มหาภารตะ · อัธยายะ 8.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.36.1
मद्राधिपस्याधिरथिर्महात्मा ।
वचो निशम्याप्रियमप्रतीतः।
उवाच शल्यं विदितं ममैत… ।
द्यथाविधावर्जुनवासुदेवौ ॥ ८.३६.१ ॥
กรรณะผู้เป็นบุตรของอธิรถผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ได้ฟังคำที่ไม่น่าพอใจของพระศัลย์ เจ้าแห่งมัทร ก็ไม่พอใจ จึงกล่าวแก่ศัลย์ว่า "ข้ารู้ดีถึง… อรชุนและวาสุเทพตามที่เป็นอยู่จริง"
8.36.2
शौरे रथं वाहयतोऽर्जुनस्य ।
बलं महास्त्राणि च पाण्डवस्य।
अहं विजानामि यथावदद्य ।
परोक्षभूतं तव तत्तु शल्य ॥ ८.३६.२ ॥
กำลังของอรชุนผู้ขับรถศึกให้แก่ทายาทแห่งศูระ (พระกฤษณะ) และอาวุธทิพย์อันยิ่งใหญ่ของปาณฑพ ข้าทราบความจริงเรื่องเหล่านี้ในวันนี้ดีแล้ว ศัลย์เอ๋ย สิ่งเหล่านี้ได้ถูกซ่อนไว้จากท่านจนถึงบัดนี้
8.36.3
तौ चाप्यहं शस्त्रभृतां वरिष्ठौ ।
व्यपेतभीर्योधयिष्यामि कृष्णौ।
सन्तापयत्यभ्यधिकं हि रामा… ।
च्छापोऽद्य मां ब्राह्मणसत्तमाच्च ॥ ८.३६.३ ॥
ข้าจะรบกับกฤษณะทั้งสองผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถือศัสตรา โดยไม่หวาดกลัว… วันนี้คำสาปของพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดนั้น ทำให้ข้าทุกข์ทรมานยิ่งนัก
8.36.4
पुरा महेन्द्राद्रिवरे समुद्रे ।
तपस्विनं राममुपेत्य शल्य।
अस्त्रार्थिनं माऽद्य शिष्यं गृहाणे… ।
त्यथाऽब्रुवं ब्राह्मणच्छद्मना च ॥ ८.३६.४ ॥
เมื่อก่อนบนยอดเขามเหนทร์อันประเสริฐ ริมทะเล ข้าได้เข้าไปหาพระรามผู้เป็นตาปส ศัลย์เอ๋ย ด้วยปรารถนาอาวุธ แล้วกล่าวว่า "วันนี้ขอท่านรับข้าเป็นศิษย์เถิด… " ครั้นแล้วข้าได้กล่าวเช่นนั้นภายใต้ร่างแปลงของพราหมณ์
8.36.5
तत्रावसं ब्राह्मण इत्यविप्रो ।
ब्रह्मास्त्रलोभादनृतेन चाहम्।
तज्जामदग्न्येन परं महास्त्रं ।
समन्त्रयुक्तं विहितं ममासीत् ॥ ८.३६.५ ॥
ที่นั่นข้าอาศัยอยู่ภายใต้นามว่า "พราหมณ์" ทั้งที่มิใช่พราหมณ์ เพราะความโลภในพรหมาสตร์และด้วยการพูดเท็จ บุตรแห่งชามทัคนี (พระปรศุราม) จึงประทานอาวุธอันยิ่งใหญ่สูงสุดนั้นแก่ข้า พร้อมด้วยมนตร์คาถา
8.36.6
अस्त्रं यदा तद्विदितं ममासी… ।
त्तदाऽब्रवीद्ब्राह्मणो मां महर्षिः।
आपद्गतेनास्त्रमिदं प्रयोज्यं ।
त्वया रणे गच्छता साधयेति ॥ ८.३६.६ ॥
เมื่ออาวุธนั้นเป็นที่รู้แก่ข้า… ครั้งนั้นมหาฤๅษีผู้เป็นพราหมณ์จึงกล่าวแก่ข้าว่า "ผู้ตกอยู่ในความทุกข์พึงใช้อาวุธนี้ เมื่อท่านไปสู่สนามรบ จงทำให้สำเร็จเถิด"
8.36.7
तत्रापि मे देवराजेन विघ्नो ।
हितार्थिना फल्गुनस्यैव शल्य।
कृतो विभेदेन ममोरुमेत्य ।
प्रविश्य कीटस्य तनुं विरूपाम् ॥ ८.३६.७ ॥
