ ॥
మద్రరాజు ఆ అప్రియమైన మాటలు విని, అధిరథుని మహాత్ముడైన కుమారుడు (కర్ణుడు) అసంతృప్తితో శల్యుడితో ఇలా అన్నాడు: “నాకు తెలిసినది… అర్జునుడు, వాసుదేవుడు ఉన్నట్లే.”
8.36.2
शौरे रथं वाहयतोऽर्जुनस्य ।
बलं महास्त्राणि च पाण्डवस्य।
अहं विजानामि यथावदद्य ।
परोक्षभूतं तव तत्तु शल्य ॥ ८.३६.२ ॥
శూరుని వంశజుడు (కృష్ణుడు) రథాన్ని నడుపుతున్నప్పుడు అర్జునుని బలం, పాండవుని మహాస్త్రాలు — ఓ శల్యా, వాటిని నేను ఈ రోజు సరిగ్గా తెలుసుకున్నాను; నీకు అది ఇంతవరకు గోచరం కాలేదు.
8.36.3
तौ चाप्यहं शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
व्यपेतभीर्योधयिष्यामि कृष्णौ।
सन्तापयत्यभ्यधिकं हि रामा… ।
च्छापोऽद्य मां ब्राह्मणसत्तमाच्च ॥ ८.३६.३ ॥
ఆ ఇద్దరు కృష్ణులతో, శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠులతో కూడా నేను నిర్భయంగా యుద్ధం చేస్తాను. పరశురాముడు… శాపం నన్ను ఈ రోజు అత్యధికంగా బాధిస్తోంది; బ్రాహ్మణోత్తముని ఆ శాపమూ అంతే.
8.36.4
पुरा महेन्द्राद्रिवरे समुद्रे ।
तपस्विनं राममुपेत्य शल्य।
अस्त्रार्थिनं माऽद्य शिष्यं गृहाणे… ।
त्यथाऽब्रुवं ब्राह्मणच्छद्मना च ॥ ८.३६.४ ॥
పూర్వం మహేంద్ర పర్వత శ్రేష్ఠ శిఖరంపై, సముద్ర తీరాన, తపస్వి రాముని (పరశురాముని) సమీపించి, ఓ శల్యా, అస్త్రాలను కోరి: “నన్ను ఈ రోజు శిష్యునిగా స్వీకరించండి…” అని బ్రాహ్మణ వేషంలో నేను అన్నాను.
8.36.5
तत्रावसं ब्राह्मण इत्यविप्रो ।
ब्रह्मास्त्रलोभादनृतेन चाहम्।
तज्जामदग्न्येन परं महास्त्रं ।
समन्त्रयुक्तं विहितं ममासीत् ॥ ८.३६.५ ॥
అక్కడ నేను బ్రాహ్మణుడు కాకపోయినా “బ్రాహ్మణుడు”గా ఉన్నాను; బ్రహ్మాస్త్రపు లోభంతో, అసత్యంతో. అప్పుడు జమదగ్ని కుమారుడు (పరశురాముడు) మంత్రాలతో సహా ఆ పరమ మహాస్త్రాన్ని నాకు ప్రసాదించాడు.
8.36.6
अस्त्रं यदा तद्विदितं ममासी… ।
त्तदाऽब्रवीद्ब्राह्मणो मां महर्षिः।
आपद्गतेनास्त्रमिदं प्रयोज्यं ।
त्वया रणे गच्छता साधयेति ॥ ८.३६.६ ॥
అస్త్రం నాకు తెలిసినప్పుడు… అప్పుడు బ్రాహ్మణ మహర్షి నాతో ఇలా అన్నాడు: "ఆపదలో ఉన్నవాడు ఈ అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాలి. యుద్ధానికి వెళ్తూ నీవు దీన్ని సాధించు."
8.36.7
तत्रापि मे देवराजेन विघ्नो ।
हितार्थिना फल्गुनस्यैव शल्य।
कृतो विभेदेन ममोरुमेत्य ।
प्रविश्य कीटस्य तनुं विरूपाम् ॥ ८.३६.७ ॥
అక్కడ కూడా నాకు దేవరాజు ఇంద్రుడు ఫల్గునుని (అర్జునుని) హితాన్ని కోరి అడ్డంకి కల్పించాడు; పురుగు యొక్క వికృత రూపంలో ప్రవేశించి నా తొడను ముల్లులా గుచ్చాడు.