แม้ที่นั่นก็มีอุปสรรคเกิดขึ้นแก่ข้า โดยพระราชาแห่งเทพ ผู้ปรารถนาความเจริญของฝ่ายฟัลคุนะ (อรชุน) ศัลย์เอ๋ย ตัวหนอนพิการตัวหนึ่งเข้าไปในร่างนั้น แล้วเจาะต้นขาของข้าเหมือนหนามทิ่ม
8.36.8
ममोरुमेत्य प्रबिभेद कीटः ।
सुप्ते गुरौ तत्र शिरो निधाय।
ऊरुप्रभेदाच्च महान्बभूव ।
शरीरतो मे घनशोणितौघः ॥ ८.३६.८ ॥
หนอนนั้นเข้าไปในต้นขาของข้าแล้วเจาะเข้าไป ขณะที่อาจารย์กำลังหลับอยู่ตรงนั้น โดยมีศีรษะของท่านวางอยู่บนตัวข้า เพราะการเจาะต้นขา เลือดข้นจำนวนมากจึงไหลออกจากร่างของข้าเป็นกระแสใหญ่
8.36.9
गुरोर्भयाच्चापि न चेलिवानहं ।
ततो विबुद्धो ददृशे स विप्रः।
स धैर्ययुक्तं प्रसमीक्ष्य मां वै ।
न त्वं विप्रः कोऽसि सत्यं वदेति ॥ ८.३६.९ ॥
เพราะความกลัวอาจารย์ ข้าจึงไม่กระดุกกระดิกแม้แต่น้อย ครั้นแล้วพราหมณ์ผู้นั้นตื่นขึ้นและเห็นข้า เมื่อพิจารณาข้าอย่างละเอียดว่าข้ามีความมั่นคง เขาจึงกล่าวว่า "ท่านมิใช่พราหมณ์ จงบอกความจริงเถิด ท่านเป็นผู้ใดกันแน่?"
8.36.10
तस्मै तदाऽऽत्मानमहं यथाव… ।
दाख्यातवान्सूत इत्येव शल्य।
स मां निशाम्याथ महातपस्वी ।
संशप्तवान्रोषपरीतचेताः ॥ ८.३६.१० ॥
ข้าจึงบอกความจริงแก่ท่านในตอนนั้นว่า "ข้าเป็นสารถี" ตาปสผู้ยิ่งใหญ่นั้นได้ฟังข้า จิตใจของท่านถูกความโกรธครอบงำ จึงสาปแช่งข้า
8.36.11
सूत त्वया ह्याप्तमिदं तवास्त्रं ।
न कर्मकाले प्रतिभास्यतीति।
अन्यत्र तु स्यात्तव मृत्युकाला… ।
दब्राह्मणे ब्रह्म न हि ध्रुवं स्यात् ॥ ८.३६.११ ॥
สารถีเอ๋ย อาวุธนี้ท่านได้มาแล้วจริง แต่ยามต้องปฏิบัติการ มันจะไม่ปรากฏขึ้นในใจท่าน เว้นแต่ยามท่านจะสิ้นชีวิต พรหมาสตร์จะไม่อาจต่อกรกับพราหมณ์ได้อย่างแน่นอน
8.36.12
तदद्य पर्याप्तमतीव मेऽस्त्र… ।
मुपस्थितेऽस्मिंस्तुमुले विमर्दे ॥ ८.३६.१२ ॥
ฉะนั้น วันนี้อาวุธนี้ก็เพียงพอแก่ข้าอย่างยิ่ง เมื่อการปะทะอันอึกทึกนี้ได้เกิดขึ้นแล้ว
8.36.13
शल्योग्रधन्वानमहं वरिष्ठं ।
तरस्विनं भीममसह्यवीर्यम्।
सत्यप्रतिज्ञं युधि पाण्डवेयं ।
धनञ्जयं मृत्युमुखं नयिष्ये ॥ ८.३६.१३ ॥
ศัลย์เอ๋ย ข้าจะนำธนัญชัย บุตรของปาณฑุผู้เป็นนักธนูดุร้าย ผู้ประเสริฐ ว่องไว น่าสะพรึงกลัว มีกำลังที่ไม่อาจต้านทานได้ ผู้ซื่อตรงต่อคำปฏิญาณในสงคราม เข้าสู่ปากแห่งความตาย
8.36.14
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.१४ ॥
ในการรบ ข้าจะสังหารธนัญชัย
8.36.15
अपांपतिर्वेगवानप्रमेयो ।
निमज्जयिष्यन्बहुलाः प्रजा इव।
महारवं यः कुरुते समुद्रो ।
वेलेव तं वारयाम्यप्रमेयम् ॥ ८.३६.१५ ॥
เหมือนเจ้าแห่งน้ำผู้ว่องไวและไม่อาจประเมินได้ ซึ่งคำรามกึกก้อง เตรียมจะกลืนสัตว์จำนวนมากให้จมน้ำ ข้าจะยับยั้งผู้ไม่อาจประเมินได้นั้นไว้ ดุจฝั่งที่ยับยั้งทะเลไว้
8.36.16
प्रमुञ्चन्तं बाणसङ्घानमेया… ।
न्मर्मच्छिदो वीरहणः सुपत्रान्।
कुन्तीपुत्रं प्रतियोत्स्यामि युद्धे ।
ज्यां कर्षतामुत्तमं मर्त्यलोके ॥ ८.३६.१६ ॥
ปล่อยฝูงลูกศรออกไป เจาะจุดสำคัญ ผู้สังหารวีรชน มีขนปีกงาม… ในการรบข้าจะเผชิญหน้ากับบุตรแห่งกุนตี ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ผู้ดึงสายธนู
8.36.17
एवं बलेनातिबलं महास्त्रं ।
समुद्रकल्पं सुदुरापमुग्रम्।
शरौघिणं पार्थिवान्मज्जयन्तं ।
वेलेव पार्थमिषुभिर्वारयिष्ये ॥ ८.३६.१७ ॥
ด้วยกำลังของข้าเช่นนี้ ข้าจะกั้นปารถผู้ยิ่งใหญ่ มีอาวุธอันยิ่งใหญ่ ดุจมหาสมุทร เข้าถึงได้ยาก ดุร้าย ผู้ซัดลูกศรเป็นฝูงและทำให้กษัตริย์จมลง ด้วยลูกศรทั้งหลาย ดุจฝั่งที่ยับยั้งทะเลไว้
8.36.18
कृती कृतास्त्रो दृढहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
सुरासुरान्युधि वै यो जयेत ।
तेनाद्य मे पश्य युद्वं सुघोरम् ॥ ८.३६.१८ ॥
ด้วยผู้ชำนาญนั้น ผู้เชี่ยวชาญอาวุธ มือมั่นคง นักรบ ผู้รู้อาวุธทิพย์ ผู้มีม้าขาว ผู้ทำลายล้าง ผู้ที่สามารถพิชิตเทพและอสูรในการรบได้ วันนี้ท่านจงดูการต่อสู้อันน่าสะพรึงกลัวของข้าเถิด
8.36.19
अभीर्मानी पाण्डवो युद्वकामो ।
ह्यमानुषैरस्यति मां महास्त्रैः।
तस्यास्त्रमस्त्रैरभिभूय सङ्ख्ये ।
बाणोत्तमैः पातयिष्यामि पार्थम् ॥ ८.३६.१९ ॥
ปาณฑพผู้ไม่หวาดกลัวและมีทิฐิ ปรารถนาจะรบ ยิงอาวุธอันยิ่งใหญ่ที่มิใช่มนุษย์มายังข้า เมื่อเอาชนะอาวุธของเขาด้วยอาวุธในการรบแล้ว ข้าจะโค่นปารถลงด้วยลูกศรอันประเสริฐ
8.36.20
सहस्ररश्मिप्रतिमं ज्वलन्तं ।
दिशश्च सर्वाः प्रतपन्तमुग्रम्।
तमोनुदं मेघ इवातिमात्रं ।
धनञ्जयं छादयिष्यामि बाणैः ॥ ८.३६.२० ॥
ธนัญชัยผู้เปล่งแสงโชติช่วงดุจพระอาทิตย์พันรังสี แผดเผาทุกทิศ ดุร้าย ขับไล่ความมืด ข้าจะปกคลุมเขาด้วยลูกศร ดุจเมฆที่ปกคลุมอย่างมากมาย
8.36.21
वैश्वानरं धूमकेतुं ज्वलन्तं ।
तेजस्विनं नरवीरान्दहन्तम्।
पर्जन्यभूतः शरवर्षैर्यथाऽग्निं ।
तथा पार्थं शमयिष्यामि युद्धे ॥ ८.३६.२१ ॥
ดุจไฟไวศวานระที่มีควันเป็นธง ลุกโชน ส่องแสงเจิดจ้า เผาผลาญวีรบุรุษทั้งหลาย เช่นนั้น เมื่อเมฆฝนดับไฟด้วยสายฝนแห่งลูกศร ข้าพเจ้าจะระงับปารถะในการรบเช่นนั้น
8.36.22
आशीविषं दृष्टिहणं सुघोरं ।
सुतीक्ष्णदंष्ट्रं ज्वलनप्रभवाम्।
क्रोधात्प्रदीप्तानलवद्दहन्तं ।
कुन्तीपुत्रं शमयिष्यामि भल्लैः ॥ ८.३६.२२ ॥
ดุจงูพิษผู้มีสายตาถึงตาย น่ากลัวยิ่งนัก มีเขี้ยวคมกริบ เกิดจากไฟ เผาผลาญดุจไฟลุกโชนด้วยความโกรธ ข้าพเจ้าจะปราบโอรสของกุนตีด้วยลูกศรปลายแหลม
8.36.23
प्रवाहिणं बलवन्तं महौजसं ।
प्रभञ्जनं मातरिश्वानमुग्रम्।
युद्धे सहिष्ये हिमवानिवाचलो ।
धनञ्जयं क्रुद्धममृष्यमाणम्। ॥ ८.३६.२३ ॥