8.36.8
ममोरुमेत्य प्रबिभेद कीटः ।
सुप्ते गुरौ तत्र शिरो निधाय।
ऊरुप्रभेदाच्च महान्बभूव ।
शरीरतो मे घनशोणितौघः ॥ ८.३६.८ ॥
నా తొడలో ప్రవేశించి పురుగు గుచ్చింది; అక్కడ గురువు నిద్రిస్తున్నారు, ఆయన తల నా మీద ఉంచబడింది. తొడ గుచ్చుటవల్ల నా శరీరం నుండి దట్టమైన రక్తప్రవాహం పెద్దగా వెలువడింది.
8.36.9
गुरोर्भयाच्चापि न चेलिवानहं ।
ततो विबुद्धो ददृशे स विप्रः।
स धैर्ययुक्तं प्रसमीक्ष्य मां वै ।
न त्वं विप्रः कोऽसि सत्यं वदेति ॥ ८.३६.९ ॥
గురువు భయం వల్ల నేను కూడా కదలలేదు. అప్పుడు మేల్కొన్న ఆ బ్రాహ్మణుడు నన్ను చూశాడు; ధైర్యంతో ఉన్న నన్ను బాగా పరిశీలించి ఇలా అన్నాడు: "నీవు బ్రాహ్మణుడవు కావు, సత్యం చెప్పు, నీవు ఎవరు?"
8.36.10
तस्मै तदाऽऽत्मानमहं यथाव… ।
दाख्यातवान्सूत इत्येव शल्य।
स मां निशाम्याथ महातपस्वी ।
संशप्तवान्रोषपरीतचेताः ॥ ८.३६.१० ॥
అప్పుడు నేను ఆయనకు యథార్థంగా నా పరిచయం చెప్పాను: "నేను సూతుడను." ఆయన విని, మహాతపస్వి, కోపంతో నిండిన మనస్సుతో నన్ను శపించాడు.
8.36.11
सूत त्वया ह्याप्तमिदं तवास्त्रं ।
न कर्मकाले प्रतिभास्यतीति।
अन्यत्र तु स्यात्तव मृत्युकाला… ।
दब्राह्मणे ब्रह्म न हि ध्रुवं स्यात् ॥ ८.३६.११ ॥
సూతుడా, నీవు ఈ అస్త్రాన్ని పొందావు కాని కర్మకాలంలో ఇది నీకు గుర్తుకు రాదు. నీ మృత్యుకాలం కాకుండా, బ్రాహ్మణుడిపై బ్రహ్మాస్త్రం నిశ్చయంగా నిలవదు.
8.36.12
तदद्य पर्याप्तमतीव मेऽस्त्र… ।
मुपस्थितेऽस्मिंस्तुमुले विमर्दे ॥ ८.३६.१२ ॥
కాబట్టి ఈ రోజు నాకు ఈ అస్త్రం చాలా సరిపోతుంది, ఈ భీకర ఘర్షణ సమీపించినప్పుడు.
8.36.13
शल्योग्रधन्वानमहं वरिष्ठं ।
तरस्विनं भीममसह्यवीर्यम्।
सत्यप्रतिज्ञं युधि पाण्डवेयं ।
धनञ्जयं मृत्युमुखं नयिष्ये ॥ ८.३६.१३ ॥
శల్యా, ఉగ్రధనుర్ధారి, శ్రేష్ఠుడు, వేగవంతుడు, భయంకరుడు, సహింపరాని పరాక్రమం గలవాడు, యుద్ధంలో సత్యప్రతిజ్ఞుడైన పాండుపుత్రుడు ధనంజయుణ్ణి నేను మృత్యుముఖంలోకి నడిపిస్తాను.
8.36.14
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.१४ ॥
యుద్ధంలో నేను ధనంజయుణ్ణి సంహరిస్తాను.
8.36.15
अपांपतिर्वेगवानप्रमेयो ।
निमज्जयिष्यन्बहुलाः प्रजा इव।
महारवं यः कुरुते समुद्रो ।
वेलेव तं वारयाम्यप्रमेयम् ॥ ८.३६.१५ ॥
అనేక ప్రాణులను ముంచివేయబోయే వేగవంతమైన, అపరిమితమైన సముద్రం గొప్ప గర్జన చేసినట్లు, ఆ అపరిమితుడిని నేను ఒడ్డులాగా ఆపుతాను.