ผู้พุ่งไปเร็ว มีกำลังมาก มีพลังยิ่งใหญ่ ดุร้าย ดุจลมพายุมาตริศวัน ข้าพเจ้าจะต้านทานเขาในการรบ ดุจภูเขาหิมาลัยต้านทาน ธนัญชัยผู้โกรธเคืองและทนไม่ได้
8.36.24
विशारदं रथमार्गेषु शक्तं ।
धुर्यं नित्यं समरेषु प्रवीरम्।
लोके वरं सर्वधनुर्धराणां ।
धनञ्जयं संयुगेऽहं हनिष्ये ॥ ८.३६.२४ ॥
ชำนาญในวิถีการรบด้วยรถศึก มีความสามารถ เป็นผู้นำเสมอในสงคราม เป็นวีรบุรุษ เป็นยอดของนักธนูทั้งปวงในโลก ข้าพเจ้าจะสังหารธนัญชัยในการต่อสู้
8.36.25
अद्याहवे यस्य न तुल्यमन्यं ।
मन्ये मनुष्यं धनुराददानम्।
सर्वामिमां यः पृथिवीं सहेत ।
तथापि तेनाद्य रणे समेष्ये ॥ ८.३६.२५ ॥
วันนี้ในการรบไม่มีผู้ใดเทียบเขาได้ ข้าพเจ้าไม่คิดว่ามีมนุษย์อื่นใดที่จับคันธนูแล้วจะรับแผ่นดินทั้งผืนนี้ไว้ได้ ถึงกระนั้น วันนี้ในการต่อสู้ ข้าพเจ้าจะประจันหน้ากับเขา
8.36.26
यः सर्वभूतानि सदैवतानि ।
प्रस्थेऽजयत्खाण्डवे सव्यसाची
को जीवितं रक्षमाणो हि तेन ।
युयुत्सतेऽस्त्रैर्मानुषो मामृतेऽन्यः ॥ ८.३६.२६ ॥
ผู้ที่พิชิตสรรพสัตว์พร้อมทั้งเทวดาที่ขัณฑวะ คือสัวยสาจิ นักธนูที่ใช้ได้ทั้งสองมือ ใครเล่าที่หวงแหนชีวิตจะปรารถนาสู้รบกับเขาด้วยอาวุธ นอกจากข้าพเจ้าแล้วจะมีผู้ใดอีกเล่า
8.36.27
मानी कृतास्त्रः कृतहस्तयोधी ।
दिव्यास्त्रविच्छ्वेतहयः प्रमाथी।
तस्याहमद्यातिरथस्य काया… ।
च्छिरो हरिष्यामि शितैः पृषत्कैः। ॥ ८.३६.२७ ॥
ผู้ภาคภูมิ ชำนาญอาวุธ เป็นนักรบที่ชำนาญด้วยมือ รู้อาวุธทิพย์ มีม้าขาว ผู้บดขยี้ศัตรู วันนี้ข้าพเจ้าจะตัดศีรษะจากร่างของนายรถผู้ยิ่งใหญ่นั้นด้วยลูกศรคม
8.36.28
योत्स्याम्येनं शल्य धनञ्जयं वै ।
मृत्युं पुरस्कृत्य रणे जयं वा।
अन्यो हि न ह्येकरथेन मर्त्यो ।
युध्येत यः पाण्डवमिन्द्रकल्पम् ॥ ८.३६.२८ ॥
ข้าแต่ศัลยะ ข้าพเจ้าจะสู้รบกับธนัญชัยนั่นแหละ โดยยอมรับความตายไว้เบื้องหน้า เพื่อชัยชนะในการรบ ไม่มีมนุษย์ผู้ใดอื่นจะสู้รบกับปาณฑพผู้เทียบเท่าพระอินทร์ด้วยรถคันเดียวได้
8.36.29
तस्याहवे पौरुषं पाण्डवस्य ।
ब्रूयां पृष्टः समितौ क्षत्रियाणाम्
किं त्वं मूर्खः प्रहसन्मूढचेता ।
आख्यासि मे पौरुषं फल्गुनस्य ॥ ८.३६.२९ ॥
เมื่อถูกถามในที่ประชุมของกษัตริย์ถึงความกล้าหาญของปาณฑพในการรบนั้น ข้าพเจ้าจะกล่าว แต่เจ้าโง่ จิตใจหลงผิด หัวเราะอยู่ เหตุใดจึงมากล่าวความกล้าหาญของผลคุนะแก่ข้าพเจ้า
8.36.30
अत्यप्रियो यः पुरुषो निष्ठुरो हि ।
क्षुद्रः क्षेप्ता क्षमिणश्चाक्षमावान्।
हन्यामहं त्वादृशानां शतानि ।
क्षमाम्यहं क्षमिणां काल एषः ॥ ८.३६.३० ॥
ชายที่น่ารังเกียจยิ่ง โหดร้าย ต่ำช้า ชอบดูหมิ่น และไม่อดทนแม้ต่อผู้อดทน คนเช่นเจ้าหนึ่งร้อยคน ข้าพเจ้าอาจสังหารได้ แต่ข้าพเจ้าอดทนต่อผู้อดทน นี่คือเวลาสำหรับเรื่องนั้น
8.36.31
अवोचस्त्वं पाण्डवार्ये प्रियाणि ।
प्रधर्षयन्मां मूढवत्पापकर्मन्।
मय्यार्जवे जिह्ममतिर्यतस्त्वं ।
मित्रद्रोही साप्तपदं हि मित्रम् ॥ ८.३६.३१ ॥
ข้าแต่ยอดของปาณฑพ เจ้าพูดถ้อยคำที่น่าชื่นใจ แต่ดูหมิ่นข้าพเจ้าดุจคนโง่ ข้าแต่ผู้กระทำบาป ใจของเจ้าคดต่อความซื่อตรงของข้าพเจ้า เจ้าเป็นผู้ทรยศต่อมิตร มิตรภาพที่ผูกด้วยการก้าวเจ็ดก้าวนั้นเป็นมิตรแท้
8.36.32
कालस्त्वयं प्रत्युपयाति दारुणो ।
दुर्योधनो युद्धमुपागमद्यत्।
तस्यार्थसिद्धिं त्वभिकाङ्क्षमाण… ।
स्तमन्वेष्ये यत्र चैकान्तमस्ति ॥ ८.३६.३२ ॥
กาลอันน่าสะพรึงนี้กำลังใกล้เข้ามา เพราะทุรโยธน์ได้เข้าสู่การรบแล้ว ปรารถนาความสำเร็จแห่งจุดประสงค์ของเขา ข้าพเจ้าจะไปค้นหาที่ที่มีความสงบสงัด
8.36.33
तथाप्यहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये रणे मद्विधस्यैव कर्म।
न प्राकृतः सज्जते वै कदाचि… ।
द्यः प्रत्युदीयात्कृष्णधनञ्जयौ तौ ॥ ८.३६.३३ ॥
ถึงกระนั้น ข้าพเจ้าจะสู้รบในสงครามกับปาณฑพและวาสุเทพ นี่เป็นการกระทำของผู้เช่นข้าพเจ้า ไม่มีบุรุษสามัญผู้ใดคู่ควรจะ ลุกขึ้นต่อสู้กับทั้งสองคือกฤษณะและธนัญชัยได้เลย
8.36.34
मित्रं मिन्देर्नन्दतेः प्रीयतेर्वा ।
सन्त्रायतेर्मिनुतेर्मोदतेर्वा।
दुर्योधने सर्वमिदं ममास्ति ।
तच्चापि सर्वं मम वेत्ति राजा ॥ ८.३६.३४ ॥
คำว่า "มิตระ" (มิตร) มาจากรากศัพท์ มิท (ผูกพัน) นันท (ยินดี) ปรี (ทำให้พอใจ) ตรา (ปกป้อง) มิน (วัด) หรือ มุท (เบิกบาน) ทั้งหมดนี้ของข้ามีอยู่ในทุรโยธน์ และพระราชาก็ทรงรู้ทั้งหมดนี้ของข้าเช่นกัน
8.36.35
शत्रुः शदेः शासतेर्वा श्यतेर्वा ।
शृणातेर्वा श्वसतेः सीदतेर्वा।
श्रमेः शुचो बहुशः सूदतेश्च ।
प्रायेण सर्वं त्वयि तच्च मह्यम् ॥ ८.३६.३५ ॥
คำว่า "ศัตรู" มาจากรากศัพท์ ศัท ศาส ศยา ศฤ ศวัส สัท และจาก ศรมะ โศกะ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า และ สูท ส่วนใหญ่ทั้งหมดนี้มีอยู่ในท่าน และมีอยู่ในข้าด้วย
8.36.36
दुर्योधनार्थं तव च प्रियार्थं ।
यशोर्थमात्मार्थमपीश्वरार्थम्।
तस्मादहं पाण्डववासुदेवौ ।
योत्स्ये यत्नात्कर्म च पश्य मेऽद्य ॥ ८.३६.३६ ॥
เพื่อทุรโยธน์ เพื่อเจ้า เพื่อสิ่งที่เป็นที่รัก เพื่อเกียรติยศ เพื่อตน และเพื่อพระผู้เป็นใหญ่ด้วย เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจะสู้รบกับปาณฑพและวาสุเทพ จงดูการกระทำของข้าพเจ้าในวันนี้ที่ทำด้วยความพยายาม
8.36.37
शल्याद्याहं सङ्गतः पाण्डवेन ।
मुच्येयं चेज्जीवमानः कथञ्चित्।
शश्वन्मृत्योः स्यामनाधृष्यरूपो ।
व्यक्तं तस्मात्संयुगाद्विप्रमुक्ताः ॥ ८.३६.३७ ॥