8.36.16
प्रमुञ्चन्तं बाणसङ्घानमेया… ।
न्मर्मच्छिदो वीरहणः सुपत्रान्।
कुन्तीपुत्रं प्रतियोत्स्यामि युद्धे ।
ज्यां कर्षतामुत्तमं मर्त्यलोके ॥ ८.३६.१६ ॥
బాణసమూహాలను ప్రయోగిస్తూ, మర్మస్థానాలను చీల్చే, వీరులను సంహరించే, మంచి రెక్కలున్న బాణాలతో... యుద్ధంలో కుంతీపుత్రుడిని నేను ఎదుర్కొంటాను; మర్త్యలోకంలో వింటి నారి లాగేవారిలో అతడు ఉత్తముడు.
8.36.17
एवं बलेनातिबलं महास्त्रं ।
समुद्रकल्पं सुदुरापमुग्रम्।
शरौघिणं पार्थिवान्मज्जयन्तं ।
वेलेव पार्थमिषुभिर्वारयिष्ये ॥ ८.३६.१७ ॥
ఈ విధంగా బలంలో అత్యంత బలవంతుడు, మహాస్త్రధారి, సముద్రంలాంటివాడు, అందుకోవడానికి కష్టమైనవాడు, ఉగ్రుడు, బాణవర్షం కురిపించి రాజులను ముంచెత్తుతున్న పార్థుడిని, తీరం సముద్రాన్ని అడ్డుకున్నట్లు నేను బాణాలతో అడ్డుకుంటాను.
8.36.18
कृती कृतास्त्रो दृढहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
सुरासुरान्युधि वै यो जयेत ।
तेनाद्य मे पश्य युद्वं सुघोरम् ॥ ८.३६.१८ ॥
నైపుణ్యం కలవాడు, అస్త్రాలలో సిద్ధుడు, దృఢ హస్తాల యోధుడు, దివ్యాస్త్రాలు తెలిసినవాడు, తెల్ల గుర్రాల వాడు, నాశకుడు, యుద్ధంలో దేవాసురులను జయించగలవాడు—అతనితో ఈరోజు నా ఘోర యుద్ధాన్ని చూడు.
8.36.19
अभीर्मानी पाण्डवो युद्वकामो ।
ह्यमानुषैरस्यति मां महास्त्रैः।
तस्यास्त्रमस्त्रैरभिभूय सङ्ख्ये ।
बाणोत्तमैः पातयिष्यामि पार्थम् ॥ ८.३६.१९ ॥
భయం లేని, గర్విష్ఠుడైన, యుద్ధాన్ని కోరే పాండవుడు మానుషేతరమైన మహాస్త్రాలతో నన్ను కొడుతున్నాడు. అతని అస్త్రాన్ని అస్త్రాలతో అణచి, యుద్ధంలో ఉత్తమ బాణాలతో పార్థుడిని పడగొడతాను.
8.36.20
सहस्ररश्मिप्रतिमं ज्वलन्तं ।
दिशश्च सर्वाः प्रतपन्तमुग्रम्।
तमोनुदं मेघ इवातिमात्रं ।
धनञ्जयं छादयिष्यामि बाणैः ॥ ८.३६.२० ॥
వెయ్యి కిరణాల సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, అన్ని దిక్కులను తపింపజేస్తూ, ఉగ్రుడై, చీకటిని తొలగించే ధనంజయుడిని, మేఘం వలె అధికంగా బాణాలతో నేను కప్పుతాను.
8.36.21
वैश्वानरं धूमकेतुं ज्वलन्तं ।
तेजस्विनं नरवीरान्दहन्तम्।
पर्जन्यभूतः शरवर्षैर्यथाऽग्निं ।
तथा पार्थं शमयिष्यामि युद्धे ॥ ८.३६.२१ ॥
వైశ్వానరుడిలా, పొగకేతనం గల్గి, జ్వలిస్తూ, తేజోవంతుడై, వీరపురుషులను దహిస్తున్న పార్థుడిని—మేఘంగా మారి బాణవర్షంతో అగ్నిని ఆర్పినట్లు—యుద్ధంలో నేను శాంతింపజేస్తాను.
8.36.22
आशीविषं दृष्टिहणं सुघोरं ।
सुतीक्ष्णदंष्ट्रं ज्वलनप्रभवाम्।
क्रोधात्प्रदीप्तानलवद्दहन्तं ।
कुन्तीपुत्रं शमयिष्यामि भल्लैः ॥ ८.३६.२२ ॥
కోపంతో మండే అగ్నిలా దహించే, చూపుతోనే విషం చిమ్మే, అతి భయంకరమైన, పదునైన కోరలున్న, అగ్నిలో పుట్టిన విషసర్పంలా ఉన్న కుంతీ పుత్రుడిని నేను భల్లాలతో శాంతింపజేస్తాను.