ข้าแต่ศัลยะ ข้าพเจ้าร่วมอยู่กับปาณฑพ หากข้าพเจ้าจะพ้นจากสงครามนั้นได้โดยยังมีชีวิตอยู่ไม่ว่าด้วยวิธีใด ข้าพเจ้าจะมีรูปร่างที่ไม่มีผู้ใดข่มได้ก่อนความตายตลอดไป ชัดเจนว่าได้หลุดพ้นจากการรบนั้นแล้ว
8.36.38
अस्त्रं ब्राह्मं मनसा सञ्जपन्वै ।
यदाऽस्यते क्रोधितः सव्यसाची।
तदापि मे नैव मुच्येत पार्थो ।
न चेत्पतेद्विषमे मेऽद्य चक्रम् ॥ ८.३६.३८ ॥
เมื่อผู้ถือธนูมือซ้ายผู้โกรธจัดระลึกถึงพรหมาสตราในใจและยิงออกไป แม้กระนั้นปารถะก็จะไม่พ้นจากข้าพเจ้า เว้นแต่วันนี้ล้อรถของข้าพเจ้าจะตกลงในที่ลำบาก
8.36.39
अस्त्राणि विद्ध्वा समरे गतानि ।
ब्राह्माणि दिव्यान्यथ मानुषाणि।
आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्यं ।
नागोत्तमं नाग इव प्रभिन्नः ॥ ८.३६.३९ ॥
เมื่อยิงอาวุธทั้งปวงในสงครามแล้ว ทั้งอาวุธพรหม อาวุธทิพย์ และอาวุธของมนุษย์ ข้าพเจ้าจะเผชิญหน้ากับผู้มีพลังดุร้ายนั้น ดุจช้างตกมันเผชิญหน้ากับช้างที่ดีที่สุด
8.36.40
वैवस्वताद्दण्डहस्ताद्वरुणाद्वापि पाशिनः ।
सगदाद्वा धनपतेः सवज्राद्वा सुराधिपात् ॥ ८.३६.४० ॥
แม้แต่จากไววัสวตะ (ยม) ผู้ถือไม้ตะบองในมือ หรือจากวรุณผู้ถือบ่วง หรือจากเจ้าแห่งทรัพย์ผู้ถือกระบอง หรือจากเจ้าแห่งเทวดาผู้ถือวัชระ
8.36.41
अथान्यस्मादपि सुरादमित्रादाततायिनः ।
इति शल्य विजानीहि यथा नाहं बिभेम्युत ॥ ८.३६.४१ ॥
แม้จากเทพองค์อื่นหรือจากศัตรูผู้คิดร้ายจะเข้าทำร้ายก็ตาม ท่านศัลยะจงรู้ไว้เถิดว่าข้าพเจ้าไม่หวาดกลัวเลย
8.36.42
तस्मान्न मे भयं पार्थान्नापि चैव जनार्दनात् ।
सह युद्धं हि मे ताभ्यां साम्पराये भविष्यति ॥ ८.३६.४२ ॥
เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าไม่หวาดกลัวปารถะ และไม่หวาดกลัวชนารทนะแม้แต่น้อย การรบกับสองท่านนั้นจะเกิดขึ้นแน่นอน
8.36.43
श्वभ्रे ते पततां चक्रमिति मां ब्राह्मणोऽब्रवीत् ।
युध्यमानस्य सङ्ग्रामे प्राप्तस्यैकायनं भयम् ॥ ८.३६.४३ ॥
พราหมณ์ผู้หนึ่งได้กล่าวกับข้าพเจ้าว่า ล้อรถของท่านจะจมลงในหลุม ผู้ที่ต่อสู้ในสงครามและมาถึงสนามรบแล้ว ภัยนี้เป็นทางเดียวที่ต้องเผชิญ
8.36.44
तस्माद्बिभेमि बलवद्ब्राह्मणव्याहृतादहम् ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.४४ ॥
เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงหวาดกลัวยิ่งนักต่อถ้อยคำที่พราหมณ์กล่าว เพราะบรรดากษัตริย์แห่งสายจันทร์เหล่านี้เป็นผู้ครองความสุขและความทุกข์
8.36.45
कदाचिब्राह्मणस्याथ योग्यहेतेरहं नृप ।
अजानन्नक्षिपं बाणं घोररूपं भयावहम् ॥ ८.३६.४५ ॥
ครั้งหนึ่ง ข้าแต่พระราชา เพราะเหตุอันสมควรของพราหมณ์ ข้าพเจ้าไม่รู้ตัวจึงได้ยิงลูกศรรูปร่างน่ากลัวที่ก่อให้เกิดความหวาดกลัว
8.36.46