8.36.23
प्रवाहिणं बलवन्तं महौजसं ।
प्रभञ्जनं मातरिश्वानमुग्रम्।
युद्धे सहिष्ये हिमवानिवाचलो ।
धनञ्जयं क्रुद्धममृष्यमाणम्। ॥ ८.३६.२३ ॥
వేగంగా ప్రవహించే, బలవంతుడు, మహాతేజస్వి, తుఫాను గాలి మాతరిశ్వానిలా ఉగ్రుడైన వాడిని, హిమాలయం వలె నేను యుద్ధంలో ఎదుర్కొంటాను — కోపంతో, ఓర్పు లేకుండా ఉన్న ధనంజయుడిని.
8.36.24
विशारदं रथमार्गेषु शक्तं ।
धुर्यं नित्यं समरेषु प्रवीरम्।
लोके वरं सर्वधनुर्धराणां ।
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.२४ ॥
రథ యుద్ధ మార్గాలలో నిపుణుడు, సమర్థుడు, యుద్ధాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందుండే వీరుడు, లోకంలో విలుకాండ్రందరిలో శ్రేష్ఠుడైన ధనంజయుడిని నేను యుద్ధంలో సంహరిస్తాను.
8.36.25
अद्याहवे यस्य न तुल्यमन्यं ।
मन्ये मनुष्यं धनुराददानम्।
सर्वामिमां यः पृथिवीं सहेत ।
तथापि तेनाद्य रणे समेष्ये ॥ ८.३६.२५ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో ఎవరికీ సమానుడు లేడు; విల్లు ఎత్తిన అలాంటి మనిషిని నేను భావించను; ఈ భూమినంతటినీ కూడా తట్టుకోగలవాడు అతడే. అయినప్పటికీ ఈ రోజు రణంలో అతడితోనే నేను తలపడతాను.
8.36.26
यः सर्वभूतानि सदैवतानि ।
प्रस्थेऽजयत्खाण्डवे सव्यसाची
को जीवितं रक्षमाणो हि तेन ।
युयुत्सतेऽस्त्रैर्मानुषो मामृतेऽन्यः ॥ ८.३६.२६ ॥
ఖాండవ వనంలో సమస్త ప్రాణులను దేవతలతో సహా జయించిన సవ్యసాచితో, తన ప్రాణం కాపాడుకోగోరే ఏ మనిషి అస్త్రాలతో పోరాడాలనుకుంటాడు? నేను తప్ప మరెవరు?
8.36.27
मानी कृतास्त्रः कृतहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
तस्याहमद्यातिरथस्य काया… ।
च्छिरो हरिष्यामि शितैः पृषत्कैः। ॥ ८.३६.२७ ॥
గర్విష్ఠుడు, అస్త్రవిద్యలో నేర్పరి, చేతులతో యుద్ధం చేసేవాడు, దివ్యాస్త్రాలను తెలిసినవాడు, తెల్లని గుర్రాలు కలవాడు, సంహారకుడు — ఆ అతిరథుని శరీరం నుండి ఈరోజు పదునైన బాణాలతో అతని తలను తీసివేస్తాను.
8.36.28
योत्स्याम्येनं शल्य धनञ्जयं वै ।
मृत्युं पुरस्कृत्य रणे जयं वा।
अन्यो हि न ह्येकरथेन मर्त्यो ।
युध्येत यः पाण्डवमिन्द्रकल्पम् ॥ ८.३६.२८ ॥
ఓ శల్యా, నేను ఈ ధనంజయునితో యుద్ధం చేస్తాను, మృత్యువును ముందుంచుకొని, రణంలో విజయం కోసం. ఇంద్రునితో సమానుడైన పాండవునితో ఒకే రథంపై యుద్ధం చేయగల మరో మర్త్యుడు లేడు.
8.36.29
तस्याहवे पौरुषं पाण्डवस्य ।
ब्रूयां पृष्टः समितौ क्षत्रियाणाम्
किं त्वं मूर्खः प्रहसन्मूढचेता ।
आख्यासि मे पौरुषं फल्गुनस्य ॥ ८.३६.२९ ॥
ఆ యుద్ధంలో పాండవుని పౌరుషం గురించి, సభలో క్షత్రియుల మధ్య అడిగితే, నేను చెబుతాను. కానీ ఓ మూఢుడా, నవ్వుతూ మోహిత మనస్కుడవై నీవు నాకు ఫల్గునుని పౌరుషం ఎందుకు చెబుతున్నావు?