होमधेन्वास्ततो वत्सः प्रमत्त इषुणा हतः ।
चरन्वै विजने शल्य ततोऽनु व्याजहार सः ॥ ८.३६.४६ ॥
ลูกโคของโหมธेनุ ซึ่งเดินอยู่ในที่เปลี่ยวและเผลอตัว ถูกลูกศรนั้นยิงถูก ข้าแต่ท่านศัลยะ หลังจากนั้นลูกโคนั้นจึงได้กล่าววาจา
8.36.47
यस्माद्वत्सस्त्वया चात्र होमधेन्वा हतो नृप ।
तस्मात्त्वमपि राधेय वाक्शल्यं महदाप्नुहि ॥ ८.३६.४७ ॥
เพราะลูกโคของโหมธेनุถูกท่านยิงที่นี่ ข้าแต่พระราชา เพราะฉะนั้นท่านผู้เป็นบุตรของราธา จงรับหนามแห่งถ้อยคำอันใหญ่หลวงนี้เถิด
8.36.48
श्वभ्रे ते पतिता चक्रं युध्यमानस्य शत्रुणा ।
प्राप्त एकायने काले मृत्युसाधारणे त्वयि ॥ ८.३६.४८ ॥
ล้อรถของท่านตกลงในหลุม ขณะที่ท่านกำลังต่อสู้อยู่ ศัตรูได้นำเวลาที่ทุกคนต้องพบกับความตายมาสู่ท่าน
8.36.49
स्पर्धसे येन सङ्ग्रामे यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
तत एव ध्रुवं मृत्युं सूत प्राप्स्यसि संयुगे ॥ ८.३६.४९ ॥
เพราะสิ่งที่ท่านแข่งขันกันในสงครามและพยายามอยู่ไม่หยุดหย่อน ข้าแต่บุตรของสารถี ท่านจะพบกับความตายในการรบเพราะสิ่งนั้นเอง
8.36.50
अहं प्रसादयाञ्चक्रे ब्राह्मणं संशितव्रतम् ॥ ८.३६.५० ॥
ข้าพเจ้าพยายามเอาใจพราหมณ์ผู้มีวัตรอันเคร่งครัดนั้น
8.36.51
गवां दशशतं वित्तं बलीवर्दांश्च षट्शतम् ।
प्रच्छन्नं काञ्चनैः कामं ब्राह्मणार्थमहं तदा ॥ ८.३६.५१ ॥
แล้วข้าพเจ้าได้มอบโคหนึ่งพันตัว วัวตัวผู้หกร้อยตัว และทองคำที่ซ่อนไว้ตามที่พราหมณ์ปรารถนา
8.36.52
दासीशतं निष्ककण्ठं शतमश्वतरीरथान् ।
कन्यानां निष्ककण्ठीनां सहस्रं समलंकृतम् ॥ ८.३६.५२ ॥
นางรับใช้หนึ่งร้อยคน ที่สวมสร้อยคอเหรียญทอง รถเทียมล่อหนึ่งร้อยคัน และหญิงสาวที่ประดับประดาอย่างงดงามหนึ่งพันคน ที่สวมสร้อยคอเหรียญทอง
8.36.53
ईषादन्तान्नागशतान्दासीदासशतानि च ।
दद्मि तैर्द्विजमुख्यो मे प्रसादं न चकार सः ॥ ८.३६.५३ ॥
ข้าพเจ้าได้มอบช้างหนึ่งร้อยเชือกที่มีงาดุจคันไถ และข้าทาสชายหญิงหลายร้อยคน แต่ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาเหล่านั้นก็ยังไม่แสดงความเมตตาต่อข้าพเจ้า
8.36.54
कृष्णानां श्वेतवत्सानां गोशतानि चतुर्दश ।
ददन्हि न लभे तस्मात्प्रसादं द्विजसत्तमात् ॥ ८.३६.५४ ॥
แม้ข้าพเจ้าได้มอบโคสีดำที่มีลูกโคสีขาวถึงหนึ่งพันสี่ร้อยตัว ข้าพเจ้าก็ยังไม่ได้รับความเมตตาจากผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชานั้น
8.36.55
यत्किञ्चिन्मामकं वित्तं त्वदधीनं करोमि तत् ।
इति मां याचमानं वै ब्राह्मणः प्रत्यवारयत्।