8.36.30
अत्यप्रियो यः पुरुषो निष्ठुरो हि ।
क्षुद्रः क्षेप्ता क्षमिणश्चाक्षमावान्।
हन्यामहं त्वादृशानां शतानि ।
क्षमाम्यहं क्षमिणां काल एषः ॥ ८.३६.३० ॥
అత్యంత అప్రియుడు, కఠినుడు, నీచుడు, నిందకుడు, సహనవంతులపై కూడా అసహనం కలవాడైన మనిషిని, నీలాంటి వందమందిని నేను చంపగలను. కానీ సహనవంతుల పట్ల నేను సహనం చూపుతున్నాను — ఇదే ఈ సమయం.
8.36.31
अवोचस्त्वं पाण्डवार्ये प्रियाणि ।
प्रधर्षयन्मां मूढवत्पापकर्मन्।
मय्यार्जवे जिह्ममतिर्यतस्त्वं ।
मित्रद्रोही साप्तपदं हि मित्रम् ॥ ८.३६.३१ ॥
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు ప్రియమైన మాటలు పలికావు; కానీ పాపకర్మా, మూర్ఖుడిలా నన్ను అవమానిస్తున్నావు. నా పట్ల సరళత్వంలో నీ మనసు వక్రమైనది; మిత్రద్రోహివి నీవు. ఏడడుగుల స్నేహమే నిజమైన మిత్రత్వం.
8.36.32
कालस्त्वयं प्रत्युपयाति दारुणो ।
दुर्योधनो युद्धमुपागमद्यत्।
तस्यार्थसिद्धिं त्वभिकाङ्क्षमाण… ।
स्तमन्वेष्ये यत्र चैकान्तमस्ति ॥ ८.३६.३२ ॥
ఇదిగో, భయంకర కాలం సమీపిస్తోంది; దుర్యోధనుడు యుద్ధాన్ని ప్రారంభించాడు. అతని కార్యసిద్ధిని కోరుతూ… ఏకాంతం ఉన్న చోటును నేను వెతుకుతాను.
8.36.33
तथाप्यहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये रणे मद्विधस्यैव कर्म।
न प्राकृतः सज्जते वै कदाचि… ।
द्यः प्रत्युदीयात्कृष्णधनञ्जयौ तौ ॥ ८.३६.३३ ॥
అయినప్పటికీ, పాండవుడు మరియు వాసుదేవుడితో నేను రణంలో పోరాడతాను; నా వంటి వాడి కర్తవ్యం ఇదే. సామాన్య మానవుడు ఎప్పుడూ… కృష్ణుడికీ ధనంజయుడికీ ఎదురు నిలబడలేడు.
8.36.34
मित्रं मिन्देर्नन्दतेः प्रीयतेर्वा ।
सन्त्रायतेर्मिनुतेर्मोदतेर्वा।
दुर्योधने सर्वमिदं ममास्ति ।
तच्चापि सर्वं मम वेत्ति राजा ॥ ८.३६.३४ ॥
'మిత్రం' అనేది 'మిద్' (బంధించు), 'నంద్' (సంతోషించు), 'ప్రీ' (ప్రీతి పరచు), 'త్రా' (రక్షించు), 'మిన్' (కొలుచు) లేదా 'ముద్' (ఆనందించు) నుండి వస్తుంది. దుర్యోధనుడిలో నాకు ఇదంతా ఉంది; ఆ రాజు నా ఇదంతా కూడా తెలుసుకుంటాడు.
8.36.35
शत्रुः शदेः शासतेर्वा श्यतेर्वा ।
शृणातेर्वा श्वसतेः सीदतेर्वा।
श्रमेः शुचो बहुशः सूदतेश्च ।
प्रायेण सर्वं त्वयि तच्च मह्यम् ॥ ८.३६.३५ ॥
శత్రు శద్, శాస్, శ్యై, శృ, శ్వస్, సద్ ధాతువుల నుండి, శోకం, శ్రమ, పదే పదే, సూద్ నుండి కూడా వస్తుంది; ఇవన్నీ ఎక్కువగా నీలో, నాలో ఉన్నాయి.
8.36.36
दुर्योधनार्थं तव च प्रियार्थं ।
यशोर्थमात्मार्थमपीश्वरार्थम्।
तस्मादहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये यत्नात्कर्म च पश्य मेऽद्य ॥ ८.३६.३६ ॥
దుర్యోధనుని కోసం, నీ కోసం, ప్రియమైన వారి కోసం, కీర్తి కోసం, ఆత్మ కోసం, ఈశ్వరుని కోసం కూడా; కాబట్టి నేను పాండవుడు, వాసుదేవుడితో పోరాడతాను. ఈ రోజు నా కర్మను జాగ్రత్తగా చూడు.
8.36.37
शल्याद्याहं सङ्गतः पाण्डवेन ।
मुच्येयं चेज्जीवमानः कथञ्चित्।
शश्वन्मृत्योः स्यामनाधृष्यरूपो ।
व्यक्तं तस्मात्संयुगाद्विप्रमुक्ताः ॥ ८.३६.३७ ॥
శల్యుడు మొదలైన వారితో కలిసి, పాండవునితో, నేను ఏదోవిధంగా జీవించి విముక్తుడనైతే, మృత్యువు నుండి ఎప్పటికీ జయించలేని రూపం కలవాడనవుతాను; స్పష్టంగా, ఆ యుద్ధం నుండి విడుదలై.
8.36.38
अस्त्रं ब्राह्मं मनसा सञ्जपन्वै ।
यदाऽस्यते क्रोधितः सव्यसाची।
तदापि मे नैव मुच्येत पार्थो ।
न चेत्पतेद्विषमे मेऽद्य चक्रम् ॥ ८.३६.३८ ॥
మనసులో బ్రహ్మాస్త్రాన్ని జపిస్తూ, కోపించిన సవ్యసాచి దానిని ప్రయోగించినప్పుడు కూడా, నా చేత పార్థుడు విడుదల పొందడు; ఈ రోజు నా చక్రం విషమ స్థలంలో పడకపోతే.
8.36.39
अस्त्राणि विद्ध्वा समरे गतानि ।
ब्राह्माणि दिव्यान्यथ मानुषाणि।
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्यं ।
नागोत्तमं नाग इव प्रभिन्नः ॥ ८.३६.३९ ॥
యుద్ధంలో బ్రాహ్మ, దివ్య, మానుష అస్త్రాలను ప్రయోగించి, మదించిన ఏనుగు ఉత్తమ గజాన్ని ఎదుర్కొన్నట్లు నేను ఆ ఉగ్రవీర్యుడిని ఎదుర్కొంటాను.
8.36.40
वैवस्वताद्दण्डहस्ताद्वरुणाद्वापि पाशिनः ।
सगदाद्वा धनपतेः सवज्राद्वा सुराधिपात् ॥ ८.३६.४० ॥
దండం చేతబట్టిన వైవస్వతుడి నుంచి, పాశం ధరించిన వరుణుడి నుంచి, గదతో కూడిన ధనపతి నుంచి, వజ్రంతో కూడిన సురాధిపతి నుంచి కూడా.
8.36.41
अथान्यस्मादपि सुरादमित्रादाततायिनः ।
इति शल्य विजानीहि यथा नाहं बिभेम्युत ॥ ८.३६.४१ ॥
ఇంకొక దేవత నుంచి, లేదా ఆతతాయి శత్రువు నుంచి కూడా — ఓ శల్యా, నేను భయపడను అని తెలుసుకో.
8.36.42
तस्मान्न मे भयं पार्थान्नापि चैव जनार्दनात् ।
सह युद्धं हि मे ताभ्यां साम्पराये भविष्यति ॥ ८.३६.४२ ॥
అందువల్ల నాకు పార్థుడి వల్లా, జనార్దనుడి వల్లా భయం లేదు; వారిద్దరితోనూ నాకు యుద్ధం జరుగుతుంది.
8.36.43
श्वभ्रे ते पततां चक्रमिति मां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे प्राप्तस्यैकायनं भयम् ॥ ८.३६.४३ ॥
'నీ చక్రాలు గుంటలో పడతాయి' అని ఒక బ్రాహ్మణుడు నాతో అన్నాడు. యుద్ధంలో పోరాడుతూ, రణరంగానికి చేరిన వానికి ఇదే ఏకైక భయం.
8.36.44
तस्माद्बिभेमि बलवद्ब्राह्मणव्याहृतादहम् ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.४४ ॥
అందువల్ల బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన మాటకు నేను ఎంతో భయపడుతున్నాను; ఎందుకంటే ఈ చంద్రవంశ రాజులే సుఖదుఃఖాలకు అధిపతులు.