क्रोधदीप्तेक्षणः शळ्य निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ८.३६.५५ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้าวิงวอนว่า ทรัพย์สินใดที่ข้าพเจ้ามี ข้าพเจ้าขอมอบไว้ใต้อำนาจของท่าน พราหมณ์ก็ปฏิเสธข้าพเจ้า ดวงตาของเขาลุกโพลงด้วยความโกรธ ราวกับจะเผาข้าพเจ้าด้วยสายตา ข้าแต่ท่านศัลยะ
8.36.56
व्याहृतं यन्मया सूत तत्तथा न तदन्यथा ।
अनृतोक्तं प्रजां हन्यात्ततः पापमवाप्नुयाम् ॥ ८.३६.५६ ॥
สิ่งที่ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ ข้าแต่สารถี เป็นเช่นนั้นจริง ไม่เป็นอย่างอื่น หากข้าพเจ้ากล่าวเท็จ ข้าพเจ้าจะทำลายบุตรหลานของตน และจะต้องรับบาปนั้น
8.36.57
तस्माद्धर्माभिरक्षार्थं नानृतं वक्तुमुत्सहे ।
मा त्वं ब्रह्मगतिं हिंस्याः प्रायश्चित्तं कृतं त्वया ॥ ८.३६.५७ ॥
เพราะฉะนั้น เพื่อรักษาธรรม ข้าพเจ้าไม่เต็มใจที่จะกล่าวเท็จ อย่าทำลายทางของพราหมณ์ ท่านได้ชดใช้ไถ่บาปแล้ว
8.36.58
मद्वाक्यं नानृतं लोके कश्चित्कुर्यात्समाप्नुहि ।
यन्मयोक्तं सरोषेण गच्छ सूतज माचिरम् ॥ ८.३६.५८ ॥
ถ้อยคำของข้าพเจ้าไม่เคยเป็นเท็จในโลก ท่านจงรับผลของสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวไปด้วยความโกรธ จงไปเสียโดยไม่รอช้า ข้าแต่บุตรของสารถี
8.36.59
इति मामसकृत्क्रुद्धः स उवाच द्बिजोत्तमः ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ ८.३६.५९ ॥
พราหมณ์ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาผู้โกรธแค้นนั้น ได้กล่าวกับข้าพเจ้าซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า บรรดากษัตริย์แห่งสายจันทร์เหล่านี้เป็นผู้ครองความสุขและความทุกข์
8.36.60
नाहं बिभेमि बीभत्सोर्न शल्य मधुसूदनाम् ।
तस्माद्बिभेम्यहं शापात्तेन सत्येन ते शपे ॥ ८.३६.६० ॥
ข้าพเจ้าไม่หวาดกลัวพีภัตสุ และข้าแต่ท่านศัลยะ ข้าพเจ้าก็ไม่หวาดกลัวมธุสูทนะ เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงหวาดกลัวคำสาปนั้น ข้าพเจ้าขอสาบานต่อท่านด้วยความจริงนั้น
8.36.61
सह युद्धं समेताभ्यामद्येदं समुपस्थितम् ।
युद्वेऽस्मिञ्जीवितं मेऽद्य शल्य संशयमागतम् ॥ ८.३६.६१ ॥
วันนี้การรบนี้มาถึงเราแล้วพร้อมกับคนทั้งสองนั้น โอ ศัลยะ ในการรบนี้ชีวิตของเราบัดนี้ตกอยู่ในความสงสัย
8.36.62
शक्रोऽप्यमरराट् ताभ्यामुपगम्याहवं सह ।
संशयं परमं गच्छेत्कथं वा मन्यते भवान् ॥ ८.३६.६२ ॥
แม้พระอินทร์ ผู้เป็นใหญ่แห่งอมรเทพ เมื่อเข้าสู่สงครามพร้อมกับทั้งสองนั้น ก็ยังจะตกอยู่ในความสงสัยอย่างยิ่ง ท่านคิดเห็นเรื่องนี้อย่างไร
8.36.63
इत्येवं ते मयाऽऽख्यातं क्षिप्तेन न सुहृत्तया ।
जानामि त्वाऽधिक्षिपन्तं दोषमात्मगतं शृणु ॥ ८.३६.६३ ॥
ข้าได้กล่าวแก่ท่านดังนี้ มิใช่ในฐานะมิตร แต่กล่าวด้วยการตำหนิ ข้ารู้ว่าท่านกำลังโยนความผิดที่อยู่ภายในตนเองไปให้ผู้อื่น จงฟังเถิด