8.36.45
कदाचिब्राह्मणस्याथ योग्यहेतेरहं नृप ।
अजानन्नक्षिपं बाणं घोररूपं भयावहम् ॥ ८.३६.४५ ॥
ఓ రాజా, ఒకప్పుడు ఒక బ్రాహ్మణుని సముచిత కారణం కోసం, నేను తెలియకుండా భయంకరమైన, భయం కలిగించే బాణాన్ని ప్రయోగించాను.
8.36.46
होमधेन्वास्ततो वत्सः प्रमत्त इषुणा हतः ।
चरन्वै विजने शल्य ततोऽनु व्याजहार सः ॥ ८.३६.४६ ॥
తర్వాత హోమధేను దూడ, ఏకాంతంలో తిరుగుతూ, అజాగ్రత్తగా ఉండగా బాణంతో కొట్టబడింది. ఓ శల్యా, తరువాత అతడు మాట్లాడాడు.
8.36.47
यस्माद्वत्सस्त्वया चात्र होमधेन्वा हतो नृप ।
तस्मात्त्वमपि राधेय वाक्शल्यं महदाप्नुहि ॥ ८.३६.४७ ॥
ఓ రాజా, ఇక్కడ నీ చేత హోమధేను దూడ చంపబడినందున, ఓ రాధేయా, నీవూ గొప్ప వాక్-శల్యాన్ని పొందుము.
8.36.48
श्वभ्रे ते पतिता चक्रं युध्यमानस्य शत्रुणा ।
प्राप्त एकायने काले मृत्युसाधारणे त्वयि ॥ ८.३६.४८ ॥
గుంటలో నీ చక్రం పడిపోయింది; యుద్ధం చేస్తుండగా శత్రువుచేత నీపై ఆ కాలం వచ్చింది, అది మృత్యువు ఒకే మార్గం.
8.36.49
स्पर्धसे येन सङ्ग्रामे यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
तत एव ध्रुवं मृत्युं सूत प्राप्स्यसि संयुगे ॥ ८.३६.४९ ॥
దేని కోసం యుద్ధంలో పోటీపడుతున్నావో, దేనికై నిరంతరం ప్రయత్నిస్తున్నావో, ఓ సూతా, దాని వల్లనే నీవు యుద్ధంలో నిశ్చయంగా మృత్యువును పొందుతావు.
8.36.50
अहं प्रसादयाञ्चक्रे ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ ८.३६.५० ॥
కఠిన వ్రతాలు కలిగిన ఆ బ్రాహ్మణుడిని నేను ప్రసన్నం చేయడానికి ప్రయత్నించాను.
8.36.51
गवां दशशतं वित्तं बलीवर्दांश्च षट्शतम् ।
प्रच्छन्नं काञ्चनैः कामं ब्राह्मणार्थमहं तदा ॥ ८.३६.५१ ॥
అప్పుడు నేను బ్రాహ్మణుని కోసం వెయ్యి ఆవులను, ఆరు వందల ఎద్దులను, కోరిక మేరకు దాచిన బంగారాన్ని ఇచ్చాను.
8.36.52
दासीशतं निष्ककण्ठं शतमश्वतरीरथान् ।
कन्यानां निष्ककण्ठीनां सहस्रं समलंकृतम् ॥ ८.३६.५२ ॥
బంగారు నాణెల హారాలు ధరించిన నూరు దాసీలను, నూరు కంచర గాడిదల రథాలను, బంగారు నాణెల హారాలు ధరించి అలంకరించబడిన వెయ్యి కన్యలను (ఇచ్చాను).
8.36.53
ईषादन्तान्नागशतान्दासीदासशतानि च ।
दद्मि तैर्द्विजमुख्यो मे प्रसादं न चकार सः ॥ ८.३६.५३ ॥
నాగలి దండాల్లాంటి దంతాలున్న నూరు ఏనుగులను, వందల కొద్దీ దాసదాసీలను నేనిచ్చాను; అయినా ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు నాపై దయ చూపలేదు.
8.36.54
कृष्णानां श्वेतवत्सानां गोशतानि चतुर्दश ।
ददन्हि न लभे तस्मात्प्रसादं द्विजसत्तमात् ॥ ८.३६.५४ ॥
తెల్లని దూడలతో కూడిన నల్ల ఆవులు పద్నాలుగు వందలు ఇచ్చినా, ఆ ద్విజోత్తముని నుండి నాకు కృప లభించలేదు.
8.36.55
यत्किञ्चिन्मामकं वित्तं त्वदधीनं करोमि तत् ।
इति मां याचमानं वै ब्राह्मणः प्रत्यवारयत्।
क्रोधदीप्तेक्षणः शळ्य निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ८.३६.५५ ॥
"నా దగ్గర ఉన్న ఏ సంపదనైనా నీ ఆధీనం చేస్తాను" అని ఇలా వేడుకుంటున్న నన్ను బ్రాహ్మణుడు తిరస్కరించాడు. ఓ శల్యా, కోపంతో ప్రకాశించే కళ్లతో చూపుతోనే దహించేవాడిలా.
8.36.56
व्याहृतं यन्मया सूत तत्तथा न तदन्यथा ।
अनृतोक्तं प्रजां हन्यात्ततः पापमवाप्नुयाम् ॥ ८.३६.५६ ॥
ఓ సూతా, నేను చెప్పినది అలాగే ఉంది, అన్యథా కాదు. అసత్యం పలికితే సంతానం నశిస్తుంది; అప్పుడు నాకు పాపం కలుగుతుంది.
8.36.57
तस्माद्धर्माभिरक्षार्थं नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
मा त्वं ब्रह्मगतिं हिंस्याः प्रायश्चित्तं कृतं त्वया ॥ ८.३६.५७ ॥
కాబట్టి ధర్మ రక్షణ కోసం నేను అసత్యం పలకడానికి సిద్ధంగా లేను. బ్రాహ్మణుని మార్గాన్ని నీవు హింసించకు; నీవు ప్రాయశ్చిత్తం చేసావు.
8.36.58
मद्वाक्यं नानृतं लोके कश्चित्कुर्यात्समाप्नुहि ।
यन्मयोक्तं सरोषेण गच्छ सूतज माचिरम् ॥ ८.३६.५८ ॥
నా మాట ప్రపంచంలో ఎప్పుడూ అసత్యం కాదు. కోపంతో నేను చెప్పినదాన్ని నీవు పొందుతావు; సూతపుత్రా, ఆలస్యం చేయక వెళ్ళు.
8.36.59
इति मामसकृत्क्रुद्धः स उवाच द्बिजोत्तमः ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.५९ ॥
ఇలా కోపంతో ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు నాతో పదేపదే అన్నాడు: ఈ చంద్రవంశ రాజులే సుఖదుఃఖాలకు ప్రభువులు.
8.36.60
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न शल्य मधुसूदनाम् ।
तस्माद्बिभेम्यहं शापात्तेन सत्येन ते शपे ॥ ८.३६.६० ॥
నేను అర్జునుడికి భయపడను, ఓ శల్యా, మధుసూదనుడికీ భయపడను. అందువల్ల శాపానికి భయపడుతున్నాను; ఆ సత్యం మీద ఒట్టు పెట్టి నీతో చెప్తున్నాను.
8.36.61
सह युद्धं समेताभ्यामद्येदं समुपस्थितम् ।
युद्वेऽस्मिञ्जीवितं मेऽद्य शल्य संशयमागतम् ॥ ८.३६.६१ ॥
ఈ రోజు ఈ యుద్ధం వారిద్దరితో కలిసి ఎదురుగా వచ్చి నిలిచింది. ఓ శల్యా, ఈ యుద్ధంలో నేడు నా ప్రాణం సందేహంలో పడింది.
8.36.62
शक्रोऽप्यमरराट् ताभ्यामुपगम्याहवं सह ।
संशयं परमं गच्छेत्कथं वा मन्यते भवान् ॥ ८.३६.६२ ॥
దేవతల రాజైన శక్రుడు కూడా ఆ ఇద్దరితో యుద్ధంలో దిగితే పరమ సందేహంలో పడతాడు. మీరు దీన్ని ఎలా భావిస్తారు?
8.36.63
इत्येवं ते मयाऽऽख्यातं क्षिप्तेन न सुहृत्तया ।
जानामि त्वाऽधिक्षिपन्तं दोषमात्मगतं शृणु ॥ ८.३६.६३ ॥
ఈ విధంగా నేను నీతో చెప్పాను; మిత్రుడిగా కాదు, నిందిస్తూ. నీ లోపంపైనే నువ్వు నింద మోపుతున్నావని నేను తెలుసుకున్నాను; నీలో ఉన్న దోషాన్ని వినుము.